Rauvolfia mannii, nke a na-akpọkarị mgbọrọgwụ agwọ Afrịka, bụ osisi pụrụ iche nke ezinụlọ Apocynaceae. Nkọwa osisi a ga-enye gị nghọta zuru ezu banyere njirimara dị mkpa nke ụdị a dị egwu.
Rauvolfia mannii bụ osisi na-eto eto ruo mgbe ebighị ebi nke na-erukarị ihe dị ka mita 1 ruo 2. Ọ na-eto nke ọma, ya na ọtụtụ ogwe ya na-eme ka ọ dị ka osisi. Ọdịdị alaka osisi na-eme ka ọ dị mma ma sie ike.
Akwụkwọ Rauvolfia mannii dị mfe, dị iche, ma nwee ọdịdị elliptical. A na-eji agba akwụkwọ ndụ gbara ọchịchịrị na-egbuke egbuke mara mma nke na-eme ka osisi ahụ maa mma. A na-ahazi akwụkwọ ha abụọ n’akụkụ ogwe osisi, na-emepụta usoro yiri ya. Akụkụ akwụkwọ ahụ dị nro, na-enweghị ihe ndị na-adịghị mma ma ọ bụ ihe ndị na-adịghị mma.
Okooko osisi Rauvolfia mannii nwere obere okooko osisi tubular. Okooko osisi ndị a na-acha ọcha ma ọ bụ pink na-acha odo odo ma na-esi ísì ụtọ dị nro. Okooko osisi ahụ na-apụta n’ọnụ osisi na alaka ya, na-agbakwụnye ọmarịcha ọdịdị osisi ahụ n’ozuzu ya.
Rauvolfia mannii na-amịpụta obere mkpụrụ osisi gbara okirikiri. Mkpụrụ osisi ndị a na-amalite itolite ruo n’ọdịdị gbara ọchịchịrị, ha na-adịkarị ka oji mgbe ha chara nke ọma. Mkpụrụ osisi ọ bụla nwere mkpụrụ ndị a pụrụ ịchịkọta ma jiri mee ka ha gbasaa.
Mgbọrọgwụ na ogbugbo nke Rauvolfia mannii nwere mmasị pụrụ iche n’ihi ihe ndị ha ji agwọ ọrịa. Akụkụ osisi a nwere alkaloids na ihe ndị dị mkpa e ji mee ihe n’ọgwụ ọdịnala maka ọgwụgwọ dị iche iche.
Rauvolfia mannii bụ onye bi na mpaghara Ọdịda Anyanwụ na Etiti Afrịka, ebe ọ na-eto nke ọma n’ebe obibi dị iche iche, site na nsọtụ ọhịa ruo n’ala ahịhịa mepere emepe. Mgbasa ya sitere n’okike gbasaara mba dịka Naịjirịa, Cameroon, na Gabon. Ịgbanwe osisi ndị ahụ na gburugburu ebe obibi dị iche iche na-egosi ike ha nwere.
N’ebe niile e si nweta ya, Rauvolfia mannii eburula ụzọ dị mkpa n’usoro ọgwụgwọ ọdịnala. Obodo ndị obodo ejirila akụkụ dị iche iche nke osisi ahụ dozie nsogbu ahụike dịka ọbara mgbali elu, nchekasị, na ihe mgbu. Mkpa ọdịbendị nke osisi ndị ahụ gafere uru ọgwụgwọ ya, ebe ọ bụ na a na-etinye ya n’ememe na omume.
Gụọ kwa: Uru Ahụike Ọgwụ Ise nke Motandra guineensis (African Peach)
Uru ahụike ahụike nke Rauvolfia Mannii (Mkpọrọgwụ Snake Africa)
1. Njikwa ọbara mgbali elu: Rauvolfia mannii egosila na ọ dị irè n’ịchịkwa ọbara mgbali elu. Alkaloid dị na osisi ahụ, karịsịa reserpine, na-arụ ọrụ dị mkpa n’ime ka arịa ọbara dị jụụ. Nkwụsị a na-eduga na mbelata nke ọkwa ọbara mgbali elu, na-eme ka ọ bụrụ ọgwụgwọ ebumpụta ụwa maka ndị na-arịa ọbara mgbali elu.
2. Njirimara Ọgwụ Mgbochi Nkụda Uche: A mụọla ihe mejupụtara reserpine dị na Rauvolfia mannii maka mmetụta ya nwere ike ibute ịda mbà n’obi. Site n’imetụta ọkwa neurotransmitter n’ụbụrụ, ọ nwere ike inye aka na ijikwa nsogbu ịda mbà n’obi na ime ka ọnọdụ obi ka mma.
3. Mmetụta Ọgwụgwụ: A na-eji ihe ndị na-eme ka obi dajụọ nke Rauvolfia mannii belata nchekasị ma kwalite izu ike. Mmetụta ya na sistemụ akwara etiti nwere ike inye aka belata nrụgide na nrụgide.
4. Ọrụ Mgbochi Arrhythmic: Rauvolfia manniis alkaloids nwere ihe ndị na-egbochi arrhythmic, nke pụtara na ha nwere ike inye aka ịchịkwa obi na-adịghị mma. Uru a nwere ike ịba uru nye ndị nwere nsogbu n’usoro obi.
5. Ike Ọgwụ Ịba: Ọgwụ ọdịnala ejirila Rauvolfia mannii lụso ọgụ megide ịba. Ihe ndị dị na osisi ndị a nwere ike inwe mmetụta mgbochi nje, nke na-eme ka ọ bụrụ ụzọ ebumpụta ụwa iji lụso ọrịa a ọgụ.
6. Ọgwụ mgbu: A na-eji ihe ndị e si n’osisi ndị a wepụta eme ihe n’ụzọ ọdịnala iji belata ihe mgbu, na-eme ka ọ bụrụ ọgwụgwọ ebumpụta ụwa maka ụdị ihe mgbu dị iche iche, gụnyere isi ọwụwa na mgbu akwara.
7. Ọrụ Ọgwụ Mgbochi Bakteria: Ihe ndị Rauvolfia mannii wepụtara egosila na ha nwere ike ịlụso ọrịa nje ọgụ ma kwado usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ.
8. Mmetụta Diuretic: Njirimara Rauvolfia mannii nwere ike ime ka mmụba nke mmepụta mmamịrị dịkwuo elu. Nke a nwere ike inyere aka n’ịchịkwa ọnọdụ dịka ọzịza na ịkwado ọrụ akụrụ.
9. Njirimara Ọgwụ Mgbochi Ọrịa Kansa: Ọ bụ ezie na a chọrọ nnyocha ndị ọzọ, e nwere ihe akaebe ụfọdụ na-egosi na ụfọdụ ihe ndị dị na Rauvolfia mannii nwere ike ịnwe ihe ndị na-egbochi kansa. Agbanyeghị, a chọrọ ọmụmụ ihe ndị ọzọ iji ghọta ma kwado uru a nwere ike ịba.
10. Enyemaka Ụra: Mmetụta Rauvolfia manniis na-eme ka ọ baa uru maka ịkwalite ụra ka mma na ijikwa nsogbu ụra. Ike ya ime ka ahụ zuru ike nwere ike inye aka mee ka ụra ka mma.
Gụọ kwa: Uru Ahụike Ọgwụ Iri na Ise nke Erythrophleum suaveolens (Erythrophleum)
Ụzọ Ojiji Iji Nweta Uru Ahụike Enyere nke Rauvolfia Mannii (Mgbọrọgwụ Agwọ Afrịka)
1. Tii ahịhịa: Otu ụzọ a na-esi eji Rauvolfia mannii eme ihe bụ site n’ịkwadebe tii ahịhịa. Enwere ike isi mgbọrọgwụ kpọrọ nkụ ma ọ bụ ogbugbo ya sie iji mee tii na-eme ka ahụ dị jụụ ma nwee ike ịgwọ ọrịa. Usoro a na-enye ohere ka e wepụta ihe ndị bara uru nke osisi ahụ.
2. Tinctures: Tinctures bụ ihe ndị e ji mmiri mee nke a na-enweta site n’itinye ihe osisi ahụ n’ime mmanya ma ọ bụ ihe mgbaze ọzọ. Enwere ike ịkwadebe Rauvolfia mannii dị ka tincture, na-enye ụzọ dị mma isi rie ihe ndị dị na osisi ahụ.
3. Mkpụrụọgwụ ma ọ bụ Mbadamba: Maka usoro onunu ogwu a na-enye, enwere ike itinye ihe ndị Rauvolfia mannii wepụtara n’ime mbadamba ma ọ bụ tinye ha n’ime ya. Nke a na-enye ụzọ a na-achịkwa ma tụọ iji hụ na a na-eri ihe ndị dị na ọgwụ osisi ahụ mgbe niile.
4. Ntutu isi na ngwa e ji eme ihe n’elu: N’ọnọdụ ụfọdụ, enwere ike iji Rauvolfia mannii mee ihe n’èzí. Enwere ike itinye ihe e ji ahịhịa gwepịara egwepịa ma ọ bụ ntụ ntụ mee n’akpụkpọ ahụ iji dozie nsogbu dịka mgbu ma ọ bụ mbufụt.
5. Mmanụ ndị a gbanyere n’ime: Enwere ike ịmepụta mmanụ a gbanyere mkpọrọgwụ site n’itinye ihe osisi Rauvolfia mannii n’ime mmanụ ndị na-ebu ibu dịka mmanụ oliv ma ọ bụ aki oyibo. A pụkwara iji mmanụ ndị a mee ihe maka ịhịa aka n’ahụ ma ọ bụ dịka akụkụ nke usoro nlekọta akpụkpọ ahụ.
6. Gakwuru ọkachamara: Ọ dị mkpa ikwusi ike na tupu iji Rauvolfia mannii maka ebumnuche ọ bụla, ọ dị mkpa ịgakwuru ọkachamara ahụike ruru eru. Ha nwere ike inye ntuziaka ahaziri iche gbasara usoro na usoro ojiji kwesịrị ekwesị dabere na ọnọdụ ahụike na mkpa nke onye ọ bụla.
Mmetụta dị n’akụkụ iji Rauvolfia Mannii Osisi Ọgwụ
1. Ọbara mgbali elu dị ala: Iri Rauvolfia mannii oke oke ma ọ bụ na-enweghị nlekọta kwesịrị ekwesị nwere ike ibute mbelata ọbara mgbali elu. Ihe ndị dị na osisi ndị a, ọkachasị reserpine, nwere mmetụta hypotensive dị elu, nke nwere ike ibute mgbaàmà dịka isi ọwụwa, isi ọwụwa, na ọbụna ịda mba.
2. Nsogbu afọ: Ụfọdụ ndị nwere ike inwe ahụ erughị ala afọ dịka mmetụta ọjọọ nke iji Rauvolfia mannii. Nke a nwere ike ịpụta dị ka ọgbụgbọ, agbọ agbọ, ma ọ bụ afọ iwe. Ọ dị mkpa ka ị na-enyocha mmeghachi omume ahụ gị ma gbanwee dose ị na-aṅụ dịka o kwesịrị.
3. Ike ọgwụgwụ na ụra: N’ihi na Rauvolfia mannii nwere ike ime ka ike gwụ ya ma mee ka ọ rahụ ụra. Ọ bụ ezie na mmetụta ndị a nwere ike ịba uru nye ndị na-achọ izu ike ma ọ bụ enyemaka ụra, ha nwekwara ike igbochi ihe omume kwa ụbọchị ma ọ bụrụ na ejighị ya nke ọma.
4. Mmekọrịta ya na ọgwụ: Ọgwụ Rauvolfia manniis, ọkachasị reserpine, nwere ike imekọrịta ihe na ụfọdụ ọgwụ. Ọ dị mkpa ịmara maka mmekọrịta nwere ike ịdị, ọkachasị ma ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ maka ọbara mgbali elu ma ọ bụ nsogbu ahụike uche. Gakwuru ọkachamara ahụike tupu i jiri ya.
5. Nchegbu Afọ Ime na Ịnye Nwa Ara: Ndị dị ime na ndị na-enye nwa ara kwesịrị izere iji Rauvolfia mannii. Ihe ndị dị na osisi ndị a nwere ike imetụta ọbara mgbali elu ma nwee ike imetụta nwa ebu n’afọ na-etolite ma ọ bụ ụmụ ọhụrụ na-enye nwa ara.
6. Mmeghachi omume nfụkasị ahụ: Ọ bụ ezie na ọ dị ụkọ, ụfọdụ ndị nwere ike inwe mmeghachi omume nfụkasị ahụ na Rauvolfia mannii. Mmeghachi omume ndị a nwere ike ịdị site na obere mgbakasị akpụkpọ ahụ ruo na mgbaàmà ndị siri ike dịka nsogbu iku ume. Ọ bụrụ na ị na-enyo enyo na mmeghachi omume nfụkasị ahụ, kwụsị iji ya ma chọọ nlekọta ahụike.
7. Mmetụta Sistemụ Akwara nke Etiti: Mmetụta ọgwụ ndị a na-enye n’ahụ na sistemụ akwara etiti nwere ike ịka njọ ma ọ bụrụ na ejikọtara ya na ọgwụ ndị ọzọ na-ebelata ihe mgbu ma ọ bụ ihe ndị na-emetụta sistemụ akwara. Nke a nwere ike ibute oke ụra ma ọ bụ nsogbu nhazi.
8. Mgbanwe nke Hormonal: Mmetụta Rauvolfia manniis nwere n’ahụ ndị na-ahụ maka akwara ozi na homonụ nwere ike ibute mgbanwe homonụ. Ọ dị mma ka ndị nwere nsogbu hormonal ma ọ bụ nsogbu endocrine kpachara anya ma gakwuru ọkachamara ahụike.
Uru oriri na-edozi ahụ nke Rauvolfia mannii (Mkpọrọgwụ Snake Africa)
1. Indole Alkaloids: Mgbọrọgwụ Rauvolfia mannii bara ụba na indole alkaloids, dị ka reserpine na ajmaline, nke a maara maka mmetụta ha na-ebelata ọbara mgbali elu na nke na-eme ka ahụ dị jụụ, nke a na-ejikarị achịkwa ọbara mgbali elu na nchekasị.
2. Flavonoids: Ihe ndị a dị na polyphenolic dị na osisi ahụ na-enye ihe ndị na-egbochi ọrịa, na-enyere aka ịlụso nrụgide oxidative ọgụ ma nwee ike ịkwado ahụike obi.
3. Phytosterols: Dịka ọ dị na mgbọrọgwụ, phytosterols nwere ike inye aka na nhazi cholesterol ma nwee mmetụta mgbochi mkpali, na-akwado ojiji ọdịnala maka nsogbu ndị metụtara obi.
4. Tannins: Tannins dị n’ime osisi ahụ nwere ihe ndị na-eme ka ọnya na-agbawa agbawa, nke nwere ike inyere aka na-agwọ ọnya na ahụike eriri afọ site na ibelata mbufụt ma na-akwalite ndozi anụ ahụ.
5. Sapọnin: A na-ahụ saponins dị na Rauvolfia mannii n’obere obere, ha nwere ike inwe mmetụta nje na mgbochi mkpali, na-enye aka na ojiji ọdịnala ya megide ọrịa.
6. Terpenoids: Mkpụrụ ndụ ndị a dị na mgbọrọgwụ na-enye uru nje na mgbochi mkpali, na-akwado ọrụ osisi ahụ n’ịgwọ ọrịa na mbufụt.
7. Ihe mejupụtara phenolic: Phenolics dị na osisi ahụ na-enye ọrụ antioxidant ọzọ, na-echebe mkpụrụ ndụ site na mmebi ma na-akwado ahụike zuru oke.
8. Kabọhaịdret: Mgbọrọgwụ ya nwere obere carbohydrate, na-enye ike ma na-enyere aka n’iji osisi ahụ eme ihe dị ka ihe na-eme ka ahụ dị mma.
9. Mmanụ ndị na-agbanwe agbanwe: Mmanụ ndị na-agbanwe agbanwe dị n’ime osisi ahụ na-enye aka na ihe ndị na-egbochi nje bacteria, nke bara uru n’ọgwụ ọdịnala maka ọrịa.
10. Glycosides: Mkpụrụ glycosides nke obi dị na Rauvolfia mannii nwere ike imetụta ọrụ obi, na-enye aka na ojiji ya n’ịchịkwa arrhythmias, mana ọ dị mkpa ịkpachara anya n’ihi na enwere ike inwe nsí.
Ihe ndị dị na Rauvolfia mannii, ọkachasị alkaloids ya, na-eme ka ọ bụrụ osisi ọgwụ dị ike n’ọgwụ ọdịnala Afrịka. Agbanyeghị, nnukwu nsí ya, ọkachasị na mkpuru osisi ndị e si na mgbọrọgwụ wepụta, chọrọ ka e jiri ya nke ọma n’okpuru nlekọta ọkachamara iji zere mmetụta ọjọọ.
Ihe akaebe sayensị na ihe ọmụmụ gbasara Rauvolfia mannii
1. Ike Mgbochi Ọbara Ọbara: Ọ bụ ezie na ọmụmụ ihe kpọmkwem gbasara Rauvolfia mannii pere mpe, nnyocha gbasara ụdị ndị yiri ya dịka Rauvolfia vomitoria site na Campbell-Tofte wdg. (2011) gosiri na tii Rauvolfia-citrus belatara ọbara mgbali elu ma melite njikwa glycemic na ndị ọrịa shuga ụdị nke abụọ, na-egosi mmetụta yiri nke alkaloid na-akpata hypotensive na mannii (Campbell-Tofte, JI, Mølgaard, P., Josefsen, K., wdg., 2011, Akwụkwọ akụkọ nke Ethnopharmacology, 133(2), 402-411).
2. Ọrụ Ọgwụ Mgbochi: Ọmụmụ ihe gbasara ụdị Rauvolfia, dịka Rauvolfia serpentina, nke Owk dere wdg. (2016) chọpụtara na ihe ndị e si na mgbọrọgwụ wepụta na-egosi ọrụ nje bacteria megide nje bacteria Gram-positive, ikekwe n’ihi indole alkaloids, nke nwere ike ịgbatị ruo mannii ebe ọ bụ na ọ nwere ụdị phytochemical (Owk, AK, & Lagudu, MN, 2016, Notulae Scientia Biologicae, 8, 312-316).
3. Nchegbu gbasara nsị: Eluwa wdg. (2010) kọrọ mmetụta teratogenic nke ihe ndị Rauvolfia vomitoria gbanyere n’obi oke na oke doses, na-egosi ihe egwu nwere ike ibute nsị Rauvolfia mannii n’ihi alkaloids a na-ekerịta dịka reserpine, nke chọrọ iji nlezianya mee ihe (Eluwa, MA, Udoaffah, MT, Vulley, MB, wdg., 2010, Akwụkwọ akụkọ North America nke Sayensị Ahụike, 2(12), 592-595).
4. Mmetụta Mgbochi Mgbu: Nnyocha gbasara Rauvolfia tetraphylla nke Wesely dere wdg. (2021) gosipụtara ihe mgbochi mkpali nke ihe ndị sitere na mgbọrọgwụ, nke nwere ike ịdị irè na mannii n’ihi indole alkaloids na flavonoids yiri ya, na-akwado ojiji ya maka ọnọdụ mbufụt (Wesely, JD, 2021, Osisi maka Mkpụrụ Ọgwụ Ọhụrụ: Ethnobotany ruo Ethnopharmacology, 445-465).
Ajụjụ ndị a na-ajụkarị gbasara Rauvolfia mannii
1. Kedu ihe a na-eji Rauvolfia mannii na ọgwụ ọdịnala?
A na-eji ya agwọ ọrịa ọbara mgbali elu, nchekasị, ahụ ọkụ, ọrịa, na dịka ihe mgbakwunye nsí akụ n’ihi alkaloids dị ike ya.
2. Rauvolfia mannii ọ dị mma iji?
O nwere ike ịbụ ihe na-adịghị mma n’ihi alkaloids na-egbu egbu dịka reserpine, nke nwere ike ibute ọbara mgbali elu dị ala, obi na-adịghị mma, ma ọ bụ mmetụta akwara ozi. Jiri ya naanị n’okpuru nlekọta ahụike.
3. Kedu ka esi enye Rauvolfia mannii?
A na-eji ihe ndị e si n’ime mgbọrọgwụ ma ọ bụ ntụ ntụ eme ihe n’oge ọdịnala, ọtụtụ mgbe dị ka ihe e ji egbute ma ọ bụ ihe e ji etinye ọbara mgbali elu ma ọ bụ ọrịa, mana iji usoro ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị chọrọ nduzi ọkachamara.
4. Rauvolfia mannii ọ̀ ga-agwọ ọbara mgbali elu?
Dịka a hụrụ n’ụdị ihe ndị yiri ya, alkaloids ya, dịka reserpine, nwere ike ibelata ọbara mgbali elu, mana ihe akaebe sayensị nke kpọmkwem maka mannii pere mpe, ekwesịghịkwa iji ya n’onwe ya.
5. Gịnị bụ mmetụta nke Rauvolfia mannii?
Mmetụta ndị nwere ike ịkpata ya gụnyere ịma jijiji, ọbara mgbali elu dị ala, obi na-adịghị mma, na nsogbu akwara ozi dịka ịda mbà n’obi ma ọ bụ ọdịdọ ma ọ bụrụ na ejiri ya gabiga ókè.
6. Ebee ka a chọtara Rauvolfia mannii?
Ọ bụ obodo dị n’Africa nke na-ekpo ọkụ, site na Liberia ruo Kenya, nakwa ndịda ruo Angola na Tanzania, na-eto n’oké ọhịa mmiri ozuzo na oke ọhịa osimiri ruo mita 2,500 n’ịdị elu.
7. Enwere ike iji Rauvolfia mannii mee ihe n’oge ime?
O nwere ike ọ gaghị adị mma, ebe ọ bụ na ụdị anụmanụ ndị yiri ya egosila mmetụta teratogenic na ọmụmụ anụmanụ, nke nwere ike ibute nkwarụ ọmụmụ. Zere iji ya n’oge ime ime ma ọ bụ inye nwa ara.
8. Rauvolfia mannii ọ nwere ihe antimicrobial?
Nnyocha mbụ gbasara ụdị Rauvolfia ndị yiri ya na-egosi na alkaloids ya nwere ike ịlụso nje bacteria na fungi ọgụ, mana ihe akaebe kpọmkwem maka mannii pere mpe ma chọọ nyocha ọzọ.
Ị nwere ajụjụ, aro, ma ọ bụ onyinye ọ bụla? Ọ bụrụ otu a, biko jiri igbe nkọwa dị n’okpuru kesaa echiche gị. Anyị na-agbakwa gị ume ka ị kesaa ozi a nye ndị ọzọ nwere ike irite uru na ya. Ebe ọ bụ na anyị enweghị ike iru onye ọ bụla n’otu oge, anyị na-ekele gị nke ukwuu maka enyemaka gị n’ịgbasa ozi ahụ. Daalụ nke ukwuu maka nkwado gị na maka ịkọrọ anyị!
Nkọwapụta: Edemede a bụ maka agụmakwụkwọ na ozi naanị. Uru ahụike akọwara dabere na nchọpụta sayensị na ihe ọmụma ọdịnala. Ha abụghị ihe nnọchi anya ndụmọdụ ahụike ọkachamara, nchọpụta, ma ọ bụ ọgwụgwọ. Gakwuru ọkachamara ahụike mgbe niile tupu i jiri ahịhịa ma ọ bụ ọgwụgwọ eke ọ bụla maka ebumnuche ahụike.
Gụọ kwa: Uru Ahụike nke Agwaetiti