Cedrus deodara, nke a na-akpọkarị cedar Deodar, bụ ụdị osisi coniferous nke dị na ọdịda anyanwụ Himalaya na South Asia. Ọ bụ nke ezinụlọ Pinaceae, nke gụnyere conifers ndị ọzọ a ma ama dị ka pine, fir na spruces..
Aha “Deodar” sitere na okwu Sanskrit “deva” (nke pụtara “chi”) na “dara” (nke pụtara “osisi”), na-enye ya aha otutu “osisi chi”..
Osisi cedar deodar bụ nnukwu osisi na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ nwere ọdịdị pyramidal pụrụ iche mgbe ha na-eto eto, na-eji nwayọọ nwayọọ na-etowanye elu ka ha na-etolite. Ha nwere ike itolite n’ịdị elu dị egwu, na-erukarị ihe karịrị 100 ụkwụ (mita 30).
A na-ahazi agịga nke osisi cedar Deodar na ụyọkọ ma ọ bụ fatịlaịza. Agịga ndị a dị ogologo ogologo (ihe dị ka sentimita 1 ruo 2) ma na-acha anụnụ anụnụ na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, na-enye osisi ahụ ọdịdị pụrụ iche.
Osisi ahụ na-amịpụta cones ndị nwere ụdị gbọmgbọm nwere ike buru oke ibu, ruo sentimita ise n’ogologo. Cones ndị a na-eto n’ime afọ abụọ ma hapụ mkpụrụ.
Ụgbụgbọ osisi cedar Deodar na-eto eto na-adị ire ụtọ ma na-acha ntụ ntụ-aja aja, ebe osisi ndị ochie na-etolite ogbugbo na-agba agba ma na-edobe karịa.
A na-eji osisi cedar deodar kpọrọ ihe nke ukwuu maka osisi ha, nke na-adịgide adịgide ma na-eguzogide ụmụ ahụhụ. A na-eji osisi ahụ arụ ọrụ, imepụta ngwá ụlọ, na ihe ịchọ mma dị iche iche.
N’ihi ọdịdị ha mara mma na agịga na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ mara mma, a na-ejikarị osisi cedar Deodar eme ihe na nhazi ala maka ebumnuche ịchọ mma na ubi, ogige ntụrụndụ, na nnukwu ala.
Na mpaghara ala ha, osisi cedar Deodar na-arụ ọrụ dị mkpa na gburugburu ebe obibi, na-enye ebe obibi na nri maka anụmanụ na ụmụ ahụhụ dị iche iche.
Ọ bụ ezie na ha bụ ndị Himalaya, a na-ewebata osisi cedar nke Deodar nke ọma n’akụkụ ụwa ndị ọzọ nke nwere ihu igwe yiri ya, dị ka akụkụ nke Europe na North America.
Gụkwuo: Atụmatụ ego ị ga-emefu n’ịzụlite 100 Pullets
Uru ahụike ọgwụ nke Cedrus Deodara (Deodara Cedar)
Cedrus deodara, ma ọ bụ Deodar cedar, ejirila na ọgwụ ọdịnala maka uru ahụike dị iche iche. Nke a bụ uru ahụike ọgwụ 17 kọrọ nke osisi ọgwụ Cedrus deodara:
1. Njirimara mgbochi mkpali: Ekwenyere na mmanụ cedar deodar nwere ihe ndị na-egbochi mkpali ma jiri ya mee ihe na ịhịa aka n’ahụ iji belata ahụ ike na nkwonkwo mgbu. Dịka ọmụmaatụ, enwere ike ịgwakọta mmanụ ahụ na mmanụ na-ebu ma tinye ya n’elu iji mee ka uru ahụ na-egbu mgbu ma ọ bụ ahụ erughị ala ogbu na nkwonkwo kwụsị.
2. Nkwado iku ume: A na-eche na akwụkwọ na mmanụ Deodar cedar nwere uru iku ume. Ikuku uzuoku nke e tinyere mmanụ cedar nwere ike inye aka na-enye ahụ efe site na mkpọchị na ụkwara.
3. Mmetụta Antimicrobial: A na-ekwu na mmanụ dị mkpa sitere na cedar Deodar nwere mmetụta antimicrobial na enwere ike iji ya mee ihe ngwọta ihicha eke ma ọ bụ tinye ya na mmanụ ụgbọelu maka ngwa akpụkpọ iji nyere aka ịlụso ọrịa nje ọgụ.
4. Ntụrụndụ na mgbakasị ahụ: A kwenyere na ísì cedar Deodar nwere mmetụta dị jụụ, na-enyere aka ntụrụndụ na nchekasị. Enwere ike iji ibe osisi cedar mee ihe na aromatherapy iji mepụta ikuku dị jụụ.
5. Ahụ Ike Skin: Enwere ike ịgbanye mmanụ cedar ma jiri ya mee ihe n’elu iji dozie nsogbu akpụkpọ anụ dị ka ihe otutu, eczema, ma ọ bụ ọrịa fungal. Ọ dị mkpa iburu n’obi na ekwesịrị iji nlezianya mee nke a, n’ihi na mmanụ ndị dị mkpa nwere ike ịdị ike ma nwee ike ịkpata mgbakasị akpụkpọ ahụ ma ọ bụrụ na emeghị ya nke ọma.
6. Njirimara Astringent: A na-ewere ogbugbo osisi cedar Deodar ka ọ nwere ihe astringent. Enwere ike iji infusion ma ọ bụ ihe ndị sitere n’ụgbụgbọ mee ihe na nlekọta anụ ahụ nke ọdịnala iji mee ka akpụkpọ ahụ sie ike ma na-ada ụda.
7. Ọgwụgwọ ọnya: Ụfọdụ omenala na-eji Deodar cedar wepụ ma ọ bụ poultices na ọnya iji nyere aka n’ịgwọ ọrịa na igbochi ọrịa.
8. Ahụike ntutu: Enwere ike ịgbakwunye mmanụ cedar na ngwaahịa nlekọta ntutu ma ọ bụ jiri ya mee ihe dị ka ọgwụgwọ ntutu isi iji nyere aka ịnọgide na-enwe ahụ ike na ntutu isi, nwere ike ibelata dandruff na ịkwalite uto ntutu.
9. Mgbochi mgbu mgbu: Ọgwụ ọdịnala na-atụ aro na ịtinye mado sitere na ogbugbo cedar Deodar ma ọ bụ mmanụ na nkwonkwo na-egbu mgbu nwere ike inye ahụ efe site na ogbu na nkwonkwo ma ọ bụ rheumatism.
10. Njirimara antifungal: mmanụ cedar deodar nwere ike ịnwe ihe na-egbu egbu ma enwere ike iji ya na nsị ụkwụ ma ọ bụ ngwa ngwa iji lebara ọrịa fungal anya dị ka ụkwụ ndị na-eme egwuregwu.
11. Nkwado digestive: Na ọgwụ ọdịnala, a na-eji mkpụrụ osisi cedar Deodar na-akwado mgbaze ma na-agwọ ahụ erughị ala. Agbanyeghị, ihe akaebe sayensị na nke a nwere oke.
12. Mmetụta Diuretic: Ụfọdụ ojiji ọdịnala gụnyere Deodar cedar dị ka diuretic iji nyere aka kwalite mmepụta mmamịrị ma nwee ike inye aka na ọrụ akụrụ. Agbanyeghị, ekwesịrị ịchọ ndụmọdụ ahụike ọkachamara tupu eji ya maka ebumnuche ndị dị otú ahụ.
13. Aromatherapy: Enwere ike iji mmanụ dị mkpa sitere na cedar Deodar mee ihe na aromatherapy iji mepụta ikuku na-atụrụ ndụ, nwere ike inye aka ntụgharị uche na nguzozi mmetụta uche.
14. Mmelite okirikiri: Omume ọdịnala na-atụ aro na mmanụ cedar Deodar, mgbe a na-agbaze ya na ịhịa aka n’ahụ, nwere ike inye aka melite mgbasa ọbara.
15. Mmetụta Mgbochi Nchegbu: Enwere ike iji mmanụ cedar Deodar na-esi ísì ụtọ mee ihe na aromatherapy iji belata mmetụta nke nchekasị ma kwalite mmetụta nke ịdị jụụ.
16. Ihe na-egbochi ahụhụ: A maara ísì cedar na-achụpụ ụmụ ahụhụ. Enwere ike iji ibe osisi Cedarwood, sachets, ma ọ bụ ngwakọta mmanụ dị mkpa iji gbochie nla, anwụnta, na ụmụ ahụhụ ndị ọzọ.
17. Mgbochi mgbochi: Enwere ike itinye mmanụ cedar n’ime shampoos ma ọ bụ ọgwụgwọ akpụkpọ anụ iji gboo nsogbu dandruff na ịnọgide na-enwe ahụ ike.
Gụkwuo: 10 uru ahụike ọgwụ Halleria Lucida (Osisi Fuchsia)
Ụzọ eji eme ihe iji nweta uru ahụike ọgwụ nke Cedrus Deodara (Deodar Cedar)
Cedrus deodara, ma ọ bụ Deodar cedar, ejirila na ọgwụ ọdịnala maka ebumnuche dị iche iche. Nke a bụ ụfọdụ ụzọ eji eji ọgwụ eme ihe:
1. Mmanụ dị mkpa: Deodar cedar mmanụ dị mkpa na-esi na osisi, akwụkwọ, ma ọ bụ alaka osisi. A na-eji ya maka aromatherapy, ịhịa aka n’ahụ na ngwa n’elu mgbe ọ gachara nke ọma. A maara mmanụ ahụ maka mmetụta dị jụụ na nke ala.
2. Inhalation nke uzuoku: Ikuku uzuoku nke etinyere na mmanụ ole na ole nke Deodar cedar dị mkpa nwere ike inye aka inye enyemaka iku ume site na ikpochapụ mkpọchi na ịkwalite iku ume dị mfe.
3. Ngwa isiokwu: A ga-etinye mmanụ cedar a gbazere n’elu akpụkpọ ahụ maka ebumnuche dị iche iche. A na-ejikọta ya na mmanụ na-ebu ibu (dị ka aki oyibo ma ọ bụ mmanụ jojoba) iji belata ihe ize ndụ nke iwe akpụkpọ ahụ. Iji ọgwụ eme ihe nwere ike idozi nsogbu ndị dị ka mgbu nkwonkwo, ahụ erughị ala akwara, na nsogbu akpụkpọ ahụ.
4. Ịhịa aka n’ahụ: mmanụ cedar deodar, mgbe agwakọta ya na mmanụ na-ebu nwere ike iji mee ihe na ịhịa aka n’ahụ iji belata ahụ ike akwara, kwalite ntụrụndụ, na inye ahụ efe site na mgbu.
5. Compress: Enwere ike ime mkpakọ ndị a na-etinye n’ime ya site n’itinye ákwà na ngwọta nke mmanụ cedar a gwakọtara na mmiri ọkụ. Enwere ike itinye mkpakọ ndị a na akụkụ ahụ akọwapụtara iji nyere aka na mgbu ma ọ bụ mbufụt.
6. Aromatherapy: Ihe na-esi ísì ụtọ ma dị jụụ nke Deodar cedar mmanụ dị mkpa nwere ike gbasaa n’ikuku site na iji aromatherapy diffusers ma ọ bụ tinye ya na ngwakọta potpourri iji mepụta ebe dị jụụ.
7. Ụlọ ịsa ahụ: Enwere ike ịgbakwunye obere mmiri nke Deodar cedar mmanụ dị mkpa na bat na-ekpo ọkụ maka ntụrụndụ na uru anụ ahụ. Otú ọ dị, mgbaze kwesịrị ekwesị dị mkpa iji gbochie mgbakasị ahụ akpụkpọ ahụ.
8. Sachets na Potpourri: A pụrụ iji ibe osisi cedar a mịrị amị ma ọ bụ mmanụ cedar dị mkpa mee sachets ma ọ bụ potpourri, nke na-abụghị nanị na-etinye ísì ụtọ na oghere kamakwa na-enye aka ịchụpụ ụmụ ahụhụ.
9. Mgbochi ahịhịaEnwere ike iji infusions sitere na akwụkwọ cedar Deodar ma ọ bụ ogbugbo mee ihe na ọgwụ ọdịnala maka nkwado mgbari nri, n’agbanyeghị na ekwesịrị iji nlezianya bịakwute ojiji a na ọkachamma n’okpuru nduzi nke ọkachamara ahụike.
Mmetụta dị n’iji Cedrus Deodara Osisi Ọgwụ
Ọ bụ ezie na Cedrus deodara, ma ọ bụ Deodar cedar, nwere ihe eji eme omenala na uru ahụike, ọ dị mkpa ịmara mmetụta ndị nwere ike ime na ịkpachara anya mgbe ị na-eji ya maka ebumnuche ọgwụ. Nke a bụ ụfọdụ echiche:
1. Iwe iwe: mmanụ dị mkpa na-enweghị mgbagha sitere na cedar Deodar nwere ike ịdị njọ na akpụkpọ ahụ wee kpasuo iwe. Na-atụgharị mmanụ ndị dị mkpa mgbe niile n’ime mmanụ ebu tupu etinye ha n’elu. Mee ule patch n’obere akụkụ akpụkpọ ahụ iji lelee mmeghachi omume ọjọọ ọ bụla.
2. Mmeghachi omume nfụkasị ahụ: Ụfọdụ ndị mmadụ nwere ike na-enwe mmetụta ma ọ bụ ihe nfụkasị na ihe ndị dị na mmanụ cedar. Ọ bụrụ na ị na-enweta itching, ọbara ọbara, ọzịza ma ọ bụ mmeghachi ahụ nfụkasị ọ bụla ọzọ, kwụsị iji ya ozugbo wee chọọ nlekọta ahụike ma ọ dị mkpa.
3. Mmetụta iku ume: Ikuku ume siri ike nke mmanụ cedar site na uzuoku ma ọ bụ ihe mgbasa nwere ike ịkpalite mmetụta iku ume na ụfọdụ ndị mmadụ. Jiri mmanụ dị mkpa na mpaghara ikuku na-ekpo ọkụ ma zere iku ume oke.
4. Photosensitivity: Ụfọdụ mmanụ ndị dị mkpa, gụnyere mmanụ cedar, nwere ike ịbawanye mmetụta nke ìhè anyanwụ na ụzarị UV, nke nwere ike iduga mmeghachi omume anụ ahụ ma ọ bụ ọkụ mgbe ekpughere ya na ìhè anyanwụ. Zere ikpughe anyanwụ kpọmkwem mgbe ị na-eji mmanụ cedar mee ihe.
5. Ime eji eme ihe: A naghị atụ aro itinye Deodar cedar ma ọ bụ mmanụ ya dị mkpa na-enweghị nduzi kwesịrị ekwesị site n’aka ọkachamara ahụike ruru eru. Ụfọdụ ogige dị na osisi ahụ nwere ike ịbụ ihe na-egbu egbu ma ọ bụ nwee mmetụta na-atụghị anya ya mgbe etinyere ya.
6. Mmekọrịta na ọgwụ: Ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ, kpọtụrụ onye na-ahụ maka ahụike tupu ị na-eji ngwaahịa cedar Deodar, karịsịa n’ụdị etinyere dị ka mmanụ dị mkpa. Enwere ike ịmekọrịta ọgwụ ma ọ bụ ọnọdụ ahụike dị adị.
7. Ime na nọọsụ: Ndị dị ime na ndị nọọsụ kwesịrị ịkpachara anya mgbe ha na-eji mmanụ dị mkpa, gụnyere mmanụ cedar. Ọtụtụ mmanụ dị mkpa amụbeghị nke ọma maka nchekwa ha n’oge ime na nwa ara.
8. Ụmụaka na anụ ụlọ: Mmanụ ndị dị mkpa nwere ike ịdị ike karịsịa ma nwee ike imetụta ụmụaka na anụ ụlọ dị iche iche karịa ndị okenye. A na-atụ aro ịkpachara anya mgbe ị na-eji mmanụ dị mkpa gburugburu ha.
9. Ogo nke Ngwaahịa: Ogo nke mmanụ dị mkpa nwere ike ịdị iche iche. Họrọ ụdị aha ama ama na-enye mmanụ dị ọcha, ọgwụgwọ na-enweghị mgbakwunye ma ọ bụ mmetọ.
10. Ndị nwere mmetụta: Ụfọdụ ndị mmadụ nwere ike na-enwe mmetụta nke ọma maka mmanụ dị mkpa ma ọ bụ ọgwụgwọ ahịhịa n’ozuzu ya. Ọ bụ ihe amamihe dị na ya ịmalite site na obere ego ma lelee mmeghachi omume ọ bụla tupu i jiri ya mee ihe.
11. Ọnọdụ ahụike: Ọ bụrụ na ị nwere akụkọ ihe mere eme nke allergies, ọnọdụ akpụkpọ ahụ, ma ọ bụ nsogbu ahụike ndị ọzọ, kpọtụrụ ọkachamara ahụike tupu ị na-eji Deodar cedar ma ọ bụ mmanụ ọ bụla dị mkpa.
Uru nri nke Cedrus Deodara (Deodar Cedar)
1. Mmanụ ndị dị mkpa: Osisi cedar deodar na agịga nwere mmanụ dị mkpa, nke bụ isi himachalene na atlantone, nke a na-eji na ọgwụ ọdịnala maka ihe mgbochi mkpali na antimicrobial.
2. Terpenoids: Resin na osisi nke osisi ahụ bara ụba na terpenoids, dị ka beta-himachalene, nke nwere ike itinye aka na iji ya na-ebelata nsogbu iku ume na ọnọdụ akpụkpọ ahụ.
3. Flavonoids: Achọpụtara na agịga, flavonoids na-enye mmetụta antioxidant, nwere ike ichebe mkpụrụ ndụ site na mmebi oxidative mgbe ejiri ya na nkwadebe ahịhịa.
4. Ngwakọta phenolic: Ogige ndị a dị na ogbugbo na agịga na-enye uru antioxidant na mgbochi mkpali, na-akwado ojiji ọdịnala maka ọgwụgwọ ọnya.
5. Sesquiterpenes: Dị ugbu a na mmanụ dị mkpa, sesquiterpenes dị ka alfa-cedrene nwere mmetụta dị jụụ, nke a na-ejikarị eme ihe na aromatherapy iji belata nchekasị.
6. Lignan: Ọnụ ọgụgụ dị n’ime osisi nwere ike itinye aka n’iji omenala eme ihe na mgbu mgbu yana dịka ihe na-egbochi ụmụ ahụhụ na ngwa nchekwa.
7. Tannin: N’ụgbụgbọ ahụ nwere tannins, nke nwere ihe astringent, na-enyere aka ịgwọ anụ ahụ ma na-ebelata mbufụt na ọgwụgwọ ọdịnala.
8. Ngwakọta na-agbanwe agbanwe: Agịga na osisi na-ahapụ ogige ndị na-adịghị agbanwe agbanwe nwere ihe ndị na-egbochi nje, nke ejiri akụkọ ihe mere eme chekwaa ihe na ịchụpụ ụmụ ahụhụ.
9. Resin acid: Resin nwere acid dị ka deodaric acid, nke nwere ike ịkwado iji ya na mmanụ n’elu maka mgbu nkwonkwo na mgbakasị anụ ahụ.
10. Kalori nri dị ala: A naghị eri cedar deodar dị ka nri, ya mere ọ na-enye kalori na-adịghị ahụkebe, mana ogige bioactive ya bara uru na ngwa ọgwụ.
Ihe akaebe sayensị na ọmụmụ ihe gbasara Cedrus Deodara (Deodar Cedar)
1. Ọrụ mgbochi nje: Shinde et al. (2009) chọpụtara na mmanụ ndị dị mkpa sitere na Cedrus deodara gosipụtara ọrụ antibacterial siri ike megide Staphylococcus aureus na Escherichia coli, na-akwado iji ya na ọgwụgwọ antiseptik ọdịnala (Shinde, UA, Kulkarni, MS, et al. (2009). Ọrụ mgbochi nje nke mmanụ dị mkpa sitere na Cedrus deodara. Akwụkwọ akụkọ India nke sayensị ọgwụ, 71(3), 324-326).
2. Mmetụta mgbochi mkpali: Shinde et al. (1999) gosipụtara na mmanụ Cedrus deodara na-ebelata mbufụt na ụdị oke, na-akwado ojiji ọdịnala ya maka ọrịa ogbu na nkwonkwo na mgbu nkwonkwo (Shinde, UA, Phadke, AS, Nair, AM, et al. (1999). Ọmụmụ ihe mbụ na mgbochi mkpali na analgesic ọrụ nke Cedrus deodara mmanụ osisi. Akwụkwọ akụkọ Ethnopharmacology, 65(1), 21-27).
3. Njirimara mgbochi fungal: Chaudhary et al. (2011) kọrọ na Deodar cedar mmanụ dị mkpa na-egbochi uto fungal, karịsịa Aspergillus niger, na-atụ aro ike ya na ọgwụgwọ antifungal eke (Chaudhary, AK, Ahmad, S., & Mazumder, A. (2011) Antifungal ikike nke Cedrus deodara mmanụ dị mkpa.. Akwụkwọ akụkọ nyocha nke ụlọ ọgwụ, 4(6), 1817-1819).
4. Ọrụ na-egbochi ụmụ ahụhụ: Singh et al. (1988) gosiri na mmanụ Cedrus deodara dị irè dị ka ihe na-eme ka ụmụ ahụhụ na-egbochi anwụnta na pests nchekwa, n’ihi sesquiterpenes na-agbanwe agbanwe (Singh, D., & Agarwal, SK (1988) Himachalol na β-himachalene: Ụkpụrụ nke na-egbochi ụmụ ahụhụ nke Ceddara.. Phytochemistry, 27(8), 2513-2515).
5. Ike Antioxidant: Tiwari et al. (2001) chọpụtara na mịpụta agịga nke Cedrus deodara gosipụtara ọrụ antioxidant dị ịrịba ama, nke sitere na ogige phenolic, na-akwado iji ya na ọnọdụ metụtara nrụgide oxidative (Tiwari, AK, Srinivas, PV, et al. (2001). Ngwa mkpochapụ radical efu na-arụ ọrụ sitere na Cedrus deodara. Akwụkwọ akụkọ nke Agricultural and Food Chemistry, 49(10), 4642-4646).
Ajụjụ ndị a na-ajụkarị gbasara Cedrus Deodara (Deodar Cedar)
1. Kedu ihe a na-eji Cedrus deodara?
A na-eji osisi, mmanụ, na agịga ya na ọgwụ ọdịnala, aromatherapy, yana dị ka ihe na-egbochi ụmụ ahụhụ, karịsịa maka mgbu nkwonkwo, nsogbu iku ume, na ọnọdụ akpụkpọ ahụ.
2. Deodar mmanụ cedar ọ dị mma maka akpụkpọ ahụ?
Mgbe agbazere ya nke ọma, ọ dị mma maka iji ya eme ihe mana ọ nwere ike ịkpasu ndị nwere mmetụta iwe; mgbe niile kwachie-ule mbụ.
3. Enwere ike iji Cedrus deodara mee ihe na aromatherapy?
Ee, a na-eji mmanụ ya dị mkpa eme ihe na aromatherapy iji kwalite ntụrụndụ na belata nchekasị n’ihi sesquiterpenes na-eme ka ahụ dị jụụ.
4. Deodar cedar a na-eri?
Mba, ọ bụghị oriri; A na-eji ogige ya eme ọgwụ ọgwụ mana ọ nwere ike ịdị na-egbu egbu ma ọ bụrụ na etinye ya n’ọtụtụ.
5. Gịnị kpatara Cedrus deodara ji dị mkpa na omenala?
A maara dị ka “Devadaru” na India, ọ dị nsọ na okpukpe Hindu, nke a na-akụkarị n’akụkụ ụlọ nsọ, a na-ejikwa osisi ya maka ihe osise okpukpe na ihe nsure ọkụ na-esi ísì ụtọ.
6. Deodar cedar ọ na-achụpụ ụmụ ahụhụ?
Ee, mmanụ ya dị mkpa na osisi dị irè megide anwụnta na pests nchekwa n’ihi ogige ndị na-agbanwe agbanwe dị ka himachalene.
7. Deodar cedar nwere ike itolite na ihu igwe oyi?
Ọ na-eme nke ọma na USDA zones 7-9, na-anabata oyi ruo -12 Celsius mana na-ahọrọ ala nke ọma na ihu igwe na-adịghị mma.
8. Enwere mmetụta dị n’akụkụ iji ngwaahịa cedar Deodar?
Iji ihe dị n’elu mee ihe nwere ike ịkpata mgbakasị anụ ahụ, a naghị atụ aro iji ime ya n’ihi nsi nwere ike ime; kpọtụrụ dọkịta tupu ojiji.
Gụkwuo: Azụ ụmụ nwanyị na usoro ọmụmụ ha