Petchia madagascariensis, nke a na-akpọkarị Madagascar Periwinkle ma ọ bụ Rosy Periwinkle, bụ osisi okooko mara mma nke sitere na ezinụlọ Apocynaceae. A maara ezinụlọ a maka inwe osisi nwere ọtụtụ ojiji ọgwụgwọ na ihe ịchọ mma. Petchia madagascariensis, nke nwere okooko osisi na-egbuke egbuke na ihe ndị dị ike, nwere ọnọdụ pụrụ iche n’ime ezinụlọ osisi dị iche iche a.
Osisi a na-etokarị ruo ihe dị ka ụkwụ 1 ruo 1.5 (sentimita 30 ruo 45). O nwere akwụkwọ dị nro, na-egbuke egbuke, ma na-amị amị nke dị ntakịrị mmiri mmiri nke edobere n’akụkụ nke ọzọ n’osisi ahụ. Akwụkwọ ya bụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ gbara ọchịchịrị ma nwee ọdịdị ellipse, na-egbuke egbuke nke na-eme ka osisi ahụ maa mma nke ukwuu.
Ihe kacha adọrọ mmasị na Petchia madagascariensis bụ okooko osisi ya mara mma. Okooko osisi ndị a na-ama ifuru n’ọtụtụ agba dị iche iche, gụnyere pink, ọcha, na lavender. Okooko osisi ndị a nwere ọdịdị ọwara dị iche iche nwere okooko osisi ise gbasaara n’èzí. Etiti okooko osisi ahụ na-egosipụta otu ìgwè stamens na-egbuke egbuke na pistil. Njikọta agba na ọdịdị a na-eme ka Petchia madagascariensis bụrụ nhọrọ kachasị amasị maka ubi na ala.
Mgbọrọgwụ Petchia madagascariensis bụ ihe e ji eriri mee ma dịkwa obere, nke na-enye osisi ahụ ohere itolite n’ụdị ala dị iche iche. Mgbanwe a na-enyere aka ime ka o too nke ọma n’ebe dị iche iche, na-eme ka ọ bụrụ nhọrọ kwesịrị ekwesị maka ubi ụlọ na ala okike.
Petchia madagascariensis bụ ebe a mụrụ n’agwaetiti Madagascar, ebe a na-ahụ ya ka ọ na-eto n’ebe okpomọkụ na mpaghara ndị dị n’okpuru okpomọkụ. E tinyekwala ya n’akụkụ ụwa dị iche iche n’ihi uru ya maka ọgwụgwọ na ịchọ mma. N’ebe obibi ya, ọ na-etokarị n’ala mmiri na-agbapụta nke ọma ma nwee ike ịnagide oge ọkọchị.
A na-akọwapụta na osisi ndị a nwere alkaloids, ọkachasị vinblastine na vincristine. alkaloids ndị a egosila mmetụta dị ike n’ịgwọ ọrịa kansa ma a na-eji ha agwọ ụfọdụ ụdị leukemia. Na mgbakwunye, Petchia madagascariensis nwere ihe ndị ọzọ dị ka flavonoids, tannins, na saponins, nke ọ bụla na-enye aka na uru ahụike ya.
N’obodo Madagascar ya, Petchia madagascariensis nwere ihe dị mkpa n’omenala karịa ojiji ya n’ọgwụ. A na-ejikọkarị ya na akụkọ ifo na omume ọdịnala. Osisi ndị ahụ na-ama ifuru nke ọma na ọdịdị pụrụ iche emeela ka ọ bụrụ akụkụ nke emume na emume obodo.
Gụọ kwa: Uru Ahụike Ọgwụ Iri nke Mikania Natalensis (African Mile-a-Minute)
Uru Ahụike Ọgwụ nke Petchia madagascariensis (Madagascar Periwinkle)
1. Ọgwụgwọ Ọrịa Shuga: Otu n’ime uru dị ịrịba ama nke Petchia madagascariensis nwere maka ahụike ya bụ na o nwere ike inyere aka ijikwa ọrịa shuga. Osisi a nwere ihe ndị dị ka alkaloids, nke a chọpụtara na ọ na-ebelata ọkwa shuga dị n’ọbara. Nke a dị mkpa karịsịa maka ndị nwere ọrịa shuga ma ọ bụ ndị nwere ike ibute ya. Ọmụmụ ihe na-egosi na Petchia madagascariensis nwere ike ịrụ ọrụ n’imeziwanye mmetụta insulin na ibelata ihe egwu nke nsogbu ndị metụtara ọrịa shuga.
2. Njirimara Mgbochi Ọrịa Kansa: A na-ahụta Periwinkle nke Madagascar maka ihe ndị na-egbochi kansa, ọkachasị n’ọgwụgwọ leukemia. Osisi ahụ nwere vinblastine na vincristine, ihe ndị na-egosi na ha nwere ike igbochi uto nke mkpụrụ ndụ kansa. Ihe ndị a na-egbochi usoro nkewa mkpụrụ ndụ, na-eme ka ha bụrụ ihe mgbakwunye bara uru na ọgwụgwọ chemotherapy.
3. Iwu Nrụgide Ọbara: Ịnọgide na-enwe ọbara mgbali elu dị mma dị oke mkpa maka ọdịmma obi dum. Petchia madagascariensis nwere ihe ndị nwere mmetụta vasodilatory, nke pụtara na ha na-enyere aka ịgbasa arịa ọbara, si otú a na-ebelata ọbara mgbali elu. Itinye ihe ndị sitere na osisi a na usoro ahụike gị nwere ike inye aka na njikwa ọbara mgbali elu ka mma.
4. Ọgwụgwọ Ọnya: Dịka ọ dị na mbụ, a na-eji Petchia madagascariensis enyere aka ịgwọ ọnya. Ihe ndị e si na ya wepụta n’osisi ndị a nwere ihe ndị nwere ike igbochi ọrịa n’ọnyá. Na mgbakwunye, mmetụta ya na-egbochi mbufụt nwere ike inyere aka belata ọzịza ma kwalite ọgwụgwọ ngwa ngwa. Itinye ihe e ji esi nri ma ọ bụ ude e ji osisi a mee n’ebe obere ọnyá na ọnya dị n’ahụ nwere ike ime ka usoro ọgwụgwọ ahụ dị ngwa ngwa.
5. Mmeziwanye nghọta: Ụfọdụ ihe ndị dị na Petchia madagascariensis egosila na ha nwere ike ime ka ọrụ ọgụgụ isi dịkwuo mma. Ha nwere ike inyere aka melite ebe nchekwa, itinye uche, na ahụike ụbụrụ n’ozuzu ya. Ọ bụ ezie na nnyocha na mpaghara a na-aga n’ihu, itinye osisi a n’ime ụdị ndụ gị nwere ike ịkwado ọdịmma ọgụgụ isi ka ị na-aka nká.
Gụọ kwa: Uru iri na ise nke Apple-of-Peru (Nicandra Physallodes) maka ahụike ọgwụ
Ụzọ Ojiji Iji Nweta Uru Ahụike Enyere nke Petchia madagascariensis (Madagascar Periwinkle)
1. Tii ahịhịa: Ịkwadebe tii ahịhịa sitere na akwụkwọ ma ọ bụ ogwe osisi Petchia madagascariensis bụ ụzọ a na-esi eri ya. Ịtinye ihe osisi ahụ n’ime mmiri ọkụ na-eme ka ihe ndị bara uru banye n’ime mmiri ahụ, na-emepụta ihe ọṅụṅụ dị nro ma na-eme ka ahụ dị jụụ. Usoro a bara uru karịsịa maka iji ihe ndị na-achịkwa ọrịa shuga na uru ọgụgụ isi osisi ahụ nwere ike inwe.
2. Tinctures na ihe ndị e si na ya wepụta: Tinctures na ihe ndị e si na ya apụta na-enye ọtụtụ ọgwụ Petchia madagascariensis. Enwere ike itinye ha na mmiri, ihe ọṅụṅụ, ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ ndị ọzọ ngwa ngwa. Ntụpụ ole na ole nke tincture ma ọ bụ ihe e si na ya apụta nwere ike inye osisi ahụ nnukwu ọgwụ bara uru, na-eme ka ọ bụrụ ụzọ dị irè isi tinye uru ahụike ya n’usoro gị.
3. Ngwa Ndị A Na-eji Eme Ihe n’Isiokwu: Maka ọgwụgwọ ọnya na nsogbu metụtara akpụkpọ ahụ, a pụrụ itinye Petchia madagascariensis n’elu ya. Enwere ike iji akwụkwọ ma ọ bụ ogwe osisi a gwepịara egwepịa mee ihe ma ọ bụ mmanụ ma tinye ya ozugbo na obere mmerụ ahụ, mmerụ ahụ, ma ọ bụ ihe ndị na-akpasu akpụkpọ ahụ iwe. Ihe ndị e ji osisi ahụ mee ka ọ ghara ịdị irè ma na-egbochi mbufụt nwere ike inye aka belata ihe ize ndụ nke ọrịa ma kwalite ọgwụgwọ ngwa ngwa.
4. Ihe mgbakwunye nri: A na-enwetakwa Petchia madagascariensis n’ụdị ihe mgbakwunye nri. A na-ejikarị ihe mgbakwunye ndị a eme ihe ka ha nwee oke ihe mejupụtara osisi ndị na-arụ ọrụ. Ha na-enye ụzọ dị mma iji tinye uru ahụike osisi n’ime usoro ị na-eme kwa ụbọchị, ọkachasị ma ọ bụrụ na ịchọrọ usoro a tụrụ ma na-agbanwe agbanwe.
5. Omume Omenala: N’ógbè ebe Petchia madagascariensis bụ ebe a na-agwọ ọrịa, ọgwụgwọ ọdịnala nwere ike ịgụnye iji akụkụ dị iche iche nke osisi ahụ maka ọrịa ụfọdụ. Ndị na-agwọ ọrịa na obodo dị iche iche na-emepụtakarị ụzọ pụrụ iche nke nkwadebe na ojiji dabere na ihe ọmụma na ahụmịhe omenala ha.
Mmetụta Ndị Dị na Iji Petchia Ọgwụ Madagascariensis
1. Ahụhụ afọ: Iri oke nri Petchia madagascariensis ma ọ bụ nkwadebe ya nwere ike ibute obere nsogbu afọ. Ụfọdụ ndị nwere ike inwe ihe mgbaàmà dịka ọgbụgbọ, afọ mgbu, ma ọ bụ nsogbu nri. Ọ dị mkpa iji osisi ahụ nke ọma ma na-agbaso usoro akwadoro iji zere nsogbu ndị dị otú ahụ.
2. Mmekọrịta ya na ọgwụ: Petchia madagascariensis nwere ihe ndị na-arụ ọrụ n’ahụ nke nwere ike imekọrịta na ụfọdụ ọgwụ. Ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ dọkịta nyere gị ma ọ bụ nwee nsogbu ahụike dị n’okpuru, ọ dị mkpa ịkpọtụrụ ọkachamara ahụike tupu i jiri osisi a dị ka mgbakwunye. Ha nwere ike inyocha mmekọrịta nwere ike ịdị ma nye nduzi maka ojiji dị mma.
3. Mmeghachi omume nfụkasị ahụ: Dịka ngwaahịa ọ bụla sitere n’okike, enwere ike inwe mmeghachi omume nfụkasị ahụ n’ahụ ndị nwere mmetụta. Akpụkpọ ahụ nwere ike ịpụta ìhè, itching, ma ọ bụ ọzịza mgbe ha metụrụ ihe osisi ahụ ma ọ bụ ihe ndị e si na ya wepụta. Ime nnwale patch tupu ejiri Petchia madagascariensis mee ihe n’elu ahụ nwere ike inyere aka ịchọpụta ihe ọ bụla na-akpata nfụkasị ahụ.
4. Afọ ime na inye nwa ara: Ndị dị ime na ndị na-enye nwa ara kwesịrị ịkpachara anya mgbe ha na-atụle iji Petchia madagascariensis. Enwere obere nnyocha gbasara nchekwa ya n’oge ndị a, yabụ ọ kacha mma ịkpachara anya ma gakwuru onye na-ahụ maka ahụike tupu i jiri ya.
5. Ọbara mgbali elu dị ala: Ọ bụ ezie na ikike Petchia madagascariensis inye aka ịchịkwa ọbara mgbali nwere ike ịba uru, ọ nwekwara ike ibute ihe egwu ma ọ bụrụ na ejiri ya gabiga ókè. Mmetụta vasodilatory nke osisi ahụ nwere ike ibute obere ọbara mgbali n’ime ụfọdụ ndị mmadụ. Ọ bụrụ na ị nwere obere ọbara mgbali elu ma ọ bụ na-aṅụ ọgwụ ndị na-emetụta ọbara mgbali elu, gakwuru ọkachamara ahụike tupu i jiri osisi ahụ.
6. Mmetụta Sistemụ Akwara nke Etiti: Ụfọdụ ihe ndị dị na Petchia madagascariensis nwere ike imetụta sistemụ akwara etiti. Ọ bụrụ na ị na-eji ọgwụ ndị na-arụ ọrụ na sistemụ akwara, dị ka ọgwụ na-ebelata nchekasị ma ọ bụ ọgwụ mgbochi nchekasị, gakwuru onye na-ahụ maka ahụike tupu i jiri osisi a iji zere mmekọrịta nwere ike ịdị.
Uru nri nke Petchia Madagascariensis (Madagascar Periwinkle)
1. Alkaloids (Vincristine na Vinblastine): Alkaloids indole terpenoid ndị a, dị na ọnụọgụgụ dị nta (0.01-0.1%), bụ ihe ndị kacha pụta ìhè na Madagascar periwinkle, nke a maara maka ike ha dị ike na-egbochi kansa, nke a na-eji agwọ ọrịa kansa na-arịa leukemia na lymphoma.
2. Flavonoids: N’ime ihe dị ka pasentị 2-5 nke oke akọrọ nke osisi ahụ, flavonoids na-arụ ọrụ dị ka antioxidants, na-egbochi ihe ndị na-emebi ihe n’efu ma nwee ike ibelata nrụgide oxidative nke metụtara ọrịa ndị na-adịghị ala ala dịka ọrịa obi na kansa.
3. Kabọhaịdret: Osisi a nwere 30-40% carbohydrates, ọkachasị n’ụdị polysaccharides, na-enye ike ma na-akwado ojiji ya na ọgwụ ọdịnala maka ịlụso ike ọgwụgwụ ọgụ.
4. Fenoliks: Ihe ndị a, nke dị pasent 1-3, na-enye aka na ikike antioxidant nke osisi ahụ, na-echebe mkpụrụ ndụ site na mmebi ma na-akwado mmetụta mgbochi mkpali nke nwere ike ịba uru ahụike zuru oke.
5. Terpenoids: E wezụga vincristine na vinblastine, terpenoid ndị ọzọ (ihe dị ka 0.5-1%) dị n’ime osisi ahụ nwere ike ịkwado ihe ndị na-egbochi nje na ihe ndị na-akpata mbufụt, na-enyere aka iguzogide ọrịa.
6. Sapọnin: N’ịbụ nke dị na 0.5-2%, saponins nwere ike ime ka ọrụ ahụ ji alụso ọrịa ọgụ ka mma ma nwee ike ibelata cholesterol, na-enyere aka na ahụike obi.
7. Ajmalicine: A maara alkaloid a, nke dị na mgbọrọgwụ na isi osisi (0.1-0.3%), maka mmetụta ya na-egbochi ọbara mgbali elu, nke nwere ike inye aka ịchịkwa ọbara mgbali elu na ọgwụgwọ ọdịnala.
8. Catharanthine: Katharanthine, alkaloid ọzọ (0.2-0.5%), nwere ike inye aka na uru obi na akwara ma gosipụta ike na ọmụmụ ihe tupu a mụọ ya maka mmetụta mgbochi ọrịa shuga.
9. Protein: Osisi a na-enye protein ruru pasentị 5-10, gụnyere amino acid dị mkpa nke na-akwado ndozi anụ ahụ na ọrụ mgbochi ọrịa, mana ọ bụghị isi iyi nri.
10. Vitamin (Vitamin C): Madagascar periwinkle nwere obere vitamin C (10-20 mg/100g nke ibu ọhụrụ), nke na-akwado ahụike ahụ ike ma na-arụ ọrụ dị ka antioxidant iji lụso nrụgide oxidative ọgụ.
Ihe Akaebe Sayensị na Ọmụmụ Ihe Ndị Dị na Petchia Madagascariensis (Madagascar Periwinkle)
1. Kumar wdg. (2022): Nyocha a kọwara ihe ndị dị na Catharanthus roseus n’ụzọ ethnobotanical na pharmacological, na-ekwu na alkaloids ya (vincristine, vinblastine) dị irè n’ịgwọ ọrịa kansa dịka leukemia na lymphoma Hodgkin site na nsogbu microtubule, yana mmetụta ndị ọzọ na-egbochi ọrịa shuga na nje bacteria (Kumar, S., Singh, B., & Singh, R., 2022, Akwụkwọ akụkọ nke Ethnopharmacology).
2. Chandra Mohan wdg. (2015): Ọmụmụ ihe a tụlere ihe ndị sitere na mgbọrọgwụ ethanol nke Catharanthus roseus n’ime oke ndị ọrịa shuga nke alloxan kpatara, na-egosi mbelata dị ukwuu na ọkwa glucose ọbara n’ihi alkaloids dị ka catharanthine, na-akwado ojiji ọdịnala ya maka njikwa ọrịa shuga (Chandra Mohan, S., Anand, T., Priyadharshini, GS, & Balamurugan, V., 2015, Nyocha na Nnyocha nke Akwụkwọ Mba Nile nke Sayensị Ọgwụ).
3. Nejat wdg. (2015): Ọmụmụ ihe ahụ gosipụtara ike mgbochi kansa nke vincristine na vinblastine, nke na-egbochi nkewa sel site na ijikọ na tubulin, na-eme ka Madagascar periwinkle bụrụ isi iyi maka ọgwụ chemotherapy, mana o kwuru ihe egwu dị na nsí n’ụdị ndị na-adịghị ọcha (Nejat, N., wdg., 2015, Akwụkwọ akụkọ ụwa sayensị).
4. Dugé de Bernonville wdg. (2015): Nnyocha a kpughere ụzọ dị iche iche nke monoterpene indole alkaloids dị na Catharanthus roseus, na-akwado ọnụnọ nke ihe karịrị alkaloids 130, ebe vincristine na vinblastine na-egosi arụmọrụ dị elu n’ọgwụgwọ kansa n’ihi usoro pụrụ iche ha (Dugé de Bernonville, T., wdg., 2015, Phytochemistry).
5. Chan wdg. (2016): Nyocha a lere anya n’ihe ndị na-egbochi mmụba na mgbochi plasmodial nke Catharanthus roseus, na-achọpụta na alkaloids ya na-egosipụta ọrụ nje megide ụfọdụ nje, na-akwado ojiji ọdịnala ya maka ọrịa (Chan, EW, Wong, SK, & Chan, HT, 2016, Akwụkwọ akụkọ nke Ọgwụ Njikọta).
Ajụjụ ndị a na-ajụkarị gbasara Petchia Madagascariensis (Madagascar Periwinkle)
1. Gịnị ka e ji ọgwụ periwinkle nke Madagascar eme?
A na-ejikarị ya emepụta vincristine na vinblastine, alkaloids eji agwọ ọrịa kansa dịka leukemia na lymphoma, nakwa maka ọrịa shuga, ọbara mgbali elu, na ọrịa ndị ọzọ.
2. Ọ dị mma iri periwinkle nke Madagascar?
Mba, o nwere ike ọ gaghị adị mma ma a na-aṅụ ya n’ọnụ n’ihi na ọ nwere alkaloids vinca na-egbu egbu, nke nwere ike ibute ọgbụgbọ, ọgbụgbọ, mmebi akwara, na ọbụna ọnwụ. Ekwesịrị iji ya naanị n’okpuru nlekọta ahụike.
3. Njem periwinkle nke Madagascar ọ̀ ga-enyere aka n’ọrịa kansa?
Ee, alkaloids ya vincristine na vinblastine bụ ndị FDA kwadoro maka chemotherapy, na-agwọ ọrịa kansa dịka leukemia na lymphoma nke ọma, mana naanị n’ụdị ahụike dị ọcha.
4. Kedu ka esi eji periwinkle nke Madagascar eme ihe n’ụzọ ọdịnala?
N’ọgwụ ọdịnala, a na-eji ya dị ka tii ma ọ bụ ihe e si n’ihe ọṅụṅụ mee maka ọrịa shuga, ọbara mgbali elu, akpịrị mgbu, na nsogbu nsọ nwanyị, mana ihe akaebe sayensị maka ojiji ndị a pere mpe.
5. È nwere mmetụta ọjọọ dị na iji Madagascar periwinkle?
Ee, ihe ndị na-akpata ya gụnyere ọgbụgbọ, ntutu isi na-ada ada, nsogbu akwara, obere shuga dị n’ọbara, na ihe nwere ike igbu mmadụ ma ọ bụrụ na e jiri ya nke ọma. Gakwuru onye na-ahụ maka ahụike mgbe niile.
6. Enwere ike ịkụ periwinkle nke Madagascar n’ụlọ?
Ee, ọ bụ osisi ịchọ mma a ma ama n’ihi okooko ya pink ma ọ bụ ọcha na ike ya n’ebe okpomọkụ, mana ekwesighi iri ya n’ihi nsí ya.
7. Madagascar periwinkle ọ nwere ihe ndị na-egbochi antioxidant?
Ee, flavonoids na phenolics ya na-enye mmetụta antioxidant, nke nwere ike ibelata nrụgide oxidative, mana ha abụọ bụ ihe abụọ n’ime ojiji ọgwụ dabere na alkaloid.
8. Ọ bụ otu ụdị osisi periwinkle nke Madagascar na nke periwinkle nkịtị?
Mba, Madagascar periwinkle (Catharanthus roseus) dị iche na periwinkle nkịtị (Vinca minor), yana njirimara kemịkalụ na ojiji dị iche iche, mana ha abụọ bụ nke ezinụlọ Apocynaceae.
Ị nwere ajụjụ, aro, ma ọ bụ onyinye ọ bụla? Ọ bụrụ otu a, biko jiri igbe nkọwa dị n’okpuru kesaa echiche gị. Anyị na-agbakwa gị ume ka ị kesaa ozi a nye ndị ọzọ nwere ike irite uru na ya. Ebe ọ bụ na anyị enweghị ike iru onye ọ bụla n’otu oge, anyị na-ekele gị nke ukwuu maka enyemaka gị n’ịgbasa ozi ahụ. Daalụ nke ukwuu maka nkwado gị na maka ịkọrọ anyị!
Nkọwapụta: Edemede a bụ maka agụmakwụkwọ na ozi naanị. Uru ahụike akọwara dabere na nchọpụta sayensị na ihe ọmụma ọdịnala. Ha abụghị ihe nnọchi anya ndụmọdụ ahụike ọkachamara, nchọpụta, ma ọ bụ ọgwụgwọ. Gakwuru ọkachamara ahụike mgbe niile tupu i jiri ahịhịa ma ọ bụ ọgwụgwọ eke ọ bụla maka ebumnuche ahụike.