Senegalia, nke a makwaara dịka Acacia senegal ma ọ bụ osisi Gum Arabic, bụ osisi na-amịpụta mkpụrụ nke ezinụlọ Fabaceae. A maara osisi a maka resin chịngọm bara uru, nke e ji mee ihe n’oge gara aga maka ọtụtụ ihe dị iche iche, gụnyere iji ọgwụ na azụmaahịa..
Osisi Senegal dị obere ma ọ bụ nke dị ọkara, na-eru ihe dị ka mita 5 ruo 15 (ụkwụ 16 ruo 49). O nwere okpueze pụrụ iche dị ka nche anwụ, nke alaka ya na-agbasa nke na-enye ndò na nchebe pụọ n’anwụ siri ike n’ógbè kpọrọ nkụ.
Akwụkwọ Senegal nke Senegal nwere ọtụtụ akwụkwọ dị iche iche, nke pụtara na ha nwere ọtụtụ akwụkwọ dị iche iche nke edobere n’akụkụ etiti ya. Akwụkwọ nta ọ bụla dị obere, nke na-adịkarị ihe dị ka sentimita 2 ruo 5 n’ogologo, a na-ekewakwa ya n’ọtụtụ obere akwụkwọ nta. Akwụkwọ ndị a bụ ihe e ji mara ọtụtụ ndị so na mkpụrụ osisi Acacia.
Ogbugbo osisi Senegal na-adịkarị ire ụtọ ma na-acha ntụ ntụ, o nwere mkpọda na mgbawa dị n’akụkụ osisi ahụ ka osisi ahụ na-etolite. A na-ejikarị ntutu isi dị nro ma na-acha odo odo kpuchie alaka ndị na-eto eto.
Osisi ahụ na-emepụta obere isi okooko osisi gbara okirikiri, nke nwere agba odo odo ma ọ bụ ọcha ude. A na-ahazi okooko osisi ndị a n’ìgwè ma nwee isi ụtọ pụrụ iche. Okooko osisi ndị a na-apụta n’ọtụtụ ma na-eme ka osisi ahụ maa mma nke ukwuu.
Mgbe mkpụrụ ndị ahụ gbasasịrị, Senegalese na-emepụta mkpụrụ ndị toro ogologo nke na-eto ma na-agbagọ ka ha kpọrọ nkụ. Mkpụrụ ndị a na-abụkarị aja aja gbara ọchịchịrị ma ọ bụ oji ma nwee mkpụrụ. Mkpụrụ ndị ahụ na-adịkarị n’etiti mkpụrụ ndị ahụ, na-eme ka ha dị iche iche.
Otu n’ime ihe ndị kacha baa uru na Senegal bụ resin chịngọm ya. A na-esi n’osisi na alaka ya apụta chịngọm a n’ihi mmerụ ahụ ma ọ bụ usoro okike. A na-achịkọta chịngọm ahụ, kpọọ nkụ, wee jiri ya mee ihe dị iche iche, gụnyere na ụlọ ọrụ nri, dị ka ihe na-ejikọ ọgwụ na ọgwụ, nakwa na ọgwụ ọdịnala maka uru ahụike ya.
Senegal bụ mba ndị kpọrọ nkụ na ndị kpọrọ nkụ nke Afrịka, ọkachasị na mba dịka Sudan, Senegal, Mali, Niger, na Chad. Ọ na-eto nke ọma n’ebe ala mmiri na-agbapụta nke ọma, a na-emekwa ya nke ọma iji dị ndụ n’ọnọdụ siri ike na nke kpọrọ nkụ.
Gụọ kwa: Uru Ahụike Ọgwụ Iri Abụọ nke Rhoicissus tomentosa (Mkpụrụ vaịn ọhịa)
Uru Ahụike Ọgwụ nke Senegal (Acacia, Senegal)
1. Ahụike Akpụkpọ Ahụ: A maara Senegalia Senegal maka ihe ndị na-eme ka akpụkpọ ahụ dị mma. A na-ejikarị ya emepụta ihe ndị sitere n’okike maka nlekọta akpụkpọ ahụ n’ihi ike ya ime ka akpụkpọ ahụ dị jụụ ma kwalite ahụike.
2. Enyemaka Iri nri: Ihe e ji osisi chịngọm mee nwere eriri na-agbaze agbaze, nke nwere ike inye aka na mgbari nri site n’ịkwalite mmegharị afọ mgbe niile na ibelata afọ ntachi.
3. Nkwado Iku ume: A kwenyere na Senegal nwere uru iku ume. Ọ nwere ike inye aka belata ụkwara, oyi, na mkpọchi, na-eme ka iku ume dịkwuo mma.
4. Mmetụta Mgbochi Mmerụ Ahụ: Ihe ndị e si na osisi ndị a wepụta egosila na ha nwere ike igbochi mbufụt nke nwere ike inyere aka belata mbufụt n’ahụ, na-enye aka belata ahụ erughị ala.
5. Ihe na-akwalite ahụ ji alụso ọrịa ọgụ: Ọ bara ọgaranya na antioxidants na ihe ndị na-arụ ọrụ n’ahụ, Senegalia nwere ike inye aka mee ka usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ sikwuo ike, na-eme ka nchebe ahụ ka mma megide ọrịa.
6. Ndozi Shuga Ọbara: Ụfọdụ nnyocha na-egosi na Senegal nwere ike inye aka n’ịchịkwa ọkwa shuga dị n’ọbara, nke bara uru karịsịa maka ndị nwere ọrịa shuga.
7. Ahụike Nkwonkwo: Njirimara ọgwụ mgbochi mbufụt nke osisi a na-akwalite ahụike nkwonkwo. Ọ nwere ike belata ahụ erughị ala nke metụtara nsogbu nkwonkwo.
8. Ọgwụgwọ Ọnya: Dịka ọ dị na mbụ, a na-eji Senegal agwọ ọnyá na ọnyá. Ihe ndị e ji mara ya nwere ike inyere aka n’ịgwọta ọrịa ahụ.
9. Ahụike Ọnụ: A na-eji ihe e si n’ime chịngọm osisi ahụ emeso ọnụ maka ikike ya ịlụso isi ọjọọ ọgụ ma na-edebe ọnụ ọcha.
10. Ọgaranya Antioxidant: Senegal bụ isi iyi nke antioxidants siri ike nke nwere ike iwepụ ihe ndị na-emerụ ahụ n’ahụ, na-enyere aka n’ọdịmma zuru oke.
Gụọ kwa: Ihe Ise Dị na Ala Na-emetụta Mmepụta Ihe Ubi
Ụzọ e si eji ya enweta uru ahụike enyere Senegal (Acacia, Senegal)
1. Tii ahịhịa: Kwadebe tii ahịhịa dị nro site n’itinye akwụkwọ Senegal ma ọ bụ chịngọm kpọrọ nkụ n’ime mmiri ọkụ. Enwere ike iri ya maka nri ma ọ bụ iku ume.
2. Ngwa Ndị A Na-eji Eme Ihe n’Isiokwu: Jiri ntụ ntụ Senegal na mmiri mepụta pasta. Tee ya n’ahụ ọnyá, akpụkpọ ahụ na-akpasu iwe, ma ọ bụ ebe ọ na-afụ ụfụ maka ọgwụgwọ na mgbochi mbufụt ya.
3. Uzuoku iku ume: Iku ume nke ọgwụ Senegal nke Senegal iji belata mkpọchi iku ume ma kwalite iku ume nke ọma.
Mmetụta Ndị Dị na Ojiji Senegal mba Senegal Osisi Ọgwụ
1. Iri oke oriri: Iri oke ọgwụ Senegal nke Senegal nwere ike ibute nsogbu nri, gụnyere ihe mgbaàmà dịka afọ ọsịsa, gas, na afọ mgbu. Ọ dị mkpa iji osisi a nke ọma.
2. Mmeghachi omume nfụkasị ahụ: Ụfọdụ ndị nwere ike inwe mmetụta ma ọ bụ nwee ahụ nfụkasị ahụ na ihe ndị dị na Senegal. Mmeghachi omume nfụkasị ahụ nwere ike ịpụta dịka ihe ọkụ akpụkpọ ahụ, itching, ọzịza, ma ọ bụ mmeghachi omume siri ike karịa dị ka nsogbu iku ume.
3. Mmekọrịta ya na ọgwụ: Ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ, ọkachasị ndị na-arịa ọrịa shuga ma ọ bụ ọbara mgbali elu, ọ dị mkpa ka ị gakwuru ọkachamara ahụike tupu i jiri Senegal. Ọ nwere ike imekọrịta ụfọdụ ọgwụ, na-emetụta irè ha ma ọ bụ na-akpata mmetụta ndị a na-atụghị anya ya.
4. Afọ ime na inye nwa ara: Ndị dị ime ma ọ bụ ndị na-enye nwa ara kwesịrị ịkpachara anya mgbe ha na-eji Senegal. Enwere obere nnyocha gbasara nchekwa ya n’oge ndị a, yabụ ọ ka mma ịgakwuru dọkịta tupu e jiri ya.
5. Nsogbu afọ: N’ọnọdụ ụfọdụ, Senegal nwere ike ibute nsogbu afọ, dịka afọ ọsịsa ma ọ bụ ọgbụgbọ. Ọ bụrụ na ị nweta mgbaàmà ndị a, kwụsị iji ya ma gakwuru onye na-ahụ maka ahụike.
6. Mgbochi Ọgwụ: Ihe ndị dị na Senegal senegal nwere ike igbochi nnabata ma ọ bụ mgbanwe nke ọgwụ ndị ọzọ. Ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ, kparịta maka mmekọrịta nwere ike ịdị na onye na-ahụ maka ahụike gị.
Uru Nri nke Senegal Senegal (Acacia Senegal)
1. chịngọm Arabic (Arabinogalactan): Isi ihe mejupụtara ya (80–90% nke exudate), gum arabic bụ eriri nri a na-agbaze agbaze nke na-akwalite ahụike afọ, na-enyere aka na mgbaze, ma na-akwado njikwa shuga ọbara site na ibelata nnabata glucose.
2. Eriri nri: Eriri a nke nwere 85–95% nke chịngọm arabic, ọ na-akwado mmegharị afọ mgbe niile, na-ebelata ọkwa cholesterol, ma na-akwalite microbiome dị mma n’afọ site n’ịrụ ọrụ dị ka prebiotic.
3. Kabọhaịdret: Dọngọ ahụ nwere 80–85% nke carbohydrates dị mgbagwoju anya, na-enye obere kalori nke na-akwado ntọhapụ ike na-adịgide adịgide, ọkachasị n’ihe gbasara nri.
4. Protein: N’ime 1–3% nke chịngọm arabic, protein nwere obere amino acid dị mkpa, na-enyere aka na ndozi anụ ahụ na ọrụ metabolic, mana ọ bụghị isi iyi protein.
5. Mineral (Calcium, Magnesium, Potassium): Gum arabic nwere mineral ndị dị ka calcium (0.2-0.5%), magnesium, na potassium, nke na-akwado ahụike ọkpụkpụ, ọrụ akwara, na nguzozi electrolyte.
6. Polyphenols: A na-ahụ polyphenols n’obere ego (0.1–0.5%) n’ime chịngọm na ogbugbo, ha na-arụ ọrụ dị ka antioxidants, na-echebe mkpụrụ ndụ site na nrụgide oxidative ma nwee ike ibelata mbufụt.
7. Flavonoids: Flavonoids dị n’ụgbụgbọ na akwụkwọ (1-2%), na-enye aka na mmetụta antioxidant na mgbochi mkpali, na-akwado ahụike obi na ọrụ mgbochi ọrịa.
8. Tannins: Ogbugbo ya nwere tannins (2–5%), nke nwere ihe ndị na-eme ka ahụ ghara iru ala ma na-egbu nje, nke a na-ejikarị agwọ afọ ọsịsa na ọrịa akpụkpọ ahụ.
9. Sapọnin: A na-ahụ saponins n’ọtụtụ ihe dị mkpa (0.5–1%) n’ime ogbugbo ahụ, ha nwere ike ime ka ọrụ ahụ ji alụso ọrịa ọgụ ka mma ma nwee ike ibelata cholesterol.
10. Vitamin C: Akwụkwọ ya nwere obere vitamin C (10-15 mg/100g), na-akwado ahụike ahụ ike ma na-arụ ọrụ dị ka antioxidant iji lụso nrụgide oxidative ọgụ.
Ihe Akaebe Sayensị na Ọmụmụ Ihe Ndị Dị na Senegal (Acacia Senegal)
1. Babiker wdg. (2012): Nnyocha a nyochachara mmetụta nke ịṅụ arabic chịngọm (30 g kwa ụbọchị maka izu isii) n’ahụ mmadụ dị mma, na-achọpụta mbelata dị ukwuu na ọbara mgbali elu na mmụba nke profaịlụ lipid, na-egosi uru obi na akwara n’ihi ọdịnaya eriri ya (Babiker, R., wdg., 2012, Akwụkwọ akụkọ nri).
2. Nasir wdg. (2016): Nnyocha a lere anya na mmetụta prebiotic nke chịngọm arabic na oke, na-egosi mmụba nke nje bacteria bara uru na eriri afọ (Bifidobacteria na Lactobacilli) yana ọrụ mgbochi afọ ka mma, na-akwado ahụike nri (Nasir, O., wdg., 2016, Ókèala na Physiology).
3. Saeed wdg. (2019): Ọmụmụ ihe a tụlere ike Acacia senegal gum nwere iji gbochie ọrịa shuga n’ime oke ndị ọrịa shuga nke streptozotocin kpatara, na-achọpụta mbelata ọkwa glucose ọbara na mmụba nke mmetụta insulin, ikekwe n’ihi eriri ya na-agbaze (Saeed, M., wdg., 2019, Akwụkwọ akụkọ nke Ethnopharmacology).
Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị Banyere Senegal Senegal (Acacia Senegal)
1. Gịnị ka e ji Senegal senegal eme?
Senegal, ma ọ bụ Acacia, na-emepụta gum Arabic, nke a na-eji dị ka ihe na-eme ka nri sie ike, ọgwụ prebiotic, na ọgwụgwọ ọdịnala maka nsogbu nri, ọrịa shuga, na ọnọdụ akpụkpọ ahụ.
2. Ígwè arabic nke Senegal nke a na-akpọ gum, ọ dị mma iri?
Ee, FDA na-ahụkarị na gum arabic dị mma mgbe e jiri ya na nri (ruo gram 30 kwa ụbọchị). Gakwuru onye na-ahụ maka ahụike maka ọnụọgụ ọgwụ ma ọ bụ mgbakwunye dị elu.
3. Senegal, Senegal, ò nwere ike inye aka na mgbari nri?
Ee, oke eriri ya na-agbaze na-arụ ọrụ dị ka prebiotic, na-akwalite nje bacteria bara uru na eriri afọ ma na-eme ka nri gbarie nke ọma, dịka nnyocha si kwado ya.
4. Kedu ka esi eji chịngọm arabic eme ihe n’ihe oriri?
A na-eji ya dị ka ihe na-eme ka ihe sie ike, ihe na-eme ka ihe sie ike, ma ọ bụ ihe na-eme ka ihe dị arọ n’ihe ọṅụṅụ, swiiti, na ihe e ji eme achịcha, na-eme ka udidi na ndụ nchekwa dịkwuo mma ma na-agbakwụnye eriri nri.
5. Senegal, Senegal, ò nwere mmetụta ọjọọ?
N’ihe gbasara nri, a na-anabata gum arabic nke ọma. Oke dose nwere ike ibute afọ ọsịsa ma ọ bụ mmeghachi omume nfụkasị n’ọnọdụ ndị a na-adịghị ahụkebe, yabụ malite na obere obere.
6. Senegal ọ̀ nwere ike ibelata cholesterol?
Nnyocha na-egosi na gum arabic na-ebelata LDL cholesterol site na ijikọ bile acids, na-akwado ahụike obi mgbe a na-eri ya mgbe niile.
7. A na-eji Senegalese eme ihe n’ọgwụ ọdịnala?
Ee, a na-eji chịngọm, ogbugbo, na akwụkwọ ya agwọ afọ ọsịsa, ọnyá, na ọrịa n’ihi na ha nwere ike ime ka ahụ gbawaa, gbochie nje, na igbochi mbufụt.
8. Senegalia senegal ọ dị ka Acacia nilotica?
Mba, ha dị iche iche. Senegal na-emepụtakarị gum Arabic, ebe a na-eji Acacia nilotica eme ihe karịa maka ogbugbo na mkpụrụ osisi ya n’ọgwụ ọdịnala.
Ị nwere ajụjụ, aro, ma ọ bụ onyinye ọ bụla? Ọ bụrụ otu a, biko jiri igbe nkọwa dị n’okpuru kesaa echiche gị. Anyị na-agbakwa gị ume ka ị kesaa ozi a nye ndị ọzọ nwere ike irite uru na ya. Ebe ọ bụ na anyị enweghị ike iru onye ọ bụla n’otu oge, anyị na-ekele gị nke ukwuu maka enyemaka gị n’ịgbasa ozi ahụ. Daalụ nke ukwuu maka nkwado gị na maka ịkọrọ anyị!
Nkọwapụta: Edemede a bụ maka agụmakwụkwọ na ozi naanị. Uru ahụike akọwara dabere na nchọpụta sayensị na ihe ọmụma ọdịnala. Ha abụghị ihe nnọchi anya ndụmọdụ ahụike ọkachamara, nchọpụta, ma ọ bụ ọgwụgwọ. Gakwuru ọkachamara ahụike mgbe niile tupu i jiri ahịhịa ma ọ bụ ọgwụgwọ eke ọ bụla maka ebumnuche ahụike.