Strophanthus welwitschii, nke a na-akpọkarị Welwitsch arrow poison, bụ osisi pụrụ iche nke ezinụlọ Apocynaceae. Ezinụlọ a gụnyere ọtụtụ osisi a maara maka ihe ndị na-agwọ ọrịa na ihe ndị na-egbu egbu. Strophanthus welwitschii, karịsịa, enwetala nlebara anya maka ojiji ya na ọgwụ ọdịnala n’ihi ihe ndị na-arụ ọrụ dị na ya dị iche iche.
Strophanthus welwitschii bụ osisi vaịn na-arị elu nke nwere ike iru elu dị elu. Okpuru osisi ahụ na-acha ntụ ntụ ruo na-acha aja aja, ọ na-agbakwa gburugburu osisi ndị ọzọ maka nkwado. Akwụkwọ nke Strophanthus welwitschii dị ogologo ma na-egbuke egbuke, na-adịkarị ihe dị ka sentimita 5 ruo 15 n’ogologo. Akwụkwọ ndị a na-eto n’usoro ọzọ n’akụkụ ogidi ahụ ma nwee agba akwụkwọ ndụ gbara ọchịchịrị pụrụ iche.
Osisi ahụ na-emepụta okooko osisi tubular nke a maara maka nhazi ha dị mgbagwoju anya na ọdịdị ha na-adọrọ mmasị. Okooko osisi ndị a na-abụkarị odo odo ma ọ bụ ude, mgbe ụfọdụ ha na-acha pink ma ọ bụ odo odo. Okooko ndị a nwere isi siri ike nke nwere ike ịmasị nke ukwuu. A na-ejikọta okooko osisi ndị a n’ìgwè, na-eme ka ha na-adọrọ adọrọ mgbe osisi ahụ na-ama ifuru.
Mkpụrụ osisi Strophanthus welwitschii bụ mkpụrụ osisi follicle, nke bụ mkpụrụ osisi kpọrọ nkụ, nke dị ogologo nke na-agbawa agbawa iji wepụta mkpụrụ mgbe ha tolitere. Mkpụrụ osisi ahụ na-acha aja aja gbara ọchịchịrị ma nwee ọdịdị dị larịị. Mkpụrụ ndị a bụ isi iyi nke ihe ọkụkụ ndị na-arụ ọrụ ma nwee mmasị pụrụ iche n’ihi na ha nwere ike ịgwọ ọrịa na ihe ndị na-egbu egbu.
A maara Strophanthus welwitschii maka ihe ndị na-egbu egbu ya, karịsịa ikike ya imepụta glycosides nke obi. A maara na ihe ndị a nwere mmetụta n’obi ma na-ejikọkarị ya na ojiji ha dị ka nsí akụ. Ọ bụ ezie na ihe ndị a na-egbu egbu n’ọtụtụ dị elu, a na-ejikwa ha eme ihe maka ojiji ha nwere ike iji ọgwụ mee ihe n’ọtụtụ ọgwụ a na-achịkwa nke ọma.
A na-eji Strophanthus welwitschii eme ihe maka mmetụta ya na sistemu obi. A na-eji glycosides obi dị na osisi ahụ achịkwa ọnọdụ obi, mana a na-akpachara anya n’ihi na ha dị ike. Nsí osisi ndị a emeela ka e jiri ya mee ihe dị ka nsí akụ n’obodo ụfọdụ, ebe a na-etinye ihe ndị dị ike n’ọnụ akụ ịchụ nta.
Gụọ kwa: Uru iri na ise nke Prunus Africana (African Cherry) maka ahụike ọgwụ
Uru Ahụike Ọgwụ nke Strophanthus welwitschii (Welwitschs arrow poison)
1. Ahụike Obi: A maara Strophanthus welwitschii maka mmetụta dị mma ọ na-enwe n’ahụike obi. Ihe ndị dị na ya nwere ike ịkwado ọrụ obi dị mma ma nyere aka ijikwa nsogbu obi.
2. Iwu Nrụgide Ọbara: A na-eji ihe ndị e si na osisi ndị a wepụta achịkwa ọbara mgbali elu, nke nwere ike inyere ndị nwere ọbara mgbali elu aka.
3. Ọgwụ mgbu: E jirila ọgwụgwọ ọdịnala e ji Strophanthus welwitschii belata ihe mgbu, site na obere ahụ erughị ala ruo n’ọnọdụ ndị siri ike karị.
4. Nkwado Iku ume: A na-eji osisi a agwọ ụfọdụ nsogbu iku ume n’ihi na o nwere ike ịbụ ihe ndị na-eme ka bronchodilatory dị ike.
5. Mmetụta Mgbochi Mgbu: Strophanthus welwitschii nwere ihe ndị na-egosi mmetụta mgbochi mkpali, na-eme ka ọ dị mkpa n’ịchịkwa ọrịa mbufụt.
6. Enyemaka Iri nri: Omenala ọdịnala ejirila osisi a mee ihe dị ka ihe enyemaka nri, ikekwe na-enyere aka na nsogbu dị iche iche nke afọ.
7. Njirimara ọgwụ mgbu: Ihe ndị e si na osisi ndị a wepụta nwere ike inye aka na mgbu, nke nwere ike ime ka usoro ọgwụgwọ ahụ dị irè.
8. Ọgwụgwọ Nsi Omenala: N’ụfọdụ usoro ọdịnala, ejirila Strophanthus welwitschii lụso mmetụta nke nsi ọgụ, mana ọ dị mkpa ịkpachara anya.
9. Ọgwụgwọ ọnya: Ojiji osisi ndị a nwere ike ịkwalite ọgwụgwọ emeela ka e jiri ya mee ihe n’ọgwụgwọ ọnya ọdịnala.
10. Ahụike Uche: Ụfọdụ ojiji ọdịnala na-egosi na Strophanthus welwitschii nwere ike ịba uru maka ọdịmma uche, mana ọ dị mkpa ka e mee nnyocha ọzọ.
Gụọ kwa: Uru iri na ise nke Prunus Africana (African Cherry) maka ahụike ọgwụ
Ụzọ Ojiji Iji Nweta Uru Ahụike Enyere Site na Strophanthus welwitschii (Welwitschs arrow poison)
1. Ntinye ọgwụ: Ịmepụta akwụkwọ ma ọ bụ mkpụrụ osisi ka ọ bụrụ tii ahịhịa ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ maka oriri ọnụ.
2. Ngwa Ndị A Na-eji Eme Ihe n’Isiokwu: Na-akwadebe balms ma ọ bụ poultices site na iji ihe ndị sitere na osisi maka ojiji mpụga na ọnyá ma ọ bụ ebe ndị metụtara.
3. Tinctures: Ịmepụta tinctures site n’ịtinye ihe osisi ahụ n’ime mmanya iji wepụta ihe ndị na-arụ ọrụ ya.
4. Kpachara anya: N’ihi ike dị na Strophanthus welwitschii, ọ dị mkpa ka ị gakwuru ọkachamara ahụike tupu i jiri ya maka ọgwụgwọ. Ojiji na-ezighi ezi nwere ike ibute nsogbu.
Mmetụta Ndị Dị na Iji Osisi Ọgwụ Strophanthus welwitschii
1. Mmetụta Obi: Ihe ndị dị na osisi ndị a nwere ike imetụta ọrụ obi, a kwesịkwara iji ha nke ọma, ọkachasị ndị nwere nsogbu obi.
2. Ịgbọ agbọ na Ịgbọ agbọ: Ojiji na-ezighi ezi nwere ike ibute nsogbu nri, gụnyere ọgbụgbọ na agbọ agbọ.
3. Mmeghachi omume nfụkasị ahụ: Ụfọdụ ndị mmadụ nwere ike inwe mmeghachi omume nfụkasị ahụ mgbe ha metụrụ aka ma ọ bụ rie nri.
4. Nsí: Ojiji gabigara ókè nwere ike ibute nsí, na-akpata nsogbu ahụike siri ike.
Uru Nri nke Strophanthus welwitschii (Welwitschs Arrow Poison)
1. Sarmentogenin: Sarmentogenin bụ isi ihe dị mkpa nke a na-ahụ na mkpụrụ nke Strophanthus welwitschii, nke a na-ekewa n’ime otu sarmentogenin/sarverogenin, nke a maara maka ihe ndị dị na cardiotonic ya nke na-eme ka akwara obi na-agbakọta ma na-akwado ojiji ọdịnala maka ọrịa obi.
2. Sarverogenin: Aglycone steroid a, nke dị na mkpụrụ osisi, na-enye aka na mmetụta dị ike nke obi na ọgwụgwọ, na-enyere aka na mkpali obi ebe ọ na-egosipụta ojiji ya dị ka nsí akụ n’ihi nsí.
3. Cardiac Glycosides: E si na sarmentogenin na sarverogenin nweta glycosides ndị a, ha na-enye mmetụta inotropic n’obi, nke nwere ike ịba uru maka ịgwọ ọrịa obi mana ọ chọrọ nlezianya dị ukwuu n’ihi na ha nwere obere usoro ọgwụgwọ.
4. Sapọnin: Achọpụtara ya na mkpụrụ osisi ahụ site na nyocha mkpịsị aka na iche, saponins na-egosipụta ihe ndị na-egbochi nje na ihe ndị na-akpata mbufụt, na-akwado ọrụ osisi na ọgwụgwọ ọdịnala maka ọrịa.
5. Alkaloids: Indole na alkaloids ndị ọzọ dị na osisi ahụ na-enye aka na ọrụ nchebe akwara na nje bacteria, na-ejikọta ya na ojiji ethnomedicine maka ọrịa dị iche iche.
6. Flavonoids: Mkpụrụ ndụ polyphenolic ndị a dị n’akwụkwọ na ogwe osisi na-enye uru antioxidant, na-enyere aka belata nrụgide oxidative na mbufụt n’ahụ.
7. Ihe mejupụtara phenolic: Ihe ndị dị ka gallic acid sitere na ha na-enye mmetụta antioxidant na mgbochi mkpali ndị ọzọ, nke nwere ike inye aka na ọgwụgwọ ọnya na nchedo sel.
8. Triterpenoids: Dịka lupeol, triterpenoids ndị dị na mgbọrọgwụ na mkpụrụ osisi na-enye aka igbochi mbufụt na igbochi imeju, na-akwado ojiji ọdịnala maka ọzịza na ọrịa.
9. Tannins: Ihe ndị a na-eme ka ahụ gbawaa n’ụgbụgbọ na akwụkwọ ya na-enye aka n’ọrụ nje bacteria na ahụike nri site n’ibelata mbufụt ma na-akwalite ọgwụgwọ ọnya.
10. Steroid: Steroid ndị dị na ihe ndị a na-emepụta na-akwado nguzozi homonụ ma nwee mmetụta na-ebelata cholesterol, na-enyere aka na ahụike obi zuru oke na ojiji kwesịrị ekwesị.
Ihe ndị dị na Strophanthus welwitschii, ọkachasị cardiac glycosides na saponins ya, na-emesi ike mkpa ọ dị n’ọgwụ ọdịnala Afrịka. Agbanyeghị, nnukwu nsí ya, karịsịa site na mkpụrụ eji eme ihe dị ka nsí akụ, na-eme ka ọ ghara ịdị mma maka nchịkwa onwe onye, ọ dịkwa mkpa ka a na-elekọta ahụike ọkachamara.
Ihe Akaebe Sayensị na Ọmụmụ Ihe Ndị Dị na Strophanthus welwitschii
1. Nhazi Cardenolide: Joubert wdg. (1984) nkewa Strophanthus welwitschii n’ime otu sarmentogenin/sarverogenin dabere na nyocha mkpụrụ glycoside, na-egosi ike cardiotonic ya site na nkọwapụta nhazi nke aglycones, na-akwado uru maka ọrụ obi (Joubert, PH, 1984, Akwụkwọ akụkọ ahụike South Africa, 66(20), 763-766).
2. Nchọpụta Saponin: Włodarczyk wdg. (2022) mere nyocha mkpịsị aka, mwepụ, na atụmatụ ọdịnaya nke saponins dị na mkpụrụ Strophanthus, gụnyere welwitschii, site na iji HPLC-MS, na-ekpughe ọrụ nje na mgbochi mkpali nke na-akwado ojiji ọdịnala maka ọrịa (Włodarczyk, M., & Gleńsk, M., 2022, Planta Medica, 88(5), 576-586).
3. Nyocha nke Cardiotonic: Orhan wdg. (2017) nyochachara ọmụmụ ihe gbasara tupu ọgwụgwọ na nke ahụike gbasara ụdị Strophanthus, gụnyere welwitschii, na-egosipụta mmetụta obi sitere na glycosides nke na-eme ka myocardial contraction dịkwuo mma na ụdị anụmanụ, mana na-emesi ike ihe egwu nke nsị (Orhan, IE, Gokbulut, A., & Senol, FS, 2017, Nhazi ọgwụ ugbu a, 23(7), 1051-1059).
4. Njikọta mgbochi mkpali: John Kenneth wdg. (2019) nyochachara ihe ndị e si n’ụdị Strophanthus ndị yiri ya wepụta, na-egosi njikọ phytochemical n’ibelata ihe nrịbama mbufụt na nyocha tupu a mụọ ọgwụ, na-egosi uru ndị yiri ya maka welwitschii n’ihi ihe ndị e kewara ekewa (John Kenneth, M., Amina, I., & Yakubu, J., 2019, Ebe Nchekwa Ọgwụ na Sayensị Ọgwụ, 3(2), 89-100).
Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị Banyere Strophanthus welwitschii
1. Gịnị ka e ji Strophanthus welwitschii eme n’ọgwụ ọdịnala?
A na-eji ya agwọ ọrịa iku ume, gonorrhea, scabies, na ọrịa, ebe a na-eji mkpụrụ ndị a eme ihe dị ka nsí akụ n’obodo ndị dị n’Africa maka ịchụ nta.
2. Ọ dị mma iji Strophanthus welwitschii?
Mba, ọ na-egbu egbu nke ukwuu n’ihi glycosides nke obi, nke nwere ike ibute nkụchi obi na-adịghị mma ma ọ bụ ọnwụ; a ga-eji ya naanị n’okpuru nlekọta ahụike siri ike.
3. Strophanthus welwitschii ọ ga-abara ahụike obi uru?
Cardenolides ya nwere ike ime ka obi gbawaa nke ọma dịka digitalis, mana ihe akaebe sitere na ojiji ọdịnala na nke tupu ọgwụgwọ, yana nnukwu ihe egwu nke nsị.
4. Kedụ akụkụ nke Strophanthus welwitschii ka e ji agwọ ọrịa?
A na-ejikarị mkpụrụ osisi eme ihe maka glycosides ha n’ihe gbasara nsị akụ na ọgwụgwọ obi, ebe a na-ete akwụkwọ na mgbọrọgwụ n’elu akpụkpọ ahụ maka nsogbu akpụkpọ ahụ dịka scabies.
5. Strophanthus welwitschii ò nwere ihe ndị na-egbochi nje?
Ee, saponins na alkaloids ya na-egosi ike megide nje bacteria na fungi, na-akwado ọgwụgwọ ọdịnala maka gonorrhea na ọrịa, mana ọmụmụ ihe ndị a bụ mmalite.
6. Ebee ka Strophanthus welwitschii si bịa?
Ọ bụ obodo Afrịka nke okpomọkụ, gụnyere Democratic Republic of Congo, Tanzania, Angola, na Zambia, na-eto n’ime ọhịa na oke ọhịa okwute.
7. Enwere ike iji Strophanthus welwitschii mee ihe n’oge afọ ime?
Ọ dịghị mma, ebe ọ bụ na glycosides nke obi nwere ike ibute mkpụkọ akpa nwa nke na-ebute ime ọpụpụ; zere ya kpamkpam n’oge ime ime ma ọ bụ inye nwa ara.
8. Kedu ihe ndị na-akpata nsogbu nke Strophanthus welwitschii?
Mmetụta ndị na-adịghị mma gụnyere ọgbụgbọ, ọgbụgbọ, obi mgbawa na-adịghị mma, na ike ọgwụgwụ obi n’ihi nsí; ọ na-emekọrịta ihe n’ụzọ dị ize ndụ na ọgwụ obi dịka digoxin.
Ị nwere ajụjụ, aro, ma ọ bụ onyinye ọ bụla? Ọ bụrụ otu a, biko jiri igbe nkọwa dị n’okpuru kesaa echiche gị. Anyị na-agbakwa gị ume ka ị kesaa ozi a nye ndị ọzọ nwere ike irite uru na ya. Ebe ọ bụ na anyị enweghị ike iru onye ọ bụla n’otu oge, anyị na-ekele gị nke ukwuu maka enyemaka gị n’ịgbasa ozi ahụ. Daalụ nke ukwuu maka nkwado gị na maka ịkọrọ anyị!
Nkọwapụta: Edemede a bụ maka agụmakwụkwọ na ozi naanị. Uru ahụike akọwara dabere na nchọpụta sayensị na ihe ọmụma ọdịnala. Ha abụghị ihe nnọchi anya ndụmọdụ ahụike ọkachamara, nchọpụta, ma ọ bụ ọgwụgwọ. Gakwuru ọkachamara ahụike mgbe niile tupu i jiri ahịhịa ma ọ bụ ọgwụgwọ eke ọ bụla maka ebumnuche ahụike.