Ylang-ylang (Cananga odorata) biqiltuu qorichaaf oolu yoo ta’u, naannoolee tiroopikaalaa Kibba Baha Eeshiyaa keessattuu Indooneeshiyaa, Maaleeziyaa fi Filiippiinsiitti kan argamudha. Biqiltuun kun daraaraa urgooftuu guddaa qabuun kan beekamu yoo ta’u, zayitiin barbaachisaan tokko irraa baafama. Zayitiin barbaachisaan kun amaloota wal’aansaa qabaachuu danda’uu isaatiin qoricha aadaa keessatti bal’inaan itti fayyadama.
Ylang-ylang muka yeroo hunda magariisa tropical ta’ee fi dhalataa naannolee Kibba Baha Eeshiyaa keessattuu Indooneezhiyaa, Maaleeziyaa fi Filiippiinsiiti. Haala qilleensaa jiidha qabuu fi tiroopikaalaa keessatti kan dagaagu yoo ta’u, yeroo baay’ee bosona roobaa fi naannoo qarqara galaanaa keessatti argama.
Mukkeen Ylang-ylang olka’iinsa dinqisiisaa hanga meetira 20 (65 feet) fi isaa ol guddachuu danda’u. Mukkeen kun jirma jabaa kan qabu yoo ta’u, damee baala calaqqisu kan qabu dha.
Baalli Ylang-ylang guddaa, sirriifi calaqqisaadha. Baaloonni isaanii akkaataa adda addaatiin boca eeliiptikii kan qaban yoo ta’u, fiixeen isaanii qaxxaamuraa fi qarri isaanii xiqqoo dalgaa kan qabani dha. Halluu magariisa gadi fagoo fi gogaa fakkaatu qabu. Baaloonni isaanii damee mukaa irratti wal jijjiiranii kan qindaa’anii dha.
Wanti muka ylang-ylang adda taʼe daraaraa isaa isa urgooftuu taʼee fi urgooftuu gaarii taʼeen kan beekamu dha. Daraaraan isaanii xixiqqoo fi boca urjii kan qaban yoo ta’u, daraaroota dhiphoo ja’a kan qaban yoo ta’u, caasaa tuuboo giddugaleessaa irraa kan balaqqeessa’an dha.
Daraaraan Ylang-ylang tuuta ‘pendulous’ ta’ee fi inflorescences jedhamuun beekamu keessatti uuma. Halluun daraaraa isaanii keelloo xixiqqoo irraa kaasee hanga keelloo gadi fagoo ykn illee golgaa bifa pilaastikii ta’uu danda’a. Urgaa daraaraa mi’aawaa, daraaraa fi yeroo baayyee akka waan biyya alaa fi miira namaa kakaasutti ibsama.
Ylang-ylang firiiwwan xixiqqoo boca oovaalii qaban kanneen hamma zayitii ta’an ni oomisha.Furiiwwan kun akkuma bilchaatanii fi sanyii of keessaa qabanitti magariisa irraa gara gurraachaatti jijjiirama.
Gogaan muka ylang-ylang halluu diimaa-buraa’aa fi akkaataa adda addaatiin sirriidha. Mukti sun akkuma dulloomeen, gogaan isaa caalaatti qoochoowwanii fi ciccitaa gadi fagoo taʼeen uwwifamuu dandaʼa.
Mukkeen Ylang-ylang sirna hundee akka gaariitti guddate kan biyyee tiroopikaalaa keessatti akka isaan hidhan gargaaru qabu.
Daraaraan Ylang-ylang naannoolee itti biqilan keessatti hiika aadaa fi aadaa qaba. Yeroo baay’ee sirna, cidhaa fi sirna aadaa keessatti kan itti fayyadamanidha. Daraaraan ylang-ylang qabiyyee zayita barbaachisaa isaaniif sassaabama. Daraaraan kun yeroo baay’ee ganama barii yeroo urgaan isaanii baay’ee cimaa ta’etti harkaan kan sassaabamudha.
Akkasumas Dubbisaa: 6 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Muka Kaamphor (Cinnamomum Camphora) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Ylang-ylang (Cananga Odorata) .
Zayitiin barbaachisaan Ylang-ylang (Cananga odorata) faayidaa fayyaa adda addaa qabaachuu danda’a jedhamee amanama. Faayidaa fayyaa qorichaaf oolu 16 kanneen zayita ylang-ylang wajjin walqabatan kunooti:
1. Dhiphina Dhiphina Hir’isuu fi Boqochuu: Zayitiin Ylang-ylang yeroo baayyee aromatherapy keessatti boqonnaa fi dhiphina fi yaaddoo hir’isuuf fayyadama. Zayitii ylang-ylang muraasa diffuser irratti dabaluu fi urgooftuu sana afuura baafachuun haala tasgabbaa’aa uumuu.
2. Fooyya’e Haala: Kompaawundootni urgooftuu ylang-ylang keessatti argaman amaloota miira namaa guddisan akka qaban yaadameera, kunis mallattoolee dhiphina sammuu salphisuu fi miira waliigalaa guddisuuf gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang zayita geejjibaa keessatti diluting gochuun massage keessatti fayyadamuun boqonnaa guddisuu fi hafuura ol kaasuu.
3. Qoricha fedhii saalaa kakaasu Bu’aa: Ylang-ylangs exotic and sensual aroma amaloota fedhii saalaa kakaasan kan qabu yoo ta’u, miira walitti dhiyeenyaa fi fedhii akka guddisu amanama. Zayitii ylang-ylang kutaa ciisichaa keessatti facaasuun haala jaalalaa uumuu.
4. Dambii Dhiibbaa Dhiigaa: Zayitiin Ylang-ylang sirna narvii irratti dhiibbaa tasgabbeessuun dhiibbaa dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang muraasa bishaan dhiqannaa ho’aa irratti dabaluudhaan boqonnaa akka argatu gochuu fi madaallii dhiibbaa dhiigaa deeggaru.
5. Fayyaa Gogaa: Zayitiin Ylang-ylang kunuunsa gogaa keessatti kan fayyadamu oomisha zayitaa madaaluu, gogaa aarii qabu tasgabbeessuu fi mul’achuu madaa fi mudaa fooyyessuu danda’a. Zayitii ylang-ylang muraasa zayita carrier waliin walitti makuun fuula irratti dibachuun gogaa fayyaa ta’e eeguu.
6. Kunuunsa Rifeensa: Zayitiin Ylang-ylang guddina rifeensa namaa kakaasuu fi gogaa mataa fayya qabeessa ta’e akka guddisu amanama. Fayyaa rifeensa deggeruuf shaampoo ykn kondishinara idilee keessan irratti zayita ylang-ylang muraasa dabaluudhaan.
7. Amaloota Farra Vaayirasii: Zayitoonni Ylang-ylang qabiyyee farra vaayirasii qabaachuu danda’an kunuunsa madaa xixiqqoo fi infekshinii gogaatiif faayidaa akka qabu gochuu danda’a. Zayitii ylang-ylang diluting fi kubbaa suufii qulqulluu irratti dibachuun madaa lallaafaa qulqulleessuuf.
8. Bu’aa Farra Inflammatory: Zayitiin Ylang-ylang amaloota farra inflammatory qabaachuu danda’a, inflammation gogaa tasgabbeessuuf gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang jeel aloe vera waliin walitti makuun gogaa aduudhaan gubate irratti dibachuun boqonnaa argachuuf.
9. Sirna Narvii Deeggarsa: Urgaa tasgabbeessuu Ylang-ylangs sirna narvii irratti dhiibbaa gaarii qabaachuu danda’a, kunis dhiphina narvii fi boqonnaa dhabuu hir’isuuf gargaara. Zayitii ylang-ylang copha tokko haada harkaa irratti dabaluu fi yeroo haala dhiphinaatti gadi fageenyaan hafuura baafachuu.
10. Mataa Dhukkubbii Hir’isuu: Ylang-ylangs soothing properties mataa dhukkubbii fi migraine salphisuuf gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang zayita baattuu waliin walitti makuun mana qulqullummaa fi morma irratti dhiqachuu.
11. Kan bullaa’insa nyaataa Mijannaa: Zayitoonni Ylang-ylang bu’aan laaffisu gara sirna bullaa’insa nyaataatti babal’achuu danda’a, kunis rakkoo bullaa’insa nyaataa hir’isuuf gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang diluting fi garaa suuta suutaan sochii sa’aatiitiin dhiqachuu.
12. Dhukkubbii Hooggansa: Zayitiin Ylang-ylang sababa dhukkubbii hir’isuu danda’u irraa kan ka’e dhukkubbii bakka tokkotti hir’isuuf fayyadamuu danda’a. Zayitii ylang-ylang muraasa kompressii ho’aa irratti dabaluudhaan maashaalee dhukkubsatan irratti dibachuu.
13. Fayyaa sirna hargansuu: Urgaa zayita ylang-ylang hafuura baafachuun boqonnaa fi dhiphina hir’isuun fayyaa sirna hargansuu deeggaru danda’a. Yeroo qorraa mijataa sirna hargansuutiif zayita ylang-ylang danfaa afuufuu keessatti fayyadamuu.
14. Hirriba Fooyya’e: Ylang-ylangs calming effects qulqullina hirribaa fooyyessuu fi boqonnaa guddisuu keessatti gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang osoo hin ciisin dura kutaa ciisichaa keessatti facaasuun naannoo hirribaa tasgabbeessu uumuu.
15. Fooyya’iinsa Marsaa Marsaa: Zayitoonni Ylang-ylang ujummoo dhiigaa boqochiisuu danda’an marsaa dhiigaa fayya qabeessa ta’e deeggaru danda’u. Zayitii ylang-ylang muraasa zayita baattuutti dabaluudhaan masaajii boqonnaa namaaf kennuuf itti fayyadamuu.
16. Madaallii Miiraa: Urgaa zayita Ylang-ylang miira madaaluuf gargaaruu danda’a, jijjiirama miiraa fi jijjiirama miiraa to’achuuf gargaaruu danda’a. Zayitii ylang-ylang kallattiin qaruuraa keessaa yeroo miiraan dhiphatu.
Akkasumas Dubbisaa: 12 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Nerium (Nerium Oleander) .
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Ylang-ylang (Cananga Odorata) Kenname Galmeessuuf .
Faayidaa fayyaa qoricha zayita barbaachisaa ylang-ylang kenname galmaan ga’uuf malawwan itti fayyadama bal’aan kunooti:
1. Dhiphina Dhiphina Hir’isuu fi Boqochuu: Diffuser zayita barbaachisaa fayyadamuu. Zayitii ylang-ylang 5-7 copha ultrasonic diffuser bishaaniin guutametti dabaluu. Awwaara urgooftuu qilleensa keessa facaasuuf diifiyuuzarii qabsiisi. Boqonnaa argachuuf gadi fageenyaan hafuura baafachuu.
2. Miira Fooyya’e: Masaajii urgooftuu. Zayitii ylang-ylang 2-3 zayita baattuu (kan akka jojoba ykn zayita coconut) kanastaa 1 keessatti diilalla. Zayitii kana suuta gogaa keessan irratti dhiqadhaa, qabxiilee dha’annaa onnee kan akka harkaa fi qoonqoo xiyyeeffannoo kennuudhaan.
3. Qoricha fedhii saalaa kakaasu Bu’aa: Biifama kutaa ykn diffuser blend. Zayitii ylang-ylang 5 zayita sandalwood 3 fi zayita jasmine 2 walitti makuun haala jaalalaa uumuu. Walnyaatinsa kana qaruuraa biifama bishaaniin guutametti dabaluudhaan kutaa sanatti naannootti facaasaa.
4. Dambii Dhiibbaa Dhiigaa: Dhiqannaa urgooftuu. Zayitii ylang-ylang 8-10 gara dhiqannaa ho’aatti dabaluu. Gara daqiiqaa 20f jiidhina, gadi fageenyaan hafuura baafachuun bu’aa tasgabbeessuu isaa mi’eeffadhaa.
5. Gogaa Fayyaa: Zayitii fuula. Zayitii ylang-ylang copha 1-2 zayita geejjibaa lallaafaa (kan akka zayita rosehip ykn grapeseed) kanastaa 1 waliin walitti makuu. Erga qulqulleessitanii booda hamma xiqqoo fuula keessan irratti dibadhaa.
6. Rifeensa Kunuunsa: Gogaa mataa dhiqachuu. Zayitii ylang-ylang 4-5 zayita qamadii kanastaa 1 waliin walitti makuu. Walnyaatinsa kana gogaa mataa keessanitti dhiqadhaa, shaampoo gochuu keessan dura gara daqiiqaa 30f akka taa’u taasisaa.
7. Qoricha farra vaayirasii Qabeenyaawwan: Fayyadama yeroo irratti. Zayitii ylang-ylang 1-2 zayita baattuu kanastaa 1 keessatti diilalla. Walnyaatinsa kana kubbaa suufii qulqulluu irratti dibachuun madaa xixiqqoo ykn gogaa namaa aarsuu irratti suuta dibuudhaan.
8. Farra Inflammatory Bu’aa: Koompireesii qabbanaa’aa. Bishaan qabbanaawaa saanii tokkotti zayita ylang-ylang 3-4 itti dabaluun. Huccuu qulqulluu bishaan keessa jiisuudhaan, micciiruun huccuu sana gogaa inflamed ta’e irratti dibadhaa.
9. Deeggarsa Sirna Narvii: Hafuura baafachuu. Zayitii ylang-ylang copha tokko tishuu ykn kubbaa suufii irratti kaa’i. Narvii tasgabbeessuuf yeroo barbaachisutti gadi fageenyaan hafuura baafachuu.
10. Mataa Dhukkubbii Furamuu: Walnyaatinsa urgooftuu. Zayitii ylang-ylang 3 zayita lavender 3 waliin walitti makuu. Walnyaatinsa kana bishaan ho’aa danfaa jiru tokkotti dabaluudhaan irra hirkattee, gadi fageenyaan hafuura baafadhu.
11. Kan bullaa’insa nyaataa Mijannaa: Garaa namaa dhiqachuu. Zayitii ylang-ylang 2-3 zayita geejjibaa kanastaa 1 keessatti diilalla. Zayitii kana suuta suutaan garaa keessan irratti sochii sa’aatiitiin dhiqadhaa.
12. Dhukkubbii Bulchiinsa: Fayyadama yeroo irratti. Zayitii ylang-ylang 3-4 zayita geejjibaa kanastaa 1 keessatti diilalla. Zayitii bakka itti hin tolletti masaajii godhaa.
13. Fayyaa sirna hargansuu: Danfaa afuura baafachuu. Bishaan ho’aa saanii tokkotti zayita ylang-ylang 3-4 itti dabaluun. Mataa kee saanii sana irra kaa’ii, haalluudhaan haguuggii fi danfaa sana hafuura baafadhu.
14. Fooyya’e Rafuu: Walnyaatinsa diffuser yeroo ciisichaa. Zayitii ylang-ylang 4 zayita bergamot 2 waliin walitti makuu. Rafuu kee dura kutaa ciisichaa kee keessatti makaa sana facaasi.
15. Fooyya’iinsa Marsaa Marsaa: Zayitii masaajii. Zayitii ylang-ylang copha 5-6 zayita carrier 1 tablespoon waliin walitti makuu. Walnyaatinsa kana fayyadamuun ofiif masaajii boqonnaa namaaf kennu.
16. Madaallii Miiraa: Kallattiin afuura baafachuu. Zayitii ylang-ylang 1-2 tishuu tokko irratti kaa’aatii hidhii keessanitti dhihoo qabadhaa, yeroo madaallii miiraa barbaaddan gadi fageenyaan hafuura baafadhaa.
Zayitiin barbaachisaan ylang-ylang humna guddaa akka qabu yaadadhu, kanaaf yeroo hunda hamma xiqqaa irraa jalqabiitii naannoo gogaa guddaa irratti dibachuu kee dura qorannoo paach raawwadhu.
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Ylang-ylang Fayyadamuun Qabu
Zayitiin barbaachisaan ylang-ylang akka waliigalaatti namoota hedduudhaaf nageenya akka qabutti kan ilaalamu yoo ta’u, namoota dhuunfaa tokko tokko irratti miidhaa cinaa fiduu danda’a, keessumaa garmalee yoo itti fayyadaman ykn sirnaan osoo hin diilalla’in. Zayitii barbaachisaa ylang-ylang fayyadamuun miidhaa cinaa shan kunooti:
1. Gogaa Nama Aarsuu fi Alarjii: Zayitiin Ylang-ylang, osoo sirnaan hin diilalla’in kallattiin gogaa irratti yoo dibame, gogaa namaa aarsuu, diimaa, ququnca’uu fi alarjii fiduu danda’a. Namoonni tokko tokko zayita barbaachisaa ta’eef caalaatti miira qabaachuu danda’u, kunis gogaa irratti miidhaa hamaa fiduu danda’a.
2. Garaa kaasaa fi Mataa Dhukkubbii: Urgaa cimaa fi cimaan zayita ylang-ylang namoota tokko tokkoof humna ol ta’uu danda’a, keessumaa warra urgooftuu cimaaf miira qaban irratti mallattoolee akka mataa dhukkubbii fi garaa kaasaa fiduu danda’a.
3. Hormoonii Bu’aa: Zayitiin Ylang-ylang madaallii hormoonii irratti dhiibbaa qabaachuu akka danda’u amanama. Yeroo tokko tokko zayita ylang-ylang garmalee ykn yeroo dheeraaf fayyadamuun walmadaalummaa hormoonii jeequu danda’a, keessumaa namoota dhuunfaa haala hormoonii jiru qabaniif.
4. Dhiiga Xiqqaa Dhiibbaa: Zayitoonni Ylang-ylang tasgabbeessuun dhiibbaa dhiigaa hir’isuu danda’a. Bu’aan kun namoota tokko tokkoof faayidaa qabaachuu kan danda’u ta’us, warri dhiibbaan dhiigaa duraanuu gadi aanaa ta’e ylang-ylang of eeggannoodhaan fayyadamuu qabu, sababiin isaas sadarkaa dhiibbaa dhiigaa garmalee gadi buusuun waan danda’amuuf.
5. Hafuura Baafannaa Aarsuu: Danfaa zayita ylang-ylang baay’ee afuura baafachuun, keessumaa namoota dhuunfaa miira sirna hargansuu qaban irratti, sirna hargansuu namaa aarsuu, qufaa ykn miira gaarii dhabuu fiduu danda’a
Gatii Soorataa Ylang-ylang (Cananga odorata) .
1. Linalool: 1. . Linalool alkoolii monoterpene guddaa zayita barbaachisaa ylang-ylang keessatti argamu yoo ta’u, hanga %20-30 kan of keessaa qabu yoo ta’u, bu’aa tasgabbeessuu fi farra yaaddoo qabaachuun kan beekamu yoo ta’u, zayitiiwwan urgaa daraaraaf gumaacha qaba.
2. Benzyl Acetate: 1.1. Isteeriin kun zayita barbaachisaa keessaa gara %15-25 kan ta’u yoo ta’u, urgooftuu mi’aawaa, firii qabu kan kennu yoo ta’u, amaloota farra maaykiroobiyaanii kan nyaata fi meeshaalee miidhaginaa kunuunsuuf gargaaran kan deeggarudha.
3. p-Kreesiil Meetiil Iiteer: 1.1. Naannoo %10-20 kan ta’u kompaawundii kun zayiticha irratti yaadannoo feenooliik dabaluudhaan, sochii antioksidaantii gargaara, dhiibbaa oksijiinii qaama keessatti irraa eeguuf.
4. Jeeraanil Aseeteet: 1.1. %5-15tti kan argamu, jeranyl acetate zayitoonni bu’aa farra inflammatory gumaacha, aarii gogaa hir’isuu fi madaa fayyisuuf gargaara.
5. β-Kaariyoofiiliinii: 1.1. Sesquiterpene kun gara %5-10 zayitii, faayidaa farra inflammatory fi analgesic kan kennu yoo ta’u, dhukkubbii fi inflammation haalawwan akka arthritis keessatti salphisuu danda’a.
6. Benzyl Benzoate: 1.1. %1-5 kan of keessaa qabu yoo ta’u, urgooftuu keessatti akka fixative ta’ee kan hojjetu yoo ta’u, amaloota farra paraasitii salphaa kan qabu yoo ta’u, qamalee fi infekshinii gogaa irratti kan fayyadudha.
7. Farnesol: 1.1. %2-8 yoo ta’u, farnesol bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra fangasii kan kennu yoo ta’u, itti fayyadama isaa haala rifeensa mataa fi gogaa mataa yaaluun ni deeggara.
8. Yuujinoolii: 1.1. Hamma xiqqaa (%1-3) hordofuun kan argamu, yuujenooliin zayitiiwwan amaloota dhukkubbii fi farra vaayirasii qaban gumaacha, fayyaa afaanii fi dhukkubbii hir’isuuf faayidaa qaba.
9. Meetiil Beenzooweet: 1.1. Isteeriin kun naannoo %5-10, bu’aa dhiibbaa dhiigaa zayitoonni qaban guddisa, dhiibbaa dhiigaa gadi buusuuf fi boqonnaa akka argatu gargaara.
10. Jarmaakreen D: 1.1. %3-7tti kan argamu yoo ta’u, dandeettii antioksidaantii waliigalaa irratti dabaluudhaan seelota miidhaa irraa eeguu fi hojii ittisa qaamaa deeggara.
Ylang-ylang essential oils rich profile of volatile compounds, adda durummaan gatii soorataa kaloorii caalaa wal’aansaaf kan oolu ta’us, sadarkaan fudhatama waliigalaa gadi aanaa ta’uun itti fayyadama idilee keessatti nageenya mirkaneessa.
Ragaa Saayinsii fi Qorannoowwan Haala Ylang-ylang (Cananga odorata) irratti .
1. Hoongratanaworaakit (2006): 1.1. Qorannoon kun xuuxamuu zayita ylang-ylang gogaa keessaa tola ooltota fayyaa 40 irratti qoratee, dhiibbaa dhiigaa fi saffisa dha’annaa onnee haalaan hir’isuun, dammaqina subjective dabaluudhaan, bu’aa boqonnaa namaaf kennu garuu kaka’umsa dhiphina hir’isuuf mijatu agarsiisa. Hongratanaworakit, T. (2006) fi kanneen biroo. Dhiibbaa zayitiin ylang ylang erga gogaa keessaa xuuxamee booda nama irratti qabu boqonnaa namaaf kennu. Qorannoo Faayitooteraapii, 20(10), 758-763 irratti kan argamu.
2. Hongratanaworakit fi kanneen biroo; Buchbauer (2004): 1.1. Hirmaattota 24 hirmaachisuun, zayita ylang-ylang afuura baafachuun dhiibbaa dhiigaa fi dha’annaan onnee pilaasboo waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu gadi bu’eera, ofumaan gabaasni xiyyeeffannoo guddaa agarsiisa, kunis yaaddoo hir’isuuf aromatherapy keessatti fayyadamuu isaa deeggareera. Hongratanaworakit, T., fi kanneen biroo; Buchbauer, G. (2004) fi kanneen biroo. Madaallii dhiibbaa walsimsiisaa zayitiin ylang-ylang erga afuura baafachuu booda nama irratti qabu. Pilaantaa Meedikaa, 70(7), 632-636 irratti kan argamu.
3. 3.. Tan fi kkf. (2015): 1.1. Gamaaggamni bal’aan faayitookeemistirii ylang-ylangs irratti gaggeeffame qaamolee zayita barbaachisaa isaa irraa sochii farra maaykiroobiyaanii, antioksidaantii fi farra inflammatory kan mul’ise yoo ta’u, qorannoowwan adda addaa keessatti dhukkuboota gogaa fi infekshiniif itti fayyadama aadaa mirkaneessa. Tan, LT, Lee, LH, Yin, WF, Chaan, CK, Abdul Kadir, H., Chaan, KG, fi kanneen biroo; Goh, BH (2015) fi kanneen biroo. Fayyadama aadaa, faayitookeemistirii, fi baayooaktiviitii kan Kanaanga odorata (Ylang-Ylang) jedhamu.. Qoricha Dabalataa fi Filannoo Ragaa Irratti Hundaa’e, 2015, 896314 irratti kan argamudha.
4. Borgoneettii fi kkf. (2022): 1.1. Moodeela hantuutaa dhukkubbii niwuroopaatikii keessatti, zayitiin barbaachisaan ylang-ylang amala dhukkubbii fi mallattoolee yaaddoo kanaan walqabatan hir’ise, kunis dhukkubbii yeroo dheeraa fi bu’aa xiinsammuu kanaan walqabatee dhufu to’achuuf akka danda’amu agarsiisa. Borgonetti, V., Loopeez, V., fi kanneen biroo; Galeotti, N. (2022) fi kanneen biroo. Ylang-ylang (Kanaanga odorata (Lam.) Hook. f. & Thomson) zayitiin barbaachisaan hantuuta keessatti dhukkubbii neuropathic-fi mallattoolee yaaddoo kanaan walqabatan hir’ise. Joornaalii Etnoofarmaakooloojii, 294, 115362 irratti kan argamu.
5. Peezaantees-Oreellanaa fi kkf. (2022): 1.1. Qorannoon kun akka agarsiisutti zayitiin barbaachisaan ylang-ylang in vitro keessatti mallattoolee inflammatory dhorkuu fi paw edema in vivo hir’isuun faayidaa farra inflammatory deebii cimaaf qabu calaqqisiisa. Pezantes-Orellana, C., Jarmanii Bermúdez, F., Maatías De la Cruz, C., Montalvo, JL, fi kanneen biroo; Orellana-Manzano, A. (2022) fi kanneen biroo. Dhiibbaa ylang-ylang (Kanaanga odorata Okkoo. f. & Thomson) zayita barbaachisaa deebii inflammatory acute in vitro fi in vivo irratti. Molekuloota, 27(12), 3666 irratti kan argamu.
6. 6.. Zhang jedhamuun beekama fi kkf. (2016) (2016) irratti): Hantuuta keessatti zayita ylang-ylang karaa afuura baafannaatiin saaxilamuun karaa serotonin fi dopamine jijjiiruun bu’aa yaaddoo balleessuu agarsiise, kunis qorannoo elevated plus maze keessatti amala yaaddoo fakkaatu hir’ise. Zhang, N., Zaang, L., Feeng, L., fi kanneen biroo; Yao, L. (2016) fi kanneen biroo. Bu’aan yaaddoo balleessu zayita barbaachisaa kan Kanaanga odorata hantuuta irratti saaxilamuu fi qaamolee sochii qaban gurguddoo isaa murteessuu. Faayitoomediisiin, 23(14), bara 1727-1734.
Qorannoowwan kunniin faayidaa ylang-ylangs boqonnaa, dhukkubbii to’achuu, fi fayyadama farra inflammatory keessatti mirkanaa’e, moodeelota namaa fi bineensotaatiin deeggaramee, akka ergamaa wal’aansa uumamaa abdachiisaa ta’etti ejjennoo isaa cimsu.
Waa’ee Ylang-ylang (Cananga odorata) Gaaffiiwwan Yeroo Irra Deebi’anii Gaafataman
1. Ylang-ylang (Cananga odorata) jechuun maali?
Ylang-ylang muka tropical dhalataa Kibba Baha Eeshiyaa yoo ta’u, daraaraa keelloo urgooftuu qabuun kan beekamu yoo ta’u, zayitiin barbaachisaan irraa baafamee urgooftuu, aromatherapy fi qoricha aadaa keessatti akka ooludha.
2. Faayidaan ijoo zayita barbaachisaa Ylang-ylang maali?
Adda durummaan urgooftuu daraaraa isaaf, aromatherapy keessatti boqonnaaf, akkasumas meeshaalee miidhaginaa kunuunsa gogaa fi rifeensaaf kan oolu yoo ta’u, yaaddoo fi dhiibbaa dhiigaa yaaluuf aadaa keessatti fayyadama.
3. Zayitiin Ylang-ylang gogaa irratti dibachuuf nageenya qabaa?
Eeyyee, yeroo sirnaan diilalla’u, akka waliigalaatti nageenya qaba, garuu hin diilalla’in fayyadamuun nama aarsuu danda’a; keessumaa gogaa miira qabeessa ta’eef qorannoon paach ni gorfama.
4. Ylang-ylang yaaddoo fi dhiphinaaf gargaaruu danda’aa?
Qorannoon akka agarsiisutti zayita ylang-ylang afuufuu ykn dibachuun mallattoo yaaddoo hir’isuu, dhiibbaa dhiigaa hir’isuu fi dhiibbaa inni sirna narvii irratti qabuun boqonnaa akka argatu taasisa.
5. Miidhaan Ylang-ylang fiduu danda’u maali?
Miidhaan dhufuu danda’u yoo garmalee itti fayyadamne gogaa namaa aarsuu, mataa dhukkubbii ykn garaa kaasaa; dubartoonni ulfaa fi kanneen dhiibbaan dhiigaa gadi aanaa qaban osoo itti hin fayyadamin dura hakiima mariisisuu qabu.
6. Zayitiin barbaachisaan Ylang-ylang akkamitti baafama?
Innis karaa danfaa daraaraa haaraa irraa kan baafamu yoo ta’u, sadarkaa adda addaa kan akka ylang-ylang extra, tokkoffaa, lammaffaa fi sadaffaa, firaakshinoota distilleeshinii irratti hundaa’uun oomisha.
7. Ylang-ylang nyaata keessatti fayyadamaa?
Eeyyee, nyaata akka karameellaa fi dhugaatiif hamma xiqqaadhaan akka mi’eessituutti kan mirkanaa’e yoo ta’u, akka waliigalaatti qaamolee to’ataniif nageenya kan qabu ta’uu isaa beekamtii argateera.
8. Ylang-ylang eessatti biqila?
Dhalataa Filiippiinsi, Maaleeziyaa fi Indooneeshiyaa yoo ta’u, haala qilleensaa tiroopikaalaa keessatti kan dagaagu yoo ta’u, naannolee akka Maadaagaaskaar, Hindii fi kutaalee Afrikaa keessatti misoomee jira.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif baay’ee galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Qonna Maayikiroo: Qajeelfama bal’aa fi Faayidaa