Acalypha ciliata, Acalypha jedhamuunis kan beekamu, gosa biqiltuu maatii Euphorbiaceae keessaa tokko. Biqiltuun addaa kun bifa addaa fi seenaa dheeraa itti fayyadama qoricha aadaa qabaachuu isaatiin jaallatamaadha. Baalli isaa nama dinqisiisu fi akkaataa guddina adda addaa waan qabuuf ogeeyyii biqiltootaa, ogeeyyii baala mukaa fi namoota biqiltoota jaallatan hawwateera.
Acalypha ciliata biqiltoota biroo irraa adda kan taasisu amala adda ta’e qaba. Biqiltuu baala bara baraa kan ta’ee fi yeroo baay’ee olka’iinsa seentimeetira 30 hanga 90 gidduutti kan biqiludha. Hiddi isaa cimaa fi baala baay’ee kan wal jijjiirraa isaa irratti qindaa’e kan baatu dha. Baaloonni kun gadi fageenyaan ujummoo kan qabaniifi qarqara serrated kan qabani yoo ta’u, kunis ilaalcha fringed ykn frayed isaaniif kenna thats why its called “ciliata,” meaning fringed.
Baaloonni isaanii halluu magariisa socho’aa kan qabaniifi bifa adda addaa kan qabani dha; tokko tokko xiqqoo qalla’oo yoo ta’an, kaan immoo rifeensa xixiqqoo qabaachuu fi dhiisuu isaanii irratti hundaa’uun bifa sirriifi lallaafaa qabu. Qarqarri baala isaa kan fiixee qabu biqiltuu kanaaf tuqaalee istaayil ta’e kenna. Akkaataan baalli isaanii hundee irratti qindaa’e tuuta baala hedduu fi ijaan namatti tolu uuma.
Acalypha ciliata daraaraa xixiqqoo fi of eeggannoo qabu kan tuutaa adda ta’een walitti dhufan ni oomisha. Tuutni kunniin ispiikeewwan dheeraa ykn garee ta’uu danda’u, akkasumas biqiltuu sanatti halluu pop dabalu. Daraaroonni isaanii yeroo baay’ee xixiqqoo fi halluu magariisa kan qabani dha. Biqiltoota adda addaa irratti daraaraan dhiiraa fi dubaraa adda addaa kan jiru yoo ta’u, kunis biqiltoota maatii Yufoorbiyaasii hedduu keessatti amala beekamaadha.
Biqiltuu kana Afrikaa, Eeshiyaa fi Ameerikaa dabalatee kutaalee addunyaa adda addaa keessatti argachuu dandeessu. Its adaptable fi bakka adda addaa kan akka dirree, bosona, fi illee cinaa daandii irratti guddachuu danda’a. Dandeettiin naannoo adda addaa keessatti dagaaguu kun bal’inaan akka argamu taasiseera.
Acalypha ciliata gochaalee qoricha aadaa aadaa adda addaa keessatti gahee addaa qaba. Namoonni kutaalee addunyaa adda addaa irraa dhufan baala biqiltuu, hidda biqiltuu fi hundee adda addaa fayyadamuun dhimmoota fayyaa bal’aa ta’aniif qoricha baala mukaa uumuu danda’aniiru.
Ibsa Botaanikaa Acalypha ciliata
1. Jireenya: Acalypha ciliata, yeroo baayyee Red-Hot Cats Tail jedhamuun kan beekamu, biqiltuu daraaraa bara baraa kan qabu yoo ta’u, maatii Euphorbiaceae keessaa tokko. Gosti kun daraaraa socho’aa fi dheeraa ta’een kan beekamu yoo ta’u, funyaan saree fakkaatuu fi iddoo biqiltuu fi teessuma lafaa irratti elementii mul’ataa nama dinqisiisu dabaluudha.
2. Baala: 1.1. Baaloonni Acalypha ciliata wal jijjiiranii fi serrated kan ta’an yoo ta’u, halluu magariisa gadi fagoo agarsiisa. Baaloonni isaanii hidda isaanii irratti kan qindaa’an yoo ta’u, biqiltootaaf daraaraa adda ta’eef duubbee lalisaa ta’e kenna. Baaloonni isaanii qarqara isaanii irratti cilia xixiqqoo ta’aniin kan beekaman yoo ta’u, kunis biqiltootaaf eenyummaa botaanikaa ta’eef gumaacha.
3. Daraaraa: 1.1. Wanti Acalypha ciliata adda ta’e daraaraa adda ta’e isaati. Daraaroonni isaanii citaa dheeraa fi siliindarii ta’een kan qindaa’an yoo ta’u, daraaraan dhuunfaa tokkoon tokkoon isaanii halluu diimaa kan qabani dha. Kunis bifa funyaan saree abiddaa kan kennu yoo ta’u, agarsiisa mul’ataa nama hawwatu kenna. Yeroon daraaraa akkaataa idileetti ji’oota ho’aa ta’anitti mul’ata.
4. Amala Hidda fi Guddinaa: 1.1. Acalypha ciliata hundee jabaa kan amala guddina isaa qajeelaa deeggaru qaba. Biqiltuun kun olka’iinsa giddu galeessaa gahuu kan danda’u yoo ta’u, bifti isaa waliigalaa bush fi compact dha. Akkaataan guddinaa kun daangaa fi haala iddoo biqiltuu faaya dabalatee hojiiwwan lafa adda addaatiif akka mijatu taasisa.
Faca’iinsa Teessuma Lafaa Acalypha ciliata
1. Daangaa Dhalootaa: . Acalypha ciliata dhalootaan naannoo tiroopikaalaa fi subtiroopikaalaa yoo ta’u, raabsiin isaa inni jalqabaa kutaalee Eeshiyaa, Afrikaa fi Ameerikaa keessatti kan babal’atudha. Haala qilleensa ho’aa keessatti kan dagaagu yoo ta’u, madaqfamuu danda’uun isaas naannoolee addunyaa adda addaatti akka dhiyaatu taasiseera.
2. Filannoo Bakka Jireenyaa: . Funyaan Saree Diimaa-Ho’aa biyyee bishaan akka gaariitti itti bahu kan filatu yoo ta’u, yeroo baay’ee bakka banaa, qarqara daandii fi bakka jireenyaa jeeqame keessatti argama. Dandeettiin isaa haala biyyee adda addaa fi sadarkaa ifa aduu keessatti guddachuu isaa lafa uumamaa fi misoome keessatti bal’inaan akka babal’atu gumaacha.
3. Qonnaa fi Itti Fayyadama Faayaa: 1.1. Bakka dhaloota isaa bira darbee, Acalypha ciliata biqiltuu faaya beekamaa iddoo biqiltuu fi teessuma lafaa keessatti ta’eera. Warri biqiltuu kunuunsan uumama isaa suphaa xiqqaa fi halluu socho’aa inni iddoowwan alaa irratti dabaluu dinqisiifatu. Biqiltoonni madaqfamuu danda’uun isaanii haala qilleensaa adda addaa keessatti misoomsuuf akka mijatu taasisa.
Qabiyyee Keemikaalaa Acalypha ciliata
1. Faayitookeemikaalaa: 1.1. Acalypha ciliata faayitookeemikaalota adda addaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis amaloota qorichaafi faaya ta’uu danda’uuf gumaachan. Isaan keessaa flavonoids, alkaloids fi tannins ni argamu. Bal’ina kompaawundoota kanaa guutummaatti hubachuuf qorannoon dabalataa kan barbaachisu ta’us, biqiltoonni dandamachuu fi hawwata ijaa keessatti gahee qabaachuu danda’u.
2. Fayyadama Qorichaa: 1.1. Qorichi aadaa naannoo tokko tokkotti Acalypha ciliata amala fayyisuu danda’uuf fayyadameera. Biqiltuun kun bu’aa farra inflammatory fi analgesic ta’uu isaa qoratameera. Haa ta’u malee of eeggannoo gochuun kan gorfamu yoo ta’u, itti fayyadama qoricha kamiyyuu ilaaluu dura ogeessa eegumsa fayyaa waliin mari’achuun murteessaadha.
3. Gatii Faayaa: . Amala qoricha ta’uu danda’u bira darbee, Acalypha ciliata adda durummaan amala faaya isaatiin gatii guddaa qaba. Bifti daraaraawwan sareewwan funyaan fakkaatu kan nama dinqisiisan, halluu fi uwwisa iddoo biqiltuutti dabaluudhaaf filannoo barbaadamu isa taasisa. Haala qilleensaa adda addaa wajjin walsimsiisuun isaa akka biqiltuu faayaatti hawwatamuu isaa guddisa.
4. Dhiibbaa Naannoo: 1.1. Acalypha ciliata, naannoo haaraatti yeroo seenu, dhiibbaa ikoloojii qabaachuu danda’a. Amalli guddinaa fi madaqfamuu isaa biqiltoota dhalootaan jiraatan waliin dorgommii fiduu danda’a. Biqiltoota dhalootaan hin taane yeroo misoomsan dhiibbaa sirna ikoo naannoo fi heddummina lubbu qabeeyyii irratti dhufuu danda’u ilaaluun barbaachisaa dha.
Gatii Soorataa Acalypha ciliata
1. Flavonoids: 1.1. Flavonoids Acalypha ciliata keessatti argaman amaloota antioxidant kan kennan yoo ta’u, free radicals neutralize gochuuf kan gargaaraniifi dhiibbaa oksijiinii hir’isuu danda’u, kunis fayyaa seelii kan deeggarudha.
2. Taaniin: 1.1. Kompaawundootni poliifeenooliik kun bu’aa astringent fi antioxidant kan qaban yoo ta’u, kunis inflammation garaachaa hir’isuun bullaa’insa nyaataa gargaaruu fi yeroo bakka tokkotti dibaman fayyina madaa deeggaru danda’a.
3. Alkaaloyidii: 1.1. Alkaloids bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory biqiltuu kanaaf gumaacha, hojii ittisa qaamaa fi dandeettii infekshinii ittisuu deeggaru danda’a.
4. Gilaayikoosaayidii: 1.1. Gosoota saayinoojeenikii dabalatee gilaayikoosaayidoonni faayidaa onnee fi ujummoolee dhiigaa qabaachuu kan danda’anii fi biqiltuun kun haalawwan onnee wajjin walqabatan akka aadaa isaatti fayyadamuuf gumaachuu danda’u, sababa summii ta’uu danda’u irraa kan ka’e of eeggannoo barbaachisaa ta’us.
5. Saapooniin: 1.1. Saapooniiniin to’annoo kolestroolii fi fayyaa ittisa qaamaa deeggaruun baakteeriyaa garaachaa faayidaa qabu guddisuu fi bullaa’insa nyaataa gargaaruu danda’a.
6. Sukkaara Hir’isuu: 1.1. Kaarboohayidireetiin kun madda anniisaa xiqqaa kan kennan yoo ta’u, hawaasa Afrikaa tokko tokko keessatti biqiltuun kun akka kuduraatti akka fayyadamuuf gumaacha.
7. Antraakiinoonii: 1.1. Bu’aa garaacha namaa balleessuun kan beekaman, anthraquinones qoricha aadaa keessatti sochii garaachaa guddisuudhaan fayyaa bullaa’insa nyaataa deggeruu danda’u.
8. Reeziinii: 1.1. Reeziiniin Acalypha ciliata keessatti argamu amaloota farra maaykiroobiyaanii isaaf gumaachuu danda’a, kunis infekshinii gogaa fi madaa yaaluuf itti fayyadama isaa ni deeggara.
9. Terpenoids: 1.1. Kompaawundootni kun urgooftuu biqiltuu kanaa irratti kan dabalan yoo ta’u, bu’aa farra inflammatory fi farra maaykiroobiyaanii qabaachuu danda’u, fayyaa sirna hargansuu fi gogaa deeggaru.
10. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Asiidonni feenoolikii fi feenolikoonni biroo faayidaa antioksidaantii fi farra inflammatory kan kennan yoo ta’u, miidhaa seelii fi inflammation irraa eeguu danda’u.
Akkasumas Dubbisaa: Qajeelfama Guddisuu fi Kunuunsa Marga Hameln (Pennisetum Alopecuroides) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Acalypha ciliata (Acalypha) .
1. Amaloota Farra inflammatory: 1.1. Acalypha ciliata bu’aa farra inflammatory cimaa ta’een kabaja guddaa kan qabu yoo ta’u, haala inflammatory adda addaa kan akka arthritis fi dhukkubbii lafee to’achuuf bu’a qabeessa taasiseera.
2. Madaa Fayyisu: 1.1. Baalli biqiltootaa fi bu’aan isaanii amaloota madaa fayyisuu kan qaban yoo ta’u, kunis ciccitaa xixiqqoo, dheedichaa fi madaan saffisaan akka fayyuuf gargaara.
3. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Acalypha ciliata rakkoo bullaa’insa nyaataa salphisuuf, dhiita’uu hir’isuuf, fi bullaa’insa nyaataa fayya qabeessa ta’e guddisuuf fayyadama.
4. Fayyaa sirna hargansuu: 1.1. Dhukkuboota sirna hargansuu kan akka qufaa, biroonkaayitii, fi asmii irraa boqonnaa akka kennu beekamaadha.
5. Antioxidant kan qabu: Antioxidants sadarkaa olaanaa qabaachuun, Acalypha ciliata dhiphina oksijiinii ittisuuf gargaara, carraa dhukkuboota yeroo dheeraa hir’isa.
6. Dambii Sukkaara Dhiigaa: Qorannoon akka agarsiisutti biqiltuun kun hamma sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’a, kunis namoota dhukkuba sukkaaraa qabaniif faayidaa qaba.
7. Fayyaa Kalee: Acalypha ciliata adeemsa summii balleessuu gargaaruu fi seelii kalee haaromsuu guddisuudhaan fayyaa kalee ni deeggara.
8. Dhukkubbii Hir’isuu: Amalli uumamaa dhukkubbii namatti hir’isu dhukkubbii fi miira namaa hin tolle salphisuuf qoricha bu’a qabeessa isa taasisa.
9. Ho’a qaamaa Hir’isuu: Bu’aan biqiltootaa kun ho’a qaamaa hir’isuu fi mallattoolee ho’a qaamaatiin walqabatan irraa boqonnaa kennuudhaaf kan ooludha.
10. Bu’aa Farra Maayikiroobiyaanii: Acalypha ciliata qabiyyee farra maaykiroobiyaanii kan agarsiisu yoo ta’u, kunis infekshinii adda addaa ofirraa ittisuuf gargaaruu danda’a.
11. Bulchiinsa Dhiibbaa Dhiigaa: Dhiibbaa dhiigaa to’achuu fi sadarkaa dhiibbaa dhiigaa fayya qabeessa ta’e guddisuuf gargaaruu danda’a.
12. Rakkoo Gogaa: Biqiltoonni baafaman kun haalawwan gogaa kanneen akka ekziimaa, fincaanii fi dhukkuba gogaa yaaluuf kan ooludha.
13. Madaa Garaa Hir’isuu: Acalypha ciliata inflammation hir’isuu fi fayyina guddisuudhaan madaa garaachaa irraa boqonnaa akka kennu amanama.
14. Fayyaa Ujummoo Fincaanii: Ujummoo fincaanii fayyaa ta’e eeguuf kan gargaaru yoo ta’u, infekshinii fincaanii irraa boqonnaa kennuu danda’a.
15. Bu’aa Farra alarjii: 1.1. Kompaawundootni biqiltootaa kun alarjii fi mallattoolee isaan waliin walqabatan hir’isuuf gargaaru.
16. Farra yaaddoo fi Dhiphina Hir’isuu: Acalypha ciliata sadarkaa yaaddoo fi dhiphina hir’isuuf gumaachuu danda’a.
17. Fayyaa Lafee: . Albuudaan kan badhaadhe yoo ta’u, fayyaa lafee kan deeggaru yoo ta’u, carraa dhukkuba lafee hir’isuu danda’a.
18. Fayyaa Ija: . Acalypha ciliata fayyaa ijaa kan deeggaru fi rakkoolee ijaa tokko tokko irraa akka eegu amanama.
19. Deeggarsa Onnee fi Ujummoolee Dhiigaa: Marsaa dhiigaa fooyyessuu fi carraa dhukkuba onnee fi ujummoolee dhiigaa hir’isuun fayyaa onnee guddisuu danda’a.
20. Dandeettii Farra kaansarii: Qorannoon tokko tokko akka agarsiisanitti kompaawundootni biqiltootaa kun amaloota farra kaansarii qabaachuu danda’u, qorannoon dabalataa barbaachisaa ta’us.
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Acalypha ciliata (Acalypha) Kennamu Galmeessuuf .
1. Shaayii Baala mukaa: Malawwan Acalypha ciliata fayyadamuu baay’ee beekamaa fi aadaa ta’an keessaa tokko shaayii baala mukaa qopheessuudha. Shaayii uumuuf baala Acalypha ciliata haaraa ykn goggogaa harka muraasa walitti qabuu. Bishaan bilcheessuun baala isaa irratti naquudhaan gara daqiiqaa 10-15tti akka ciccitu taasisaa.
Dhangala’aa sana caccabsuun bu’aa tasgabbeessuu fi wal’aansaa shaayiin sun qabutti gammadaa. Shaayiin baala mukaa fayyaa bullaa’insa nyaataa guddisuuf, inflammation hir’isuuf, akkasumas boqonnaa waliigalaa kennuudhaaf baayyee gaarii dha.
2. Zayitoota Infused: 1.1. Baalli Acalypha ciliata zayita geejjibaa kan akka zayita qamadii ykn zayita ejersaa keessatti naquudhaan makaa zayita baala mukaa uumuun ni danda’ama. Salphaatti baala isaa caccabsuun, zayita baattuu filatameen uwwisuudhaan, qamadii geejjibaa keessa kaa’uu.
Jaarsicha cufaatii torban muraasaaf bakka qabbanaawaa fi dukkanaa’aa ta’e taa’aa, kompaawundootni faayidaa qaban zayiticha keessa akka seenan taasisaa. Erga qophaa’ee booda zayiticha caccabsuun maashaalee dhukkubsatan, lafee fi madaa xixiqqoo tasgabbeessuuf masaajii ykn bakka tokkotti dibachuuf itti fayyadami.
3. Poultices fi Compresses: Boqonnaa naannootti argamuuf, baala Acalypha ciliata fayyadamuun poultice ykn compress uumuu yaadaa. Baala isaa caccabsuun dhangala’aan isaa akka gadi lakkifamu gochuun kallattiin bakka dhibee kanaan qabameetti dibachuu.
Naannoo sana huccuu qulqulluu ykn baandaajiidhaan haguuggii, kunis poultice bakka isaa akka qabatu gochuu. Malli kun keessumaa madaa fayyisuu, inflammation hir’isuu fi gogaa namaa aarsuu irratti bu’a qabeessa ta’uu danda’a.
4. Dhiqannaa baala mukaa: Bishaan dhiqannaa keessanitti baala Acalypha ciliata dabaluudhaan muuxannoo dhiqannaa keessan guddifadhaa. Infuushiniin baala mukaa kun haala gogaa tasgabbeessuu, boqonnaa namaaf kennuu fi miira fayyaa waliigalaa kennuu danda’a. Salphaatti baala harka muraasa boorsaa huccuu ykn kiisha muslin keessatti hidhuun bishaan dhiqannaa keessan keessatti akka dhangala’u gochuu qofa.
5. Dabalata Baala mukaa: Acalypha ciliata bifa dabalata baala mukaatiinis argamuu danda’a, kunis kaapsulaa, kiniinii fi budaa dabalatee. Dabalataan kunniin faayidaa biqiltootaa hojii idilee keessan keessatti hammachuudhaaf karaa mijataa ta’e dhiyeessu. Haa ta’u malee, maddoota maqaa gaarii qaban irraa dabalata qulqullina olaanaa, itti gaafatamummaadhaan madda argachaa akka jirtu mirkaneessuun murteessaadha.
6. Itti Fayyadama Nyaata: Aadaa tokko tokko keessatti baalli Acalypha ciliata akka waan nyaataaf itti fayyadama. Isaanis salaada, soorataa fi istiiwii irratti dabalamuun, nyaata gatii soorataa fi faayidaa fayyaa isaaniif ta’uu danda’u walitti fiduu danda’u. Haa ta’u malee, yeroo Acalypha ciliata kaayyoo nyaataaf fayyadamtan of eeggannoo godhaa, sababiin isaas garmalee fayyadamuun miidhaa hamaa fiduu danda’a.
7. Fayyadama Alaa: 1.1. Dhimma gogaatiif, Acalypha ciliata extracts kallattiin naannoo dhibee kanaan qabame irratti dibachuu. Bu’aa ba’ii kana suuta gogaatti dhiqachuun gogaa namaa aarsuu, madaa fi gubaa xixiqqoo furuuf gargaaruu danda’a.
8. Qophii Baala Aadaa: 1.1. Sirna qoricha aadaa keessatti, Acalypha ciliata yeroo baayyee akka qaama qophii baala mukaa walxaxaa ta’etti fayyadama. Foormulaawwan kunniin baala adda addaa walitti makuun rakkoo fayyaa addaa furuuf, bu’aa walta’iinsaa kan fayyaa waliigalaa guddisu uumu.
Qorannoo fi Qo’annoo Saayinsii Acalypha ciliata (Acalypha) .
1. Sochii Antioksidaantii fi Farra Maayikiroobiyaanii: Fuula lama kan qabu fi kkf. (2016) heksaanii, eetiil aseeteetii fi meetaanooliin Acalypha ciliata irraa baafaman haayidiroojiinii peerooksaayidii fi bu’aa farra maaykiroobiyaanii paatojeenota akka Staphylococcus aureus, Escherichia coli, fi Candida albicans irratti haxaa’uudhaan sochii antioksidaantii guddaa agarsiisuu isaanii argataniiru. Kunis itti fayyadama aadaa isaa infekshinii fi haalawwan dhiphina oksijiinii wajjin walqabatan yaaluuf ni deeggara.
2. Bu’aa Farra Inflammatory fi Dhukkubbii Hir’isuu: Naannoo fi kkf. (2008) akka agarsiisanitti, meetaanooliin baala Acalypha ciliata irraa baafame moodeelota hantuutaa keessatti bu’aa farra inflammatory fi analgesic guddaa agarsiisa, kunis itti fayyadama isaa aadaa dhukkubbii hir’isuu fi inflammation to’achuuf, kan akka arthritis fi madaa fayyisuu keessatti deeggara.
3. Amaloota Anthelmintic: 1.1. Sundar fi Pillai (2014) akka agarsiisanitti, bu’aan etaanoolii Acalypha ciliata sochii anthelmintic raammoo lafaa irratti agarsiisuu isaati, kunis Afrikaa Dhihaa keessatti raammoo garaachaa yaaluuf itti fayyadama aadaa isaa kan deeggarudha.
4. Dhiibbaa Farra Baakteeriyaa: Onocha fi kkf. (2011) Acalypha ciliata extracts Bacillus subtilis fi Pseudomonas aeruginosa irratti bu’a qabeessa ta’uu isaa arganii, kunis madaa gogaa fi schistosomiasis dabalatee infekshinii baakteeriyaa yaaluuf fayyadama aadaa isaa cimseera.
5. Dandeettii Madaa Fayyeessuu: Reddy jedhamu fi kkf. (2002) akka gabaasanitti, baala Acalypha ciliata irraa baafame moodeelota bineensotaa keessatti madaa fayyisuu kan guddisu yoo ta’u, kunis sababa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory ta’uu isaa irraa kan ka’e ta’uu hin oolu, kunis qoricha aadaa keessatti madaa uwwisuuf itti fayyadamuu isaa kan deeggarudha.
Akkasumas Dubbisaa: 12 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Bishaan Filooriidaa (Nasturtium floridanum) .
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Acalypha ciliata Fayyadamuun Qabu
1. Rakkoo garaachaa: Garmalee fayyadamuun Acalypha ciliata, keessumaa bifa shaayii ykn baafame, garaachaa rakkina fiduu danda’a. Kunis akka garaa kaasaa, garaa kaasaa ykn garaan namaa dhiita’uutti mul’achuu danda’a. Rakkoo akkasii ittisuuf, Acalypha ciliata madaalawaa ta’een fayyadamuu fi qajeelfama doosiin sirrii ta’eef ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuun gaariidha.
2. Walnyaatinsa Alarjii: Namoonni biqiltoota maatii Euphorbiaceae keessa jiran, kan Acalypha ciliata keessaa tokko ta’eef miira qaban ykn alarjii qaban, yeroo tuttuqaa ykn fayyadaman alarjii qabaachuu danda’u.
Deebiin kunniin gogaa irratti dhangala’uu fi qufa’uu irraa kaasee hanga mallattoolee ciccimoo kanneen akka hafuura baafachuu dadhabuu ykn anaphylaxis ta’uu danda’u. Yoo biqiltoota walfakkaatan irratti alarjii beekamaa qabaattan, Acalypha ciliata fayyadamuu irraa fagaachuun gaarii dha.
3. Walqunnamtii Qorichoota Waliin: Acalypha ciliata qoricha dhiiga qallachuu, qoricha farra dhiibbaa dhiigaa fi qoricha dhukkuba sukkaaraa dabalatee qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a. Keessattuu yeroo ammaa qoricha ajaja ogeessa fayyaatiin kennamu kamiyyuu yoo fudhattan Acalypha ciliata fayyadamuu dura ogeessa fayyaa keessan mariisisuun barbaachisaa dha.
4. Footo-sensitivity: 1.1. Kompaawundootni tokko tokko Acalypha ciliata keessatti argaman ifa aduutiif miira dabaluu danda’u. Yoo qophii bakka bu’u kan Acalypha ciliata of keessaa qabu fayyadamtan, gogaa keessan ifa aduu kallattiif yeroo saaxilan of eeggannoo godhaa, gubannaa aduu ykn gogaan akka hin aarsine.
5. Ulfaa fi Harma Hoosisuu: 1.1. Namoonni ulfaa fi harma hoosisan yeroo Acalypha ciliata fayyadaman of eeggannoo gochuu qabu. Yeroo ulfaa fi harma hoosisuu nageenya isaa irratti qorannoon daangeffame waan jiruuf, yeroowwan kanatti itti fayyadamuu dhiisuun nama dhuunfaa fi daa’ima irratti miidhaa geessisuu danda’u ittisuuf gorfama.
6. Madaa Garaa: 1.1. Acalypha ciliata yeroo tokko tokko madaa garaachaa hir’isuuf kan oolu yoo ta’u, bu’aan isaa nama irraa gara namatti garaagarummaa qabaachuu danda’a. Yeroo tokko tokko madaa garaachaa hammeessuu ykn garaan namaa akka dabalu gochuu danda’a. Yoo seenaa madaa garaachaa ykn dhimma bullaa’insa nyaataa qabaattan, Acalypha ciliata fayyadamuu keessan dura ogeessa fayyaa mariisisaa.
7. Garmalee Fayyadamaa: 1.1. Acalypha ciliata garmalee fayyadamuun miidhaa hamaa fiduu danda’a. Garmalee fayyadamuu ittisuuf dozaajii fi qajeelfama itti fayyadama gorfaman hordofuun barbaachisaa dha.
8. Ragaa Saayinsii Dhabuu: 1.1. Faayidaan fayyaa Acalypha ciliata gabaafame hedduun isaanii itti fayyadama aadaa fi ragaa amanamaa hin taane irratti kan hundaa’anidha. Himata kana mirkaneessuuf qorannoon saayinsii daangeffame gaggeeffameera, kanaaf itti fayyadama isaa ilaalcha madaalawaa ta’een itti dhiyaachuun gaariidha.
9. Garaagarummaa Dhuunfaa: . Deebiin dhuunfaa qoricha baala mukaa irratti kennu garaagarummaa guddaa qabaachuu danda’a. Wanti nama tokkoof akka gaariitti hojjetu nama biraa irrattis dhiibbaa wal fakkaatu qabaachuu dhiisuu dandaʼa. Its gorfama Acalypha ciliata hamma xiqqaa irraa jalqabuu fi deebii qaama keessanii hordofuu dura doosiin dabaluu dura.
Of eeggannoowwan Nageenyaa fi Yaada Biqiltuu Qorichaa Acalypha ciliata Fayyadamaa Keessatti
1. Dozaajii hubachuu: . Fayyadama Acalypha ciliata dozaajii gorfame irratti hubannoo ifa ta’een itti dhiyaachuun hunda caalaa barbaachisaadha. Biqiltuun qorichaaf oolu kun faayidaa fayyaa qabaachuu kan danda’u ta’us, doosiin gorfame ol ta’uun miidhaa hamaa fiduu danda’a. Ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuun sababoota fayyaa dhuunfaa irratti hundaa’uun doosiin sirrii fi nageenya qabu murteessuuf gaariidha.
2. Deebiin alarjii fiduu danda’u: 1.1. Akkuma qoricha baala mukaa kamiyyuu, namoonni dhuunfaa alarjii Acalypha ciliata agarsiisuu danda’u. Biqiltoota maatii Euphorbiaceae keessa jiran, kan Red-Hot Cats Tail keessaa tokko ta’e irratti alarjii beekamaa ta’e kamiyyuu beekuun murteessaadha. Doosii xiqqaadhaan jalqabuu fi hordoffiin miidhaa gadhee kamiyyuu alarjii ta’uu danda’u adda baasuu fi ittisuuf gargaaruu danda’a.
3. Walqunnamtii Qorichoota Waliin: Acalypha ciliata qoricha murtaa’e ykn haala fayyaa duraan ture waliin wal-nyaachuu danda’a. Namoonni qoricha ajajame fudhatan biqiltuu qorichaa kana sirna fayyaa isaanii keessatti hammachuu isaanii dura ogeessa fayyaa isaanii mariisisuu qabu. Of eeggannoo kun walqunnamtiin hin barbaachifne fayyaa balaadhaaf saaxilu akka hin jirre mirkaneessa.
4. Ulfaa fi Harma hoosisuu: 1.1. Namoonni ulfaa ykn harma hoosisan yeroo fayyadama Acalypha ciliata ilaalan of eeggannoo gochuu qabu. Dhiibbaa biqiltuun qoricha kanaa yeroo ulfaa irratti qorannoon daangeffamaadha, kanaaf nageenya haadhaa fi daa’imaa mirkaneessuuf ogeessa eegumsa fayyaa waliin mari’achuun gaariidha.
5. Qulqullina Madda: . Bu’a qabeessummaan qoricha baala mukaa qulqullina madda isaa waliin walitti hidhata guddaa qaba. Oomishaaleen Acalypha ciliata dhiyeessitoota maqaa gaarii qaban kanneen ulaagaa qulqullinaa eegan irraa akka argaman mirkaneessuu. Kunis mala qonnaa, gochaalee sassaabbii, fi adeemsa dabalataa biqiltuun kun raawwatu kamiyyuu mirkaneessuu dabalata.
6. Miidhaa Gamaa Hordofuu: 1.1. Yeroo Acalypha ciliata fayyadamnu miidhaa cinaa kamiyyuu yeroo yeroon hordofuun barbaachisaa dha. Miidhaan cinaa beekamaan garaachaa miira namaa hin tolle ykn alarjii salphaa ta’uu danda’a. Miidhaan hamaan kamiyyuu yoo itti fufe ykn hammaate, itti fayyadama addaan kutuu fi yaala fayyaa argachuun gaariidha.
FAQs Waa’ee Biqiltuu Qorichaa Acalypha ciliata
1. Acalypha ciliata Daa’immaniif Fayyadamuun ni danda’amaa?
Acalypha ciliata qoricha aadaa keessatti faayidaa seenaa kan qabu yoo ta’u, daa’immaniif kennuu dura ogeessa fayyaa daa’immanii mariisisuun ni gorfama. Dozaajii fi yaadni nageenyaa namoota dhuunfaa dargaggoota ta’aniif garaagarummaa qabaachuu danda’a.
2. Wal-nyaatinsi Qorichi Acalypha ciliata Waliin Qabu Beekamaa?
Eeyyee, Acalypha ciliata qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a. Keessattuu namni tokko yeroo ammaa qoricha ajajame fudhachaa yoo jiraate, walqunnamtii ta’uu danda’u irraa of eeguuf ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuun murteessaadha.
3. Faayidaa Qorichaa Argachuuf Yeroo Hammamii Fudhata?
Yeroon faayidaa Acalypha ciliata argachuuf fudhatu namoota dhuunfaa gidduutti garaagarummaa qabaachuu danda’a. Wantoonni akka doosiin, irra deddeebiin itti fayyadama, fi haala fayyaa dhuunfaa jijjiirama kanaaf gumaachu. Bu’aa gaarii argachuuf obsa fi itti fayyadama waliin walsimuun gorfama.
4. Acalypha ciliata Qoricha Ajaja ogeessa fayyaatiin kennamu bakka bu’uu danda’aa?
Acalypha ciliata qoricha ajaja ogeessa fayyaatiin kennamu bakka bu’aa miti. Sirna qoricha jiru irratti jijjiirama kamiyyuu gochuu dura ogeessa fayyaa mariisisuun barbaachisaa dha. Biqiltuun kun wal’aansa barame dabaluu danda’a garuu akka filannoo tokkichaatti fayyadamuu hin qabu.
5. Acalypha ciliata Yeroo Dheeraaf Fayyadamuuf Nageenya Qabaa?
Fayyadama yeroo dheeraa Acalypha ciliata irratti qorannoon daangeffamaadha. Qajeelfama ogeessa eegumsa fayyaatiin itti fayyadamuu fi yeroo yeroon fedhii fayyaa dhuunfaa dhuunfaaf mijachuu isaa itti fufiinsa qabu irra deebi’anii madaaluun gaarii dha.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Maaltu Deebi’ee Fayyadamaa Danda’a: Qajeelfama Irra Deebi’anii Fayyadamaa fi Deebi’anii Fayyadamaa