Physalis Viscosa, yeroo baay’ee sticky groundcherry ykn sticky husk tomato jedhamuun kan waamamu yoo ta’u, biqiltuu baala qabuu fi maatii Solanaceae jalatti kufuudha. Maatiin kun biqiltoota adda addaa dinagdee, faayaafi qorichaaf hiika qaban hammachuudhaan beekama. Physalis Viscosa dhalataa Ameerikaa yoo ta’u, baay’inaan Ameerikaa Kaabaa fi Kibbaatti argama.
Biqiltuun kun akkaataa idileetti olka’iinsa gara meetira 1 hanga 2 (sentimeetira 30 hanga 60) ga’a. Amalli guddina isaa kan babal’atee fi gadi bu’ee kan argamu yoo ta’u, yeroo baay’ee karaa raayizoomii babal’achuu isaatiin bakka hedduu uuma.
Baaloonni Physalis Viscosa wal jijjiiranii kan jiran yoo ta’u, jechuunis hundee isaa irratti haala wal jijjiiruun kan qindaa’ani dha. Baaloonni kun boca oovaatii ykn boca onnee kan qaban yoo ta’u, qarqara isaanii kan serrated fi ujummoo giddugaleessaa mul’atu kan qabani dha. Baaloonni isaanii yeroo tuqaman miira addaa, xiqqoo maxxanuu kan kennan yoo ta’u, kunis amala biqiltuu kanaa isa beekamaadha.
Wantoota adda ta’an Physalis Viscosa keessaa tokko caasaa firii adda ta’e isaati. Biqiltuun kun firii xixiqqoo geengoo ta’anii fi waraqaa fakkaatuu fi fannoo fakkaatuun kan marfaman ni oomisha.
Huskiin kun magariisaa fi maxxanuu irraa kan jalqabu yoo ta’u, akkuma firii isaa bilchaachaa deemuun bunni isaa diimaa fi waraqaa ta’ee, berry keessa jiru ni eega. Yeroo guutummaatti bilchaatu, gogaan isaa ni goga, dhuma irrattis lafa buʼee, firii sana saaxila. Berry kun xixiqqoo, hamma marbilii kan ta’an yoo ta’u, yeroo bilchaatan halluun isaanii magariisa irraa kaasee hanga keelloo ykn burtukaanaatti ta’uu danda’a.
Daraaraan Physalis Viscosa jedhamullee kan hubatamuu qabudha. Isaanis kophaa kan ta’an yoo ta’u, jechuunis tuutaadhaan osoo hin taane tokkichaan kan uumamanidha. Daraaroonni isaanii boca bilbilaa kan qaban yoo ta’u, daraaroota shan kan qaban yoo ta’u, akkaataa adda addaatiin halluu adii ykn keelloo xixiqqoo dha. Kutaaleen walhormaataa daraaraa, kanneen akka istaamen fi stigma dabalatee, giddu galeessa daraaraa keessatti argamu.
Physalis Viscosa dirree banaa, qarqara daandii fi naannoo jeeqame dabalatee bakka jireenyaa adda addaatti kan madaqedha. Biyyee bishaan gaarii qabu keessatti kan dagaagu yoo ta’u, yeroo baay’ee bakka aduu qabuu hanga gartokkoon gaaddidduu qabutti argama. Dandeettiin biqiltoonni karaa raayizoomii babal’achuu fi firii baay’ee oomishuuf qaban naannoo adda addaa koloneeffachuuf milkaa’ina isaaf gumaacha qaba.
Akkasumas Dubbisaa: Faayidaa Fayyaa Qorichaa Hoodia gordonii (Biqiltuu Hoodia) 10 .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Physalis Viscosa (Sticky groundcherry)
1. Amaloota Farra Inflammatory: 1.1. Physalis Viscosa kompaawundoota bu’aa farra inflammatory cimaa agarsiisan of keessaa qaba. Kompaawundootni kun inflammation qaama keessatti hir’isuuf gargaaruu waan danda’aniif, haalawwan akka arthritis fi dhukkubbii lafeef faayidaa qaba.
2. Antioxidant Boost: 1.1. Antioxidants hedduu kan qabu Physalis Viscosa, free radicals qaama keessatti miidhaa geessisan ittisuuf gargaara. Sochiin antioksidaantii kun dhiphina oksijiinii hir’isuu, carraa dhukkuboota yeroo dheeraa hir’isuu fi fayyaa waliigalaa guddisuu danda’a.
3. Deeggarsa Sirna Ittisa qaamaa: Qaamonni sochii qaban Physalis Viscosa keessatti argaman hojii sirna ittisa qaamaa guddisuu danda’u. Mala ittisa qaamolee jabeessuudhaan, infekshinii fi dhukkuboota haala bu’a qabeessa ta’een ofirraa ittisuuf gargaara.
4. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Physalis Viscosa akka aadaa isaatti rakkoo bullaa’insa nyaataa tasgabbeessuuf itti fayyadamaa ture. Dhiita’uu hir’isuuf gargaaruu, bullaa’insa nyaataa fooyyessuu fi garaacha fayya qabeessa ta’e deeggaru danda’a.
5. Gargaarsa Hafuura Baafannaa: 1.1. Biqiltuun kun dhimmoota sirna hargansuu kan akka qufaa, dhukkuba biroonkaayitii fi dhiphinaaf furmaata kenna. Amaloonni isaa hafuura baafachuu salphisuu fi rakkoo sirna hargansuu salphisuuf gargaaruu danda’a.
6. Fayyisaa Gogaa: 1.1. Physalis Viscosa extracts amaloota madaan fayyisuu fi suphaa gogaa jajjabeessan qaba. Gogaa namaa aarsuu tasgabbeessuu fi saffisaan fayyuuf bakka tokkotti dibamuu danda’a.
7. Bulchiinsa Dhukkuba Sukkaaraa: Qorannoon akka agarsiisutti Physalis Viscosa sadarkaa sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’a. Akka mala dabalataa bulchiinsa dhukkuba sukkaaraatti gatii qabaachuu danda’a.
8. Dhukkubbii Hir’isuu: Amalli biqiltoonni dhukkubbii namatti hir’isan dhukkubbii hir’isuuf faayidaa akka qabaatu taasisa. Dhukkubbii gosa adda addaa, dhukkubbii mataa fi dhukkubbii maashaalee dabalatee salphisuuf gargaaruu danda’a.
9. Bu’aa Farra Maayikiroobiyaanii: 1.1. Physalis Viscosa baakteeriyaa fi fangasii murtaa’an irratti sochii farra maaykiroobiyaanii agarsiisa. Qabeenyi kun gahee inni infekshinii ittisuu keessatti qabaachuu danda’uuf gumaacha qaba.
10. Deeggarsa Onnee fi Ujummoolee Dhiigaa: Kompaawundootni Physalis Viscosa keessatti argaman fayyaa onneef gumaachuu danda’u. Marsaa dhiigaa fooyyessuu fi sadarkaa kolestroolii gadi buusuuf gargaaruudhaan fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa ni jajjabeessa.
11. Bu’aa Farra Yaaddoo: Qaamonni Physalis Viscosa tokko tokko bu’aa tasgabbeessuu kan qaban yoo ta’u, yaaddoo fi sadarkaa dhiphina hir’isuu danda’u.
12. Dandeettii Farra Kaansarii: Qorannoon dabalataa kan barbaachisu yoo ta’u, qorannoon duraa akka agarsiisutti Physalis Viscosa kompaawundoota amaloota farra kaansarii ta’uu danda’an of keessaa qaba.
13. Mul’ata Guddisuu: 1.1. Physalis Viscosa soorata fayyaa ijaa deeggaran kan of keessaa qabu yoo ta’u, mul’ata fooyyessuuf gumaachuu danda’a.
14. Tarkaanfiiwwan Farra Alarjii: Amalli biqiltootaa kun alarjii salphisuu fi mallattoolee akka haxxiffannaa fi ququnca’uu xiqqeessuuf gargaaruu danda’a.
15. Amaloota Farra Madaa: Physalis Viscosa extracts madaa garaachaa irraa eegumsa kennuu fi fayyaa garaachaa guddisuu danda’a.
16. Kalee Summii balleessuu: . Physalis Viscosa kalee summii balleessuu fi hojii isaa isa gaarii ta’e deeggaruuf gargaaruu akka danda’u amanama.
17. Faayidaa Farra Asmii: Qaamonni biqiltuu kanaa tokko tokko mallattoolee asmii to’achuu fi hojii sirna hargansuu guddisuuf gargaaruu danda’u.
18. Fayyaa Lafee: . Physalis Viscosa albuuda lafee cimaa fi fayyaa ta’e eeguuf barbaachisoo ta’an of keessaa qaba.
19. Madaallii Hormoonii: . Biqiltuun kun hormoonii madaaluu fi jeequmsa hormoonii to’achuu keessatti gahee qabaachuu danda’a.
20. Dhiibbaa Farra Dulloomuu: Antioksidaantoonni Physalis Viscosa keessatti argaman gogaa dargaggummaa fi walumaa galatti umurii dheeraa akka jiraataniif gumaacha.
Akkasumas Dubbisaa: 15 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Apple-of-Peru (Nicandra Physalodes) .
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Physalis Viscosa (Sticky groundcherry) Kennamu Galmeessuuf
1. Shaayii Baala mukaa: Baala fi hidda Physalis Viscosa bishaan ho’aa keessatti liqimsuun shaayii baala mukaa uumuu. Shaayii kana yeroo hunda dhuguun fayyaa ittisa qaamaa fi fayyaa waliigalaa deggeruu danda’a.
2. Poultices: 1.1. Baala Physalis Viscosa caccabsuun kallattiin madaa ykn gogaa namaa aarsuu irratti dibachuu. Poultices kun adeemsa fayyinaa saffisiisuu fi boqonnaa kennuu danda’u.
3. Zayitoota Infused: 1.1. Zayitii infused baala ykn daraaraa Physalis Viscosa zayita geejjibaa kan akka zayita olive ykn coconut keessatti naquudhaan qopheessuu. Zayitoonni kun dhimma gogaa tasgabbeessuuf bakka tokkotti fayyadamuun ni danda’ama.
4. Tinctures: 1.1. Alkoolii ykn gilsaariin fayyadamuun kompaawundoota sochii biqiltootaa baasuun tinctures hojjechuu. Tinctures afaaniin kan fudhataman yoo ta’u bifa walitti qabame faayidaa biqiltootaa dhiyeessu.
5. Itti Fayyadama Nyaata: Nyaata keessan keessatti berries Physalis Viscosa hammachuu. Isaanis salaada, smoothies ykn nyaata adda addaatiif akka faayaatti itti dabaluun ni danda’ama.
6. Qoricha Aadaa: 1.1. Qorichoota aadaa kutaalee biqiltuu adda addaa fayyadaman qoradhu. Isaan kun kan dabalatu taʼuu dandaʼa, wantoota nyaata itti naqanii, toonikii ykn paastaa.
7. Dhiibbaa Alaa: . Huccuu tokko infusion cimaa Physalis Viscosa keessatti jiisuun akka compress bakka inflammation ykn dhukkubbiin jirutti dibachuu.
8. Danfaa Hafuura Baafachuu: . Danfaa Physalis Viscosa decoction ykn infusion irraa dhufu afuura baafachuun dhimma sirna hargansuu fi dhiphina irraa salphisa.
9. Dabalata Bath: 1.1. Baala ykn zayita Physalis Viscosa bishaan dhiqannaa keessanitti dabaluudhaan muuxannoo dhiqannaa tasgabbeessaa fi urgooftuu ta’e argachuuf.
10. Oomishaalee Kunuunsa Gogaa: Faayidaa fayyaa gogaa guddisuu keessatti qabaachuu danda’aniif oomishaalee kunuunsa gogaa kanneen Physalis Viscosa extracts of keessaa qaban barbaadaa.
11. Faaya Nyaataa: Goggogaa Physalis Viscosa husks akka elementii faayaatti fayyadamuu, hawwata mul’ataa fi mi’aa ta’uu danda’u lamaanuu guddisa.
12. Yaala urgooftuu: . Boqonnaa fi dhiphina hir’isuuf zayita barbaachisaa Physalis Viscosa irraa argamu shaakala aromatherapy keessatti fayyadamuu.
13. Masaajii Alaa: . Zayitii Physalis Viscosa zayita carrier waliin walitti makuun dhukkubbii salphisuu fi boqonnaa argachuuf massage gochuuf itti fayyadamuu.
14. Sirooppii: 1.1. Sirooppii qopheessuun Physalis Viscosa extracts damma ykn mi’eessitoota biroo wajjin walitti makuun. Isaan kun akka tonic mi’aawaa fi faayidaa qabuutti fudhachuun ni danda’ama.
15. Kireemii bakka bu’u: Physalis Viscosa extracts gogaa fayyisuu fi dargaggeessuuf kiriimii ykn looshinii bakka bu’u keessatti hammachuu.
16. Infuushinii Nyaataa: Baala Physalis Viscosa qophii nyaataa keessatti akka fayyadamaniif asiraata ykn zayita keessa galchuun mi’aa addaa fi faayidaa fayyaa ta’uu danda’u dabaluu.
17. Danfaa Dhiqannaa: . Baala Physalis Viscosa bishaan ho’aa saanii tokkotti dabaluudhaan, dunkaana haalluu qabu uumuun, danfaa sana hafuura baafachuun boqonnaa argachuuf.
18. Potpourrii urgooftuu: . Baala fi gogaa Physalis Viscosa gogsuun potpourri urgooftuu uumuuf, kunis akka qilleensa uumamaa qulqulleessutti tajaajiluu danda’a.
19. Nyaata Nyaataa irraa baafaman: Physalis Viscosa alkoolii ykn glycerin keessatti cuuphuudhaan extracts hojjechuu. Isaan kun nyaata mi’aawaa fi dhugaatii mi’eessuuf itti fayyadamuun ni danda’ama.
20. Relaxing Baths: Baala Physalis Viscosa mana dhiqannaa keessan keessa kaa’uun jiidhina boqonnaa fi urgooftuu uumuun, gogaa fi miiraaf faayidaa qabaachuu danda’a.
Miidhaa Itti Fayyadamaa Fiizialis Viiskoosaa Biqiltuu Qorichaa
1. Rakkoo bullaa’insa nyaataa: Physalis Viscosa garmalee fayyadamuun mallattoolee akka dhiita’uu, gaazii fi garaa kaasuu dabalatee bullaa’insa nyaataa keessatti rakkina fiduu danda’a.
2. Alarjii: 1.1. Namoonni biqiltoota maatii Solanaceae, kan Physalis Viscosa dabalatee, miira qaban alarjii qabaachuu danda’u. Deebiin kunniin gogaa salphaatti aaruu irraa kaasee hanga mallattoolee ciccimoo kan akka hive ykn hafuura baafachuu dadhabuutti ta’uu danda’a.
3. Wal-nyaatinsa Qorichoota Waliin: Physalis Viscosa qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a, keessumaa kanneen kaleen meetaabolii ta’an. Yoo qoricha fudhachaa jirtan, biqiltuu kana qorichaaf fayyadamuu keessan dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
4. Miira Gogaa: 1.1. Physalis Viscosa guwaantii malee qabachuun sababa biqiltoonni maxxanuu isaaniitiin namoota dhuunfaa tokko tokko irratti gogaan nama aarsuu danda’a.
5. Footo-sensitivity: 1.1. Kompaawundootni tokko tokko Physalis Viscosa keessatti argaman gogaan ifa aduutiif caalaatti akka miira qabu gochuu danda’u, kunis gubannaa aduu ykn aduudhaaf saaxilamuun gogaan akka uumamu taasisuu danda’a.
6. Dhiphina garaachaa: . Yeroo tokko tokko Physalis Viscosa baay’inaan fayyadamuun garaa kaasaa fi garaachaa dabalatee dhiphina garaachaa fiduu danda’a.
7. Ulfaa fi Horsiisu: 1.1. Namoonni ulfaa fi harma hoosisan of eeggannoodhaan Physalis Viscosa fayyadamuu qabu. Yeroo kanneen keessatti nageenya isaa irratti qorannoon daangeffamaadha.
8. Qoricha Dandeetti: . Physalis Viscosa qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a, humna isaanii ykn miidhaa cinaa irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Yoo qoricha fudhattan ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
9. Balaa Sukkaara Dhiigaa: 1.1. Physalis Viscosa sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu kan danda’u ta’us, yoo garmalee fayyadame, keessumaa namoota dhukkuba sukkaaraa qaban irratti, hammi sukkaara dhiigaa gadi bu’uu (hypoglycemia) fiduu danda’a.
10. Dhiibbaa Dhiigaa: Kompaawundootni tokko tokko Physalis Viscosa keessa jiran dhiibbaa dhiigaa irratti dhiibbaa uumuu danda’u. Namoonni dhiibbaa dhiigaa qaban ykn kanneen qoricha dhiibbaa dhiigaa fudhatan of eeggannoo gochuu qabu.
11. Bakka Bu’aa Wal’aansa Fayyaa Miti: Physalis Viscosa wal’aansa fayyaa bakka bu’aa miti. Qajeelfama ogeessa fayyaatiin akka mala dabalataatti fayyadamuu qaba.
12. Nyaata bullaa’insa nyaataa aarsuu: . Namoota miiraan qabaman irratti, Physalis Viscosa fayyadamuun bullaa’insa nyaataa akka aaruu fi miira gaarii dhabuu fiduu danda’a.
13. FDAn Hin Madaalamne: Its important to note that Physalis Viscosa fi faayidaan inni qabaachuu danda’u Bulchiinsa Nyaataa fi Qoricha Ameerikaa (FDA) tiin hin madaalamne.
14. Qulqullinaa fi Dozaajii: Qulqullinni fi doosiin oomishaalee Physalis Viscosa garaagarummaa qabaachuu danda’a. Maddoota maqaa gaarii qaban irraa oomisha argachuu fi doosiiwwan gorfaman hordofuun barbaachisaa ta’uu isaa.
15. Jijjiirama Dhuunfaa: . Tokkoon tokkoon namoota dhuunfaa deebii Physalis Viscosa garaagarummaa qabaachuu danda’a. Wanti nama tokkoof akka gaariitti hojjetu nama biraa irrattis dhiibbaa wal fakkaatu qabaachuu dhiisuu dandaʼa.
16. Yoo Deebiin Gadhee Mudate addaan kutuu: Yoo Physalis Viscosa fayyadamtan miidhaan gadhee kan akka dhangala’aa, dhimma garaachaa, ykn mallattoo alarjii yoo isin mudate, fayyadamuu addaan kutuu fi yoo barbaachisaa ta’e yaala fayyaa barbaaduu.
17. Daa’immaniif miti: Physalis Viscosa daa’immaniif mijachuu dhiisuu danda’a, sababiin isaas qaamni isaanii qoricha baala mukaa irratti deebii adda addaa kennuu danda’a.
18. Wal-nyaatinsa Qorichaa Ta’uu Danda’u: Physalis Viscosa qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a, kanneen akka qoricha farra dhiigaa fi qoricha farra pilaateleetii dabalatee. Qorichoota cinatti fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
19. Qo’annoo Yeroo Dheeraa Dhabuu: 1.1. Qorannoon nageenya yeroo dheeraa itti fayyadama wal irraa hin cinne Physalis Viscosa irratti gaggeeffamu daangeffamaadha, kanaaf itti fayyadamni yeroo dheeraa ykn doosiin ol’aanaa ta’e of eeggannoodhaan itti dhiyaachuu qaba.
20. Miira Dhuunfaa: Namoonni haala fayyaa duraan qaban ykn miira namaa kakaasan yeroo Physalis Viscosa fayyadaman of eeggannoo gochuu fi fayyadamuu isaanii dura gorsa ogeessa fayyaa barbaaduu yaaduu qabu.
Gatii Soorataa Physalis viscosa (Sticky Groundcherry) .
1. Vitamin C: 1.1. Berry bilchaate Physalis viscosa madda vitaamin C badhaadhaa yoo ta’u, tilmaamaan %17-21 guyyaa guyyaan fudhatamuu gorfame giraama 100 keessatti kenna. Antioksidaantiin kun hojii ittisa qaamaa kan deeggaru yoo ta’u, madaan akka fayyu kan taasisudha.
2. Karootinooyidii: 1.1. Fuduraan kun karootinooyidii kan akka beetaa-karootiinii kan of keessaa qabu yoo ta’u, halluu keelloo-burtukaana isaaf gumaacha kan godhaniifi faayidaa antioksidaantii kan kennan yoo ta’u, fayyaa ijaa kan deeggaru yoo ta’u, dhiphina oksijiinii hir’isa.
3. Flavonoids: 1.1. Kuwaarseetiin dabalatee kompaawundootni poliifeenooliik kunniin firii keessatti kan argaman yoo ta’u, amaloota farra oksijiinii fi farra inflammatory kan dhiyeessan yoo ta’u, carraa dhukkuboota yeroo dheeraa hir’isuu danda’u.
4. Faayibara Nyaataa: 1.1. Fuduraan kun faayibara nyaataa hamma giddu galeessaa kan kennu yoo ta’u, bullaa’insa nyaataa gargaara, qufaa ittisa, akkasumas sochii garaachaa yeroo hunda taasisuudhaan fayyaa garaachaa deeggara.
5. Pootaasiyeemii: 1.1. Berry Physalis viscosa albuuda barbaachisaa fayyaa onnee, hojii maashaalee fi madaallii dhangala’aa qaama keessatti deeggaru pootaasiyeemii of keessaa qaba.
6. Wiitanoolaayidii: 1.1. Laaktonoonni isteeroyidii kun maatii Solanaceae irraa adda ta’an biqiltuu kana keessatti kan argaman yoo ta’u, qorannoon dabalataa barbaachisaa ta’us, amaloota farra inflammatory fi farra kaansarii qabaachuu danda’u.
7. Kaarboohayidireetii: 1.1. Berriin kun madda kaarboohayidireetii salphaa kan akka gilukoosii fi firuktoosii yoo ta’u, anniisaa ariifataa kan kennu yoo ta’u, mi’aa mi’aawaa-tangy isaaniif gumaacha.
8. Pirootiinii: 1.1. Hamma xiqqaadhaan kan argaman yoo ta’u, berries pirootiinii kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis suphaa tishuu fi hojii meetaabolii waliigalaa kan deeggarudha.
9. Kaalsiyeemii: 1.1. Kaalsiyeemiin xiqqaan firii kana keessatti argamu madda jalqabaa ta’uu baatus fayyaa lafee fi hojii maashaalee keessatti gumaacha qaba.
10. Foosfarasii: 1.1. Albuudni kun baay’ina xiqqaadhaan kan argamu yoo ta’u, fayyaa lafee fi meetaabolii anniisaa kan deeggaru yoo ta’u, piroofaayilii soorataa firii kanaa kan dabalatudha.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Keessoo Physalis viscosa irratti
1. Amaloota Antioxidant: 1.1. Jing Wu jedhamuun beekama fi kkf. (2004) . gosoota Physalis irraa baafaman, viscosa dabalatee, in vitro keessatti sochii antioxidant guddaa akka agarsiisan agarsiisaniiru, kunis flavonoids fi carotenoids, kanneen dhiibbaa oksijiinii salphisuuf gargaaran waliin walqabateedha (Wu, SJ, Ng, LT, Lin, CC, 2004, Buleetiin Baayoloojii fi Qorichaa, 27(10), 1519-1523) irratti kan ibsame dha.
2. Bu’aa Farra Inflammatory: 1.1. Firaankoo fi kkf. (2007) Physalis viscosa extracts mallattoo inflammation moodeelota bineensotaa keessatti hir’isuu isaa argan, kunis sababa withanolides fi flavonoids irraa kan ka’e ta’uu hin oolu, kunis haala inflammatory fayyadama aadaa isaa kan deeggarudha (Franco, LA, Matiz, GE, Calle, J., fi kkf., 2007, 2007. Baayoomedikaa, 27(1), 110-115 irratti kan ibsame dha.
3. Sochii Farra Maayikiroobiyaanii: 1.1. Januário jedhamuun beekama fi kkf. (2002) akka gabaasanitti physalins Physalis viscosa irraa bu’aa farra maaykiroobiyaanii irratti agarsiisan Dhukkuba tiruu maaykoobaakteeriyaam in vitro, infekshinii baakteeriyaa yaaluun akka danda’amu agarsiisa (Januário, AH, Filho, ER, Pietro, RC, fi kkf., 2002, 2002. Qorannoo Faayitooteraapii, 16(5), 445-450 irratti kan argamudha.
4. Dandeettii Saayitootoksiikii: 1.1. Chiang jedhamuun beekama fi kkf. (1992) withanolides Physalis viscosa keessatti kanneen sarara seelii kaansarii sombaa fi kalee irratti in vitro keessatti cytotoxicity agarsiisan adda baasuun, qorannoon namaa hanqina qabaatus, fayyadama farra kaansarii ta’uu danda’u agarsiisa (Chiang, HC, Jaw, SM, Chen, CF, fi kkf., 1992, 1992. Qorannoo Farra Kaansarii, 12(4), 1155-1162) irratti kan ibsame dha.
Waa’ee Physalis viscosa Gaaffiiwwan Yeroo Irra Deebi’anii Gaafataman
1. Berry Physalis viscosa nyaachuun nageenya qabaa?
Berry bilchaate, keelloo burtukaanaa qofatu madaalawaa ta’ee nyaachuudhaaf nageenya qaba. Berry hin bilchaanne fi kutaaleen biqiltootaa biroo solanine, alkaloid summii qabuu fi garaa kaasaa fi mallattoolee biroo fiduu danda’u of keessaa qaba.
2. Berry Physalis viscosa maal dhandhama?
Berry bilchaate mi’aa mi’aawaa-tangy, sub-acid mi’aa kan qabu yoo ta’u, yeroo baay’ee akka fannoo aanaanii fi timaatima gidduu jirutti ibsama, paayi, jaam ykn haaraa nyaachuuf mijataadha.
3. Physalis viscosa inflammation gargaaruu danda’aa?
Qorannoon duraa akka agarsiisutti flavonoids fi withanolides isaa inflammation hir’isuu danda’u, garuu dhimma kanaaf itti fayyadamuu dura ogeessa fayyaa mariisisaa.
4. Berry Physalis viscosa nyaata bilcheessuu keessatti akkamitti fayyadamu?
Isaanis haaraa nyaatamuu, salaada fuduraa irratti dabalamuu, jaam keessatti fayyadamuu, ykn gara dessert akka paayi fi crisps tti bilcheessuun ni danda’ama. Gogaan isaa kan hin nyaatamne waan ta’eef baafamuu qaba.
5. Faayidaan qoricha Physalis viscosa maali?
Akka aadaa keenyaatti dhukkuba asmii, ruumatiizimii fi infekshiniif ni fayyadama. Qorannoon faayidaa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory ta’uu danda’u kan deeggaru yoo ta’u, ragaan dabalataa garuu barbaachisaadha.
6. Physalis viscosa mana keessatti guddachuu danda’aa?
Eeyyee, biyyee bishaan gaarii qabuu fi cirracha qabuu fi aduu guutuu qabu keessatti ni guddata. Biqiltuu bara baraa ta’us weerara ta’uu danda’a, kanaaf of eeggannoodhaan bulchuun barbaachisaadha.
7. Balaan Physalis viscosa waliin walqabatee dhufu jiraa?
Berry hin bilchaanne ykn garmalee fayyadamuun sababa solanine summii fiduu danda’a. Yeroo hunda berries guutummaatti bilchaachuu isaa mirkaneessuu fi fayyadama qorichaaf ogeessa mariisisuu.
8. Physalis viscosa yeroo baay’ee eessatti argama?
Dhalataa kibba baha Ameerikaa Kaabaa yoo ta’u, tulluu qarqara galaanaa, bosona cirrachaa fi lafa margaa keessatti kan biqilu yoo ta’u, naannoo jeeqame keessattis akka margaatti argamuu danda’a.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Dhiibbaa Qonna Warshaa Qonna Ammayyaa Irratti Qabu