Plumbago zeylanica, yeroo baayyee Ceylon Leadwort ykn Chitrak jedhamuun kan beekamu, biqiltuu bara baraa kan maatii Plumbaginaceae keessaa tokko. Biqiltuun kun dhalataa ardii xiqqaa Hindii yoo ta’u, Hindii, Siriilaankaa fi kutaalee Kibba Eeshiyaa biroo dabalatee. Daraaraa bifa diimaa socho’aa fi itti fayyadama qoricha adda addaa qabaachuun, Plumbago zeylanica qoricha aadaa fi qorannoo botaanikaa keessatti bakka guddaa argateera.
Plumbago zeylanica akkaataa idileetti olka’iinsa gara meetira 1 hanga 2tti guddata. Hiddi isaa ka’ee, bu’uura isaa irratti muka kan ta’ee fi gara gubbaatti damee kan qabu dha. Baaloonni biqiltuu kanaa salphaa, wal jijjiiranii fi boca isaanii oboovate dha. Halluun isaanii magariisa dukkanaa’aa, sirriidha, dheerinni isaanii hanga seentimeetira 10-15 guddachuu danda’a.
Wanti Plumbago zeylanica baay’ee nama dinqisiisu daraaraa bifa diimaa socho’aa ta’e dha. Daraaroonni kun boca funnel kan qabaniifi tuuta xumuraa ta’anii kan qindaa’anidha. Tokkoon tokkoon daraaraa daraaraa shan kan qabu yoo ta’u, isaanis walitti makamuun caasaa tuubii fakkaatu uumu. Daraaraan isaanii gara seentimeetira 1 hanga 1.5 kan dheeratu dha.
Firiin Plumbago zeylanica kaapsulaa sanyiiwwan xixiqqoo baallee qaban hedduu of keessaa qabuudha. Kaapsulaan yeroo bilchaatan gargar bahuun sanyiiwwan gadhiisuun faca’iinsaaf gargaaru.
Plumbago zeylanica bosona goggogaa, lafa margaa fi lafa badaa dabalatee bakka jireenyaa adda addaatti haala gaariin kan walsimudha. Naannoolee tiroopikaalaa fi subtiroopikaalaa keessatti, keessumaa naannoo qilleensa ho’aa fi biyyee bishaan gaarii qabu keessatti ni dagaaga. Haala gogiinsa dandamachuu kan danda’uu fi yeroo baay’ee biyyee dhagaa ykn cirrachaa keessatti argama.
Plumbago zeylanica seenaa fayyadama aadaa Ayurvedic fi sirna qoricha aadaa biroo keessatti badhaadhaa qaba. Hiddi isaa, baalli isaa fi kutaaleen biqiltootaa biroo dhimmoota fayyaa bal’aa yaaluuf qacaramanii hojjetu. Amalli wal’aansa biqiltoonni kun faayidaa farra inflammatory, analgesic, bullaa’insa nyaataa fi sirna hargansuu kan dabalatudha.
Plumbago zeylanica yeroo ammaa balaadhaaf saaxilamee kan hin ramadamne yoo ta’u, bakka jireenyaa dhabuu fi itti fayyadama qorichaaf garmalee sassaabuun uummata isaa irratti balaa fiduu danda’a. Fedhiin qoricha baala mukaa dabalaa waan jiruuf, biqiltoonni yeroo dheeraa akka jiraatan gochuuf gochoonni sassaabbii itti fufiinsa qabuu fi tattaaffiin kunuunsaa barbaachisaa dha.
Akkasumas Dubbisaa: 11 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Wormwood Jaappaan (Artemisia Princeps) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Plumbago zeylanica (Ceylon Leadwort) .
1. Fayyaa Bullaa’insa Nyaataa Guddisuu: Plumbago zeylanica dhangala’aa inzaayimoota bullaa’insa nyaataa guddisuudhaan bullaa’insa nyaataaf gargaara, kanaanis dhimmoota akka bullaa’insa nyaataa fi dhiita’uu salphisa.
2. Amaloota Farra Inflammatory: 1.1. Biqiltuun kun kompaawundoota bu’aa farra inflammatory cimaa qaban kan of keessaa qabu yoo ta’u, haala inflammatory kan akka arthritis to’achuu keessatti gatii guddaa qaba.
3. Gargaarsa Hafuura Baafannaa: 1.1. Dhukkuboota sirna hargansuu kan akka qufaa, asmii, fi biroonkaayitii sababa qabiyyee garaa kaasaa irraa kan ka’e salphisuuf oola.
4. Dhukkubbii Bulchiinsa: . Plumbago zeylanica qabiyyee dhukkubbii namatti fidu kan dhukkubbii gosa adda addaa, mataa dhukkubbii irraa kaasee hanga maashaalee miidhuutti hir’isuuf gargaaruu danda’u qaba.
5. Rakkoo Gogaa: 1.1. Biqiltoonni kun amala farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory ta’uun isaanii haalawwan gogaa kanneen akka ekziimaa, psoriasis, fi rashes yaaluuf bu’a qabeessa taasisa.
6. Madaa Fayyisu: 1.1. Plumbago zeylanica dandeettii haaromsa seelii kakaasuu fi infekshinii ittisuu irraa kan ka’e madaa fayyisuu ni jajjabeessa.
7. Bulchiinsa Dhukkuba Sukkaaraa: Qorannoon akka agarsiisutti hamma sukkaara dhiigaa to’achuu fi miira insuliinii fooyyessuuf gargaaruu mala.
8. Antioxidant Boost: 1.1. Qabiyyee antioksidaantii badhaadhaa ta’een, free radicals lola, kanaanis carraa dhukkuboota yeroo dheeraa hir’isuu danda’a.
9. Deeggarsa Sirna Ittisa qaamaa: Yeroo hunda fayyadamuun sirna ittisa qaamaa guddisuu danda’a, kunis qaamni infekshinii irraa ittisuuf gargaara.
10. Dandeettii Farra Kaansarii: Kompaawundootni tokko tokko Plumbago zeylanica keessatti argaman qorannoowwan duraa keessatti amaloota farra kaansarii abdachiisaa agarsiisaniiru.
11. Fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa: Sadarkaa dhiibbaa dhiigaa fayya qabeessa ta’e deeggaruun marsaa dhiigaa fooyyessuudhaan fayyaa onneef gumaachuu danda’a.
12. Hojii Kalee: Qorichi aadaa fayyaa kalee guddisuu fi adeemsa summii balleessuu keessatti gargaaruuf itti fayyadama.
13. Bu’aa Farra Maayikiroobiyaanii: 1.1. Sochii farra maaykiroobiyaanii paatojeenoota adda addaa irratti waan agarsiisuuf, infekshinii furuuf faayidaa qaba.
14. Boqonnaa Garaachaa: 1.1. Plumbago zeylanica dhiphina garaachaa salphisuu fi carraa madaa hir’isuu danda’a.
15. Fayyaa Laguu: Marsaa laguu to’achuuf gargaaruu fi dhukkubbii laguu dubartoota tokko tokko salphisuuf gargaaruu danda’a.
16. Faayidaa Farra Yaaddoo: Fayyadamni aadaa sirna narvii irratti dhiibbaa tasgabbeessuun isaa kan dabalatu yoo ta’u, kunis yaaddoo to’achuuf gargaaruu danda’a.
17. Amaloota Farra Paraasitii: 1.1. Qoricha aadaa keessatti infekshinii paraasitii tokko tokko ittisuuf itti fayyadamaa tureera.
18. Fayyaa Niwurooloogii: Kompaawundootni biqiltuu kana keessatti argaman tokko tokko bu’aa niwurooprotective qabaachuu danda’u, kunis fayyaa sammuu fayyadamuu danda’a.
19. Dhiibbaa Farra Dulloomuu: Antioxidants Plumbago zeylanica keessatti argaman fayyaa gogaa keessatti gumaacha kan godhan yoo ta’u adeemsa dulloomuu saffisiisuu danda’u.
20. Rakkoo bullaa’insa nyaataa: Rakkoo bullaa’insa nyaataa kan akka garaachaa fi garaachaa sababa qabiyyee astringent qabuun furuuf qacarama.
Akkasumas Dubbisaa: 13 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Baasilii (Ocimum Basilicum) .
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Plumbago zeylanica (Ceylon Leadwort) Kenname Galmeessuuf .
1. Decoction: 1. . Malleen baay’inaan itti fayyadaman keessaa tokko decoction qopheessuudha. Kunis hundee ykn baala Plumbago zeylanica bishaan keessatti bilcheessuun kan dabalatudha. Dhangala’aan bu’aa kana irraa argamu akka baala mukaa (herbal infusion)tti fayyadamuun ni danda’ama. Keessattuu dhimmoota fayyaa keessoo furuuf decoctions bu’a qabeessa.
2. Poultiisii: 1.1. Fayyadama alaatif baala biqiltuu fayyadamuun poultice uumuun ni danda’ama. Baalli isaa caccabsamee ykn caccabsamee paastaa uuma, sana booda kallattiin naannoo dhibee kanaan qabame irratti dibama. Malli kun yeroo baayyee madaan akka fayyu, gogaa namaa aarsuu salphisuuf, akkasumas inflammation hir’isuuf kan gargaarudha.
3. Zayitii Infuushinii: . Baalli Plumbago zeylanica zayita geejjibaa kan akka zayita qamadii ykn zayita sassaabame keessatti naqamuu danda’a. Adeemsi kun kompaawundoota faayidaa qaban biqiltootaa gara zayitii keessaa baasuun, furmaata bakka bu’u kan gogaa irratti dibamuu danda’u uuma. Dhukkubbii fi inflammation salphisuuf massage gochuuf yeroo baay’ee kan itti fayyadamudha.
4. Dhiqannaa Baala mukaa: . Baala Plumbago zeylanica ykn hundee irraa baafame dhiqannaa irratti dabaluudhaan muuxannoo tasgabbeessuu fi wal’aansaa kennuu danda’a. Kompaawundootni faayidaa qaban bishaan dhiqannaa keessatti gadi lakkifaman karaa gogaa xuuxamuu danda’u, kunis boqonnaa fi haala gogaa irraa boqonnaa argachuu danda’u ni kenna.
5. Hafuura baafachuu: . Danfaa Plumbago zeylanica decoction ykn infusion irraa dhufu afuura baafachuun dhimmoota sirna hargansuu furuuf gargaaruu danda’a. Malli kun keessumaa dhiphina, qufaa fi rakkoolee sirna hargansuu biroo salphisuuf faayidaa guddaa qaba.
6. Shaayii Baala mukaa: . Baalli Plumbago zeylanica goge shaayii baala mukaa hojjechuuf itti fayyadamuun ni danda’ama. Shaayiin kun faayidaa bullaa’insa nyaataa fi deeggarsa fayyaa waliigalaa qabaachuu danda’uuf dhuguun ni danda’ama.
7. Tincture: 1.1. Tinctures jechuun alkoolii irratti hundaa’ee kan amaloota qoricha biqiltuu kanaa walitti qabuudha. Plumbago zeylanica tinctures afaaniin fudhatamuu danda’a, yeroo baay’ee doosiin xiqqaadhaan, bu’aa cimaa ta’eef.
8. Bifa Budaa: . Baalli ykn hiddi isaa goge gara budaa gaariitti caccabsuun ni danda’ama. Budaan kun akka mijatutti fayyadamuuf kaapsulaa ta’ee ykn wantoota biroo waliin makamee bakka tokkotti fayyadamuu ni danda’a.
9. Boca Aadaa: 1.1. Plumbago zeylanica yeroo baayyee qophii fi qoricha aadaa Ayurveda fi sirna qoricha aadaa biroo keessatti hammatama. Foormulaawwan kun baala mukaa biroo waliin walitti makuun yaaddoo fayyaa addaa irratti xiyyeeffachuu danda’u.
Miidhaa Itti Fayyadamaa Plumbago zeylanica jedhamuun beekama Biqiltuu Qorichaa
1. Jeequmsa bullaa’insa nyaataa: Plumbago zeylanica garmalee fayyadamuun garaa kaasaa, garaa kaasaa fi garaachaa dabalatee bullaa’insa nyaataa keessatti rakkina fiduu danda’a.
2. Gogaa Nama Aarsuu: . Kompaawundootni biqiltootaa kun yeroo bakka isaaniitti dibaman namoota tokko tokko irratti gogaan akka aarsuu, diimaa fi ququnca’uu fiduu danda’u. Bakka gogaa guddaa ta’etti dibachuu dura qorannoon ‘patch test’ gochuun gaariidha.
3. Alarjii: 1.1. Namoonni dhuunfaa tokko tokko alarjii Plumbago zeylanica qabaachuu danda’u. Alarjiin akka gogaa dhangala’uu, qamadii, ykn mallattoolee ciccimoo kanneen akka hafuura baafachuu dadhabuutti mul’achuu danda’a.
4. Ulfaa fi Harma hoosisuu: 1.1. Yeroo ulfaa fi harma hoosisuu Plumbago zeylanica fayyadamuun hin gorfamu. Rakkoolee ykn miidhaa daa’ima gadameessa keessa jiruu fi daa’ima guddachaa jiru irratti fiduu danda’a.
5. Wal-nyaatinsa Qorichaa: Plumbago zeylanica qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a. Yoo qoricha ajajame kamiyyuu fudhachaa jirtan, biqiltuu kana qorichaaf fayyadamuu keessan dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
6. Daarsuu Garaachaa: 1.1. Amalli biqiltoonni astringent qaban namoota miiraan qabaman irratti garaachaa akka aarsuu fi garaa namaa akka hin rakkisne taasisuu danda’a.
7. Balaa Dozii garmalee: 1.1. Plumbago zeylanica garmalee fudhachuun miidhaa cinaa caalaatti mul’atu fiduu danda’a. Yeroo hunda doosiiwwan gorfaman hordofaa.
8. Yaaddoo Dhiibbaa Dhiigaa: Biqiltuun kun sadarkaa dhiibbaa dhiigaa irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Yoo dhiibbaa dhiigaa ykn dhibee onnee fi ujummoolee dhiigaa biroo qabaatte, fayyadamuu kee dura ogeessa fayyaa mariisisi.
9. Dhiibbaa Sirna Narvii Giddugaleessaa: Yeroo tokko tokko, doosiin Plumbago zeylanica ol’aanaa ta’e dhiibbaa sirna narvii giddugaleessaa kan akka garaa kaasaa ykn burjaajii fiduu danda’a.
10. Dhiibbaa Tiruu fi Kalee: Garmalee ykn yeroo dheeraaf fayyadamuun hojii tiruu fi kalee irratti dhiibbaa uumuu danda’a, keessumaa namoota dhukkuba kanaaf saaxilaman irratti.
Gatii Soorataa Plumbago zeylanica (Ceylon Leadwort) .
1. Plumbagin: 1.1. Plumbagin naphthoquinone, kompaawundii baayooaktiiwii ijoo adda durummaan hundee Plumbago zeylanica keessatti argamudha. Amala farra oksijiinii, farra maaykiroobiyaanii fi farra kaansarii ta’uu danda’uun kan beekamu yoo ta’u, bu’aa wal’aansa biqiltuu kanaaf gumaacha qaba.
2. Flavonoids: 1.1. Isaan kun kompaawundoota poliifeenooliik baala, hundee fi hundee keessatti argamaniidha. Flavonoids Plumbago zeylanica keessatti argaman sochii antioxidant cimaa agarsiisu, free radicals neutralize gochuu fi dhiibbaa oksijiinii qaama keessatti hir’isuuf gargaaru.
3. Alkaaloyidii: 1.1. Kutaalee biqiltuu kanaa adda addaa keessatti kan argaman alkaloids bu’aa farmaakooloojii isaaf gumaacha kan qaban yoo ta’u, kunis amaloota farra baakteeriyaa fi farra inflammatory dabalatee, kunis qoricha aadaa keessatti itti fayyadama isaa kan deeggarudha.
4. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Kompaawundootni kunniin, bu’aa biqiltuu kanaa keessatti baay’inaan kan argaman yoo ta’u, faayidaa antioksidaantii kan kennan yoo ta’u, seelonni miidhaa irraa kan eegu fi fayyaa waliigalaa kan deeggaran yoo ta’u, keessumaa inflammation to’achuu keessatti.
5. Saapooniin: 1.1. Hidda keessatti kan argaman saapooniin biqiltuu kanaa madaa fayyisuu fi farra maaykiroobiyaanii wajjin kan walqabatu yoo ta’u, fayyaa gogaa fi ittisa infekshinii gargaaru.
6. Tiraayitarpeenooyidii: 1.1. Kompaawundootni kun biqiltuu kana keessatti kan argaman yoo ta’u, bu’aa farra inflammatory fi farra kaansarii ta’uu danda’u kan qaban yoo ta’u, dhukkuboota yeroo dheeraa to’achuuf itti fayyadama isaaf gumaacha.
7. Kuumaariin: 1.1. Kumaarinoonni Plumbago zeylanica keessatti argaman amaloota farra dhiigaa fi farra inflammatory kan qaban yoo ta’u, kunis fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa deeggaruun inflammation hir’isuu danda’a.
8. Taaniin: 1.1. Taaniin hundee fi baala keessatti argamu, amaloota astringent kan qaban yoo ta’u, suphaa tishuu guddisuudhaan dhimma bullaa’insa nyaataa fi madaa fayyisuu gargaaruu danda’u.
9. Kaarboohayidireetii: 1.1. Biqiltuun kun kaarboohayidireetii kanneen akka gilukoosii, firuuktoosii fi sukroosii kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis anniisaa kan kennan yoo ta’u, akka aadaa bullaa’insa nyaataa kakaasutti itti fayyadama isaa kan deeggarandha.
10. Zayitii fi Cooma Dhaabbataa: Isaan kun hundee keessatti hamma xiqqaa ta’een kan argaman yoo ta’u, amaloota biqiltuu kanaaf lallaafaa ta’eef gumaacha kan godhan yoo ta’u, fayyaa gogaa keessatti bakka tokkotti fayyadamuuf ni fayyada.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Plumbago zeylanica
1. Dandeettii Farra Kaansarii Plumbagin: Sunil jedhamuun beekama fi kkf. (2012) akka agarsiisanitti, plumbagin, hundee Plumbago zeylanica irraa adda baafame, karaa mallattoo ijoo ukkaamsuudhaan guddina seelii kaansarii xannacha sombaa in vitro keessatti dhorke. Kun ammoo qorannoon namaa barbaachisaa ta’us, bulchiinsa kaansarii keessatti faayidaa qabaachuu danda’u kan agarsiisudha (Sunil, C., Duraipandiyan, V., Agastian, P., & Ignacimuthu, S., 2012, Summii Nyaataa fi Keemikaalaa, 50(12), 4356-4363) irratti kan argamudha.
2. Sochii Antioksidaantii: 1.1. Tilak jedhamuun beekama fi kkf. (2004) akka arganitti, hidda Plumbago zeylanica irraa baafame etaanoolii fi bishaan bilcheefame qorannoo FRAP, DPPH, fi ABTS keessatti bu’aa antioksidaantii guddaa agarsiisa. Qorannoon kun dandeettii biqiltuun kun lipidii perooksideeshinii dhorkuu kan ibse yoo ta’u, dhiibbaa oksijiinii hir’isuu keessatti itti fayyadama isaa kan deeggarudha (Tilak, JC, Adhikari, S., & Devasagayam, TP, 2004, Gabaasa Redox, 9(4), 219-227 irratti kan argamudha.
3. Dhiibbaa Farra Baakteeriyaa: Saaritaa fi kkf. (2015) akka agarsiisanitti, alkooliin hundee Plumbago zeylanica irraa baafame sochii farra baakteeriyaa cimaa paatojeenoota akka Istaafiilookookaas aureus jedhamu fi Escherichia coli jedhamuun beekama, qindoomina dhorkaa xiqqaa 4 mg/mL waliin, itti fayyadama aadaa isaa infekshiniif mirkaneessa (Saritha, K., Rajesh, A., Manjulatha, K., Setty, OH, & Yenugu, S., 2015, Daangaawwan Maaykiroobaayoloojii keessatti, 6, 577 irratti kan argamu).
4. Amaloota Madaa Fayyisu: 1.1. Kumar fi kkf. (2015) akka gabaasanitti, hundee Plumbago zeylanica irraa baafame qorannoo kilinika duraa keessatti sababa amaloota antioksidaantii fi farra maaykiroobiyaaniitiin madaa fayyisuu kan guddise yoo ta’u, kunis Ayurveda keessatti fayyadama isaa bakka bu’u kan deeggarudha (Kumar, D., Patil, PA, Roy, S., Kholkute, SD, Hegde, HV, & Nair, V., 2015, 2015, AYU, 36(3), 329-334 irratti kan ibsame dha.
5. Dhiibbaa Farra Dhukkuba Sukkaaraa: Sunil jedhamuun beekama fi kkf. (2012) akkasumas hundee Plumbago zeylanica hantuuta dhukkuba sukkaaraa streptozotocin-induced keessatti GLUT4 translocation guddisuudhaan sadarkaa sukkaara dhiigaa hir’isuu isaa argateera, kunis dhukkuba sukkaaraa gosa 2ffaa to’achuu akka danda’u agarsiisa (Sunil, C., Duraipandiyan, V., Agastian, P., & Ignacimuthu, S., 2012, 2012, Summii Nyaataa fi Keemikaalaa, 50(12), 4356-4363) irratti kan argamudha.
6. Sochii tiruu eegu: 1.1. Falang fi kkf. (2012) hundee Plumbago zeylanica hantuuta irratti miidhaa kalee paracetamol-induced irraa akka eegu agarsiisaniiru, kunis sababa amaloota antioxidant isaatiin faayidaa hepatoprotective akka qabu agarsiisa (Falang, KD, Uguru, MO, Wannang, NN, fi kkf., 2012, 2012. Mana Kitaabaa Qorannoo Hayyootaa, 2(5), 563-567 irratti kan argamudha.
Waa’ee Plumbago zeylanica Gaaffiiwwan Yeroo Yeroon Gaafataman
1. Plumbago zeylanica qoricha aadaa keessatti maaliif fayyadama?
Ayurveda keessatti dhimma bullaa’insa nyaataa, furdina garmalee, haala gogaa, infekshinii, fi inflammation sababa carminative, antimicrobial, fi antioxidant ta’uu isaatiin wal’aanuuf fayyadama.
2. Plumbago zeylanica ulfaatina qaamaa hir’isuuf gargaaruu danda’aa?
Eeyyee, akkuma Ayurvedic jedhutti meetaabolii guddisuu fi kuufama coomaa hir’isuun ulfaatina qaamaa hir’isuu deggeruu danda’a, garuu ragaan saayinsii daangeffamaadha, gorsi hakiimaas ni gorfama.
3. Plumbago zeylanica fayyadamuun nageenya qabaa?
Dozii xiqqaa ta’een akka waliigalaatti nageenya qaba, garuu garmalee fayyadamuun sababa plumbagin garaacha namaa aarsuu ykn summii fiduu danda’a. Yeroo hunda fayyadamuu dura ogeessa fayyaa mariisisuu.
4. Plumbago zeylanica akkamitti nyaatama?
Akka budaa, baafame, ykn qophii akka Chitrakadi Vati keessatti afaaniin fudhatamuu danda’a, ykn akka paastaa haala gogaatiif alaa dibamuu danda’a, akka ogeessi Ayurvedic ajajetti.
5. Plumbago zeylanica miidhaa cinaa qabaa?
Doosiin olka’aan dhukkuba garaachaa, miira gubaa ykn summii fiduu danda’a. Dubartoota ulfaa ykn hoosisan hordoffii yaalaa malee hin gorfamu.
6. Plumbago zeylanica dhukkuba sukkaaraa yaalu danda’aa?
Qorannoon kilinika duraa akka agarsiisutti sadarkaa sukkaara dhiigaa gadi buusuun mala, garuu yaaliin namaa hanqina qaba. Dhukkuba sukkaaraa to’achuuf itti fayyadamuu dura doktora mariisisaa.
7. Plumbago zeylanica haala gogaa irratti bu’a qabeessaa?
Amalli isaa farra maaykiroobiyaanii fi madaa fayyisuun isaa yeroo akka paastaa dibamu infekshinii gogaa fi madaadhaaf akka fayyadu taasisa, garuu qajeelfamni ogeessaa ni gorfama.
8. Kutaaleen Plumbago zeylanica akkamii fayyadamu?
Hiddi isaanii baay’inaan qabiyyee pilaambaajiin ol’aanaa qabaachuu isaaniitiin kan itti fayyadaman yoo ta’u, baalli fi hiddi isaa garuu kompaawundoota faayidaa qaban hojii fayyaa adda addaatiif oolu of keessaa qaba.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Joornaalii Qonnaa Irra Caalu Hojii Keessan Galchuuf