Daavaanaa (Artemisia pallens) biqiltuu urgooftuu fi qoricha baay’ee qabuu fi dhalataa Hindii yoo ta’u maatii Asteraceae keessaa tokko. Sirna qoricha aadaa keessatti jaarraa hedduuf itti fayyadamaa tureera, keessumaa Ayurveda keessatti faayidaa fayyaa qabaachuu danda’uuf.
Daavaanaan baala bara baraa kan ta’ee fi hundee xiqqaa mukaa kan qabuu fi olka’iinsa naannoo seentimeetira 30-50 kan qabu dha. Baaloonni isaanii xixiqqoo, gara seentimeetira 2-4 kan dheeratan yoo ta’u, rifeensa xixiqqoo bifa halluu magariisa ta’een kan haguugaman dha.
Daraaraan biqiltuu davaanaa xixiqqoo fi keelloo kan ta’an yoo ta’u, daraaraa hedduu keessatti kan walitti qabaman dha. Biqiltoonni adda ta’e urgooftuu kan argamu zayita barbaachisaa daraaraa fi baala isaa keessatti argamu irraati.
Zayitiin barbaachisaan davaanaa irraa baafamu kompaawundoota urgooftuu adda addaatiin kan badhaadhe yoo ta’u, isaanis keetoonii, esteerotaa fi alkoolii dabalatee. Urgaa addaa zayita davaanaa kan dhufu kompaawundootni akka davanone fi linalool jiraachuu isaaniiti. Qaamonni biroo zayita davaanaa keessatti argaman siinoolii, jeeraaniyoolii, neeraalii fi jeeraanil aseeteetiidha.
Ayurveda keessatti davana amaloota qoricha ta’uu danda’aniif itti fayyadamaa tureera. Qaamaa fi sammuu irratti dhiibbaa tasgabbeessuu fi madaalawaa akka qabu amanama. Ogeeyyiin aadaa davaanaa dhimma bullaa’insa nyaataa yaaluu, dhukkubbii mataa salphisuu fi rakkoo gogaa furuu dabalatee kaayyoo adda addaatiif fayyadamaniiru.
Ibsa Botaanikaa Daavan
1. Caasaa Biqiltootaa: 1.1. Daavan, saayinsiidhaan Artemisia pallens jedhamuun kan beekamu, biqiltuu baala urgooftuu qabuu fi caasaa bosonaafi damee qabuudha. Maatii Asteraceae keessaa tokko yoo ta’u gosoota Artemisia biroo wajjin amala tokko tokko qaba.
2. Baala: 1.1. Baaloonni Daavan akka gaariitti kan qoodaman, rifeensa kan qabaniifi halluu magariisa halluu diimaa kan qabani dha. Isaanis urgooftuu kan qaban yoo ta’u, urgooftuu adda ta’ee fi amala biqiltuu kanaaf ibsu kan qabataniidha.
3. Olka’iinsa: . Biqiltuun kun akkaataa idileetti olka’iinsa gara meetira 2 hanga 3 kan ga’u yoo ta’u, bifti isaa waliigalaa kan muka xiqqaa ti. Hiddi isaanii qalla’aa fi baala xiqqoo ciccirame kanaan kan haguugame dha.
4. Daraaraa: 1.1. Daavan daraaraa xixiqqoo, kan hin mul’anne tuuta tuuta ta’een oomisha. Daraaraan isaanii yeroo baay’ee keelloo magariisa kan ta’ee fi amala biqiltuu kanaa isa jalqabaa miti. Kanaa mannaa, hiika kan qabu baala urgooftuu dha.
Raabsa Teessuma Lafaa Daavan
1. Daangaa Dhalootaa: . Daavan dhalataa ardii xiqqaa Hindii yoo ta’u, keessumaa naannolee akka Hindii fi Neepaal keessatti argama. Haala qilleensaa ho’aa fi subtiroopikaalaa keessatti kan dagaagu yoo ta’u, yeroo baay’ee naannoo tulluu ykn gaara qabutti biqila.
2. Qonnaa: . Daavaan naannoo murtaa’e keessaa kan dhalate yoo ta’u, qabiyyee urgooftuu qabaachuu isaatiin kutaalee addunyaa biroo keessattis ni misoomu. Biqiltuun kun zayita barbaachisaa oomishuuf gatii kan qabu siʼa taʼu, misoomni isaas naannoowwan qilleensa guddina isaatiif mijatu qabanitti babalʼachuu dandaʼa.
3. Filannoo Bakka Jireenyaa: . Bakka dhaloota isaa keessatti, Daavaan dirree banaa, qarqara daandii fi naannoo biyyeen bishaan gaarii itti dhangala’u keessatti argamuu danda’a. Haala biyyee adda addaa wajjin haala gaariin kan walsimudha.
Qabiyyee Keemikaalaa Davan
1. Zayitii Barbaachisaa: . Qaamni urgooftuu jalqabaa Daavan zayita barbaachisaa isaati. Zayitiin kun baala irraa kan baafamu yoo ta’u, piroofaayilii urgooftuu walxaxaa ta’een kan beekamu yoo ta’u, yaadannoo mi’aawaa, baala fi daraaraa qaba.
2. Taayimoolii: 1.1. Zayitiin Davan yeroo baayyee kompaawundii farra vaayirasii fi urgooftuu isaatiin beekamu kan ta’e taayimoolii of keessaa qaba. Taayimooliin urgooftuu addaa Daavan kanaaf gumaacha qaba.
3. Fayyadama Qorichaa: 1.1. Adda durummaan amaloota urgooftuu isaatiin kan beekamu yoo ta’u, Daavaan qoricha Ayurvedic keessatti akka aadaa isaatti fayyadamaa tureera. Akka farra inflammatory fi qoricha dhimma sirna hargansuu dabalatee amaloota wal’aansaa adda addaa akka qabu amanama.
Fayyadama Aadaa fi Nyaata
1. Urgooftuu: . Daavan urgooftuu addaa isaatiin indaastirii urgooftuu keessatti gatii guddaa qaba. Zayitiin barbaachisaan biqiltuu kanarraa baafamu urgooftuu keessatti waan barbaadamu yoo ta’u, urgooftuu biyya alaa fi bahaa uumuuf gumaacha qaba.
2. Qoricha Ayurvedic: 1.1. Qoricha aadaa Hindii (Ayurveda) keessatti Davan qabiyyee qorichaatiin fayyadama. Fayyaa sirna hargansuu irratti faayidaa akka qabu kan amanamu yoo ta’u, yeroo tokko tokko qophii qufaa fi qorraaf qophaa’u keessatti fayyadama.
3. Fayyadama Nyaataa: 1.1. Daavan baala nyaataa beekamaa ta’uu baatus, darbee darbee nyaata naannoo tokko tokko keessatti amala urgooftuu qabaachuu isaatiin fayyadama. Shaayii keessatti naqamuu ykn qophii nyaataa tokko tokko keessatti xiqqoo fayyadamuudhaan mi’aa adda ta’e dabaluu danda’a.
Akkasumas Dubbisaa: 20 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Faayidaa Baissea axillaris (Baissea) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Daavaanaa (Artemisia Pallens) .
Faayidaa fayyaa qorichaa 7 Davana waliin walqabatan kunooti.
1. 1. . Boqonnaa fi Dhiphina Furamuu: Urgaa addaa Davanas yeroo aromatherapy keessatti fayyadamnu bu’aa tasgabbeessuu fi dhiphina hir’isuu qaba jedhamee yaadama. Zayitii barbaachisaa davana karaa diffuser afuura baafachuun ykn dhiqannaa ho’aa irratti copha muraasa dabaluudhaan guyyaa dheeraa fi dadhabsiisaa booda boqonnaa argachuuf gargaaruu fi dhiphina salphisuu danda’a.
2. Amaloota Farra Inflammatory: Fayyadamni aadaa davana tokko tokko akka agarsiisutti, amaloota farra inflammatory kan gogaa aarsuu fi inflammation salphaa gargaaruu danda’u qabaachuu danda’a. Zayitii barbaachisaa davana diluted diluted gogaa naannoo xiqqaa diimaa ykn aariin miidhame irratti dibamuu danda’a, kunis boqonnaa fi gogaa tasgabbeessuu danda’a.
3. Antioksidaantii Deeggarsa: Kompaawundootni tokko tokko davaanaa keessatti argaman kanneen akka linalool fi davanone, amaloota antioxidant kan qaban yoo ta’u, kunis seelii dhiibbaa oksijiinii irraa eeguuf gargaaruu danda’a jedhamee amanama. Zayitii barbaachisaa davaanaa hojii kunuunsa gogaa keessatti dabalatee wantoota naannoo dulloomuu gogaa keessatti gumaachan kan akka faalamaafi raadiyaashiniin UV irraa eegumsa tokko tokko kennuu danda’a.
4. Miira Fooyya’iinsa: Urgaa davaanaa miira namaa kan guddisu, hafuura ol kaasuu fi miira fayyaa namaa guddisuu akka danda’u yaadameera. Zayitii barbaachisaa davana karaa aromatherapy necklace ykn bracelet hafuura baafachuun guyyaa hojii hojiin itti baay’atutti miira haxxummaadhaan guddisuu danda’a.
5. Deeggarsa bullaa’insa nyaataa: Fayyadamni aadaa davaanaa bullaa’insa nyaataa gargaaruu fi fedhii nyaataa kakaasuu dabalata. Zayitii barbaachisaa davaanaa diilalla’e tokko zayita baattuutti dabaluudhaan garaa irratti sochii sa’aatiitiin dhiqachuun darbee darbee rakkoo bullaa’insa nyaataa salphisuuf gargaaruu danda’a.
6. Qoricha fedhii saalaa kakaasu Qabeenyaawwan: Aadaa tokko tokko keessatti davana akka qoricha fedhii saalaa kakaasutti kan ilaalamu yoo ta’u, fedhii fi miira namaa akka guddisu amanama. Zayitii masaajii jaalalaa kan zayita barbaachisaa davaanaa diilalla’e of keessaa qabu haala miiraa fi walitti dhiyeenyaa uumuuf itti fayyadamuu danda’a.
7. Farra maaykiroobiyaanii Bu’aa: Kompaawundootni zayita barbaachisaa davaanaa keessa jiran tokko tokko amaloota farra maaykiroobiyaanii kan baakteeriyaa fi fangasii tokko tokko ittisuuf gargaaruu danda’an akka qaban yaadameera. Walnyaatinsi zayitii davaanaa diilalla’e qilleensa qulqulleessuuf gargaaruu fi argama jarmii qilleensa keessaa hir’isuuf akka qilleensa uumamaa qulqulleessutti fayyadamuun ni danda’ama.
Akkasumas Dubbisaa: 20 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Baissea multiflora (Indian Walnut) .
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Daavaanaa (Artemisia Pallens) Kenname Galmeessuuf .
Faayidaa fayyaa qorichaa galmaan ga’uuf zayita barbaachisaa Davana akkamitti akka fayyadamnu ibsi bal’aan kunooti:
1. Boqonnaa fi Dhiphina Furamuu: Aromatherapy keessatti zayita barbaachisaa davana fayyadamuu. Zayitii barbaachisaa davana muraasa bishaan waliin gara diffuser zayita barbaachisaa tokkotti dabaluu. Diffuser ibsitee urgaan sun kutaa sana akka guutu hayyami.
Akkasumas, zayiticha keessaa copha tokko tishuu ykn suufii irratti dabaluudhaan gadi fageenyaan hafuura baafachuu dandeessa. Guyyaa dheeraa hojii erga hojjettanii booda, bakka boqonnaa keessan keessatti zayita davaanaatiin diifuuzaricha saagi. Taa’aa, ija keessan cufadhaa, urgooftuu tasgabbeessaa sana hafuura baafachuun boqonnaa fi dhiphina salphisaa.
2. Farra Inflammatory Qabeenyaawwan: Zayitii barbaachisaa davaanaa diilalla’e bakka tokkotti dibachuu. Zayitii barbaachisaa davaanaa muraasa zayita baattuu kan akka zayita qamadii ykn zayita jojoba waliin walitti makuu. Dura qorannoo paach naannoo gogaa xiqqaa irratti raawwachuun miidhaa gadhee akka hin mudanne ilaaluu.
Yoo dhimmoonni hin jirre, makaa diilalla’e sana naannoo dhibee kanaan qabame irratti dibadhu. Yoo gogaan salphaan sitti aarsuu ykn diimaa ta’e, zayita barbaachisaa davana copha tokko zayita carrier kanastaa tokko waliin walitti makuu. Infeekshinii tasgabbeessuuf, makaa diilalla’e sana gogaa nama aarse irratti suuta dhiqadhu.
3. Deeggarsa Antioksidaantii: Kunuunsa gogaa keessatti zayita barbaachisaa davana fayyadamuu. Jiidhina ykn seerumi filattan irratti zayita barbaachisaa davaanaa copha tokko itti dabalaa. Akkasumas, copha tokko zayita baattuu xiqqoo waliin walitti makuun akka wal’aansa jiidhina salphaa ta’etti fuula keessan irratti dibadhaa.
Jiidhina guyyaa guyyaa keessan dibachuu keessan dura zayita barbaachisaa davaanaa tokko itti makaa. Jiidhina kana suuta suutaan fuula keessan irratti dhiqachuun gogaa keessan dhiphina oksijiinii irraa eeguuf gargaaruu danda’a.
4. Miira Fooyyessuu: Urgaa zayita barbaachisaa davaanaa afuura baafachuu. Kubbaa suufii ykn huccuu tokkotti zayita barbaachisaa davaanaa copha tokko itti dabali.
Meeshaa urgooftuu sana bakka hojii keessanitti kaaʼaa, kiisha keessan keessa qabadhaa ykn miʼa harkaa ykn mudhii urgooftuudhaaf qophaaʼetti maxxansi. Yoo guyyaa hojii hojiin itti baay’atutti anniisaa xiqqoo gadi bu’aa sitti dhaga’ame, huccuu urgooftuu kan zayita barbaachisaa davana qabu naannoo kee kaa’i. Yeroo miira namaa kaasuun barbaaddu hundatti urgooftuu sana hafuura baafadhu.
5. Kan bullaa’insa nyaataa Deeggarsa: Zayitii barbaachisaa davaanaa diilalla’e garaa irratti dibachuu. Zayitii barbaachisaa davaanaa tokko zayita baattuutiin diilalla. Walnyaatinsa diilalla’e kana kallattii sa’aatiin garaa keessan irratti masaajii godhaa.
Nyaata ulfaataa miira dhiita’uu sitti dhaga’amu erga nyaattee booda, zayita barbaachisaa davaanaa tokko zayita baattuu kanastaa tokkoon diilalla. Walnyaatinsa kana suuta suutaan garaa keessan irratti dhiqachuun miira namaa hin tolle salphisuuf gargaara.
6. Qoricha fedhii saalaa kakaasu Qabeenyaawwan: Walnyaatinsa zayita masaajii jaalalaa uumuu. Zayitii barbaachisaa davaanaa muraasa zayita baattuu kan akka zayita almoondii mi’aawaa ykn zayita sanyii wayinii waliin walitti makuu. Muuxannoo masaajii miira namaa kakaasuf makaa fayyadamaa.
Galgala addaa hiriyaa gaa’elaa keessan waliin karoorfadhaatii makaa zayita masaajii jaalalaa qopheessaa. Zayitii barbaachisaa davaanaa muraasa zayita baattuu kanastaa tokko waliin walitti makuun xiqqoo ho’isuun, masaajii tasgabbeessaa fi walitti dhiyeenyaaf itti fayyadamaa.
7. Bu’aa Farra Maayikiroobiyaanii: 1.1. Faca’iinsa zayita barbaachisaa davana. Zayitii barbaachisaa davana muraasa bishaan waliin gara diffuser zayita barbaachisaa tokkotti dabaluu. Diffuser ibsitee urgooftuu sana kutaa sana keessatti akka facaasu taasisaa.
Yeroo qorraa fi infuleenzaa, diffuser zayita barbaachisaa davana qabu fayyadamuun qilleensa qulqulleessuuf gargaaruu fi argama jarmii qilleensa keessaa hir’isuu danda’a.
Miidhaa Biqiltuu Qoricha Davana Fayyadamuun Qabu
Zayitiin barbaachisaan Davana akka waliigalaatti yeroo diilalla’ee fi sirnaan itti fayyadamnu fayyadamuuf nageenya akka qabutti kan ilaalamu yoo ta’u, miidhaa cinaa muraasni beekuu qabdan jiru. Miidhaa biqiltuu qoricha Davana irraan gahuu danda’u afur kunooti:
1. Gogaa Miira Qabuu: Zayitoonni barbaachisoo, zayita davaanaa dabalatee, namoota tokko tokko irratti gogaan akka aarsuu ykn miira namaa kakaasu, keessumaa yoo hin diilalla’in ykn gogaa miira namaa kakaasu irratti yoo fayyadaman. Yeroo hunda zayita davana gogaa irratti dibachuu dura zayita carrier oil tiin dilute gochuun naannoo xiqqaa irratti patch test gochuun miidhaa hamaa kamiyyuu ilaaluun gorfama.
2. Footo-sensitivity: Zayitoonni barbaachisoo tokko tokko, zayita davaanaa dabalatee, gogaan ifa aduu fi balaqqeessa UV irratti miira akka qabaatu gochuun carraa gubannaa aduu fi miidhaa gogaa guddaa fida. Yoo zayita davaanaa bakka tokkotti fayyadamtan, erga dibatanii booda yoo xiqqaate sa’aatii 12 hanga 24f bakka wal’aanamaa jirutti kallattiin aduudhaaf saaxilamuu irraa of qusadhaa.
3. Alarjii qabaachuu Deebiin kennamu: Kan hin baratamne ta’us, namoonni tokko tokko qaamolee tokko tokko zayita davaanaa keessatti argaman irratti alarjii qabaachuu danda’u. Alarjiin gogaa salphaatti namatti aaruu irraa kaasee hanga cimaa ta’etti ta’uu danda’a. Yoo biqiltoota maatii Asteraceae keessa jiran (kan akka ragweed, marigolds, ykn daisies) irratti alarjii beekamaa qabaattan, yeroo zayita davana fayyadamtan of eeggannoo gochuu qabdu.
4. Miira Hafuura Baafannaa: Zayitii daavaanaa dabalatee zayita barbaachisaa afuufuun yeroo tokko tokko namoota dhuunfaa alarjii ykn haala sirna hargansuu kan akka asmiidhaaf saaxilaman irratti miira sirna hargansuu kakaasuu danda’a. Zayitii barbaachisaa bakka qilleensi gaariin itti argamutti fayyadamuu fi garmalee afuura baafachuu irraa fagaachuun barbaachisaa dha.
Qorannoo fi Qo’annoo Saayinsii Daavaanaa
1. Amaloota Farra Maayikiroobiyaanii: 1.1. Qorannoon bu’a qabeessummaa Daavaanaas baakteeriyaa fi fangasii irratti qoratee jira, kunis qoricha keessatti dandeettii akka qabu agarsiisa.
2. Bu’aa Farra Inflammatory: 1.1. Saayinsaawaa qorannoon akkaataa Daavaanaa inflammation salphisu hubachuuf kan kaayyeffate yoo ta’u, hubannoo qophii qorichaaf kenna.
3. Sochii Antioksidaantii: 1.1. Qorannoon dandeettii Davanas free radicals neutralize gochuu madaalu, kunis dhukkuboota dhiphina oksijiinii wajjin walqabatan ittisuuf murteessaadha.
4. Aromatherapy fi Nageenya Miiraa: Qorannoon tokko tokko dhiibbaa xiinsammuu Davanas aromatherapy keessatti qabu irratti kan xiyyeeffatan yoo ta’u, dhiibbaa gaarii fayyaa miiraa irratti akka qabu yaada dhiyeessu.
5. Qabiyyee Faayitookeemikaalaa: 1.1. Daavaanaa keessatti kompaawundoota ijoo adda baasuun isaa fooyyessuuf murteessaadha wal’aansa amaloota qorichaa isaa fayyadamuu fi hubachuu.
6. Bu’aa eegumsa garaachaa: 1.1. Qo’annoo Davanas dandeettii kalee miidhaa irraa eeguu qorata, qoricha kalee ittisan irratti dhiibbaa qaba.
7. Amaloota Madaa Fayyisu: 1.1. Qorannoowwan madaa fayyisuuf kan baafaman Daavaanaa qorachuu, hubannoo suphaa fi haaromsa tishuu keessatti gumaacha.
Of eeggannoowwan Nageenyaa fi Yaada Biqiltuu Qorichaa Daavaanaa Fayyadamaa Keessatti
1. Marii Ogeessota Eegumsa Fayyaa: 1.1. Fayyadama dura ogeessota mariisisuu, keessumaa warra haala fayyaa qabaniif ykn qoricha fudhataniif.
2. Qajeelfama Dozaajii: 1.1. Fayyadama nageenya qabuu fi bu’a qabeessa ta’e mirkaneessuuf, qajeelfama gorfame hordofuun, doosiin Daavaanaa hordofuu.
3. Of eeggannoowwan Ulfaa fi Harma Hoosisuu: 1.1. Dubartoonni ulfaa fi harma hoosisan of eeggannoo gochuu qabu, madaallii balaadhaaf ogeeyyii fayyaa mariisisuu qabu.
4. Alarjii: 1.1. Qorannoo paach alarjii, hordoffii aarii gogaa ykn dhimma sirna hargansuu.
5. Wal-nyaatinsa Qorichoota Waliin: Wal-nyaatinsa qorichaa ta’uu danda’u ittisuuf qoricha itti fufiinsa qabu ogeeyyii fayyaa beeksisuu.
6. Qulqullinaa fi Madda: Qulqullinaa fi dhugummaa isaa mirkaneessuuf maddoota maqaa gaarii qaban irraa Davana bitadhaa.
7. Hordoffii Miidhaa Gamaa: Deebiin badaa akka dhufu yeroo yeroon hordofuu; itti fayyadamuu addaan kutuu fi yoo barbaachise ogeessota mariisisuu.
FAQs Waa’ee Biqiltuu Qorichaa Davana
1. Fayyadama Qoricha Aadaa Keessatti Itti Fayyadamaa: Daavaanaan akka aadaa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory fi urgooftuu keessatti fayyadama.
2. Akka Dabalata Nyaataatti Fayyadama: 1.1. Walqunnamtii ta’uu danda’uu fi ilaalcha doosiin isaa irraa kan ka’e ogeessota eegumsa fayyaa mariisisuu.
3. Faallaa Beekamaa: Of eeggannoo namoota dhuunfaa alarjii qabaniif, dubartoota ulfaa/horma hoosisan, fi kanneen qoricha addaa fudhataniif; ogeeyyii fayyaa mariisisuu.
4. Zayitii Barbaachisaa Davana Aromatherapyf Fayyadama: Qajeelfama gogaan akka hin aarsine gorfamu hordofuun, dilute fi dibachuu bakka ykn diffuse.
5. Uummata Addaa Daavaanaa irraa fagaachuu qabnu: Dubartoonni ulfaa, haadholiin harma hoosisan, fi namoonni dhuunfaa haala fayyaa murtaa’e qaban ogeessota eegumsa fayyaa mariisisuu qabu.
6. Itti Fayyadama Daavaanaa Daa’immaniif: Of eeggannoodhaan itti dhiyaachuu; itti fayyadamaa fi dozii sirrii ta’eef ogeeyyii fayyaa daa’immanii mariisisuu.
7. Qulqullina Oomishaalee Daavaanaa Mirkaneessuu: Dhiyeessitoota beekamoo ta’an irraa bitachuu, nageenyaafi bu’a qabeessummaaf dhugummaa fi qulqullina isaa mirkaneessuu.
Akkasumas Dubbisaa: 5 Mallattoolee Jalqabaa Ilkaan Manca’uu fi Mala Ittisa Isaanii