Cinnamomum malabatrum, Malabar cinnamon ykn Indian cassia jedhamuunis kan beekamu, gosa mukaa dhalootaan ardii xiqqaa Hindii ti. Miseensa maatii Lauraceae yoo ta’u, Cinnamomum verum kan caalaatti beekamaa ta’ee fi mi’eessituu ciniinsuu dhugaa kan oomishuuf walitti dhiyeenyaan kan walqabatudha.
Siinaamoon Malabar gogaa urgooftuu qabuun gatii guddaa qaba, kunis nyaata bilcheessuu, daabboo tolchuu fi qoricha aadaa keessatti akka mi’eessituu fi mi’eessituutti fayyadama. Mi’aan isaa kan ciniinsuu dhugaa wajjin wal fakkaata garuu piroofaayilii xiqqoo adda ta’e qaba.
Gogaan mukaa sassaabamee gogfama, sana booda gara quills ykn uleetti kan marfame yoo ta’u, sana booda hojiiwwan nyaataa fi qoricha adda addaa irratti kan ooludha.
Qoricha aadaa keessatti, Siinaamoon Malabar faayidaa fayyaa qabaachuu danda’uuf kan itti fayyadame yoo ta’u, kunis amaloota farra inflammatory, farra maaykiroobiyaanii fi farra oksijiinii qabaachuu isaa gabaafame dabalatee. Akkasumas hamma sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu fi miira insuliinii fooyyessuuf gargaaruu danda’a jedhamee qoratameera.
Siinaamoon dhugaa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu, siinaamoon Malabar mi’aa cimaa fi mi’aawaa ta’e qabaachuu danda’a. Its yeroo baayyee nyaata mi’aawaa, pickles, chutneys fi nyaata Hindii adda addaa keessatti fayyadama. Zayitiin barbaachisaan gogaa isaa irraa baafamu urgooftuu fi meeshaalee miidhaginaa keessattis urgooftuu namatti tolu irraa kan ka’e fayyadama.
Its worth noting that Malabar cinnamon cinnamon dhugaa wajjin walfakkeenya tokko tokko kan qooddatu yoo ta’u, isaan gosa adda ta’ee fi piroofaayilii mi’aa fi itti fayyadama xiqqoo adda ta’e dha.
Yeroo ciniinsuu bitannu, garaagarummaa mi’aa fi faayidaa fayyaa ta’uu danda’u jiraachuu waan danda’uuf, gosa addaa youre argachaa jiru beekuun barbaachisaa dha.
Akkasumas Dubbisaa: 10 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Halleria Lucida (Muka Fuchsia) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Cinnamomum Malabatrum (Malabar Cinnamon) .
Cinnamomum malabatrum, Malabar cinnamon ykn Indian cassia jedhamuunis kan beekamu, faayidaa fayyaa adda addaa qabuuf sirna qoricha Ayurvedic fi kanneen biroo keessatti akka aadaa isaaniitti fayyadamaa tureera. Faayidaaleen fayyaa qorichaa 10 Cinnamomum malabatrum waliin walqabatan kunooti:
1. Amaloota Farra Inflammatory: Malabar cinnamon kompaawundoota akka cinnamaldehyde fi eugenol kan of keessaa qabu yoo ta’u, bu’aa farra inflammatory isaaniif qoratameera. Kompaawundootni kun inflammation qaama keessatti hir’isuuf gargaaruu danda’u, kunis haalawwan akka arthritis fi dhibee inflammatory biroo fayyaduu danda’a.
2. Sochii Farra Maayikiroobiyaanii: Zayitoonni barbaachisoo ciniinsuu Malabar keessatti argaman baakteeriyaa, fangasii fi vaayirasii adda addaa irratti amaloota farra maaykiroobiyaanii agarsiisaniiru. Kunis infekshinii ittisuu fi to’achuu keessatti faayidaa qabaachuu akka danda’u agarsiisa.
3. Dhiibbaa Antioxidant: Siinaamoon malabar antioxidants kan akka polyphenols kan qabu yoo ta’u, kunis dhiphina oksijiinii ittisuuf gargaaruu fi miidhaa seelii free radicals irraan gahu hir’isuu danda’a. Kunis fayyaa waliigalaa deeggaruu fi carraa dhukkuboota yeroo dheeraa hir’isuu keessatti dandeettii isaaf gumaachuu danda’a.
4. Dambii Sukkaara Dhiigaa: Qorannoon tokko tokko akka agarsiisanitti, siinaamoon Malabar hamma sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’a. Kompaawundootni sochii qaban siinaamoon keessatti argaman miira insuliinii guddisuu fi fudhatama gilukoosii seelonni fooyyessuu danda’u, kunis namoota dhukkuba sukkaaraa ykn dandeettii insuliinii ofirraa ittisuu qaban fayyadamoo taasisuu danda’a.
5. Bulchiinsa Kolestroolii: Siinaamoon malabar kolestroolii waliigalaa, kolestroolii LDL (hamaa) fi tiraayigiliisaayidii gadi buusuun sadarkaa kolestroolii irratti dhiibbaa gaarii qabaachuu danda’a. Bu’aan kun fayyaa onnee eeguuf gatii guddaa qabaachuu danda’a.
6. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Amalli ho’isuu fi urgooftuu ciniinsuu Malabar oomisha haxxiffannaa dabaluu fi dhangalaa’uu inzaayimoota bullaa’insa nyaataa guddisuudhaan bullaa’insa nyaataa gargaaruu danda’a. Kunis nyaata bullaa’uu dhabuu, dhiita’uu fi garaa kaasaa salphisuuf gargaaruu danda’a.
7. Fayyaa sirna hargansuu: Zayitoonni barbaachisoo ciniinsuu Malabar keessa jiran amaloota garaa kaasaa fi biroonkoo bal’isuu kan qaban yoo ta’u, kunis namoota dhuunfaa dhimma sirna hargansuu kan akka qufaa, qorraa fi dhiphina qabaniif faayidaa qabaachuu danda’a.
8. Dandeettii Niwurooprotective: Qorannoowwan tokko tokko akka jedhanitti, siinaamoon Malabar sababa antioxidant fi anti-inflammatory ta’uu isaatiin bu’aa neuroprotective qabaachuu danda’a. Fayyaa sammuuf gumaachuu fi dhukkuboota niwuroodegenereeshinii irraa eeguu danda’a.
9. Bu’aa Farra Dhiibbaa Dhiigaa: Kompaawundootni ciniinsuu Malabar keessatti argaman dhiibbaa dhiigaa gadi buusuuf gargaaruu akka danda’an qoratameera. Bu’aan kun namoota dhiibbaa dhiigaa qabaniif faayidaa qabaachuu danda’a.
10. Farra Garaachaa Qabeenyaawwan: Sirni qoricha aadaa garaachaa to’achuuf ciniinsuu Malabar fayyadamaniiru. Amalli isaa kan astringent sochii garaachaa garmalee hir’isuu fi mallattoolee garaachaa salphisuuf gargaaruu danda’a.
Akkasumas Dubbisaa: Oomishaalee Kookaa Irraa Hojjatamuu Danda’an
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Cinnamomum Malabatrum (Malabar Cinnamon) Argamu Galmeessuuf .
Faayidaa fayyaa qorichaaf ta’uu danda’u galmaan ga’uuf malawwan bal’aa shan Cinnamomum malabatrum fayyadamuun kunooti:
1. Dambii Sukkaara Dhiigaa: Bishaan Ciniinsuu Infuushinii. Ulee ciniinsuu 1-2, bishaan. Bishaan kooppii tokko bilcheessi.Ulee ciniinsuu 1-2 itti dabaluudhaan daqiiqaa 10-15f akka bulbulamu taasisi. Uleewwan sana baasuun infuushiniin akka qabbanaa’u taasisaa. Bishaan ciniinsuu kana guyyaa guyyaan dhuguu, yoo danda’ame nyaata dura.
Nyaata dura bishaan ciniinsuu fayyadamuun hamma sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’a. Kompaawundootni sochii qaban siinaamoon keessatti argaman miira insuliinii fooyyessuu danda’u, kunis seelonni gilukoosii fooyya’aa akka fudhatan haala mijeessa. Yeroo hunda nyaachuun, nyaata madaalawaa ta’e waliin, to’annoo sukkaara dhiigaa fooyya’aa ta’eef gumaachuu danda’a.
2. Bulchiinsa Kolestroolii: Ciree Cinnamon-Oatmeal. Oots rolled, aannan ykn bishaan, damma, fuduraalee cilee, ciniinsuu lafa bu’e. Oots rolled aannan ykn bishaan waliin akkaataa qajeelfama paakeejiitiin bilcheessi.Cinamon lafa bu’e facaasuun akka gaariitti walitti makuu.Gubbaa isaa damma fi fuduraalee cicciraman kan akka banaanaa ykn berries itti naquudhaan.
Ciree keessan irratti ciniinsuu dabaluunis hamma kolestroolii to’achuuf gargaaruu danda’a. Faayibariin bulbulamaa oats keessatti argamu, amaloota kolestroolii gadi buusu kan ciniinsuu waliin walqabatee, kolestroolii LDL hir’isuu fi fayyaa onnee waliigalaa fooyyessuuf gumaachuu danda’a.
3. Bullaa’insa nyaataa Gargaarsa: Shaayii Jinjibila Ciniinsuu. Ulee ciniinsuu, jinjibila haaraa, bishaan, damma (dirqama). Jinjibila haaraa muraasa muraa.Bishaan bilcheessuun citaa jinjibilaa fi ulee ciniinsuu itti dabaluun. Daqiiqaa 10-15f haa bilchaatu. Shaayii sana calaluun yoo barbaadde damma itti dabaluun. Nyaata booda gammadaa.
Shaayiin kun faayidaa bullaa’insa nyaataa jinjibilaa fi ciniinsuu walitti fida. Jinjibilli ujummoo bullaa’insa nyaataa tasgabbeessuuf kan gargaaru yoo ta’u, siinaamoon ammoo dhangala’aa inzaayimii bullaa’insa nyaataa kakaasuun gaazii fi dhiita’uu hir’isuun bullaa’insa nyaataaf gargaara.
4. Fayyaa sirna hargansuu: Danfaa Cinnamon InhalationWantoota barbaachisan: Ulee ciniinsuu, bishaan bullaa’aa, haalluu. Bishaan tokko bilcheessuun ulee ciniinsuu muraasa itti dabaluun. Of eeggannoodhaan qodaa sana irratti hirkattee, danfaa sana kiyyootti galchuuf mataa kee haalluudhaan haguuggii. Danfaa kana daqiiqaa 5-10f hafuura baafachuun gadi fageenyaan fudhachuu.
Danfaa siinaamoon itti naqame afuura baafachuun ujummoo qilleensaa dhiphate qulqulleessuu fi rakkina sirna hargansuu salphisuuf gargaara. Kompaawundootni urgooftuu ciniinsuu keessatti argaman amaloota garaa kaasaa kan qaban yoo ta’u, dafqa akka laaffisu fi hafuura baafannaa salphisu.
5. Dandeettii Niwurooprotective: Diffuser Cinnamon-Scented Zayitii barbaachisaa cinnamon, diffuser. Diffuser tokko akkaataa qajeelfama isaatiin bishaan guutuu. Zayitii barbaachisaa ciniinsuu muraasa itti dabali. Kutaa qilleensa gaarii qabu keessatti diifuuzaricha qabsiisi.
Zayitiin barbaachisaa ciniinsuu babal’isuun haala tasgabbeessuu fi niwurooprotective ta’e kennuu danda’a. Urgaa ciniinsuu hojii hubannoo fooyyessuu fi dhukkuboota niwuroodegenereeshinii irraa eegumsa argachuu danda’u waliin walqabatee jira.
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Cinnamomum Malabatrum Fayyadamuun Qabu
Cinnamomum malabatrum akkuma wanta uumamaa kamiyyuu keessumaa yeroo garmalee yoo fudhatame ykn itti fayyadamne miidhaa cinaa qabaachuu danda’a. Of eeggannoo fi giddu galeessa gochuun barbaachisaa dha, keessumaa yoo youre kaayyoo qorichaaf itti fayyadamte. Cinnamomum malabatrum fayyadamuu wajjin walqabatu miidhaawwanii fi yaadannoowwan mudachuu danda’an tokko tokko kunooti:
1. Walnyaatinsa Alarjii: Namoonni dhuunfaa tokko tokko alarjii ciniinsuu qabaachuu danda’u. Alarjiin gogaa salphaatti aaruu irraa kaasee hanga mallattoolee ciccimoo kanneen akka hafuura baafachuu dadhabuu ykn anaphylaxis ta’uu danda’a. Mallattoolee alarjii kan akka dhiita’uu, ququnca’uu, dhiita’uu ykn hafuura baafachuuf rakkachuu yoo si mudate, itti fayyadamuu addaan kutuu fi yaala fayyaa barbaaduu.
2. Miira Gogaa: Zayitii barbaachisaa ciniinsuu hin diilalla’amne kallattiin gogaa irratti dibachuun gogaa namaa aarsuu, diimaa fi gubachuu illee fiduu danda’a. Yeroo hunda zayita barbaachisaa zayita geejjibaa mijaawaa ta’een osoo bakka tokkotti dibachuu dura diilalla’aa.
3. Dhiphina garaachaa: Keessattuu bifa budaa ta’een ciniinsuu baay’inaan fayyadamuun garaachaa fi garaachaa namatti hin tolle. Kunis mallattoolee akka garaa kaasaa, garaa kaasaa, garaachaa fi garaacha dhiita’uu of keessatti qabachuu danda’a.
4. Fayyaa Kalee: Cassia cinnamon, kan Cinnamomum malabatrum of keessaa qabu, kompaawundii coumarin jedhamu of keessaa qaba. Kuumaariin doosiin isaa ol’aanaa yoo ta’e kalee irratti dhiibbaa uumuu fi fayyaa kalee irratti dhiibbaa hamaa geessisuu danda’a. Kuumaariin garmalee akka hin fudhanneef fayyadamni madaalawaa ta’uun murteessaadha.
5. 5. . Dhiiga Dhiigaa fi Qoricha: Siinaamoon, keessumaa bifa hedduu kan akka dabalataa ykn zayita barbaachisaa ta’een, dhiibbaa salphaa dhiiga qallachuu qabaachuu danda’a. Yoo qoricha dhiiga qallachuu fudhachaa jirtan ykn rakkoo dhiiguu qabaattan, qoricha kana waliin wal-nyaachuu waan danda’uuf ciniinsuu fayyadamuu dura ogeessa fayyaa keessan mariisisaa.
6. Ulfaa fi Harma Hoosisuu: Dubartoonni ulfaa fi harma hoosisan yeroo ciniinsuu fayyadaman of eeggannoo gochuu qabu, keessumaa baay’inaan, bu’aa gadameessaa kakaasu qabaachuu fi madaallii hormoonii irratti dhiibbaa uumuu waan danda’uuf. Fayyadama dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
7. Qoricha Walqunnamtii: Ciniinsuu qoricha dhukkuba sukkaaraa, qoricha dhiibbaa dhiigaa fi qoricha kaleen meetaabolii ta’e dabalatee qoricha murtaa’e waliin wal-nyaachuu danda’a. Yoo qoricha fudhachaa jirtan, keessumaa yeroo hunda, ciniinsuu akka dabalataatti ykn qorichaaf fayyadamuu keessan dura ogeessa fayyaa keessan mariisisaa.
8. Fayyaa Afaanii: Ciniinsuun yoo garmalee fayyadame abrasive ta’uu fi afaan ykn arraba irratti nama aarsuu danda’a. Oomishaalee ciniinsuu of keessaa qaban afaan keessatti yeroo fayyadamtan kan akka afaan dhiqachuu ykn ilkaan sammuutti qabadhaa.
Gatii Soorataa Cinnamomum Malabatrum (Malabar Cinnamon) .
1. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Cinnamomum malabatrum kompaawundoota phenolic kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis antioxidants ciccimoodha. Kompaawundootni kunniin free radicals qaama keessa jiran neutralize gochuuf gargaaru, dhiphina oksijiinii hir’isuu fi carraa dhukkuboota yeroo dheeraa kan akka dhukkuba onnee fi kaansarii hir’isuu danda’u.
2. Siinaamaldehaydii: 1.1. Kun kompaawundii baayooaktiiwii ijoo siinaamoonii Malabar keessatti argamu yoo ta’u, urgooftuu fi mi’aa isaa adda ta’eef gumaacha qaba. Siinaaldehayidiin amaloota farra inflammatory fi farra maaykiroobiyaanii akka qabu kan agarsiifame yoo ta’u, fayyaa waliigalaa kan deeggarudha.
3. Yuujinoolii: 1.1. Zayitoota barbaachisoo siinaamoonii Malabar keessatti kan argamu yuujenooliin bu’aa farra oksijiinii fi farra inflammatory qaba. Infeekshinii hir’isuuf gargaaruu fi miidhaa seelii irraa eeguu danda’a.
4. Faayibara: 1.1. Siinaamoon malabar faayibara nyaataa xiqqaa ta’e kan kennu yoo ta’u, kunis bullaa’insa nyaataa kan gargaaru, fayyaa garaachaa kan guddisu yoo ta’u, xuuxamuu kaarboohayidireetii saffisiisuun hamma sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaara.
5. Kaalsiyeemii: 1.1. Mi’eessituu kun kaalsiyeemii xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis fayyaa lafee, hojii maashaalee fi mallattoo narvii kan deeggaru yoo ta’u, madda albuuda kanaa isa jalqabaa ta’uu baatus.
6. Sibiilli: 1.1. Siinaamoon malabar ayirenii xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis geejjibaa oksijiinii dhiiga keessatti fi hir’ina dhiigaa ittisuuf barbaachisaa dha, haa ta’u malee hamma xiqqaadhaan nyaatama.
7. Maagniziyeemii: 1.1. Hammi maagniziyeemiin xiqqaan siinaamoonii Malabar keessatti argamu boqonnaa maashaa, hojii narvii fi oomisha anniisaaf gumaacha, fayyaa meetaabolii waliigalaa deeggara.
8. Zayitoota Jijjiiramaa: 1.1. Zayitoonni jijjiiramaa ciniinsuu Malabar keessa jiran kan akka linalool, bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra fangasii qabaachuu danda’u dabalatee, amaloota wal’aansaa isaaf gumaachu.
9. Kaarboohayidireetii: 1.1. Siinaamoon Malabar lafa bu’e kanastaa tokko (gara giraama 2.6) tilmaamaan kaarboohayidireetii giraama 2 kan of keessaa qabu yoo ta’u, madda anniisaa xiqqaa dhiibbaa kaalorii xiqqaa (gara kaalorii 6) qabu kenna.
10. Vitaminoota Hordoffii: Siinaamoon malabar vitaaminii xiqqaa kan akka vitaamin A fi C kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis hojii ittisa qaamaa fi fayyaa gogaa kan deeggaru yoo ta’u, baay’inni isaa nyaata idilee keessatti guddaa ta’uu baatus.
Qaamonni soorataa kunniin Malabar cinnamon nyaata madaalawaa irratti dabalata gatii guddaa qabu kan taasisan yoo ta’ellee, faayidaan isaa akka qaama fayyadama nyaataa ykn qorichaatti madaalawaa ta’ee yoo nyaatamu baay’ee mul’ata.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Cinnamomum Malabatrum
1. 1.. Aravind jedhamuun beekama fi kkf. (2012): 1.1. Qorannoon Aravind fi kkf. sochii antioksidaantii baala Cinnamomum malabatrum karaa n-hexane, alkoolii fi bishaan keessaa baafame qorataniiru. Bu’aan qorannoo kanaa kompaawundootni feenooliik jiraachuu isaanii kan mirkaneesse yoo ta’u, kunis sochii antioksidaantii guddaa kan agarsiisan yoo ta’u, kunis haalawwan dhiibbaa oksijiinii wajjin walqabatan hir’isuu akka danda’an agarsiisa.
2. Sreejaa fi kkf. (2017): Qorannoo Sreejaan godhe fi kkf. piroofaayilii faayitookeemikaalaa Cinnamomum malabatrum fi amaloota farra maaykiroobiyaanii isaa qorataniiru. Qorannoon kun baala irraa baafaman paatojeenoota beekamoo irratti sochii farra baakteeriyaa guddaa agarsiisuu isaa kan agarsiisu yoo ta’u, kunis akka farra maaykiroobiyaanii uumamaa ta’uu akka danda’u agarsiisa.
3. 3.. Kuttithodi fi kkf. (2014): 1.1. Kumar fi kkf. zayita barbaachisaa Cinnamomum malabatrum irratti qorannoo gaggeessee, kompaawundoota jijjiiramaa kanneen akka cinnamaldehyde fi eugenol adda baaseera. Kompaawundootni kunniin moodeelota bineensotaa keessatti amaloota farra inflammatory fi analgesic kan agarsiisan yoo ta’u, dhukkubbii hir’isuuf itti fayyadama aadaa isaa deeggaraniiru.
Waa’ee Cinnamomum Malabatrum Gaaffiiwwan Yeroo Baay’ee Gaafataman
1. Cinnamomum Malabatrum maali?
Cinnamomum malabatrum, Malabar cinnamon jedhamuunis kan beekamu, mi’eessituu gogaa fi baala muka dhalataa qarqara galaanaa Malabar Hindii irraa argamudha. Amala urgooftuu fi wal’aansaa qabaachuu isaatiin nyaata nyaataa fi qoricha aadaa keessatti fayyadama.
2. Siinaamoon Malabar ciniinsuu biroo irraa akkamitti adda?
Siinaamoon Siiloonii ykn Kaasiyaa irraa adda ta’ee, siinaamoon Malabar piroofaayilii mi’aa addaa kan qabuu fi kompaawundoota baayooaktiiwii addaa kan akka kompaawundoota feenooliik fi yuujenoolii of keessaa qaba. Qorannoon isaa xiqqaa ta’us barbaachisummaa naannoo fi qabiyyee kuumaariin gadi aanaa ta’eef gatii guddaa kan qabu yoo ta’u, Kaasiyaa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu.
3. Faayidaan fayyaa ciniinsuu Malabar maali?
Qorannoon akka agarsiisutti, siinaamoon Malabar amaloota farra oksijiinii, farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory kan qabu yoo ta’u, kunis dhiphina oksijiinii hir’isuuf, infekshinii loluu fi haalawwan inflammation waliin walqabatan salphisuuf gargaaruu danda’a.
4. Siinaamoon Malabar sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’aa?
Seeylon ykn Cassia cinnamon caalaa qorannoon xiqqaa ta’us, cinnamaldehyde Malabar cinnamon keessatti argamuun isaa miira insuliinii fooyyessuu akka danda’u agarsiisa, garuu bu’aa kana mirkaneessuuf qorannoon dabalataa barbaachisaadha.
5. Siinaamoon Malabar guyyaa guyyaan nyaachuun nageenya qabaa?
Hamma xiqqaadhaan, kan akka kanneen nyaata bilcheessuu keessatti fayyadaman, siinaamoon Malabar akka waliigalaatti nageenya qaba. Haa ta’u malee, sababa wal-nyaatinsa kompaawundii baayooaktiiwii ta’uu danda’u irraa kan ka’e garmalee fayyadamuu irraa fagaachuu qaba, akkasumas itti fayyadama yaalaaf ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuu qabda.
6. Akkamitti nyaata koo keessatti ciniinsuu Malabar fayyadamuu danda’a?
Malabar cinnamon shaayii, kaarii, dessert, ykn smoothies irratti dabalamuun mi’aa fi faayidaa fayyaa ta’uu danda’u. Akkasumas nyaata mi’aawaa ta’e keessatti akka mi’eessituutti fayyadamuu ykn daakutti daaku ta’ee daabboo tolchuuf itti fayyadamuu ni danda’ama.
7. Miidhaan cinaamii Malabar qabaa?
Yeroo madaalawaa ta’een yoo nyaatame miidhaa cinaa baay’ee xiqqaadha. Haa ta’u malee, garmalee fudhachuun bullaa’insa nyaataa rakkisuu ykn qoricha waliin wal-nyaachuu waan danda’uuf, xiqqoo fayyadamuu fi yoo barbaachise gorsa ogeessa fayyaa argachuun gaariidha.
8. Ciniinsuu Malabar eessaa argachuu danda’a?
Siinaamoon Malabar adda durummaan naannolee akka qarqara galaanaa Malabar Hindii ykn gabaa mi’eessituu addaa keessatti argama. Manneen gurgurtaa istaandaardii keessatti siinaamoon Kaasiyaa ykn Siilon caalaa argachuun rakkisaa ta’uu danda’a.
Gatii Soorataa Cinnamomum Malabatrum (Malabar Cinnamon) .
1. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Cinnamomum malabatrum kompaawundoota phenolic kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis antioxidants ciccimoodha. Kompaawundootni kunniin free radicals qaama keessa jiran neutralize gochuuf gargaaru, dhiphina oksijiinii hir’isuu fi carraa dhukkuboota yeroo dheeraa kan akka dhukkuba onnee fi kaansarii hir’isuu danda’u.
2. Siinaamaldehaydii: 1.1. Kun kompaawundii baayooaktiiwii ijoo siinaamoonii Malabar keessatti argamu yoo ta’u, urgooftuu fi mi’aa isaa adda ta’eef gumaacha qaba. Siinaaldehayidiin amaloota farra inflammatory fi farra maaykiroobiyaanii akka qabu kan agarsiifame yoo ta’u, fayyaa waliigalaa kan deeggarudha.
3. Yuujinoolii: 1.1. Zayitoota barbaachisoo siinaamoonii Malabar keessatti kan argamu yuujenooliin bu’aa farra oksijiinii fi farra inflammatory qaba. Infeekshinii hir’isuuf gargaaruu fi miidhaa seelii irraa eeguu danda’a.
4. Faayibara: 1.1. Siinaamoon malabar faayibara nyaataa xiqqaa ta’e kan kennu yoo ta’u, kunis bullaa’insa nyaataa kan gargaaru, fayyaa garaachaa kan guddisu yoo ta’u, xuuxamuu kaarboohayidireetii saffisiisuun hamma sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaara.
5. Kaalsiyeemii: 1.1. Mi’eessituu kun kaalsiyeemii xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis fayyaa lafee, hojii maashaalee fi mallattoo narvii kan deeggaru yoo ta’u, madda albuuda kanaa isa jalqabaa ta’uu baatus.
6. Sibiilli: 1.1. Siinaamoon malabar ayirenii xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis geejjibaa oksijiinii dhiiga keessatti fi hir’ina dhiigaa ittisuuf barbaachisaa dha, haa ta’u malee hamma xiqqaadhaan nyaatama.
7. Maagniziyeemii: 1.1. Hammi maagniziyeemiin xiqqaan siinaamoonii Malabar keessatti argamu boqonnaa maashaa, hojii narvii fi oomisha anniisaaf gumaacha, fayyaa meetaabolii waliigalaa deeggara.
8. Zayitoota Jijjiiramaa: 1.1. Zayitoonni jijjiiramaa ciniinsuu Malabar keessa jiran kan akka linalool, bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra fangasii qabaachuu danda’u dabalatee, amaloota wal’aansaa isaaf gumaachu.
9. Kaarboohayidireetii: 1.1. Siinaamoon Malabar lafa bu’e kanastaa tokko (gara giraama 2.6) tilmaamaan kaarboohayidireetii giraama 2 kan of keessaa qabu yoo ta’u, madda anniisaa xiqqaa dhiibbaa kaalorii xiqqaa (gara kaalorii 6) qabu kenna.
10. Vitaminoota Hordoffii: Siinaamoon malabar vitaaminii xiqqaa kan akka vitaamin A fi C kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis hojii ittisa qaamaa fi fayyaa gogaa kan deeggaru yoo ta’u, baay’inni isaa nyaata idilee keessatti guddaa ta’uu baatus.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Cinnamomum Malabatrum
1. Araviindii fi kkf. (2012): 1.1. Qorannoon Aravind fi kkf. sochii antioksidaantii baala Cinnamomum malabatrum karaa n-hexane, alkoolii fi bishaan keessaa baafame qorataniiru. Bu’aan qorannoo kanaa kompaawundootni feenooliik jiraachuu isaanii kan mirkaneesse yoo ta’u, kunis sochii antioksidaantii guddaa kan agarsiisan yoo ta’u, kunis haalawwan dhiibbaa oksijiinii wajjin walqabatan hir’isuu akka danda’an agarsiisa.
2. Sreejaa fi kkf. (2017): Qorannoo Sreejaan godhe fi kkf. piroofaayilii faayitookeemikaalaa Cinnamomum malabatrum fi amaloota farra maaykiroobiyaanii isaa qorataniiru. Qorannoon kun baala irraa baafaman paatojeenoota beekamoo irratti sochii farra baakteeriyaa guddaa agarsiisuu isaa kan agarsiisu yoo ta’u, kunis akka farra maaykiroobiyaanii uumamaa ta’uu akka danda’u agarsiisa.
3. Kumar fi kkf. (2014): 1.1. Kumar fi kkf. zayita barbaachisaa Cinnamomum malabatrum irratti qorannoo gaggeessee, kompaawundoota jijjiiramaa kanneen akka cinnamaldehyde fi eugenol adda baaseera. Kompaawundootni kunniin moodeelota bineensotaa keessatti amaloota farra inflammatory fi analgesic kan agarsiisan yoo ta’u, dhukkubbii hir’isuuf itti fayyadama aadaa isaa deeggaraniiru.
Waa’ee Cinnamomum Malabatrum Gaaffiiwwan Yeroo Baay’ee Gaafataman
1. Cinnamomum Malabatrum maali?
Cinnamomum malabatrum, Malabar cinnamon jedhamuunis kan beekamu, mi’eessituu gogaa fi baala muka dhalataa qarqara galaanaa Malabar Hindii irraa argamudha. Amala urgooftuu fi wal’aansaa qabaachuu isaatiin nyaata nyaataa fi qoricha aadaa keessatti fayyadama.
2. Siinaamoon Malabar ciniinsuu biroo irraa akkamitti adda?
Siinaamoon Siiloonii ykn Kaasiyaa irraa adda ta’ee, siinaamoon Malabar piroofaayilii mi’aa addaa kan qabuu fi kompaawundoota baayooaktiiwii addaa kan akka kompaawundoota feenooliik fi yuujenoolii of keessaa qaba. Qorannoon isaa xiqqaa ta’us barbaachisummaa naannoo fi qabiyyee kuumaariin gadi aanaa ta’eef gatii guddaa kan qabu yoo ta’u, Kaasiyaa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu.
3. Faayidaan fayyaa ciniinsuu Malabar maali?
Qorannoon akka agarsiisutti, siinaamoon Malabar amaloota farra oksijiinii, farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory kan qabu yoo ta’u, kunis dhiphina oksijiinii hir’isuuf, infekshinii loluu fi haalawwan inflammation waliin walqabatan salphisuuf gargaaruu danda’a.
4. Siinaamoon Malabar sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu danda’aa?
Seeylon ykn Cassia cinnamon caalaa qorannoon xiqqaa ta’us, cinnamaldehyde Malabar cinnamon keessatti argamuun isaa miira insuliinii fooyyessuu akka danda’u agarsiisa, garuu bu’aa kana mirkaneessuuf qorannoon dabalataa barbaachisaadha.
5. Siinaamoon Malabar guyyaa guyyaan nyaachuun nageenya qabaa?
Hamma xiqqaadhaan, kan akka kanneen nyaata bilcheessuu keessatti fayyadaman, siinaamoon Malabar akka waliigalaatti nageenya qaba. Haa ta’u malee, sababa wal-nyaatinsa kompaawundii baayooaktiiwii ta’uu danda’u irraa kan ka’e garmalee fayyadamuu irraa fagaachuu qaba, akkasumas itti fayyadama yaalaaf ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuu qabda.
6. Akkamitti nyaata koo keessatti ciniinsuu Malabar fayyadamuu danda’a?
Malabar cinnamon shaayii, kaarii, dessert, ykn smoothies irratti dabalamuun mi’aa fi faayidaa fayyaa ta’uu danda’u. Akkasumas nyaata mi’aawaa ta’e keessatti akka mi’eessituutti fayyadamuu ykn daakutti daaku ta’ee daabboo tolchuuf itti fayyadamuu ni danda’ama.
7. Miidhaan cinaamii Malabar qabaa?
Yeroo madaalawaa ta’een yoo nyaatame miidhaa cinaa baay’ee xiqqaadha. Haa ta’u malee, garmalee fudhachuun bullaa’insa nyaataa rakkisuu ykn qoricha waliin wal-nyaachuu waan danda’uuf, xiqqoo fayyadamuu fi yoo barbaachise gorsa ogeessa fayyaa argachuun gaariidha.
8. Ciniinsuu Malabar eessaa argachuu danda’a?
Siinaamoon Malabar adda durummaan naannolee akka qarqara galaanaa Malabar Hindii ykn gabaa mi’eessituu addaa keessatti argama. Manneen gurgurtaa istaandaardii keessatti siinaamoon Kaasiyaa ykn Siilon caalaa argachuun rakkisaa ta’uu danda’a.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Akkaataa Fayyadama Gabatee Joornaalii Qonnaa