Belladonna (Atropa belladonna) biqiltuu baala bara baraa ta’ee fi seenaa keessatti qorichaafi summii keessatti fayyadamuu isaatiin beekama. Maatii Solanaceae keessaa tokko yoo ta’u, kunis biqiltoota beekamoo biroo kan akka timaatima, boqqolloo fi burtukaana of keessatti qabata.
Belladonna olka’iinsa hanga meetira 2 (6.5 feet) guddachuu danda’a. Hidda damee kan qabu yoo ta’u, baala fi daraaraan dheerina isaa irratti kan qindaa’e dha.
Baaloonni isaanii guddaa, boca oovaalii kan qabaniifi fiixee isaanii irratti kan qaxxaamuran dha. Yeroo baay’ee dheerinni isaanii gara seentimeetira 10-20 (inchii 4-8) fi bal’inni isaanii seentimeetira 5-10 (inchii 2-4) dha. Baaloonni isaanii halluu magariisa dukkanaa’aa kan qaban yoo ta’u, gubbaan isaanii sirri yoo ta’u, cinaacha jalaa ammoo xiqqoo rifeensa qabaachuu danda’a.
Belladonna daraaraa boca belbelaa kan diimaa, magariisa-adii ykn illee bifa pilaastikii ta’uu danda’u ni oomisha. Daraaraan isaanii akkaataa adda addaatiin dheerinni isaanii seentimeetira 2-4 (inchii 0.8-1.6) yoo ta’u, hundee irraa gara gadiitti kan fannifamu dha. Bifa addaa, hamma tokko sodaachisaa qabu.
Biqiltuun kun firii gurraacha xixiqqoo calaqqisan kan naannoo seentimeetira 1-2 (inchii 0.4-0.8) daayameetira ta’an ni oomisha. Berriin kun alkaloids summii biqiltuu kanaaf amaloota qorichaafi summii kennan of keessaa qabu.
Ibsa Botaanikaa Belladona
1. Gosa Biqiltootaa fi Maatii: . Belladona, saayinsiidhaan Atropa belladonna jedhamuun kan beekamu, biqiltuu baala bara baraa fi maatii Solanaceae keessaa tokko. Uumama cimaa fi damee kan qabuun kan beekamu yoo ta’u, akkaataa idileetti olka’iinsa miila 3 hanga 5 ga’a. Caasaan biqiltootaa hundee giddugaleessaa damee cinaachaa kan qabu yoo ta’u, bifa bosona kan uumudha.
2. Baala: 1.1. Baaloonni Belladona guddaa, ovate fi halluu magariisa gadi fagoo kan qabani dha. Isaanis wal jijjiiranii hundee isaanii irratti kan qindaa’an yoo ta’u, qarqara sirriifi xiqqoo dalgaa ta’e agarsiisu. Fuulli baala isaanii yeroo baayyee kan calaqqisu yoo ta’u, biqiltoonni miidhagina isaaniif dabalata.
3. Daraaraa: 1.1. Belladona daraaraa adda ta’e boca belbelaa kan halluu diimaa irraa kaasee hanga vaayilaayitiitti garaagarummaa qabaachuu danda’u ni oomisha. Daraaroonni kun tuuta ta’anii kan guddatan yoo ta’u, caasaa tuuboo kan qaban yoo ta’u, amala biqiltoota maatii Solanaceae keessa jiraniiti. Yeroon daraaraa akkaataa idileetti dhuma birraa hanga jalqaba gannaatti argama.
4. Fuduraalee: 1.1. Firiin biqiltootaa kun firii gurraacha calaqqisu yoo ta’u, kan hin nyaatamnee fi summii kan qabu dha. Berry sanyiiwwan hedduu kan of keessaa qaban yoo ta’u, erga poolineeshinii milkaa’inaan booda kan uumamanidha. Berry ijaan kan nama hawwatu ta’uu danda’a, summiin isaanii amala guddaa Belladona adda godhudha.
Raabsa Teessuma Lafaa Belladona
1. Daangaa Dhalootaa: . Belladona dhalattuu kutaalee Awurooppaa yoo ta’u, Awurooppaa Dhihaa fi Giddugaleessa dabalatee. Haala qilleensaa qilleensa qabbanaawaa biyyeen bishaan gaarii qabu keessatti kan dagaagu yoo ta’u, yeroo baay’ee lafa bosona, margaa fi naannoo gartokkoon gaaddidduu qabu keessatti argama. Filannoon biqiltoonni haala ikoloojii addaa irratti qaban raabsa isaa bosona keessatti dhiibbaa qaba.
2. Naannoowwan Beeksifamanii fi Uumamaa ta’an: 1.1. Beelaadoonaan dhalootaan Awurooppaa yoo ta’u, naannolee addunyaa birootti kan dhiyaatedha. Naannoo tokko tokkotti uumamaa ta’ee, haala qilleensaa mijataa ta’etti madaqee jira. Yeroo tokko tokko gatii faaya isaatiif kan misoomu yoo ta’u, kunis bakka dhaloota isaatiin ala akka argamu gumaacha.
3. Bakka Jireenyaa Filatamaa: . Belladona bakka jireenyaa biyyee badhaadhaa, jiidha qabuu fi gaaddidduu gartokkee qabaniif filannoo agarsiisa. Bakki mukaan marfame ifa aduu fi gaaddidduun wal makame guddina isaaf haala gaarii ta’e argamsiisa. Raabsa teessuma lafaa isaa hubachuun biqiltuu naannoo adda addaa keessatti argamu fi adda baasuuf gargaara.
4. Gahee Ikoo Naannoo: 1.1. Bakka jireenyaa dhalootaa fi seensa isaa keessatti, Belladona sirna ikoo naannoo keessatti gahee qaba. Sababa alkaloids tropane jiraachuu irraa kan ka’e bineensota hedduudhaaf summii ta’us, ilbiisonni tokko tokko summii isaatiin osoo hin miidhamin biqiltuu kana soorachuuf madaqfamuu horachuu danda’u.
Qabiyyee Keemikaalaa Belladona
1. Alkaaloyidii Tropane: 1.1. Belladona qabiyyee alkaloids tropane baay’ee kan qabu yoo ta’u, atropine, scopolamine, fi hyoscyamine dabalatee. Alkaloids kun biqiltoonni amaloota summii qabaniif itti gaafatamummaa kan qaban yoo ta’u, bu’aa farmaakooloojii guddaa qabu. Fakkeenyaaf, Atropine qoricha farra muscarinic waan qabuuf qoricha keessatti fayyadama.
2. Flavonoids: 1.1. Belladona akkasumas flavonoids kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis kompaawundoota amaloota antioxidant isaaniitiin beekamanidha. Meetaabolayitoonni sadarkaa lammaffaa kunniin walnyaatinsa keemikaalaa waliigalaa biqiltootaaf gumaacha kan godhan yoo ta’u, wal-nyaatinsa ikoloojii isaa irratti dhiibbaa qabaachuu danda’u.
3. Zayitoota Barbaachisoo: . Biqiltuun kun zayita barbaachisaa kan oomishu yoo ta’u, urgooftuu adda ta’e akka qabaatu gumaacha. Zayitoonni kun alkaaloyidii tiroopaanii wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu baay’ina xiqqaa ta’een kan argaman yoo ta’u, walxaxiinsa keemikaalaa Beelaadoonaatti dabalu.
4. Gilaayikooalkaaloyidii: 1.1. Qabiyyeen keemikaalaa Belladonas glycoalkaloids kan of keessatti hammate yoo ta’u, isaanis kompaawundoota uumamaa biqiltoota maatii Solanaceae tokko tokko keessatti argamanidha. Kompaawundootni kun sochii farmaakooloojii qabaachuu danda’aniif kan qorataman yoo ta’u, waliigala baayooaktiviitii Beelaadoonaaf gumaachuu danda’u.
Gatii Soorataa Beelaadoonaa (Atropa Acuminata) .
1. Atropiin: 1.1. Belladonna, Atropa acuminata ykn deadly nightshade jedhamuunis kan beekamu, atropine, tropane alkaloid kan sirna narvii irratti dhiibbaa geessisu kan acetylcholine receptors ugguruu of keessaa qaba. Miira aadaatiin soorata ta’uu baatus, atropine daqiiqaa, doosiin to’atame qoricha keessatti fayyadama anticholinergic qabiyyee isaatiin, kunis haalawwan akka bradycardia ykn garmalee haxxiffannaa to’achuuf gargaaruu danda’a. Biqiltuu kana keessatti argamuun isaa hamma hin to’atamneen summii guddaa qabaatus, farmaakooloojiidhaan barbaachisaa akka ta’u taasisa.
2. Iskoopolaamiinii: 1.1. Alkaloid ijoo biraa belladonna keessatti argamu, scopolamine, baala, hundee fi berries keessatti argama. Sirna narvii giddugaleessaa irratti dhiibbaa uumuun, doosiin xiqqaadhaan dhiibbaa tasgabbeessuu fida. Akka yaalaatti dhukkuba sochii qaamaa fi garaa kaasaa baqaqsanii hodhuu boodaa yaaluuf kan oolu yoo ta’u, garuu summii isaa irraa kan ka’e gaheen soorataa isaa xiqqaadha. Dhiibbaan Iskoopolaamiin sammuu irratti qabu maaliif beelladoonaan akka nyaataatti akka hin nyaatamne kan mul’isudha.
3. Hayooskaamiinii: 1.1. Alkaloid kun, atropine waliin walitti dhiyeenyaan kan walqabatu yoo ta’u, hundee fi baala belladonna keessatti baay’inaan argama. Hyoscyamine amaloota farra ispasmodic kan qabu yoo ta’u, bakka yaalaa keessatti maashaalee garaacha ykn ujummoo fincaanii keessatti dhiita’uu salphisuuf kan gargaarudha. Akkuma alkaloids belladonna biroo soorata osoo hin taane kompaawundii baayooaktiiwii fi bu’aa fiiziyoloojii cimaa qabuudha.
4. Flavonoids: 1.1. Belladonnaan hamma xiqqaa flavonoids kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis antioxidants kan free radicals qaama keessa jiran neutralize gochuu danda’anidha. Kompaawundootni kunniin qindoomina xiqqaadhaan kan argaman yoo ta’u, addatti Atropa acuminata keessatti akka gaariitti kan hin qoratamne yoo ta’u, garuu gatii soorataa caalaa piroofaayilii farmaakooloojii biqiltuu kanaaf gumaachu.
5. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Kompaawundootni feenooliik tokko tokko, kanneen amaloota farra oksijiinii fi farra inflammatory qaban, belladonna keessatti argamu. Isaan kun qaamolee xixiqqoo malee madda soorataa jalqabaa miti, sababiin isaas sadarkaan isaanii gadi aanaa waan ta’eef alkaloids summii biqiltuu kanaan golgameera.
6. Albuuda Hordoffii (Pootaasiyeemii): . Belladonna albuuda hojii onnee fi madaallii dhangala’aadhaaf barbaachisaa ta’e pootaasiyeemii xiqqaa qabaachuu danda’a. Haa ta’u malee, sadarkaan isaa maddoota nyaataa nageenya qaban kan akka kuduraa fi muduraa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu xiqqaa waan ta’eef, summii biqiltuun kun madda qabatamaa hin taane isa taasisa.
7. Kaarboohayidireetii: 1.1. Berry belladonna kaarboohayidireetii xiqqaa kan of keessaa qabu yoo ta’u, adda durummaan sukkaara dhandhamni mi’aawaa isaaniif kennu, kunis summii guddaa waan qabuuf gowwoomsuu danda’a. Kaarboohayidireetonni kun balaa summii qabaachuu irraa kan ka’e faayidaa soorataa hiika qabu hin kennan.
8. Alkaloid Glycosides: 1.1. Belladonna glycosides alkaloids isaa irratti hidhaman kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis bu’aa farmaakooloojii isaaf gumaacha. Kompaawundootni kun soorata osoo hin taane qaama sirna ittisa keemikaalaa biqiltuu kanaa waan ta’aniif nyaata irratti akka hin mijoofne taasisa.
9. Zayitoota Jijjiiramaa: 1.1. Zayitoonni jijjiiramaa hammi xiqqaan belladonna keessatti, keessumaa baala keessatti argama. Zayitoonni kunniin bu’aa to’atame keessatti amaloota farra maaykiroobiyaanii qabaachuu danda’u garuu soorataan barbaachisaa kan hin taanee fi sababa summiitiin fayyadamuuf nageenya kan hin qabne dha.
10. Qabiyyee Bishaanii: . Baalli fi hiddi biqiltuu kanaa akkuma biqiltoota baay’ee bishaan of keessaa qaba, garuu kun qaama soorataa hiika qabu miti. Qabiyyeen bishaanii qabiyyee alkaloid balaa biqiltuu kanaa irraa kan ka’e kaayyoo nyaataaf barbaachisaa miti.
Akkasumas Dubbisaa: 10 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Balanites wilsoniana (Guyyaa Gammoojjii Afrikaa) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Belladonna (Atropa Acuminata) .
1. Dhukkuba Maayidriiyaasii (Barataa Bal’ina) .: Atropine, kompaawundii belladonna keessatti argamu, qorannoo fayyaa ijaaf ijaa bal’isuuf itti fayyadamuun ni danda’ama. Kunis hakiimonni ijaa fayyaa caasaa ijaa akka gaariitti akka madaalan taasisa. Qorannoo ijaa dura qoricha ijaa atropine kan kennamu yoo ta’u, kunis ijaa bal’isuu fi madaallii retiinaa fi caasaa biroo gadi fageenyaan akka raawwatamu taasisa.
2. Wal’aansa Dhibee Bradyarhythmia: Atropine dhukkuba bradyarrhythmias kan ta’e, kunis sirba onnee haala hin baramneen suuta jedhu yaaluuf fayyadamuun ni danda’ama. Dhiibbaa narviin vaagus onnee irratti qabu ugguruun dha’annaa onnee guddisuuf gargaara. Atropine kan kennamu yoo siinus bradycardia cimaa (dha’annaa onnee suuta jedhu) dha’annaa onnee fi marsaa dhiigaa fooyyessuuf kennamuu danda’a.
3. Garaa kaasaa fi Dhukkuba Sochii: Scopolamine, alkaloid biraa belladonna keessatti argamu, garaa kaasaa salphisuu fi dhukkuba sochii ittisuuf kan gargaaru yoo ta’u, fudhatoota sammuu keessatti argaman kanneen garaa kaasaa fi garaa kaasaa kakaasan irratti dhiibbaa uumuudhaani. Yeroo imalaatti dhukkuba sochii qaamaa ittisuuf gargaaruuf imala dura gurra duubaan iskoopolaamiinii dibachuun ni danda’ama.
4. Maashaa Ispaasmii: Alkaloids Belladonna haala akka irritable bowel syndrome (IBS) ykn spasms ujummoo fincaanii keessatti maashaalee lallaafaa boqochiisuu fi dhiita’uu maashaalee salphisuuf gargaaruu danda’a. Dhukkubsattoota rakkoo garaachaa tokko tokko qaban irratti dhiita’uu fi dhiita’uu hir’isuuf qophiin beelaadonaa of keessaa qabu ajajamuu danda’a.
5. Dhukkubbii bakka tokkotti Dhukkubbii Furamuu: Kireemii ykn citaa beelaadoonaa of keessaa qabu haalawwan akka dhukkuba arthritis ykn maashaalee dhiphinaaf dhukkubbii naannootti hir’isuu danda’a. Dhukkubbii fi miira namaa hin tolle irraa yeroodhaaf boqonnaa argachuuf, lafee ykn maashaa dhukkubsate irratti qaamni dhukkubbii hir’isu belladonna-infused dibachuun ni danda’ama.
6. Dhukkuba Parkinsons Raafamni: Yeroo tokko tokko alkaloids belladonna raafama dhukkuba Parkinsons wajjin walqabatee dhufu to’achuuf itti fayyadamaniiru. Doosiin alkaloids belladonna to’atame, kan yaalaa karoora wal’aansaa keessatti hammatamuu danda’a, kunis dhukkubsataa dhukkuba Parkinsons keessatti raafama hir’isuuf gargaara.
7. Mallattoo Dhukkuba Asmii Hooggansa: Atropines bronchodilatory effects yeroo darbe maashaalee biroonkiiyaa laaffisuun fi dhangala’aa qilleensaa fooyyessuudhaan mallattoolee asmii to’achuuf itti fayyadamaa tureera. Inhalers kanneen atropine derivatives of keessaa qaban seenaa keessatti yeroo weerara asmii boqonnaa kennuudhaaf itti fayyadamaa turan, haa ta’u malee wal’aansi ammayyaa baay’inaan bakka bu’eera.
8. Qophii Anesthesia: Dandeettiin Atropines dhangala’aa sirna hargansuu hir’isuu fi garmalee haxxiffannaa ittisuu dhukkubsattoota qoricha sammuu hadoochu qopheessuu keessatti faayidaa qabaachuu danda’a. Hojimaata baqaqsanii hodhuu tokko tokko keessatti, yeroo qoricha sammuu namaa hadoochu ujummoon qilleensaa qulqulluu akka ta’uuf gargaaruuf atropine doosiin xiqqaan kennamuu danda’a.
9. Wal’aansa Garmalee Dafqa baasuu: Kompaawundootni anticholinergic Belladonna irraa argamanii sochii ujummoo dafqa hir’isuun dafqa garmalee (hyperhidrosis) to’achuuf fayyadamuun ni danda’ama. Haala dhibee haayperhidrosis cimaa ta’e keessatti, qophiin alkaloids belladonna of keessaa qabu bakka garmalee dafqisiisuuf saaxilamutti dibamuu danda’a.
10. Dhukkuba garaachaa aarii (IBS) .: Alkaloids Belladonna mallattoolee garaachaa IBS waliin walqabatan kan akka dhiita’uu fi dhiita’uu salphisuuf itti fayyadamuun ni danda’ama. Mallattoolee IBS to’achuuf gargaaruuf qorichi of eeggannoodhaan doosiin isaa belladonna of keessaa qabu ajajamuu danda’a, keessumaa yeroo yaaliiwwan biroo bu’a qabeessa hin taane.
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Belladona (Atropa Acuminata) Kenname Galmeessuuf .
Faayidaa qoricha tokko tokko argachuuf kompaawundootni Belladonas akkamitti fayyadamuu akka danda’an ibsi waliigalaa tokko tokko kunooti:
1. Dhukkuba Maayidriiyaasii (Babal’ina Barataa): . Copha ijaa Atropine jedhamu qorannoo ijaa dura ogeessa ijaatiin of eeggannoodhaan kennama. Cophni kun yeroodhaaf akka babal’atu kan taasisu yoo ta’u, kunis retiinaa fi caasaa ijaa biroo akka gaariitti akka mul’atu taasisa.
2. Dhibee Bradyarhythmia Wal’aansa: Bakka hospitaalaatti, dha’annaa onnee guddisuuf atropine hidda dhiigaa keessaa lilmoodhaan naqamuu danda’a. Gareen yaalaa dha’annaa onnee dhukkubsattootaa itti dhiyeenyaan hordofee akka barbaachisummaa isaatti doosiin isaa sirreessa.
3. Garaa kaasaa fi Dhukkuba Sochii: Paachoonni iskoopolaamiinii gogaa keessa darbanii gurra duuba kan dibaman yoo ta’u, yeroon darbaa deemuun doosiin iskoopolaamiinii to’atame gadhiisa. Isaan kun akkaataa idileetti imala dura sa’aatii muraasa dura kan kaa’aman yoo ta’u, kunis dhukkuba sochii qaamaa ittisuuf.
4. Maashaa Ispaasmii: Qorichootni afaaniin fudhataman kanneen alkaloids belladonna of keessaa qaban dhukkubsattoota haala akka IBS ykn spasms ujummoo fincaanii qabaniif ajajamuu danda’u. Qorichootni kun akka qajeelfama hakiimaatti kan fudhataman yoo ta’u, kunis dhiita’uu fi dhiita’uu maashaalee salphisuufi.
5. Dhukkubbii bakka tokkotti Dhukkubbii Furamuu: Kireemii ykn citaa beelaadoonaa of keessaa qabu bakka dhibee kanaan qabame irratti bakka tokkotti dibama. Kompaawundii kun karaa gogaa kan xuuxamu yoo ta’u, haalawwan akka dhukkuba arthritis ykn maashaalee dhiphinaaf dhukkubbii naannootti hir’isa.
6. Dhukkuba Parkinsons Raafamni: Yeroo tokko tokko, doosiin alkaloids belladonna to’atame karoora wal’aansa dhukkubsattoota Parkinsons keessatti hammatamuu danda’a. Kunis ogeessa niwurooloogii ykn ogeessa jeequmsa sochiitiin murtaa’ee kan bulfamudha.
7. Bulchiinsa Mallattoolee Asmii: Seenaa keessatti kan atropine derivatives fayyadamaa turan yoo ta’u, wal’aansi asmii ammayyaa guddachaa dhufeera. Qorichootni biroonkoodilaatorii fi farra inflammatory amma jiran to’annoo asmiitif atropine caalaa filatamaadha.
8. Qophii Anesthesia: Ogeeyyiin qoricha sammuu namaa hadoochu baqaqsanii hodhuu dura atropine hidda dhiigaa keessaa kennuudhaan garmalee dhangala’aa sirna hargansuu fi haxxiffannaa hir’isuu danda’u. Kunis yeroo adeemsa kanaa ujummoon qilleensaa ifa ta’e akka qabaatu gargaara.
9. Wal’aansa Garmalee Dafqa baasuu: Foormulaawwan alkaloids belladonna of keessaa qaban bakka garmalee dafqisiisuuf saaxilaman irratti dibamu. Alkaloids kun sochii ujummoo dafqa hir’isuu fi dafqa to’achuuf gargaaru.
10. Dhukkuba garaachaa aarii (IBS): . Qorichootni Belladonna irraa argaman namoota dhuunfaa mallattoo IBS cimaa qabaniif ajajamuu danda’u. Qorichootni kun akka ogeessi garaachaa ajajetti afaaniin fudhatamuun dhiita’uu garaachaa fi miira namaa hin tolle salphisuuf.
Akkasumas Dubbisaa: Rice Anther: Barbaachisummaa Diinagdee, Itti Fayyadamaa fi Oomishaalee Cinaa
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Belladona Fayyadamuun Qabu
Kompaawundootni summii Belladonna keessatti argaman keessumaa atropine fi scopolamine sirna narvii qaamaa fi sirna qaamolee adda addaa irratti dhiibbaa guddaa geessisuu danda’u. Miidhaa fi rakkoolee fayyadama biqiltuu qoricha belladonna wajjin walqabatan keessaa muraasni kunooti:
1. Afaanii fi Qoonqoo Goguu: Belladonnas anticholinergic effects afaan goguu (xerostomia) fi qoonqoo goguu fiduu danda’a, liqimsuu fi dubbachuun rakkisaa ta’a.
2. Jajjaboo Mul’ata: Dilated pupils (mydriasis) kompaawundoota belladonnas irraa kan ka’e mul’ata jajjaboo, ifaaf miira qabaachuu fi xiyyeeffannoo irratti rakkina uumuu danda’a.
3. Dha’annaan Onnee Dabaluu: Atropine tachycardia, dha’annaan onnee saffisaan kan hin baramne, kan dha’annaa onnee fi carraa taateewwan onnee dabaluu fiduu danda’a.
4. Qaama Dabala Ho’ina: Belladonna liqimsuun ho’a qaamaa olka’uu (hyperthermia) fiduu danda’a, kunis balaa ta’uu danda’a, keessumaa naannoo ho’aa keessatti.
5. Burjaajii fi Delirium: Dhiibbaan Belladonnas sirna narvii giddugaleessaa irratti qabu burjaajii, delirium, hallucinations fi disorientation fiduu danda’a.
6. Fincaan Uumuu: Dhiibbaan anticholinergic fincaan akka qabamu gochuu danda’a, kunis ujummoo fincaanii guutummaatti duwwaa gochuun rakkisaa ta’a.
7. Qufaa: Dhiibbaan Belladonnas maashaalee lallaafaa irratti dhiibbaan sochii garaachaa hir’isuu danda’a, kunis qufaa fiduu danda’a.
8. Goggogsuu Gogaa: Sababa dhiibbaa belladonnas irraa kan ka’e dafqi hir’achuun gogaa gogsuu danda’a, kunis mijataa kan hin taanee fi dhimmoota ho’aan walqabatan gumaachuu danda’a.
9. Xiin-sammuu Bu’aa: Belladonna jeequmsa, boqonnaa dhabuu fi miidhaa sammuu kana caalaa hamaa, paranoia fi amala aggaammii dabalatee fiduu danda’a.
10. Hafuura baafannaa Dhimmoota: Belladonna garmalee fudhachuun dhiphina sirna hargansuu, hojiin sombaa hir’isuu fi hafuura baafachuu irratti rakkina fiduu danda’a.
11. 11.. Dhukkuba garaa kaasaa: Haala garmalee ta’een summiin beelaadoonaa dhukkubbii garaachaa fi garaa kaasaa fiduu danda’a.
12. Koomaa fi Du’a: Summii belladonna cimaa ta’e keessatti, keessumaa biqiltuu ykn bu’aa isaa hamma guddaa liqimsuu irraa kan ka’e, komaa fi du’a uumamuu danda’a.
Qorannoo fi Qo’annoo Saayinsii Belladona
1. Amaloota Anticholinergic: 1.1. Qorannoon saayinsii Belladona irratti gaggeeffame amaloota anticholinergic isaa irratti xiyyeeffateera, keessumaa alkaloids tropane kan akka atropine jiraachuu isaa irratti. Qorannoon mala kompaawundootni kun fudhatoota muscarinic ugguran qorateera, kunis dhiibbaa fiiziyoloojii adda addaa fida. Fakkeenyaaf, Atropine dandeettii ija namaa bal’isuu fi hojiiwwan qaamaa tokko tokko dhorkuu isaatiin qoricha keessatti itti fayyadamaa tureera.
2. Fayyadama Farmaakooloojii: 1.1. Qorattoonni qorannoo gaggeessaniiru fayyadama farmaakooloojii kompaawundoota Belladonas hubachuuf. Biqiltuun kun seenaa keessatti qoricha keessatti kan itti fayyadamaa ture yoo ta’u, qorannoon ammayyaa haalawwan akka jeequmsa garaachaa, dhiita’uu maashaalee fi gosoota summii tokko tokko yaaluuf dandeettii isaa qorachuu itti fufeera.
3. Qorannoowwan Summii: 1.1. Uumama summii Belladonas kennameef, summii bal’aa qo’annoo ulaagaa nageenya isaa fi balaawwan mudachuu danda’an murteessuuf gaggeeffameera. Hariiroo doosiin-deebii alkaloids tropane hubachuun nageenya biqiltootaa haala qoricha aadaa fi ammayyaa keessatti madaaluuf murteessaadha.
4. Barbaachisummaa Seenaa fi Aadaa: 1.1. Qorannoon saayinsii hiika seenaa fi aadaa Belladona ilaaleera. Biqiltuun kun seenaa itti fayyadama qorichaafi sirna badhaadhaa kan qabu yoo ta’u, qorattoonni beekumsi aadaa hubannoo saayinsii yeroo ammaa waliin akkamitti akka walsimu qoratu. Haalli ogummaawwan adda addaa kun gahee Belladonas aadaa adda addaa keessatti qabu ilaalcha waliigalaa kenna.
Of eeggannoowwan Nageenyaa fi Yaada Biqiltuu Qorichaa Belladona Fayyadamaa Keessatti
1. Qajeelfama Ogummaa: 1.1. Yeroo itti fayyadama Belladona ilaallu of eeggannoowwan nageenyaa adda duree ta’an keessaa tokko qajeelfama ogeessaa barbaaduudha. Biqiltuun kun nagaa fi bu’a qabeessa ta’ee akka itti fayyadamu ogeeyyii baala mukaa fi qorichaa dabalatee ogeeyyii eegumsa fayyaa mariisisuun barbaachisaadha. Gorsa ogeessaa malee of-qoruun balaa fayyaa hamaa fiduu danda’a.
2. Dambii Dozaajii: 1.1. Yaadonni nageenyaa qajeelfama dozii cimsee hordofuu dabalata. Humni Belladonas doosiin sirrii ta’e murteessaa kan taasisu yoo ta’u, hamma gorfame ol ta’uun summii hamaa fiduu danda’a. Safartuuwwanii fi qophiiwwan sirrii ta’an, yeroo baay’ee ogeeyyii eegumsa fayyaatiin murtaa’an, itti fayyadama nageenya qabuuf barbaachisoo dha.
3. Adda baasuu fi Mirkaneessuu: 1.1. Belladona sirritti adda baafamuu isaa mirkaneessuun tarkaanfii nageenyaa murteessaadha. Adda baasuu fi mirkaneessuun botaanikaa sirrii ta’e biqiltoota biroo bifa walfakkaataa qaban akka tasaa akka hin liqimfamne taasisa. Maddoota maqaa gaarii qaban kanneen tarkaanfiiwwan to’annoo qulqullinaa hordofan irraa bitachuun dirqama.
4. Hordoffii Deebii Gadhee: 1.1. Fayyadamtoonni Belladona mallattoolee miidhaa gadhee mul’atan kamiyyuu of eeggannoo gochuu qabu. Mallattoowwan summii baay’inaan mul’atan ija jaamsuu, afaan goguu, hallucinations fi dha’annaan onnee dabaluudha. Mallattoon akkasii yoo mul’ate hatattamaan yaala fayyaa argachuun barbaachisaadha.
FAQs Waa’ee Biqiltuu Qorichaa Belladona
1. Belladona Of Qorichaaf Fayyadamuun Ni Danda’aa?
Lakki, Belladona of qorichaaf gonkumaa fayyadamuu hin qabu. Summii guddaa waan qabuuf qajeelfama ogeeyyii eegumsa fayyaa gahumsa qaban qofaan fayyadamuu qaba. Ofiin of bulchuun balaa fayyaa hamaa fiduu danda’a.
2. Mallattoolee Summii Belladona Maali?
Mallattoolee summii Belladona kanneen akka pupils dilated, afaan goguu, hallucinations, fi dha’annaan onnee dabaluudha. Mallattoowwan kana keessaa tokko yoo mul’ate hatattamaan yaala fayyaa argachuun barbaachisaadha.
3. Fayyadama Belladona irratti wal faallessuun jiraa?
Eeyyee, Belladona wal faallessuu hedduu kan qabu yoo ta’u, haalawwan fayyaa tokko tokko kan akka gilgaala, fincaan qabachuu fi garaachaa cufuu keessatti irraa fagaachuu qaba. Namoonni dhimmi fayyaa duraan qaban itti fayyadamuu isaanii dura ogeessota eegumsa fayyaa mariisisuu qabu.
4. Belladona Qoricha Daa’immanii Keessatti Fayyadamaa Ni Danda’aa?
Lakki, Belladona qoricha daa’immanii keessatti fayyadamuun hin gorfamu sababni isaas carraa summii guddaa waan qabuuf. Dozii fi qophiin daa’immanii ogeeyyii fayyaa gahumsa qaban qofaan murtaa’uu qaba.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: 5 Mallattoolee Jalqabaa Ilkaan Manca’uu fi Mala Ittisa Isaanii