Pelargonium cucullatum, yeroo baayyee Hooded-Leaf Geranium jedhamuun kan beekamu, biqiltuu bara baraa nama hawwatu yoo ta’u, maatii Geraniaceae keessaa tokkodha. Dhalataa teessuma lafaa adda addaa Afrikaa Kibbaa kan ta’e, dhagaa gati jabeessa baala qabu kun, amala adda ta’ee fi hawwata addaa fi gatii qorichaaf gumaachu qaba.
Hooded-Leaf Geranium baala ija namaa hawwatuu fi daraaraa walxaxaa ta’een adda ta’a. Amaloota botaanikaa ijoo isaa sirriitti ilaalla:
Baalli Pelargonium cucullatum biqiltuu kanaaf maqaa waliigalaa kan kennu amala beekamaadha. Isaanis boca kophee ykn kophee kan qaban yoo ta’u, bifa biqiltootaaf qilleensa iccitii liqeessa. Baaloonni isaanii mi’aawaa kan ta’anii fi yeroo baay’ee halluu magariisa gadi fagoo kan agarsiisan yoo ta’u, kunis hawwata ijaa isaanii guddisa.
Hiddi biqiltootaa akkaataa adda addaatiin jabaa fi dheerinni isaanii garaagarummaa qabaachuu kan danda’u yoo ta’u, gosootni tokko tokko olka’iinsa naannoo meetira 1 ga’u. Hiddi kun baala dinqisiisaa fi daraaraa socho’aa ta’eef akka bu’uuraatti tajaajilu.
Pelargonium cucullatum daraaraa nama dinqisiisu kan naannoo isaa irratti halluu dho’u dabalu ni oomisha. Daraaraan kun golgaa bifa pilaastikii, diimaa fi adii dabalatee bifa adda addaatiin kan mulʼatu dha. Daraaraan dhuunfaa caasaa simmeetirii, daraaraa shan kan qabu yoo ta’u, kunis biqiltootaa bareedina botaanikaa kan agarsiisudha.
Gosti kun bakka jireenyaa adda addaa keessatti kan guddatu yoo ta’u, qarqara dhagaa irraa kaasee hanga lafa margaa qabuutti. Yeroo baayyee naannoolee Afrikaa Kibbaa qilleensa Meditiraaniyaanii qaban keessatti argama. Biqiltoonni madaqfamuu danda’uun isaanii gosoota biyyee adda addaa keessatti akka dagaagu isa dandeessisa, haa ta’u malee biyyeen bishaan akka gaariitti dhangala’u bishaan akka hin guutamneef filatamaadha.
Pelargonium cucullatum mala adda addaatiin babal’isuun ni danda’ama, kunis cirracha hundee fi sanyii dabalatee. Cirrachi hundee biqiltoota fayyaa qaban irraa fudhatame meeshaa guddinaa mijaawaa ta’e keessatti hundee godhachuu danda’a. Sanyiiwwan meeshaa keessatti facaasuun hanga biqiluutti bakka ho’aa fi ifa gaarii qabutti kaa’amuu danda’u.
Akkasumas Dubbisaa: Faayidaa Fayyaa Qorichaa 10 Holarrhena floribunda (Holarrhena) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Pelargonium Cucullatum (Hooded-Leaf Geranium) .
1. Deeggarsa Fayyaa Hafuura Baafannaa: Pelargonium cucullatum fayyaa sirna hargansuu deeggaruun bu’a qabeessummaa isaatiin beekama. Akka aadaa isaatti mallattoolee qufaa, dhukkuba biroonkaayitii fi qorra barame salphisuuf itti fayyadamaa tureera. Kompaawundootni biqiltootaa sochii qaban inflammation hir’isuu fi ujummoo qilleensaa aarii qabu tasgabbeessuuf gargaaru.
2. Sirna Immune System Boost: Amalli dandeettii dhukkuba ofirraa ittisuu qaamaa Pelargonium cucullatum kan guddisu flavonoids fi phenolic compounds isaa irraa kan ka’e ta’uu danda’a. Yeroo hunda biqiltoota irraa baafaman fayyadamuun mala ittisa qaamni infekshinii irraa ittisu guddisuu danda’a.
3. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Biqiltuun kun dhimmoota bullaa’insa nyaataa kanneen akka bullaa’insa bullaa’uu dadhabuu fi garaacha namaa rakkisuu furuuf itti fayyadamaa tureera. Its bullaa’insa nyaataa guddisuu fi jeequmsa garaachaa salphisa jedhamee amanama.
4. Bu’aa Farra Inflammatory: Amalli farra inflammatory Pelargonium cucullatum haala inflammatory kan akka arthritis to’achuu keessatti qabeenya gatii guddaa qabu isa taasisa. Kompaawundootni uumamaa isaa dhukkubbii fi dhiita’uu hir’isuuf gargaaruu danda’u.
5. Humna Antioxidant: Biqiltuun kun antioxidants kan fe’ame yoo ta’u, free radicals miidhaa geessisan qaama keessa jiran akka hin hojjenne gargaara. Kunis dabaree isaatiin fayyaa waliigalaatif gumaacha kan godhu yoo ta’u, carraa dhukkuboota yeroo dheeraa gadi buusu danda’a.
6. Fayyaa Onnee: Qorannoon tokko tokko akka jedhanitti, Pelargonium cucullatum fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa irratti dhiibbaa gaarii qabaachuu mala. Kompaawundootni isaa dhiibbaa dhiigaa to’achuuf gargaaruu fi onnee fayyaa qabu deggeruu danda’u.
7. Sochii Farra Baakteeriyaa: Bu’aan biqiltootaa kun amaloota farra baakteeriyaa kan agarsiisan yoo ta’u, kunis infekshinii baakteeriyaa ittisuuf faayidaa qabaachuu akka danda’an taasiseera.
8. Madaa Fayyisu: Fayyadamni aadaa qophii Pelargonium cucullatum madaa fi ciccitaa irratti bakka tokkotti dibachuu dabalata. Amalli biqiltootaa adeemsa fayyinaa saffisiisu jedhamee yaadama.
9. Dhiphina Dhiphina Hir’isuu: Gochaalee aadaa tokko tokko keessatti Pelargonium cucullatum dhiphina hir’isuu fi boqonnaa guddisuuf fayyadama. Bu’aan tasgabbeessuun isaa yaaddoo fi dhiphina salphisuuf gargaaruu danda’a.
10. Fayyaa Gogaa: Bu’aan biqiltootaa kun fayyaa gogaa irratti faayidaa qabaachuu danda’u irraa kan ka’e yeroo tokko tokko oomishaalee kunuunsa gogaa keessatti hammatamu. Isaanis aarii gogaa tasgabbeessuuf gargaaruu fi ifa uumamaa kennuu danda’u.
Akkasumas Dubbisaa: 15 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Arum maculatum (Gooftota-fi-Dubartoota) .
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Pelargonium Cucullatum (Hooded-Leaf Geranium) Kennamu Galmeessuuf .
1. Shaayii Baala mukaa fi Infuushinii: Faayidaa qoricha Pelargonium cucullatum shaayii baala mukaa fi infusion qopheessuun fayyadamuu. Baala fi hidda biqiltootaa bishaan ho’aa keessatti liqimsuun dhugaatii tasgabbeessuu fi urgooftuu fayyaa sirna hargansuu, bullaa’insa nyaataa fi fayyaa waliigalaa deeggaruuf dhuguu danda’u uumuu.
2. Tinctures fi Extracts: Tinctures fi extracts bifa walitti qabame kan Pelargonium cucullatums active compounds dhiyeessu. Qophiileen ciccimoo ta’an kun bishaan ykn dhugaatii birootti copha muraasa dabaluudhaan afaaniin fudhatamuu danda’u. Faayidaa fayyaa biqiltootaa argachuuf karaa mijataa ta’e ni kennu.
3. Hojiirra Oolmaa Yeroo: Kireemii, dibata, fi baalmii Pelargonium cucullatum extracts of keessaa qabu dhimma gogaa, madaa fi aarii furuuf bakka tokkotti dibachuun ni danda’ama. Amalli biqiltootaa madaa fayyisuu fi miira gogaa namaa akka tasgabbeessu amanama.
4. Fayyadama Nyaataa: Aadaa tokko tokko keessatti Pelargonium cucullatum qophii nyaataa keessatti fayyadama. Baalli isaa akka mi’eessituutti nyaata irratti dabalamuu danda’a, muuxannoo nyaataaf marsaa addaa dhiyeessa.
5. Aromatherapy: Amaloota urgooftuu Pelargonium cucullatum karaa aromatherapy fayyadamuun ni danda’ama. Zayitoonni barbaachisoo baala biqiltootaa fi daraaraa irraa argamanii babal’isuun haala tasgabbaa’aa fi boqonnaa namaaf kennu uumuun ni danda’ama.
6. Dhiqannaa baala mukaa: Amaloota fayyisuu Pelargonium cucullatum baala isaa ykn baala isaa bishaan ho’aa keessatti dabaluudhaan mana dhiqannaa keessanitti galchaa. Kunis muuxannoo dhiqannaa tasgabbeessu kan boqonnaa uumuu fi dhiphina salphisuu danda’u uumuu danda’a.
7. Dhiibbaa: Compresses kan Pelargonium cucullatum extracts jedhamu irraa hojjetaman madaa, madaa ykn maashaalee dhukkubsatan irratti dibamuu danda’a. Amalli biqiltootaa inflammation hir’isuu fi fayyina guddisuuf gargaaruu danda’a.
8. Hafuura baafachuu: Inhaling the steam of a decoction or infusion made from Pelargonium cucullatum can provide respiratory relief. This method helps deliver the plants beneficial compounds directly to the respiratory system.
9. Garnish Kulinarii: Baalli Pelargonium cucullatum haaraan akka faaya salaada, dessert fi dhugaatiitti fayyadamuun ni danda’ama. Hawwata ijaa dabaluu qofa osoo hin taane, mi’aa lallaafaa fi namatti tolus ni kenna.
10. Qophii Aadaa: Recipes aadaa baala mukaa fi qoricha Pelargonium cucullatum of keessaa qabu qoradhu. Gochoonni aadaa dhalootaan darban dandeettii biqiltoota kana fayyadamuuf mala kalaqaa irratti hubannoo kennuu danda’u.
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Pelargonium Cucullatum Fayyadamuun Qabu
1. Walnyaatinsa Alarjii: Namoonni tokko tokko yeroo Pelargonium cucullatum fayyadaman alarjiin isaan mudachuu danda’a. Alarjiin akka gogaa namaa dhangala’uu, qufa’uu, diimaa ta’uu ykn dhiita’uutti mul’achuu danda’a. Oomisha baala mukaa haaraa kamiyyuu fayyadamuu dura qorannoo patch raawwachuun alarjii sensitivity ilaaluun barbaachisaa dha.
2. Rakkoo garaachaa: Yeroo tokko tokko, qoricha Pelargonium cucullatum extracts ykn qophiiwwan fayyadamuun garaachaa salphaa ta’e fiduu danda’a. Kunis mallattoolee akka garaa kaasaa, garaacha dhiita’uu, ykn bullaa’insa nyaataa jeequmsaa dabalatee ta’uu danda’a.
3. Walqunnamtii Qorichoota Waliin: Pelargonium cucullatum qoricha tokko tokko, keessumaa kanneen dhiiga ugguruu, dhiibbaa dhiigaa ykn hojii sirna ittisa qaamaa irratti dhiibbaa geessisan waliin wal-nyaachuu danda’a. Yoo qoricha fudhachaa jirtan, baala kana hojii idilee keessan keessatti hammachuu keessan dura ogeessa fayyaa keessan mariisisaa.
4. Ulfaa fi Harma hoosisuu: Namoonni ulfaa fi harma hoosisan yeroo Pelargonium cucullatum fayyadaman of eeggannoo gochuu qabu. Yeroo kanneen keessatti nageenya isaa irratti qorannoon daangeffame waan jiruuf, itti fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuun gaariidha.
5. Ijoolleef Hin Mijatu: Sababa hanqina ragaa nageenyaa bal’aa ta’een, akka waliigalaatti qajeelfama yaalaa sirrii malee daa’imman umuriin isaanii waggaa 12 gadi ta’e irratti Pelargonium cucullatum fayyadamuu dhiisuun gorfama.
6. Footo-sensitivity: Namoonni tokko tokko erga Pelargonium cucullatum fayyadamanii booda ifa aduutiif miira qabaachuun isaanii dabaluu danda’a. Kun yeroo ifa aduutti saaxilamnu gogaan akka namatti dhufu gochuu danda’a, kanaaf yeroo baala kana fayyadamnu eegumsa aduu fayyadamuun gaariidha.
7. Wal-nyaatinsa Qorichaa Ta’uu Danda’u: Pelargonium cucullatum qoricha tokko tokko, kanneen akka farra dhiigaa, qoricha farra pilaateleetii fi immunosuppressants dabalatee waliin wal-nyaachuu danda’a. Walqunnamtiin badaan uumamuu danda’u akka hin jirre mirkaneessuuf ogeessa eegumsa fayyaa mariisisuu.
8. Yaaddoo Garmalee Fayyadamaa: Pelargonium cucullatum faayidaa fayyaa kan kennu yoo ta’u, hamma garmalee fayyadamuun ykn yeroo dheeraaf fayyadamuun miidhaa hamaa hin eegamne fiduu danda’a. Dozaazii fi yeroo turtii gorfame irratti maxxanuu.
9. Miira Dhuunfaa: Akkuma qoricha baala mukaa kamiyyuu, miira dhuunfaa garaagarummaa qabaachuu danda’a. Wanti nama tokkoof akka gaariitti hojjetu nama biraatiif mijachuu dhiisuu dandaʼa. Qaamni kee akkamitti deebii akka kennu xiyyeeffannoo kenni, yoo miidhaa hamaan si mudate itti fayyadamuu addaan kutuu.
10. Ragaa Nageenyaa Dhabuu: Daataan nageenyaa bal’aan Pelargonium cucullatum irratti daangeffamuu akka danda’u hubachuun barbaachisaadha. Kanarraa kan ka’e, baala kana fayyadamuu dura ogeessa fayyaa gahumsa qabu mariisisuun gaariidha, keessumaa yoo haala fayyaa duraan ture ykn qoricha fudhachaa jirta ta’e.
Gatii Soorataa Pelargonium Cucullatum (Jeeraaniyeemii Baala Hoodii qabu) .
1. Flavonoids: 1.1. Baaloonni Pelargonium cucullatum flavonoids qabaachuu hin oolan, akkuma gosoota Pelargonium walqabatan keessatti mul’atu, kunis amaloota antioxidant kan dhiibbaa oksijiinii fi inflammation qaama keessatti hir’isuuf gargaaran ni kennu.
2. Poolifeenoolota: 1.1. Kompaawundootni poliifeenooliik biqiltuu kana keessatti kan argaman yoo ta’u, bu’aa antioksidaantii isaaf gumaachu, kunis madda soorataa jalqabaa ta’uu baatus seelota miidhaa irraa eeguu danda’a.
3. Vitamin C: 1.1. Baaloonni fi daraaraan isaanii hamma xiqqaa vitaamin C qabaachuu danda’u, kunis hojii ittisa qaamaa fi fayyaa gogaa kan deeggaru yoo ta’u, hammi addaa garuu akka gaariitti hin galmaa’u.
4. Taaniin: 1.1. Taaniin baala fi hidda keessa jiru pirootiinota hidhuun bullaa’insa nyaataa gargaaruu danda’a, garuu garmalee fayyadamuun sababa uumama isaanii kan astringent ta’een xuuxamuu soorataa hir’isuu danda’a.
5. Saapooniin: 1.1. Saapooniin, gosoota walqabatan irratti hundaa’uun argamuu hin oolle, hojii ittisa qaamaa ykn dambii kolestroolii deggeruu danda’u, garuu sababa summii ta’uu danda’uun gaheen soorataa isaanii xiqqaadha.
6. Alkaaloyidii: 1.1. Alkalooyidoonni biqiltuu keessatti argaman bu’aa farmaakooloojii kan akka amaloota farra maaykiroobiyaanii kan qaban yoo ta’u, soorataan garuu baay’ee kan hin barbaachifnee fi doosiin ol’aanaa ta’een summii ta’uu danda’u.
7. Kaarboohayidireetii: 1.1. Baaloonni isaanii kaarboohayidireetii xiqqaa qabaachuu danda’u, madda anniisaa xiqqaa kan kennu yoo ta’ellee, hirkattummaa nyaataaf guddaa ta’uu baatus.
8. Terpenoids: 1.1. Terpenoids, gosoota Pelargonium walqabatan keessatti argaman, bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory gumaachuu danda’u, faayidaa fayyaa al-kallattiin garuu gatii soorataa kallattiin hin kennu.
9. Albuuda Hordoffii: . Biqiltuun kun albuuda xiqqaa kan akka ayirenii ykn pootaasiyeemii qabaachuu danda’a, haa ta’u malee odeeffannoon daangeffamaadha, kunis fayyaa dhiigaa ykn hojii maashaalee keessatti gahee xiqqaa qabaachuu danda’a.
10. Fiber: Baalli isaa yoo nyaatame faayibara nyaataa kennuu danda’a, bullaa’insa nyaataa gargaaruu danda’a, garuu kun summii biqiltuu kanaa fi nyaata daangeffameef sababa itti fayyadama jalqabaa miti.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Pelargonium Cucullatum
1. Sochii Antioksidaantii: 1.1. Qorannoon addaa Pelargonium cucullatum irratti godhamu baay’ee xiqqaa ta’us, gosootni walqabatan kan akka Pelargonium graveolens amaloota antioxidant isaaniif qoratameera. El-Hawaariin fi kkf. (2009) zayitiin barbaachisaa Pelargonium graveolens qabiyyee citronellol fi geraniol isaatiin sochii antioxidant cimaa akka agarsiisu arganii, kunis P. cucullatum irrattis dandeettii walfakkaataa akka qabu agarsiisa, kunis dhiibbaa oksijiinii hir’isuuf gargaaruu danda’a. (El-Hawaarii, SS, 1999) fi kkf., 2009, 2009. Sochii farra oksijiinii fi farra kaansarii zayita barbaachisaa Citrus reticulate (Petitgrain Mandarin) fi Pelargonium graveolens (Geranium)., Joornaalii Qorannoo Qonnaa fi Saayinsii Baayoloojii, 5(5), 740-747).
2. Dhiibbaa Farra Baakteeriyaa: Qorannoon gosoota Pelargonium walqabatan kan akka Pelargonium graveolens, kan Maalik fi kkf. (2011) . zayitiin barbaachisaan isaa, ciprofloxacin waliin walqabatee, sochii farra maaykiroobiyaanii uropathogens akka Klebsiella pneumoniae fi Staphylococcus aureus irratti akka guddisu agarsiiseera. P. cucullatum sababa piroofaayilii faayitookeemikaalaa isaatiin amaloota walfakkaataa qabaachuu danda’a, kunis to’annoo infekshinii gargaaruu danda’a. (Rosato, A., 1999. fi kkf., 2011, 2011. Sochii farra maaykiroobiyaanii ciprofloxacin zayita barbaachisaa Pelargonium graveolens tiin uropathogens filatamoo irratti humna, Qorannoo Faayitooteraapii, 25(8), 1206-1213).
Waa’ee Pelargonium Cucullatum Gaaffiiwwan Yeroo Irra Deddeebi’anii Gaafataman
1. Pelargonium cucullatum nyaatamuu danda’aa?
Lakki, summii alkaloids fi saponins irraa dhufuu danda’u irraa kan ka’e akka nyaatamuutti hin ilaalamu. Adda durummaan akka biqiltuu faayaatti fayyadama.
2. Pelargonium cucullatum maaliif oola?
Irra caalaa faayaaf iddoo biqiltuu, qamadii fannifame ykn meeshaa keessatti kan biqilu yoo ta’u, daraaraa socho’aa fi baala huccuu qabuun gatii guddaa qaba.
3. Pelargonium cucullatum qoricha aadaa keessatti fayyadamuu ni danda’amaa?
Gosoonni walqabatan faayidaa qorichaaf kan qaban yoo ta’u, qorannoo daangeffamee fi summii ta’uu danda’u irraa kan ka’e itti fayyadamni qoricha aadaa P. cucullatum galmaa’e hin jiru.
4. Pelargonium cucullatum akkamitti guddiftu?
Biyyee lalisaa, bishaan gaarii qabu, giddu galeessa hanga alkaalaayinii ta’e keessatti aduu guutuu keessatti ni guddata. Qorqorroo irraa eegumsa kan barbaadu yoo ta’u, cirracha muka lallaafaatiin babal’achuu danda’a.
5. Pelargonium cucullatum bineensota manaa irratti summii qabaa?
Eeyyee, akkuma gosoota Pelargonium hedduu, yoo liqimfame bineensota manaa irratti summii ta’uu danda’a, kunis sababa kompaawundoota keemikaalaa isaatiin dhiphina garaachaa fiduu danda’a.
6. Pelargonium cucullatum dhalataa eessaa?
Dhalataa Afrikaa Kibbaa yoo ta’u, keessumaa Keep Dhihaa yoo ta’u, naannoo aduu qabuu fi bishaan gaarii itti dhangala’u keessatti kan biqiludha.
7. Pelargonium cucullatum mana keessaa guddachuu danda’aa?
Eeyyee, meeshaalee mana keessaa ifa gahaa qaban keessatti guddachuu danda’a, garuu haala alaa qilleensi gaariin naanna’u filata.
8. Raammoonni Pelargonium cucullatum irratti dhiibbaa geessisan maali?
Innis vine weevils, aphids, thrips, fi whiteflies akkasumas dhukkuboota akka grey mold ykn pelargonium rust jedhamuuf saaxilamuu danda’a.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Adeemsa Deebi’ee Fayyadamaa Sibiilaa Qajeelfama Guutuu