Strophanthus divaricatus, commonly known as the Twisted Arrowroot is a botanical marvel that holds a special place in traditional medicine. This plants unique features and components have made it a subject of interest for researchers and herbalists alike.
Strophanthus divaricatus maatii biqiltootaa Apocynaceae keessaa tokko yoo ta’u, biqiltoota adda addaa amaloota qorichaatiin beekama. Maatiin kun biqiltoota beekamoo biroo kan akka periwinkle fi oleander of keessatti qabata. Strophanthus, gosa biqiltuun xiyyeeffannoo keenyaa keessa jiru, gosoota adda addaa amaloota walfakkaataa qaban of keessaa qaba.
Strophanthus divaricatus uumama ol ba’uu isaatiin kan beekamudha. Biqiltoonni kun hiddi isaanii qalla’aa fi socho’aa ta’e naannoo caasaa deeggarsaatti kan hidhaman yoo ta’u, kunis ifa aduu gahumsaan akka ga’u isa dandeessisa.
Baaloonni Strophanthus divaricatus salphaa, faallaa fi calaqqisaa dha. Boca lanceolate kan qaban yoo ta’u, qarri isaanii sirriidha. Baaloonni isaanii biqiltoonni akka waliigalaatti miidhagina akka qabaatan gumaacha.
Biqiltuun kun daraaraa ajaa’ibsiisaa, tuuboo fi urgooftuu ta’e ni oomisha. Daraaroonni kun akkaataa adda addaatiin halluu adii ykn kiriimii kan qaban siʼa taʼu, fakkiiwwanii fi mallattoowwan walxaxaa taʼan kan poolineetaroota qajeelchan qabu. Urgaa fi bifti daraaraa isaanii Strophanthus divaricatus biqiltuu faaya barbaadamu taasisa.
Erga poolineeshinii booda, Strophanthus divaricatus qola sanyii dheeraa fi qalla’aa ta’e ni hora. Poodonni kun sanyiiwwan qabiyyee qoricha isaaniitiin fedhii addaa qaban of keessaa qabu.
Hundeen Strophanthus divaricatus kutaa barbaachisaa biraa qoricha aadaa keessatti fayyadamudha. Yeroo baayyee kan sassaabaman, kan qophaa’anii fi bu’aa wal’aansaa isaaniif itti fayyadamu.
Amalli qoricha biqiltoonni kun kompaawundoota sochii qaban, adda durummaan gilaayikoosaayidii onnee irraa kan maddedha. Kompaawundootni kun, strophanthin fi ouabain dabalatee, hojii onnee irratti dhiibbaa guddaa qabu. Gilaayikoosaayidoonni onnee dandeettii dhiita’uu onnee cimsuu, dha’annaa onnee to’achuu fi marsaa dhiigaa fooyyessuudhaan beekamu.
Strophanthus divaricatus dhalataa naannoolee Afrikaa murtaa’oo yoo ta’u, haala qilleensaa tiroopikaalaa fi subtiroopikaalaa keessatti kan guddatudha. Biyyoota akka Naayijeeriyaa, Kaameeruun, fi Gaanaa keessatti argamuu danda’a. Biqiltoonni biyyee akka gaariitti bishaan keessaa bahu fi ifa aduu baay’ee filachuun isaanii naannolee kanneen keessatti guddina milkaa’aa akka qabaatu gumaacha.
Strophanthus divaricatus misoomsuun amala ol ba’uu isaa fi deeggarsa isa barbaachisu xiyyeeffannoo barbaada. Sanyii fi hiddi biqiltootaa kan sassaabamu amaloota qoricha ta’aniif. Sirnoonni qoricha aadaa kutaalee biqiltootaa kanneen yaaddoo fayyaa adda addaa, keessumaa kanneen sirna onnee fi ujummoolee dhiigaa wajjin walqabatan furuuf itti fayyadamaniiru.
Yeroo ammaa kanas, Strophanthus divaricatus fayyadama wal’aansaa ta’uu danda’uu isaatiin fedhii qorattootaa fi ogeeyyii baala mukaa booji’uu itti fufeera. Waa’ee biqiltoota isaa fi kompaawundoota adda isa taasisan caalaatti yeroo hiiknu, biqiltuun kun akkamitti qaama namaa wajjin akka wal qunnamu hubannoo gadi fagoo arganna.
Akkasumas Dubbisaa: 15 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Prunus Africana (African Cherry) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Strophanthus divaricatus (Twisted Arrowroot) .
1. Fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa: Strophanthus divaricatus fayyaa onnee irratti dhiibbaa gaarii qabuun beekamaadha. Biqiltuun kun kompaawundoota dha’annaa onnee to’achuuf gargaaruu fi hojii waliigalaa onnee fi ujummoolee dhiigaa deeggaran of keessaa qaba. Haalota akka arrhythmias fi palpitations to’achuuf itti fayyadamaa tureera.
2. Dambii Dhiibbaa Dhiigaa: Qorannoon akka agarsiisutti Strophanthus divaricatus sadarkaa dhiibbaa dhiigaa fayya qabeessa ta’e eeguuf gargaaruu danda’a. Wantoonni isaa sochii qaban bu’aa vaazodilatory kan qaban yoo ta’u, dhangala’aa dhiigaa sirnaan akka guddisu fi dhiibbaa ujummoolee dhiigaa irratti uumamu akka hir’isan amanama.
3. Filannoo Digitalis: 1.1. Qorichi aadaa yeroo baayyee qoricha onnee beekamaa Digitalis jedhamu irraa akka filannootti Strophanthus divaricatus fayyadameera. Glaayikoosaayidoonni onnee isaa balaa summii kuufamaa osoo hin qabaatin dhiita’uu onnee cimsuuf gargaaruu danda’u.
4. Amaloota Farra Inflammatory: 1.1. Biqiltuun kun kompaawundoota farra inflammatory kanneen sirna qaama adda addaa keessatti inflammation hir’isuuf gumaachuu danda’an qaba. Bu’aan kun haalawwan akka dhukkuba arthritis fi dhimmoota bullaa’insa nyaataa tokko tokkoof faayidaa qabaachuu danda’a.
5. Dhukkubbii Hir’isuu: Keessattuu qoricha aadaa Afrikaa keessatti dhukkubbii salphisuuf Strophanthus divaricatus fayyadamaa tureera. Amalli dhukkubbii namatti hir’isu mallattoolee dhukkubbii salphaa hanga giddu galeessaa to’achuuf gargaaruu danda’a.
6. Deeggarsa Hafuura Baafannaa: . Aadaan tokko tokko biqiltuu kana fayyadamuun rakkoolee sirna hargansuu, kanneen akka biroonkaayitii fi qufaa dabalatee furuuf itti fayyadamaniiru. Amaloonni uumamaan isaa dafqa qulqulleessuu fi ujummoo qilleensaa tasgabbeessuuf gargaaruu danda’a.
7. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Bu’aan biqiltootaa kun bullaa’insa nyaataa fayya qabeessa ta’e guddisuu fi miira garaachaa salphisuudhaan faayidaa bullaa’insa nyaataa dhiyeessuu danda’a. Nyaata nyaata bullaa’uu dhabuu salphisuu fi sochii garaachaa yeroo hunda taasisuu keessatti gargaaruu danda’a.
8. Sirna Narvii Tasgabbeessuu: Strophanthus divaricatus sirna narvii irratti dhiibbaa salphaa tasgabbeessuu qabaachuu danda’a, kunis boqonnaa fi dhiphina hir’isuuf gumaacha qaba. Yaaddoo salphaa to’achuu fi hirriba guddisuuf itti fayyadamuu danda’a.
9. Madaa Fayyisu: 1.1. Qophiiwwan Strophanthus divaricatus bakka tokkotti fayyadamuun madaa fayyisuuf gargaaruu danda’a. Amalli isaa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory ta’uun isaa infekshinii ittisuu fi adeemsa fayyina saffisiisuuf gargaaruu danda’a.
10. Dandeettii Afrodisiac: . Aadaa tokko tokko keessatti biqiltuun kun bu’aa fedhii saalaa kakaasu waliin walqabatee jira. Its believed to enhance libido fi yaaddoo fayyaa saalaa tokko tokko furuuf.
Akkasumas Dubbisaa: Faayidaa Diinagdee fi Bulchiinsa Qabeenya Qurxummii
Malawwan Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Strophanthus divaricatus (Twisted Arrowroot) Kenname Galmeessuuf .
1. Tinctures: 1.1. Tinctures dhangala’aa Strophanthus divaricatus kan meeshaa biqiltuu alkoolii keessatti liqimsuun hojjetamudha. Malli kun kompaawundoota sochii qaban biqiltootaa haala bu’a qabeessa ta’een kunuunsuun beekama. Tinctures bishaan ykn dhangala’aa biraa keessatti diluting gochuun afaaniin fudhatamuu danda’a.
2. Infuushinii: 1.1. Infuushiniin baala biqiltootaa ykn kutaalee biroo bishaan ho’aa keessatti liqimsuun wantoota isaan fayyadan baasuu kan dabalatudha. Malli kun kutaalee biqiltootaa micciiramoo ta’aniif kan mijatu yoo ta’u, shaayii baala mukaa hojjechuuf yeroo baay’ee kan itti fayyadamudha. Infusions karaa salphaa fi lallaafaa ta’een amaloota biqiltootaa itti gammadan dhiyeessu.
3. Kaapsulaa: 1.1. Dozii mijataa fi sirrii ta’eef, bu’aa ba’ii Strophanthus divaricatus kaapsulaa ta’uu danda’a. Kaapsulaan budaa ykn dhangala’aa kan of keessaa qabu yoo ta’u akka dabalata aadaa fudhatamuu danda’a. Malli kun warra doosiin sadarkaa isaa eeggate filataniif mijataa dha.
4. Dibata yeroo tokkotti: 1.1. Qophiin Strophanthus divaricatus akka dibata ykn kiriimiitti bakka tokkotti dibamuu danda’a. Isaan kun yeroo baay’ee madaa fayyisuu fi bakka tokkotti hir’isuuf kan ooludha. Bu’aa biqiltootaa kallattiin gogaa irratti dibachuun fayyina guddisuu fi yaaddoo gogaa tokko tokko furuu danda’a.
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Strophanthus divaricatus Fayyadamuun Fidu
1. 1. . Garaa kaasaa fi Garaa kaasaa: Garmalee fayyadamuun ykn sirnaan fayyadamuun Strophanthus divaricatus garaa kaasaa fi garaa kaasaa fiduu danda’a. Miidhaawwan namatti hin tolle kana irraa of eeguuf doosiiwwan gorfaman hordofuun barbaachisaa dha.
2. Jeequmsa Onnee: 1.1. Fayyadamni sirrii hin taane Strophanthus divaricatus dhiibbaa inni hojii onnee irratti qabu yoo ilaalle jeequmsa onnee fiduu danda’a. Kanaafidha sirna keessan keessatti hammachuu dura ogeessa eegumsa fayyaa waliin mari’achuun murteessaa kan ta’e.
3. 3. . Yaaddoo Ulfaa fi Harma Hoosisuu: Namoonni ulfaa fi harma hoosisan qabiyyee gilaayikoosaayidii onnee irraa kan ka’e Strophanthus divaricatus fayyadamuu irraa of qusachuu qabu. Kompaawundootni kun fayyaa haadha fi daa’imaa irratti dhiibbaa hamaa geessisuu danda’u.
Gatii Soorataa Istiroofaantuus Diivaarikatus (Twisted Arrowroot) .
1. Kaardeenoolaayidii Gilaayikoosaayidii: 1.1. Strophanthus divaricatus cardenolide glycosides kan of keessaa qabu yoo ta’u, kompaawundoota ciccimoo ta’an kanneen dhiita’uu onnee kakaasan fi fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa doosiin to’atame deeggaru danda’u, yoo garmalee fudhataman summii guddaa kan qaban ta’us.
2. Istirooyidii ulfaa: . Istirooyidoonni kun damee fi baala keessatti kan argaman yoo ta’u, amaloota saayitootoksiikii kan agarsiisan yoo ta’u, qorannoo duraa irratti hundaa’uun seelii kaansarii dhorkuu keessatti gargaaruu danda’u.
3. Sesquiterpenoids: 1.1. Hidda keessatti kan argaman, sesquiterpenoids biqiltootaaf bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory gumaachu, itti fayyadama aadaa infekshinii deeggaru.
4. Saapooniinii: 1.1. Kompaawundootni sanyii keessa jiran kun hojii ittisa qaamaa guddisuu fi faayidaa farra maaykiroobiyaanii kennuu danda’u, kunis hojii aadaa keessatti madaa fayyisuuf gumaacha.
5. Flavonoids: 1.1. Akka antioxidants ta’ee kan hojjetan flavonoids dhiphina oksijiinii hir’isuu fi miidhaa seelii irraa eeguuf gargaaru, kunis balaa dhukkuba yeroo dheeraa hir’isuu danda’a.
6. Taaniin: 1.1. Gogaa fi hidda isaa keessatti kan argamu taaniin amaloota astringent kan madaa fayyisuu fi yeroo bakka tokkotti fayyadaman inflammation hir’isuu ni dhiyeessu.
7. Alkaaloyidii: 1.1. Alkaloids kutaalee adda addaa keessatti argaman bu’aa dhukkubbii hir’isuu fi farra inflammatory kan kennan yoo ta’u, qoricha aadaa keessatti dhukkubbii hir’isuu ni deeggaru.
8. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Antioksidaantoonni kunniin inflammation hir’isuun fayyaa ittisa qaamaa kan guddisu free radicals scavenging.
9. Terpenoids: 1.1. Terpenoids baala fi sanyii keessatti argaman sochii farra maaykiroobiyaaniif gumaachu, haala gogaa fi infekshinii yaaluuf faayidaa qaba.
10. Albuuda Hordoffii: Biqiltuun kun albuuda xixiqqoo kan akka kaalsiyeemii fi maagniziyeemii kan of keessaa qabu yoo ta’u, baay’ina xiqqaa ta’us hojii lafee fi maashaalee kan deeggarudha.
Qaamonni baayooaktiiwii Strophanthus divaricatus, keessumaa cardenolides fi steroids isaa, qoricha aadaa keessatti biqiltuu humna guddaa qabu isa taasisa, garuu summii isaa irraa kan ka’e of eeggannoo guddaan fayyadamuu qaba.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Istiroofaantuus Diivaarikatus
1. Cheen et al. (1987): 1.1. Chen fi kkf. adda baafamanii fi adda baafaman kaardenolaayidii gilaayikoosaayidii Strophanthus divaricatus irraa, amaloota isaanii kan onnee kakaasu digitalis wajjin walfakkaatu agarsiisu, wal’aansa dadhabuu onnee keessatti fayyadamuu danda’u kan deeggarudha.
2. 2.. Pei-Pei An jedhamuun beekama fi kkf. (2022): 1.1. Qorannoon An fi kkf. isteeroyidii ulfaa damee fi baala Strophanthus divaricatus irraa adda baafame, sarara seelii kaansarii irratti sochii saayitootoksiikii guddaa agarsiisu, kunis faayidaa farra kaansarii qabaachuu danda’u agarsiisa.
3. 3.. Fiige fi kkf. (2023): 1.1. Fiige fi kkf. qoratee isteeroyidii saayitootoksiikii hundee Strophanthus divaricatus irraa, gilaayikoosaayidii onnee haaraa afur kanneen seelii tumoor irratti dhiibbaa farra baay’ina qaban argachuun, hojiirra oolmaa onkoloojii keessatti yaada dhiheessa.
Waa’ee Strophanthus Divaricatus Gaaffiiwwan Yeroo baay’ee Gaafataman
1. Istiroofaantuus Diivaarikaats maali?
Strophanthus divaricatus, twisted arrowroot jedhamuun kan beekamu, maatii Apocynaceae keessaa kan ta’e liana ykn biqiltuu yoo ta’u, dhalataa kibba Chaayinaa fi Kibba Baha Eeshiyaa yoo ta’u, qoricha aadaa keessatti sanyii fi hidda isaaf kan ooludha.
2. Strophanthus divaricatus qoricha aadaa keessatti akkamitti fayyadama?
Akka onnee kakaasutti, bofa ciniinnaa, miidhaan qaamaa nama gaddisiisu yaaluuf, akkasumas akka summii xiyyaatti fayyadama; sanyii fi hundee irraa kan baafame decoction keessatti ykn bakka tokkotti dibama.
3. Faayidaan fayyaa Strophanthus divaricatus maali?
Hojii onnee karaa kaardenolaayidii deeggaruun, seelii kaansarii irratti dhiibbaa saayitootoksiikii agarsiisuu fi amaloota farra maaykiroobiyaanii kennuu danda’a, qorannoowwan duraa irratti hundaa’uun.
4. Strophanthus divaricatus fayyadamuun nageenya qabaa?
Lakki, sababa gilaayikoosaayidii onneetiin summii guddaa waan qabuuf to’annoo ogeessa fayyaa jalatti qofa fayyadamuu qaba; liqimsuun dha’annaa onnee sirrii hin taanee fi miidhaa ciccimoo biroo fiduu danda’a.
5. Kompaawundootni sochii qaban gurguddoon Strophanthus divaricatus keessatti argaman maali?
Kompaawundootni ijoo kaardenolaayidii gilaayikoosaayidii, pregnane steroids, sesquiterpenoids, fi saponins kan jedhaman yoo ta’u, isaanis bu’aa qorichaafi summii isaaf gumaachu.
6. Strophanthus divaricatus wal’aansa kaansariif oolu danda’aa?
Istirooyidoonni isaa sarara seelii kaansarii keessatti sochii saayitootoksiikii agarsiisu, garuu yaala mirkanaa’e waan hin taaneef qorannoo dabalataa fi qajeelfama ogeessaa barbaada.
7. Strophanthus divaricatus eessatti biqila?
Naannoolee tiroopikaalaa kibba Chaayinaa, Veetnaam fi Laa’os keessatti kan biqilu yoo ta’u, yeroo baay’ee bosona hanga meetira 5 dheeratu keessatti akka biqiltuu ol ba’utti kan biqiludha.
8. Balaan Strophanthus divaricatus waliin walqabatee dhufu jiraa?
Eeyyee, onnee sirrii ta’uu dhabuu, dhimma bullaa’insa nyaataa fi summii fiduu danda’a; qoricha onnee wajjin kan wal-nyaatu yoo ta’u yeroo ulfaa ykn warra dhukkuba onnee qabaniif nageenya hin qabu.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Wantoota Jireenya Ilbiisota Lafa Afrikaa irratti dhiibbaa geessisan