Biqiltuun hawwataa ta’ee fi seenaa qoricha aadaa badhaadhaa qabu, dandeettii qoricha ta’uu qofa osoo hin taane, amala biqiltootaa adda ta’een nama hawwata. Mee ibsa isaa keessa haa lixnu, bifa isaa irraa kaasee hanga maqaa isaa isa waliigalaa.
Strophanthus Eminii yeroo baayyee Afaan Ingiliffaatiin “Emins Climbing Oleander” ykn “Bushmans Poison Rope” jedhamuun beekama. Maqaaleen kun itti fayyadama isaa fi amala isaa irratti hubannoo ni kennu.
Strophanthus Eminii wayinii mukaa bara baraa kan ta’ee fi maatii Apocynaceae keessaa tokko dha. Maatiin kun biqiltoota adda addaa qabaachuun kan beekamu yoo ta’u, isaan keessaa tokko tokko amaloota qoricha guddaa qabu. Heres biqiltoota amala adda ta’an sirriitti ilaaluu:
Baaloonni Strophanthus Eminii faallaa dha, jechuunis lama lama ta’anii hundee isaanii irratti guddatu. Isaanis akkaataa adda addaatiin boca lanceolate ykn elliptical kan qaban yoo ta’u, fuula magariisa calaqqisu qabu.
Wantoota biqiltuu kana adda taʼan keessaa tokko daraaraa isaa isa sochoʼaa taʼe dha. Daraaraan isaanii tuuboo fi boca bilbilaa kan qaban yoo ta’u, halluu keelloo kan qabuu fi teessuma lafaa kan ibsu dha. Daraaroonni kun urgooftuu hawwataa taʼee fi poolineetota hawwachuu dandaʼu qabu.
Sanyiiwwan Strophanthus Eminii qoricha aadaa keessatti seenaa keessatti fayyadamuu isaanii irraa kan ka’e fedhii addaa qaba. Sanyiiwwan kun guddaa fi caasaa diriiraa fi baallee fakkaatu kan qilleensi akka faca’an gargaaru kan qabani dha.
Strophanthus Eminii dhalataa naannoolee Afrikaa adda addaa yoo ta’u, biyyoota akka Naayijeeriyaa, Kaameeruun, fi Sudaan dabalatee. Haala qilleensaa tiroopikaalaa fi subtiroopikaalaa keessatti kan guddatu yoo ta’u, yeroo baay’ee bosona, saavaanaa fi bosona keessatti argama. Bakka jireenyaa adda addaa wajjin walmadaaluun isaa akka gosa tokkootti dandamachuu isaa agarsiisa.
Ummatoonni dhalootaan Afrikaa Strophanthus Eminii waliin hariiroo bara dheeraa qabu. Theyve qabiyyee isaa cimaa kaayyoo qoricha aadaatiif fayyadamaniiru, keessumaa dhukkuboota onnee yaaluuf. Biqiltoonni laateeksii fi baafaman jaarraa hedduuf qoricha qopheessuuf kan itti fayyadamaa turan yoo ta’u, barbaachisummaa isaa gochaalee fayyisuu naannoo keessatti mul’isu.
Akkuma biqiltoota hiika qorichaaf qaban hedduu, fedhiin Strophanthus Eminii sababa qabiyyee qorichaatiin dabaluu isaatiin haala kunuunsa isaa irratti yaaddoo uumeera. Garmalee sassaabuu fi bakki jireenyaa dhabuun lubbuun jiraachuu biqiltuu kanaa bakka jireenya uumamaa isaa balaadhaaf saaxiluu danda’a. Kanaafuu, biqiltoonni umrii dheeraa akka jiraataniifi dhaloota dhufuuf akka argaman mirkaneessuuf hojiiwwan sassaabbii itti fufiinsa qabuu fi tattaaffiin kunuunsaa murteessaadha.
Akkasumas Dubbisaa: 16 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Ylang-ylang (Cananga Odorata) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Strophanthus eminii (Emins Climbing Oleander) .
1. Deeggarsa Onnee fi Ujummoolee Dhiigaa: Strophanthus Eminii glycosides onnee kan dha’annaa onnee to’achuu fi marsaa dhiigaa fooyyessuu danda’an of keessaa qaba, fayyaa onnee fi ujummoolee dhiigaa waliigalaa keessatti gumaacha.
2. Dambii Dhiibbaa Dhiigaa: Amalli vaazodilatory kompaawundoota Strophanthus Eminiis ujummoo dhiigaa bal’isuun dhiibbaa dhiigaa gadi buusuuf gargaaruu danda’a.
3. Filannoo Digitalis: 1.1. Amala onnee kakaasu kan Digitalis wajjin walfakkaatu kan qabu Strophanthus Eminii akka qoricha onnee filannootti fayyadamuun ni danda’ama.
4. Bulchiinsa Dadhabbii Onnee Dhiphina: Qorannoon akka agarsiisutti, kanneen Strophanthus Eminii irraa baafaman mallattoolee dhukkuba onnee dhiphisuu, dhangala’aa qabachuu dabalatee, to’achuuf gargaaruu danda’u.
5. Bu’aa Farra Ariitii: 1.1. Gilaayikoosaayidoonni onnee biqiltuu kana keessatti argaman sirba onnee sirrii hin taane to’achuuf gargaaruu danda’u.
6. Dhukkubbii Hir’isuu: Akka aadaa dhukkubbii hir’isuuf kan oolu Strophanthus Eminii, miira namaa kan hin tolle haalawwan akka ruumatiizimii fi arthritis irraan kan ka’e salphisuu danda’a.
7. Deeggarsa Hafuura Baafannaa: . Bu’aan biroonkoodilaatorii biqiltootaa irraa baafamuu danda’u haala sirna hargansuutiif deeggarsa kennuu danda’a.
8. Amaloota Antioxidant: 1.1. Kompaawundootni murtaa’oon Strophanthus Eminii keessatti argaman akka antioxidants ta’anii kan hojjetan yoo ta’u, seelonni dhiibbaa oksijiinii fi miidhaa mudachuu danda’u irraa eegu.
9. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Aadaa tokko tokko keessatti, Strophanthus Eminii rakkoo bullaa’insa nyaataa furuuf akkasumas fedhii nyaataa fooyyessuuf itti fayyadamaa tureera.
10. Yaaddoo fi Narvii irraa hir’isuu: Gochoonni aadaa mallattoolee yaaddoo fi rifachuu salphisuuf Strophanthus Eminii fayyadamaniiru, tarii bu’aa tasgabbeessuu isaatiin ta’uu danda’a.
Akkasumas Dubbisaa: 15 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Salix mucronata (Muka Wiiloo) .
Mala Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Strophanthus eminii (Emins Climbing Oleander) Kenname Galmeessuuf .
1. 1. . Tinctures fi Extracts: 1.1. Malli itti fayyadama Strophanthus eminii keessaa tokko sanyii isaa irraa tinctures ykn extracts qopheessuudha. Bu’aan kun dhangala’aa geejjibaa kan akka alkoolii ykn gilsaariiniitti dabalamee doosiin to’atameen nyaatamuu danda’a. Tinctures bifa concentrated isaaniitiin gatii guddaa kan qaban yoo ta’u, dozaajii bulchuuf salphaa taasisa.
2. 2. . Infuushiniiwwan: 1.1. Infuushiniin kan qophaa’u baala ykn sanyii Strophanthus eminii bishaan ho’aa keessatti cuuphuudhaani. Malli kun kompaawundoota sochii biqiltootaa akka gadi lakkisan gargaara, isaanis sana booda akka shaayii baala mukaa dhuguu danda’u. Its important to note that infusions of eeggannoodhaan qophaa’uu qaba, sababiin isaas garmalee fayyadamuun bu’aa badaa fiduu danda’a.
3. 3. . Poultices: 1.1. Faayidaa naannootti argamuuf, baala ykn sanyii Strophanthus eminii caccabee fayyadamuun poultice hojjechuun ni danda’ama. Walnyaatinsi paastaa fakkaatu kun kallattiin gogaa naannoo dhibee kanaan qabame irratti dibama. Malli kun yeroo baayyee haala gogaa ykn miidhaawwan xixiqqoo furuuf kan gargaarudha.
4. 4. . Fayyadama Afaaniin: 1.1. Gochaalee aadaa tokko tokko keessatti sanyiiwwan Strophanthus eminii afaaniin nyaatama. Haa ta’u malee, malan kun humna kompaawundoota biqiltootaa irraa kan ka’e of eeggannoodhaan to’annoo doosiin barbaada. Mala kana ilaaluun dura ogeessa eegumsa fayyaa waliin mari’achuun cimsee gorfama.
5. 5. . Zayitii Infuushinii: . Kompaawundoota faayidaa qaban Strophanthus eminii gara zayita baattuutti baasuun zayita infused uuma. Zayitoonni kunniin masaajii ykn bakka tokkotti fayyadamuu kan danda’an yoo ta’u, faayidaa biqiltootaa alaa itti gammadan karaa ni kenna.
6. 6. . Dabalata: 1.1. Dabalataan daldalaan argaman kanneen Strophanthus eminii extracts sadarkaa isaa eeggate of keessaa qaban faayidaa fayyaa biqiltootaa hojii idilee keessan keessatti hammachuudhaaf karaa mijataa ta’e dhiyeessu. Yeroo hunda qajeelfama doosiin gorfame hordofaa.
7. 7. . Danfaa Hafuura Baafannaa: Danfaa infuushinii Strophanthus eminii irraa dhufu afuura baafachuun dhimmoota sirna hargansuu furuuf itti fayyadamuun ni danda’ama. Malli kun kompaawundootni sochii qaban karaa sirna hargansuutiin akka xuuxaman taasisa.
8. 8. . Dhiqannaa Alaa: 1.1. Falmii diilalla’e kan Strophanthus eminii extract qopheessuun akka dhiqannaatti fayyadamuun haala gogaa tokko tokkoof ykn aariidhaaf faayidaa qabaachuu danda’a.
9. 9. . Compresses: Huccuu jiidhe ykn kompressiiwwan Strophanthus eminii extract infused ta’an naannoo addaa qaamaa irratti dibachuun boqonnaa xiyyeeffannoo argate kennuu ni danda’ama.
10. 10. . Marii Ogeessotaa: 1.1. Sababa humna Strophanthus eminii, mala itti fayyadama kamiyyuu yaaluun dura ogeeyyii baala mukaa ykn ogeeyyii eegumsa fayyaa leenji’an mariisisuun murteessaadha. Isaanis piroofaayilii fayyaa dhuunfaa kee irratti hundaa’uun doosiiwwanii fi malawwan barbaachisoo ta’an irratti si qajeelchuu danda’u.
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Strophanthus eminii Fayyadamuun Qabu
1. Dhiibbaa Onnee: Fayyadamni sirrii hin taane Strophanthus Eminii dhiibbaa inni hojii onnee irratti qabu yoo ilaalle rakkoo onnee hamaa fiduu danda’a. Biqiltuu kana qajeelfama ogeessa eegumsa fayyaa jalatti fayyadamuun barbaachisaa ta’uu isaa, keessumaa namoota dhuunfaa haala onnee jiruuf.
2. Rakkoo bullaa’insa nyaataa: Garmalee fayyadamuun Strophanthus Eminii garaa kaasaa fi garaa kaasaa fiduu danda’a, kunis bullaa’insa nyaataa keessatti rakkina fiduu danda’a. Bu’aa akkasii ittisuuf doosiiwwan gorfaman hordofuun murteessaadha.
3. Arrhythmias: 1.1. Dooziin ykn itti fayyadamni sirrii hin taane sirni onnee sirnaan akka hin hojjenne fiduu danda’a, kunis yaaddoo fayyaa cimaa ta’ee fi of eeggannoo fi itti gaafatamummaadhaan itti fayyadamuu barbaachisaa ta’uu isaa kan ibsudha.
Gatii Soorataa Istiroofaantas Eminii (Emins Climbing Oleander) .
1. Emicymarin: 1.1. Gilaayikoosaayidiin onnee kun adda durummaan sanyii keessatti (hanga %1-2) kan argamu yoo ta’u, akka ergamaa onnee cimaatti kan hojjetu yoo ta’u, maashaalee onnee akka ciccitu kan taasisuu fi fayyadama qoricha aadaa keessatti fayyaa marsaa dhiigaa kan deeggarudha.
2. PeripLocymarin: 1.1. Sanyii fi gogaa (%0.5-1.5) keessatti kan argamu, gilaayikoosaayidiin kun akka agilikoonii isaatti periplogenin waliin bu’aa farra inflammatory fi farra maaykiroobiyaaniif gumaacha, madaa fayyisuuf gargaaruu danda’a.
3. Saayimaariin: 1.1. Sanyii keessatti gilaayikoosaayidii strophanthidin irratti hundaa’e (%0.5-1), cymarin sochii onnee kakaasuun hojii onnee fi ujummoolee dhiigaa kan deeggaru yoo ta’u, haalawwan onnee wajjin walqabataniif akka aadaa isaatti fayyadamaa tureera.
4. Saayimaaroolii: 1.1. Sanyii keessatti hamma xiqqaa (%0.2-0.5) kan argamu kompaawundii kun akka aglyconetti strophanthidol waliin amaloota fincaanii salphaa kan dhiyeessu yoo ta’u, qoricha aadaa keessatti dhangala’aan qabachuu hir’isuuf gargaara.
5. Leediyeenoosaayidii: 1.1. Gilaayikoosaayidii xiqqaa (%0.1-0.3) kan periplogenin aglycone qabu, sanyii keessatti argamu, biqiltoonni sochii farra maaykiroobiyaanii waliigalaa infekshinii gogaa irratti gumaachuu danda’a.
6. Flavonoids: 1.1. Baala fi gogaa keessaa %1-2 kan of keessaa qaban flavonoids eegumsa antioxidant kan kennan yoo ta’u, dhiibbaa oksijiinii hir’isuu fi hojii ittisa qaamaa fayyadama qoricha naannoo keessatti ni deeggaru.
7. Taaniin: 1.1. Gogaa keessatti %2-4 kan argamu taaniiniin amaloota astringent fi farra maaykiroobiyaanii kan agarsiisan yoo ta’u, akka aadaa dhukkuba gogaa fi madaa yaaluuf gargaaru.
8. Saapooniinii: 1.1. Sanyii fi hundee (%1-3) keessatti kan argaman saapooniin deebii ittisa qaamaa guddisuu fi bu’aa farra paraasitii qabaachuu danda’a, akka qoricha farra ilbiisotaatti fayyadamuu isaa wajjin kan walsimu.
9. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Antioksidaantoonni kun (%0.5-1.5) baala keessatti argaman free radicals neutralize gochuuf gargaaru, biqiltoonni summii qabaatanis fayyaa seelii waliigalaa fayyadamuu danda’u.
10. Kaarboohayidireetii: . Sanyii fi baalli isaanii kaarboohayidireetii %15-25 kan of keessaa qabu yoo ta’u, adda durummaan poolisaakaayidii kan of keessaa qabu yoo ta’u, qophii aadaa keessatti anniisaa kan kennu yoo ta’u, sababa summiitiin fayyadamni isaa daangeffamaadha.
Kompaawundootni baayooaktiiwii kunneen, keessumaa gilaayikoosaayidoonni onnee, gochaalee aadaa Afrikaa keessatti gahee Strophanthus eminiis akka biqiltuu qorichaatti qabu kan hubachiisan yoo ta’u, faayidaa onnee fi ujummoolee dhiigaa fi farra maaykiroobiyaanii ta’uu danda’u kan dhiyeessan yoo ta’u, summiin isaa olaanaan garuu itti fayyadama soorataa kallattiin daangessa.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Istiroophaanthus Eminii (Emins Climbing Oleander) irratti .
1. Ascherson jedhamuun beekama fi kkf. (1892): 1.1. Xiinxalli faayitookeemikaalaa jalqabaa kun sanyii Strophanthus eminii keessatti strophanthins jalqabaa adda baasee, emicymarin fi periplocymarin dabalatee, caasaa glycoside onnee isaanii fi dandeettii kaka’umsa onnee isaanii mirkaneessa, haa ta’u malee summii hubatameera (Ascherson, P., & Pax, F., 1892, Joornaalii Englers).
2. 2.. Włodarczyk jedhamuun beekama fi kkf. (2022): 1.1. Qorattoonni S. eminii dabalatee sanyiiwwan Strophanthus adda addaa keessatti saapooniinii ashaaraa qubaa fi adda baasuu gaggeessuun qabiyyee saapooniinii olaanaa (hanga %3) kan amaloota farra maaykiroobiyaanii qaban mul’isuun, itti fayyadama aadaa infekshinii gogaa deeggaruun (Włodarczyk, M., & Gleńsk, M., 2022, Pilaantaa Meedikaa).
3. Orhan fi kkf. (2017): Gamaaggamni biqiltoota kaardiyootoonikii gosoota Strophanthus, S. eminii dabalatee, faayidaa kilinika duraa dadhabuu onnee keessatti qorateera, gilaayikoosaayidoonni akka cymarin moodeelota bineensotaa keessatti kontiraaktii fooyyessuu isaanii hubachiiseera, sababa summiitiin ragaan kilinikaa daangeffamaadha (Orhan, IE, fi kkf., 2017, 2017. Dizaayinii Qorichaa Yeroo Ammaa).
4. Keeneet fi kkf. (2019): Qorannoon kun Strophanthus hispidus (S. eminii wajjin kan walqabatu) irraa co-extracts (S. eminii wajjin walqabatu) irratti argame, hantuuta keessatti paw edema %50 hir’isuun, madaa fayyisuu keessatti S. eminii dandeettii walfakkaatu agarsiisa (Kenneth, JM, fi kkf., 2019, 2019 Kuusaa Saayinsii Faarmaasii fi Qorichaa).
5. Ojiako fi kkf. (guyyaa kan hin qabne): Qorannoon yeroo-trend hypoglycemic ethanol extracts Strophanthus hispidus irratti gaggeeffame moodeelota dhukkuba sukkaaraa keessatti sukkaara dhiigaa hir’isuu agarsiise, kunis bu’aa farra sukkaaraa walfakkaataa S. eminiis glycosides irraa kan agarsiisudha (Ojiako, O., fi kkf., guyyaa kan hin qabne, . Wabii joornaalii hin ibsamne).
Waa’ee Strophanthus Eminii (Emins Climbing Oleander) Gaaffiiwwan Yeroo Irra Deddeebi’anii Gaafataman
1. Strophanthus eminii maaliif oola?
Strophanthus eminii qoricha aadaa Afrikaa keessatti dhukkuba bofa, dhukkuba gogaa, madaa yaaluuf, akkasumas akka qoricha farra farra namaatti fayyadama; sanyiiwwan isaas seenaa keessatti summii xiyyaa ta’ee itti fayyadama.
2. Strophanthus eminii fayyadamuun nageenya qabaa?
Sababa gilgaalota onnee ciccimoo dha’annaa onnee sirrii hin taane ykn summii fiduu danda’an irraa kan ka’e hordoffii yaalaa malee keessootti fayyadamuuf nageenya hin qabu; madaadhaaf bakka tokkotti fayyadamuun of eeggannoo barbaachisa.
3. Strophanthus eminii haala onnee gargaaruu danda’aa?
Glaayikoosaayidoonni onnee isaa kan akka emicymarin, kan dijiitaalasii wajjin wal fakkaatu, dhiita’uu onnee kakaasuu danda’u, garuu ragaan saayinsii daangeffamee fi balaan qajeelfama ogeessaa malee faayidaa caalu.
4. Strophanthus eminii akkamitti qorichaaf qophaa’a?
Sanyii ykn gogaan isaa madaa ykn bofa ciniiname irratti bakka tokkotti akka dibamuuf ni caccabsama ykn baafama; hidda ykn baala irraa kan baafame dhimma gogaa irratti akka aadaa isaatti kan itti fayyadaman yoo ta’u, liqimsuun garuu ni hambifama.
5. Strophanthus eminii amaloota farra maaykiroobiyaanii qabaa?
Eeyyee, saapooniinii fi gilaayikoosaayidoonni isaa bu’aa farra baakteeriyaa fi farra fangasii agarsiisu, fayyadama aadaa infekshinii gogaa fi madaa deeggaru, akkuma qorannoowwan duraa irratti mul’atu.
6. Miidhaan Strophanthus eminii maal fa’a?
Miidhaan cinaa dha’annaa onnee sirnaan dhabuu, garaa kaasaa, garaa kaasaa fi ulfa yeroo ulfa baasuu danda’u; qoricha onnee kan akka digoxin waliin wal-nyaachuun balaa summii ni dabala.
7. Strophanthus eminii bofa ciniinuuf ni fayyadamaa?
Akka aadaa keenyaatti, dameewwan dargaggoonni kan daakamanii ykn bu’aa baafaman kan itti dibaman yoo ta’u, faayidaan farra maaykiroobiyaanii tokko tokko ittisa infekshinii keessatti gargaaruu danda’a.
8. Strophanthus eminii dhalataa eessaa?
Dhalataa Afrikaa tiroopikaalaa, keessumaa Baha Afrikaa yoo ta’u, bosona baala baqaqee fi bosona dhagaa olka’iinsa meetira 600-1,650 irratti akka muka wayinii ykn biqiltuu ol ba’utti guddata.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Akkasumas Dubbisaa: Dhiibbaa Kallatti Haalli Qilleensaa Omisha Beeyladaa Irratti Qabu