Clerodendrum infortunatum, commonly known as “Wild Jasmine” or “Bharangi” in various regions, is a medicinal plant belonging to the family Lamiaceae. It is native to tropical and subtropical regions of Asia, including countries like India, Sri Lanka, Bangladesh and Myanmar.
This plant has a long history of traditional use in Ayurvedic and folk medicine systems for its therapeutic properties.
Clerodendrum infortunatum is a woody shrub that can grow up to 2-3 meters in height. It has simple, opposite leaves that are elliptical or ovate in shape with serrated edges.
Baaloonni isaanii akkaataa adda addaatiin magariisa dukkanaa’aa fi xiqqoo qalla’aa kan qabani dha. Biqiltuun kun daraaraa tuuboo fakkaatu kan tuutaadhaan qindaa’ee fi halluun isaa adii irraa kaasee hanga bifa pilaastikii xixiqqootti kan argamu dha.
Akkasumas Dubbisaa: 10 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Pterocarpus soyauxii (African Teak) .
Faayidaa Fayyaa Qorichaa Clerodendrum Infortunatum (Wild Jasmine) .
1. Fayyaa sirna hargansuu: Clerodendrum infortunatum faayidaa sirna hargansuu isaatiin kabaja guddaa qaba. Yeroo baayyee dhimmoota sirna hargansuu kan akka qufaa, biroonkaayitii, fi asmii furuuf itti fayyadama. Biqiltoonni kunniin dafqa karaa sirna hargansuu irraa hiikuu fi baasuuf kan gargaaran yoo ta’u, dhiphina irraa boqonnaa kan kennu yoo ta’u, hafuura baafachuu salphaa kan taasisudha.
Fakkeenyaaf, qodaa baala isaa fi hidda isaa irraa hojjetame qufaa salphisuuf fi dhangala’aa qulqulleessuuf nyaachuun ni danda’ama.
2. 2.. Farra inflammatory fi dhukkubbii namatti fidu: Biqiltuun kun kompaawundoota amaloota farra inflammatory fi analgesic qaban of keessaa qaba. Kunis haalawwan inflammatory adda addaa kan akka arthritis fi dhukkubbii lafee to’achuuf faayidaa akka qabu taasisa.
Baala fi hidda Clerodendrum infortunatum caccabee irraa hojjetame poultice ykn paste naannoo dhibee kanaan qabame irratti dibachuun dhukkubbii fi inflammation hir’isuuf gargaara. Yeroo hunda fayyadamuun namoota lafee isaaniif miira gaarii hin qabneef boqonnaa fi sochii fooyyessuu danda’a.
3. Bu’aa Farra Maayikiroobiyaanii: Clerodendrum infortunatum baakteeriyaa fi fangasii tokko tokko irratti sochii farra maaykiroobiyaanii agarsiiseera. Infeekshinii ittisuuf gargaaruu fi deebii ittisa qaamaa deeggaruuf itti fayyadamuu ni danda’ama.
Biqiltuu kana hojii idilee tokkoo keessatti hammachuun bulchiinsa infekshiniiwwan xixiqqoo keessatti gumaachuu fi fayyaa ittisa qaamaa waliigalaa guddisuu danda’a.
4. Immunomoduleeshinii: Qorannoon tokko tokko akka jedhanitti kompaawundootni biqiltootaa bu’aa immunomodulatory qabaachuu danda’u, jechuunis sochii sirna ittisa qaamaa to’achuu danda’u. Kunis namoota dhuunfaa dhibee ittisa qaamaa wajjin walqabatu qabaniif faayidaa qabaachuu danda’a.
Deebii ittisa qaamaa irratti dhiibbaa uumuudhaan, Clerodendrum infortunatum qaamni hojii ittisa qaamaa madaalawaa akka qabaatu gargaaruu danda’a.
5. Eegumsa Antioksidaantii: Biqiltuun kun kompaawundoota antioksidaantii dhiibbaa oksijiinii fi miidhaa free radical lolan akka qabu gabaafameera. Yeroo hunda Clerodendrum infortunatum fayyadamuun miidhaa seelii hir’isuu fi fayyaa waliigalaa deeggaruuf gumaachuu danda’a.
Sochiin antioksidaantii kun seelonni yeroo malee dulloomuu fi dhukkuboota tokko tokko irraa eeguuf gargaaruu danda’a.
6. Kan bullaa’insa nyaataa Gargaarsa: Fayyadamni aadaa Clerodendrum infortunatum tokko tokko dhimmoota bullaa’insa nyaataa furuu dabalata. Nyaata bullaa’uu dhabuu, dhiita’uu fi garaa keessaa namatti hin tolle salphisuuf itti fayyadamuu ni danda’ama.
Decoction diluted ykn shaayii baala mukaa baala isaa irraa hojjetame dhuguun sirna bullaa’insa nyaataa tasgabbeessuu fi bullaa’insa nyaataa fooyya’aa taasisuu danda’a.
7. Dandeettii Farra alarjii: Clerodendrum infortunatum farra alarjii qabaachuu danda’u qoratameera. Infeekshinii hir’isuu fi deebii ittisa qaamaa jijjiiruun alarjii to’achuuf gargaaruu danda’a.
Gama kanaan qorannoon dabalataa kan barbaachisu ta’us, mallattoolee alarjii salphaa furuuf mala uumamaa dhiyeessuu danda’a.
Akkasumas Dubbisaa: 10 Faayidaa Fayyaa Qorichaa Rauvolfia Mannii (Hundee Bofa Afrikaa) .
Malawwan Itti Fayyadamaa Faayidaa Fayyaa Qoricha Clerodendrum Infortunatum (Wild Jasmine) Argachuuf .
Kunoo ibsi bal’aan akkaataa Clerodendrum infortunatum faayidaa fayyaa qorichaaf qabu galmaan ga’uuf itti fayyadamuu danda’u:
1. Fayyaa sirna hargansuu: Faayidaa sirna hargansuu isaa fayyadamuuf baala fi hundee Clerodendrum infortunatum fayyadamuun decoction qopheessuu dandeessu. Baala fi hidda Clerodendrum infortunatum goggoge harka muraasa fudhachuu. Gara bishaan kooppii 2 keessatti hamma bishaan walakkaa gadi bu’utti bilcheessi.
Decoction sana caccabsuun xiqqoo qabbanaa’aa. Shaayii baala mukaa kana guyyaatti al lama, yoo danda’ame ganamaafi galgala dhuguu. Yoo barbaaddan mi’aadhaaf damma itti dabaluun ni danda’ama. Decoction kun phlegm qulqulleessuuf, karaa sirna hargansuu tasgabbeessuuf, akkasumas qufaa fi dhiphina salphisuuf gargaara.
2. Farra inflammatory fi dhukkubbii namatti fidu: Dhukkubbii fi inflammation furuuf, poultice uumuu dandeessu. Baala fi hidda Clerodendrum infortunatum haaraa caccabsuun paastaa tolchuu. Paastaa kana kallattiin bakka dhibee kanaan qabame sanatti dibadhaa.Naannoo sana huccuu qulqulluudhaan haguuguun gara daqiiqaa 30f itti dhiisaa.
Adeemsa kana akka barbaachisummaa isaatti guyyaatti si’a 2-3 irra deebi’i. Poultice kun dhukkubbii fi dhiita’uu lafee ykn bakka inflamed biroo hir’isuuf gargaaruu danda’a.
3. Bu’aa Farra Maayikiroobiyaanii: Amala farra maaykiroobiyaanii isaa fayyadamuuf, infuushinii qopheessuu dandeessu. Baala Clerodendrum infortunatum goge kanastaa tokko fudhachuu. Bishaan bullaa’aa tokko keessa kaa’i.
Gara daqiiqaa 10f akka inni cirratu taasisi, sana booda caccabsi. Infuushinii baala mukaa kana guyyaatti al tokko ykn lama dhuguu. Yeroo hunda infusion kana fayyadamuun dandeettii qaamni infekshinii ofirraa ittisuu deeggaru danda’a.
4. Immunomoduleeshinii: Bu’aa immunomodulatory ta’uu danda’uuf, Clerodendrum infortunatum akka qaama nyaata keessaniitti fayyadamuu dandeessu. Baala ykn hundee isaa nyaata bilcheessitu keessatti hammachuu, kan akka soorata ykn qamadii irratti dabaluu.
Akkasumas, akkuma armaan dura ibsametti qamadii qopheessitee yeroo hunda fayyadamuu dandeessa.Biqiltuu kana nyaata keessan keessatti hammachuudhaan deebii ittisa qaamaa madaalawaa ta’e deeggaruun ni danda’ama.
5. Eegumsa Antioksidaantii: Kompaawundoota antioksidaantii isaa irraa fayyadamuuf, decoction ykn infusion nyaachuu dandeessu. Baala ykn hidda Clerodendrum infortunatum goge fayyadamuun decoction ykn infusion qopheessuu.
Antioxidants sirna keessan keessa galchuu fi dhiphina oksijiinii ittisuuf guyyaa guyyaan fayyadamaa. Gochi kun seelonni miidhaa free radicals irraan gahu irraa eeguuf gargaaruu danda’a.
6. Gargaarsa bullaa’insa nyaataa: Deeggarsa bullaa’insa nyaataaf shaayii baala mukaa diilalla’e dhuguu dandeessu. Baala ykn hidda Clerodendrum infortunatum fayyadamuun decoction qopheessuu. Decoction bishaaniin dilute gochuun qindoomina mijataa ta’e argachuuf.
Shaayii diluted kana nyaata booda dhuguun bullaa’insa nyaataa gargaara. Shaayiin baala mukaa kun nyaata bullaa’uu dhabuu salphisuu fi hojii bullaa’insa nyaataa fooyya’aa ta’e akka guddisu gargaaruu danda’a.
7. Dandeettii Farra alarjii: Gama kanaan qorannoon osoo gaggeeffamaa jiruu, Clerodendrum infortunatum haala qoricha baala mukaa biroo alarjiif gargaaran waliin walfakkaatuun fayyadamuu yaalu dandeessu. Mallattoolee alarjii salphaa salphisuuf infusion ykn decoction baala mukaa yeroo hunda fayyadamuu.
Miidhaa Biqiltuu Qorichaa Clerodendrum Infortunatum Fayyadamuun Qabu
Clerodendrum infortunatum akka aadaa isaatti faayidaa qorichaaf kan oolu yoo ta’u, akkuma qoricha baala mukaa kamiyyuu, miidhaa cinaa qabaachuu danda’us. Miidhaawwan cinaa shan beekuu qabdan kunooti:
1. Walnyaatinsa Alarjii: Namoonni tokko tokko Clerodendrum infortunatum ykn qaamolee isaaf alarjii qabaachuu danda’u. Alarjiin gogaa salphaa irraa kaasee hanga mallattoolee ciccimoo kanneen akka ququnca’uu, dhangala’aa, dhiita’uu ykn hafuura baafachuu dadhabuutti ta’uu danda’a.
Its important to perform a patch test before using it topically and yoo alarjii biqiltoota maatii Lamiaceae keessa jiran beektan of eeggannoo gochuun barbaachisaadha, kunis mint fi sage of keessaa qaba.
2. Mufannaa Garaachaa: Clerodendrum infortunatum garmalee ykn qophii sirrii malee nyaachuun garaachaa fi garaachaa fiduu danda’a. Kunis mallattoolee akka garaa kaasaa, garaa kaasaa, garaachaa ykn garaacha dhiita’uu of keessatti qabachuu danda’a.
Balaa miidhaa akkasii xiqqeessuuf doosiiwwanii fi mala qophii gorfaman hordofuun gaariidha.
3. Wal-nyaatinsa Qorichaa: Akkuma qoricha baala mukaa hedduu, Clerodendrum infortunatum qoricha tokko tokko waliin wal-nyaachuu danda’a. Yoo qoricha ajaja ogeessa fayyaatiin kennamu fudhachaa jirtan, keessumaa kanneen sirna ittisa qaamaa irratti dhiibbaa geessisan, wal-nyaatinsa bu’a qabeessummaa ykn nageenya qoricha keessanii irratti dhiibbaa uumuu danda’u irraa fagaachuuf baala kana fayyadamuu keessan dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
4. Footo-sensitivity: Namoonni dhuunfaa tokko tokko erga Clerodendrum infortunatum bakka tokkotti fayyadamanii booda ifa aduu (photosensitivity) irratti miira qabaachuun isaanii dabaluu danda’a. Kunis yeroo aduudhaaf saaxilaman yeroo biraa caalaa dafee gogaan akka nama aarsu ykn aduu akka gubatu gochuu danda’a. Yoo youre qophii biqiltuu kanaa gogaa keessan irratti fayyadamuuf karoorfattan, waa’ee aduudhaaf saaxilamuu of eeggannoo godhaa fi qoricha aduu fayyadamuu yaadaa.
5. Ulfaa fi Harma Hoosisuu: Nageenya Clerodendrum infortunatum yeroo ulfaa fi harma hoosisuu ilaalchisee odeeffannoon jiru daangeffamaadha. Akka of eeggannootti dubartoonni ulfaa fi harma hoosisan baala kana fayyadamuu irraa of qusachuu qabu, sababiin isaas dhiibbaan inni haalawwan kana irratti qabu akka gaariitti waan hin qoratamneef, akkasumas daa’ima guddachaa jiru ykn daa’ima hoosistu irratti balaan dhufuu danda’a.
Gatii Soorataa Kileeroodendrum Infortunatum (Jasmine Bosonaa) .
1. Flavonoids: 1.1. Baalli kileeroodendrum infortunatum flavonoids kan akka apigenin fi luteolin kan badhaadhe yoo ta’u, isaanis amaloota antioxidant kan kennan yoo ta’u, free radicals neutralize gochuu fi inflammation hir’isuuf gargaaru.
2. Kompaawundoota Feenoolikii: 1.1. Asiidii kilooroojeeniik dabalatee kompaawundootni kun dandeettii farra oksijiinii biqiltuu kanaaf gumaacha kan godhan yoo ta’u, dhukkuboota dhiibbaa oksijiinii wajjin walqabatan irraa eeguu danda’u.
3. Alkaaloyidii: 1.1. Baala fi hundee keessatti kan argaman alkaloids kan akka clerodin bu’aa farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory agarsiisu, itti fayyadama aadaa infekshinii deeggaru.
4. Saapooniinii: 1.1. Baala keessatti kan argaman saapooniinoonni dandeettii ittisa qaamaa guddisuu fi farra maaykiroobiyaanii kan dhiyeessan yoo ta’u, infekshinii ittisuu fi fayyaa bullaa’insa nyaataaf gargaaru.
5. Taaniin: 1.1. Baaloonni fi gogaan isaa taaniin kan of keessaa qabu yoo ta’u, kunis bu’aa astringent kan kennu yoo ta’u, madaan akka fayyu kan taasisuu fi inflammation garaachaa kan hir’isudha.
6. Terpenoids: 1.1. Diterpenoids akka clerodin fi clerodendrin biqiltuu kana keessatti argaman sochii ilbiisota ofirraa ittisuu fi farra maaykiroobiyaanii agarsiisu, kunis qoricha aadaa keessatti itti fayyadama isaa ni deeggara.
7. Istirooyidii: 1.1. Kompaawundootni akka β-sitosterol kanneen baafaman keessatti argaman to’annoo kolestroolii deeggaruun faayidaa farra inflammatory kennuu danda’u.
8. Kaarboohayidireetii: 1.1. Baaloonni isaanii kaarboohayidireetii kan of keessaa qaban yoo ta’u, yeroo infuushinii keessatti fayyadaman akka madda anniisaa xiqqaatti kan tajaajilu yoo ta’ellee, adda durummaan qorichaaf gatii guddaa kan qabu ta’us.
9. Glycosides: Fiinolik gilaayikoosaayidoonni piroofaayilii antioksidaantii biqiltuu kanaa kan guddisan yoo ta’u, inflammation hir’isuu fi eegumsa seelii keessatti gargaaruu danda’u.
10. Albuuda (Kaalsiyeemii): . Hammi kaalsiyeemii baala keessatti argamu fayyaa lafee fi hojii maashaalee kan deeggaru yoo ta’u, madda nyaataa guddaa ta’uu baatus.
Clerodendrum infortunatum adda durummaan madda nyaataa osoo hin taane biqiltuu qorichaaf oolu yoo ta’u, kompaawundoota farra oksijiinii, farra maaykiroobiyaanii fi farra inflammatory ta’uu isaatiin gatii guddaa qaba. Fayyadamni isaa qoricha aadaa keessatti summii doosiin ol’aanaa ta’e qabaachuu danda’u irraa kan ka’e of eeggannoodhaan itti dhiyaachuu qaba.
Ragaa Saayinsii fi Qo’annoo Haala Clerodendrum Infortunatum
1. Sannigrahi jechuun kan beekamu fi kkf. (2010): 1.1. Qorannoon kun baala meetaanooliik Clerodendrum infortunatum hantuuta keessatti sochii farra inflammatory carrageenan-induced paw edema keessatti madaalee, 200 mg/kg irratti edema %50 hir’achuu agarsiise, flavonoids fi alkaloids wajjin walqabatee, inflammationiif itti fayyadama aadaa isaa kan deeggarudha (Sannigrahi, S., Mazumder, UK, Pal, D., fi Mishraa, SL, 2010) irratti kan xiyyeeffatedha.
2. Kar fi kkf. (2014): 1.1. Qorattoonni bu’aa eegumsa tiruu Clerodendrum infortunatum ethanolic leaf extract CCl4-induced liver damage hantuuta irratti qabu qorataniiru, kunis sadarkaa inzaayimii seerumi (ALT, AST) fi lipid peroxidation hir’achuu agarsiisan, kunis antioxidant flavonoids fi phenolics isaa wajjin walqabatee jira (Kar, P., Goyal, AK, Das, AP, & Sen, A.,,). 2014).
3. Das fi kkf. (2010): 1.1. Qorannoon kun sochii farra maaykiroobiyaanii baala Clerodendrum infortunatum irraa baafaman Staphylococcus aureus fi Escherichia coli irratti madaalee, sababa clerodin fi saponins irraa inhibiishinii guddaa (MIC 0.5-2 mg/mL) agarsiisuudhaan, itti fayyadama isaa infekshiniif mirkaneesse (Das, S., Bhattacharjee, D., & Bandyopadhyay, A., & Bandyopadhyay, A., 2010).
4. 4.. Neelam jedhamuun beekamafi kkf. (2010) .: 1.1. Qorannoon kun sochii farra vaayirasii baala Clerodendrum infortunatum Vaayirasii Herpes Simplex (HSV-1) irratti in vitro agarsiise, IC50 50 μg/mL, flavonoids fi diterpenoids waliin kan walqabatu yoo ta’u, kunis itti fayyadama isaa etnomedicinal infekshinii vaayirasii deeggara
5. Moodi fi kkf. (2012): 1.1. The study found that Clerodendrum infortunatum leaf extracts exhibited analgesic effects in acetic acid-induced writhing tests in mice, reducing pain by 60% at 200 mg/kg, linked to alkaloids and flavonoids, confirming its traditional use for pain relief (Modi, A. J., fi kkf., 2012) irratti kan ibsame).
6. 6.. Kumar fi kkf. (2025): 1.1. Qorattoonni dandeettii farra sukkaaraa baala Clerodendrum infortunatum hantuuta dhukkuba sukkaaraa streptozotocin-induced irratti qoratanii, hammi guluukoosii dhiigaa 500 mg/kg irratti %40 hir’achuu agarsiisan, kunis flavonoids fi kompaawundoota phenolic wajjin kan walqabatu yoo ta’u, kunis bulchiinsa dhukkuba sukkaaraa keessatti fayyadamuu isaa deeggareera
Waa’ee Clerodendrum Infortunatum (Wild Jasmine) Gaaffiiwwan Yeroo Irra Deddeebi’anii Gaafataman .
1. Clerodendrum infortunatum maaliif oola?
Qoricha aadaa keessatti inflammation, infekshinii, ho’a qaamaa, dhukkuba sukkaaraa fi dhukkubbii yaaluuf kan gargaaru yoo ta’u, yeroo baay’ee akka baala baala mukaa ykn paastaa alaa fi keessaatti fayyadamuuf kan ooludha.
2. Clerodendrum infortunatum fayyadamuun nageenya qabaa?
Fayyadama aadaatiif doosiin giddu galeessaan nageenya kan qabu yoo ta’u, doosiin ol’aanaan garuu sababa alkaloids summii fiduu danda’a; keessootti fayyadamuu dura ogeessa fayyaa mariisisuu.
3. Clerodendrum infortunatum dhukkuba sukkaaraa akkamitti gargaara?
Qorannoon akka agarsiisutti baala isaa keessaa baafamuun isaa moodeelota dhukkuba sukkaaraa keessatti hamma guluukoosii dhiigaa hir’isa, kunis sababa flavonoids fi phenolics miira insuliinii fooyyessuu irraa kan ka’e ta’uu hin oolu.
4. Clerodendrum infortunatum infekshinii yaalu danda’aa?
Eeyyee, bu’aan isaa baakteeriyaa akka Staphylococcus aureus fi vaayirasii akka HSV-1 irratti sochii farra maaykiroobiyaanii agarsiisu, kunis itti fayyadama isaa infekshiniif ni deeggara.
5. Kompaawundootni sochii qaban ijoo Clerodendrum infortunatum keessatti argaman maali?
Kompaawundootni ijoo flaavonoids, feenolic kompaawundoota, alkaloids (clerodin), saponins, fi tannins kan jedhaman yoo ta’u, kunis amaloota qorichaaf gumaachu.
6. Clerodendrum infortunatum dhalataa eessaa?
Dhalataa Kibbaa fi Kibba Baha Eeshiyaa yoo ta’u, Hindii, Baanglaadeesh fi Siriilaankaa dabalatee, haala qilleensaa tiroopikaalaa fi subtiroopikaalaa keessatti guddachaa jira.
7. Clerodendrum infortunatum qorichaaf akkamitti qophaa’a?
Baaloonni isaanii akkaataa idileetti bilcheessuun gara qamadii, kan caccabsan gara paastaa ta’anii bakka tokkotti fayyadamuuf, ykn alkooliin kan baafaman qoricha keessoo kan akka ho’a qaamaa ykn dhukkubbii hir’isuuf.
8. Clerodendrum infortunatum mana keessatti misoomsuun ni danda’amaa?
Eeyyee, haala aduu qabuu fi bishaan gaarii itti bahu keessatti akka mukaatti kan guddatu siʼa taʼu, yeroo baayʼee daraaraa adii fi baala urgooftuu qabuuf faaya taʼee kan misoomu taʼus, weerartuu taʼuu dandaʼa.
Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta’e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira gahuu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta’e waan qooddaniif hedduu galatoomaa!
Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa’edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.
Read Also: Tarree Guutuu Midhaan Gara Afrikaatti Seensa