Cedrus deodara, iyo izwi ri tshiitraliwa ḽine ḽa dovha ḽi tshi vhidzwa Deodar cedar, ndi lushaka lwa muri wa coniferous une wa vha hone vhukovhela ha Himalayas ngei South Asia. Ndi wa muṱa wa Pinaceae, une wa katela coniferous dzo ḓivheaho vhukuma sa pines, firs, na spruces.
Dzina “Deodar” ḽi bva kha maipfi a Sanskrit “deva” (zwine zwa amba “mudzimu”) na “dara” (zwine zwa amba “miri”), ḽi tshi ita uri ḽi vhidzwe uri “miri ya midzimu.
Deodar cedars ndi miri mihulwane ya muroho i sa weli ine ya vha na tshivhumbeo tsho khetheaho tsha pyramidal musi i tshi kha ḓi vha miṱuku, i tshi ya i tshi vha na ṱhoho yoṱhe musi i tshi khura. I nga aluwa ya vha nṱha vhukuma, kanzhi i tshi swika kha ṱhoho ya mitara i fhiraho 30.
Mahatsi a Deodar cedars o dzudzwa nga zwigwada kana fascicles. Aya mahatsi ndi malapfu (a swika kha sentimitha dza 2 u ya kha dza 5) nahone ndi a muvhala wa buruu-ḓiragoni, zwi tshi ita uri muri u vhe na tshivhumbeo tsho khetheaho.
Muri u bveledza zwikoni zwine zwa vha na tshivhumbeo tsha barele nahone zwi nga vha zwihulwane vhukuma, zwa swika kha sentimitha dza 13 nga vhulapfu. Hezwi zwikoni zwi vhibva nga miṅwaha mivhili nahone zwi vhofholola mbeu.
Ganda ḽa Deodar cedars iṱuku ḽi vha ḓifhifhi nahone ḽi ya tshiṱaha-tshiṱaha, ngeno miri mihulwane i tshi bveledza ganda ḽi sa leluwi na ganda ḽo omaho.
Deodar cedars dzo vha dzi tshi dzhielwa nṱha vhukuma nga ṱanda yadz̧o, ine ya vha i sa onyai nahone i tshi kona u lwisana na zwikhokhonono. Miri iyi i shumiselwa u fhaṱa, u ita fenitshara na zwine zwa shumiselwa u khavha.
Nga ṅwambo wa tshivhumbeo tshadzo tsho nakaho na mahatsi a muvhala wa buruu-ḓiragoni, Deodar cedars dzi anzela u shumiswa kha u khavha zwisimani kha miri, dzi phaka na dzi nnḓu khulwane.
Hune dza vha hone, Deodar cedars dzi ita mushumo wa ndeme kha tsiko ya zwithu zwi tshilaho, dzi tshi ṋekedza vhudzulo na zwiḽiwa kha zwipuka na zwikhokhonono zwo fhambanaho.
Naho dzoḓowela Himalayas, Deodar cedars dzo swikelela u ḓivhadzwa kha zwiṅwe zwipiḓa zwa shango zwine zwa vha na mutsho u fanaho, sa zwiṅwe zwipiḓa zwa Yuropa na Amerika Devhula.
Verengawo: Fungidziro yekuti ungashandisa marii pakurera huku 100
Hutano Hunobatsira hweCedrus Deodara (Deodara Cedar)

Cedrus deodara, kana Deodar cedar, yakashandiswa mumishonga yechivanhu kune hutano hunobatsira hwakasiyana. Hezvino zvinhu gumi nezvinomwe zvinonzi zvinobatsira hutano zvemuriwo weCedrus deodara:
1. Mishonga Inodzivirira Kuzvimba: Mafuta emuDeodar cedar anotendwa kuti ane mishonga inodzivirira kuzvimba uye akashandiswa mukukwiza muviri kuderedza marwadzo emhasuru nemajoini. Semuenzaniso, mafuta anogona kusanganiswa nemafuta anotakura uye akaiswa pamusoro peganda kunyaradza tsandanyama dzinorwadza kana kusagadzikana kwearthritis.
2. Tsigiro yekufema: Mashizha nemafuta emuDeodar cedar anofungidzirwa kuti ane hutano hwekufema. Kufema chiutsi chakaiswa mafuta emusedare kunogona kubatsira kupa zororo kubva mukuzara uye kukosora.
3. Migumisiro yeAntimicrobial: Mafuta akakosha kubva kuDeodar cedar anoti ane antimicrobial effects uye anogona kushandiswa mumhinduro dzekuchenesa dzechisikigo kana kunyungudutswa mumafuta anotakura kuti ashandiswe paganda kubatsira kurwisa hutachiona.
4. Kuzorora uye Kuderedza Kushushikana: Kunhuhwirira kweDeodar cedar kunotendwa kuti kune hunhu hunozorodza, hunobatsira kuzorora uye kuderedza kushushikana. Matanda emisedare anogona kushandiswa mu aromatherapy kugadzira mamiriro ekunyaradza.
5. Utano hweGanda: Mafuta eSidhiri anogona kuderedzwa uye akashandiswa pamusoro peganda kugadzirisa matambudziko eganda akadai semaronda, eczema, kana hutachiona hwefungus. Zvakakosha kuti uzive kuti izvi zvinofanira kuitwa nekuchenjerera, sezvo mafuta akakosha anogona kuva ane simba uye anogona kukonzera kutsamwisa kweganda kana asina kunyatso kunyoroveswa.
6. Zvivakwa zveAstringent: Makwati eDeodar cedar anoonekwa seane zvinhu zve astringent. Zvinwiwa kana zvinyorwa kubva kumakwati zvinogona kushandiswa mukuchengetwa kweganda kwechinyakare kusimbisa uye kuvandudza ganda.
7. Kuporesa Kwemaronda: Mamwe maitiro echinyakare anoshandisa zvinyorwa zveDeodar cedar kana poultices pamaronda kubatsira mukuporesa uye kudzivirira zvirwere.
8. Utano hwebvudzi: Mafuta eSidhiri anogona kuwedzerwa kuzvigadzirwa zvekuchengeta bvudzi kana kushandiswa sekurapa kwemusoro kubatsira kuchengetedza musoro une hutano nebvudzi, zvinogona kuderedza dandruff uye kukurudzira kukura kwebvudzi.
9. Kubvisa Marwadzo emuJoint: Mushonga wechinyakare unoratidza kuti kushandisa paste yakagadzirwa kubva kumakwati eDeodar cedar kana mafuta pamajoini anorwadza kunogona kupa zororo kubva kuarthritis kana rheumatism.
10. Zvivakwa zveAntifungal: Mafuta eDeodar cedar anogona kunge aine zvivakwa zve antifungal uye anogona kushandiswa mukunyika tsoka kana kushandiswa kwemusoro kugadzirisa zvirwere zvefungus senge tsoka yemutambi.
11. Tsigiro yekugaya: Mumishonga yechinyakare, zvinyorwa zveDeodar cedar zvakashandiswa kutsigira kugaya uye kurapa kusagadzikana kwekugaya. Nekudaro, humbowo hwesainzi mune izvi hune mashoma.
12. Muuyu wa Kulemetsa: Ndondomeko dziwoneka kuti zimagwiritsa nchito mkungudza wa Deodar ngati chinthu chokuthandizani kukodza bwino ndipo zingathandizenso ntchito ya impso. Komabe, muyenera kupeza upangiri wa akatswiri azachipatala musanagwiritse ntchito pazifukwa zimenezo.
13. Mankhwala Otulutsa Fungo: Mafuta ofunika kwambiri ochokera ku mkungudza wa Deodar angagwiritsidwe ntchito pochiza matenda opatsirana kuti apange malo abwino komanso okhazikika, zomwe zingathandize kusinkhasinkha komanso kulinganiza maganizo.
14. Kuwongolera Mayendedwe a Magazi: Machitidwe achikhalidwe amasonyeza kuti mafuta a mkungudza wa Deodar, akachepetsedwa ndi kugwiritsidwa ntchito popaka minofu, angathandize kuti magazi aziyenda bwino.
15. Zotsatira za Anti-Nkhawa: Fungo la mafuta a mkungudza wa Deodar lingagwiritsidwe ntchito pochiza matenda opatsirana kuti achepetse nkhawa komanso kulimbikitsa mtendere.
16. Chothawitsa Tizilombo: Fungo la mkungudza limadziwika kuti limathamangitsa tizilombo. Tchipisi ta mkungudza, masacheti, kapena mafuta ofunikira amatha kugwiritsidwa ntchito poletsa njenjete, udzudzu, ndi tizirombo tina.
17. Anti-Dandruff: Mafuta a mkungudza amatha kuphatikizidwa mu shampoos kapena mankhwala apakhungu kuti athetse vuto la dandruff komanso kukhala ndi khungu labwino.
Werenganinso: Ubwino 10 Wachipatala wa Halleria Lucida (Mtengo wa Fuchsia)
Njira Zogwiritsira Ntchito Kuti Mupeze Ubwino Wachipatala wa Cedrus Deodara (Mkungudza wa Deodar)
Cedrus deodara, kana Deodar cedar, yashandiswa mumishonga yechivanhu kune zvinangwa zvakasiyana. Heano dzimwe nzira dzakajairika dzekushandisa mishonga:
1. Mafuta Akakosha: Mafuta akakosha eDeodar cedar anotorwa kubva muhuni, mashizha, kana matavi emuti. Inoshandiswa kune aromatherapy, massage uye topical applications mushure mekunyatso kunyungudutswa. Mafuta acho anozivikanwa nekuda kwekudzikamisa uye kupa simba.
2. Steam Inhalation: Kufema steam yakaiswa madonhwe mashoma emafuta akakosha eDeodar cedar kunogona kubatsira kupa zororo rekufema nekujekesa congestion uye nekukurudzira kufema kuri nyore.
3. Topical Application: Mafuta emusidhari akanyungudutswa anogona kuiswa pamusoro peganda kune zvinangwa zvakasiyana. Inowanzosanganiswa nemafuta anotakura (akadai sekokonati kana mafuta ejojoba) kuderedza njodzi yekutsamwisa ganda. Kushandiswa kwemusoro kunogona kugadzirisa matambudziko akadai sekurwadziwa kwemajoini, kusagadzikana kwemhasuru, uye matambudziko eganda.
4. Massage: Mafuta emusidhari eDeodar, kana akasanganiswa nemafuta anotakura anogona kushandiswa mumamorekisi kuderedza kushushikana kwemhasuru, kukurudzira kuzorora, uye kupa zororo kubva pakurwadziwa.
5. Compresses: Infused compresses inogona kugadzirwa nekunyorova jira mumhinduro yemafuta emusidhari akanyungudutswa nemvura inodziya. Izvi zvinomanikidza zvinogona kuiswa kune dzimwe nzvimbo dzemuviri kubatsira nekurwadziwa kwemunharaunda kana kuzvimba.
6. Aromatherapy: Kunhuhwirira kunofadza uye kunodzikamisa kwemafuta akakosha eDeodar cedar kunogona kuparadzirwa mumhepo uchishandisa aromatherapy diffusers kana kuwedzerwa kumisanganiswa yepotpourri kugadzira nzvimbo inozorodza.
7. Baths: Madonhwe mashoma emafuta akakosha eDeodar cedar anogona kuwedzerwa kubhati rinodziya kuti rizorore uye ribatsire ganda. Nekudaro, kunyungudutswa kwakakodzera kwakakosha kudzivirira kutsamwisa ganda.
8. Masacheti ne Potpourri: Maveji e cedar akaomeswa kana mafuta akakosha e cedar anogona kushandiswa kugadzira masacheti kana potpourri, iyo isingawedzeri kunhuwirira kunofadza kunzvimbo chete asiwo inobatsira kudzinga zvipembenene.
9. Herbal Infusions: Ma infusions akagadzirwa kubva kumashizha eDeodar cedar kana bark anogona kushandiswa mumishonga yechivanhu kutsigira kugaya, kunyangwe kushandiswa uku kunofanirwa kuswededzwa nekuchenjerera uye zviri nani pasi pehutungamiri hwenyanzvi yezvehutano.
Migumisiro Yekushandisa Cedrus Deodara Medicinal Plant
Nepo Cedrus deodara, kana Deodar cedar, iine mashandisirwo echinyakare uye mabhenefiti ehutano, zvakakosha kuti uzive nezvinogona kuitika nemhedzisiro uye matanho ekuchengetedza paunoishandisa kune zvinangwa zvekurapa. Hezvino zvimwe zvekufunga:
1. Kugumbuka Kweganda: Mafuta akakosha asina kunyoroveswa kubva kuDeodar cedar anogona kuomarara paganda uye kukonzera kutsamwa. Nguva dzose nyorovesa mafuta akakosha zvakanaka mumafuta anotakura usati waisa pamusoro. Ita bvunzo yechigamba panzvimbo diki yeganda kuti uone kana paine chero maitiro akaipa.
2. Maitiro Ekurera: Vamwe vanhu vanogona kunge vachinzwa kana kuti vachirwara nezvikamu zvemafuta e cedar. Kana ukasangana nekukwenya, kutsvuka, kuzvimba kana chero humwe maitiro ekurera, rega kushandisa pakarepo uye tsvaga kurapwa kana zvichidikanwa.
3. Kunzwa Kwekufema: Kufema kwemafuta e cedar akasimba kuburikidza nemhepo kana diffusers kunogona kukonzera kunzwa kwekufema mune vamwe vanhu. Shandisa mafuta akakosha munzvimbo dzine mhepo yakanaka uye dzivisa kufema kwakanyanya.
4. Dzuḓuvho ḽa maṱo: Maḽiḓi maṅwe a ndeme, u katela na maḓi a muṱavhaṱavha, a nga engedza u pfa haḓiḓuvha na marangaphanḓa a UV, zwi tshi nga ḓisa u fhisea kana u swa ha lukanda musi lukanda lwoṱhe lu tshi vha kha ḓiḓuvha. Iledzani u dzula kha ḓiḓuvha nga murahu ha u shumisa maḓi a muṱavhaṱavha kha lukanda.
5. U shumisa nga ngomu: A zwi themendelwi u ṱanzwa Deodar cedar kana maḓi a hone a ndeme nga ngomu hu songo itwa ndaela yo teaho u bva ha muthu wa zwa mutakalo a re na vhutsila. Zwiṅwe zwiṱirukutuku zwi re kha tshimela zwi nga vha na khombo kana zwa vha na mvelelo dzi songo lavhelelwaho musi zwi tshi khou ṱanzwiwa.
6. U kwamana na mishonga: Arali ni tshi khou nwa mishonga, ṱanḓa na muthu wa zwa mutakalo ni sa athu shumisa zwithu zwa Deodar cedar, zwihuluhulu kha tshivhumbeo tshoṱhe tsha maḓi a ndeme. Hu na khonadzeo ya u kwamaniswa na mishonga kana vhuimo ha mutakalo vhu re hone.
7. Vhafumakadzi vha re na thumbu na vhane vha khou mamisa: Vhathu vha re na thumbu na vhane vha khou mamisa vha tea u ṱhogomela musi vha tshi khou shumisa maḓi a ndeme, u katela na maḓi a muṱavhaṱavha. Maḓi manzhi a ndeme a a thuḓa a sedzuluswa nga vhuḓalo malugana na tsireledzo yawo musi vhafumakadzi vha tshi khou vha na thumbu na u mamisa.
8. Vhana na zwifuwo zwifuwiwaho: Maḓi a ndeme a nga vha na maanḓa vhukuma nahone a nga kwama vhana na zwifuwo zwifuwiwaho nga nḓila yo fhambanaho na vhathu vhahulwane. U ṱhogomela ho engedzeaho hu a themendelwa musi ni tshi khou shumisa maḓi a ndeme tsini navho.
9. Vhutsila ha zwibveledzwa: Vhutsila ha maḓi a ndeme vhu nga fhambana nga maanḓa. Nḓowelo khethani mbrandi dzi huliseaho dzine dza ṋetshedza maḓi o kunaho, a thekhinikha a si na zwiṱangadzisi kana zwithu zwi songo kunaho.
10. Vhathu vha pfaho vhuṱungu: Vhaṅwe vhathu vha nga pfa vhuṱungu vhukuma nga maḓi a ndeme kana mishonga ya zwiliḓwa nga u angaredza. Ndi vhuṱali u thoma nga vhuṱuku nahone na sedza uri hu na mvelelo naho i ifhio ni sa athu i shumisa nga vhuḓalo.
11. Mishonga Yemuviri: Kana iwe uine nhoroondo yezvirwere zveganda, mamiriro eganda, kana zvimwe zvinetso zvekurapa, bvunza nyanzvi yezveutano usati washandisa Deodar cedar kana mamwe mafuta anokosha.
Ukoshi Hwezvokudya zveCedrus Deodara (Deodar Cedar)

1. Mafuta Anokosha: Huni dze Deodar cedar nematsono zvine mafuta anokosha, kunyanya himachalene ne atlantone, anoshandiswa mumishonga yechivanhu nekuda kwezvivakwa zvawo zvinodzivirira kuzvimba uye zvinouraya utachiona.
2. Terpenoids: Muti wacho rinoshandiswa pakunyaradza matambudziko ekufema uye mamiriro eganda.
3. Flavonoids: Inowanikwa mumitsono, flavonoids inopa antioxidant effects, inogona kudzivirira masero kubva mukukuvadzwa kweokisijeni kana ichishandiswa mukugadzirira mishonga yemakwenzi.
4. Phenolic Compounds: Izvi zvikamu zviri mumakwati nematsono zvinopa antioxidant uye zvinobatsira kuderedza kuzvimba, zvinotsigira mashandisiro echinyakare ekuporesa maronda.
5. Sesquiterpenes: Iripo mumafuta anokosha, sesquiterpenes se alpha-cedrene ine hunyoro, inowanzoshandiswa mu aromatherapy kuderedza kushungurudzika.
6. Lignans: Huwandu hushoma muhuni hunogona kubatsira mukushandiswa kwayo kwechinyakare mukuderedza marwadzo uye sekudzivirira zvipembenene mukuchengetedza zvinoshandiswa.
7. Tannins: Makwati ane tannins, ane astringent properties, anobatsira mukuporesa ganda nekuderedza kuzvimba mumishonga yechivanhu.
8. Zvinhu Zvinopfungaira: Mashizha nemuti zvinoburitsa zvinhu zvinopfungaira zvine simba rekuuraya utachiona, izvo zvange zvichishandiswa kare kuchengetedza zvinhu nekudzivirira zvipembenene.
9. Asidhi yeResin: Resin ine asidhi yakadai se deodaric acid, iyo inogona kutsigira kushandiswa kwayo mumafuta ekuzora ekurwadziwa kwemajoini nekutsamwa kweganda.
10. Makori mashoma ekudya: Mutidhari weDeodar haudyike sechikafu, saka haupi makori akawanda, asi zvinhu zvawo zvinoshanda zvinokosheswa mukushandiswa kwekurapa.
Uchapupu hwesainzi neZvidzidzo zveNyaya dzeCedrus Deodara (Deodar Cedar)
1. Kushanda kwekuuraya utachiona: Shinde et al. (2009) yakawana kuti mafuta anokosha kubva kuCedrus deodara airatidza kushanda kwakasimba kwe antibacterial kurwisa Staphylococcus aureus ne Escherichia coli, ichitsigira kushandiswa kwayo mumishonga yechivanhu inouraya utachiona (Shinde, U. A., Kulkarni, M. S., et al. (2009). Kushanda kwe antibacterial kwemafuta anokosha kubva kuCedrus deodara. Indian Journal of Pharmaceutical Sciences, 71(3), 324-326).
2. Mhedzisiro inodzivirira kuzvimba: Shinde et al. (1999) yakaratidza kuti mafuta emuti weCedrus deodara akaderedza kuzvimba mumakonzo, ichisimbisa kushandiswa kwayo kwechivanhu kweakurasia nekurwadziwa kwemajoini (Shinde, U. A., Phadke, A. S., Nair, A. M., et al. (1999). Zvidzidzo zvekutanga pamusoro pemhedzisiro inodzivirira kuzvimba uye inoderedza marwadzo yemafuta emuti weCedrus deodara. Journal of Ethnopharmacology, 65(1), 21-27).
3. Mphamvu Zotsutsana ndi Fungi: Chaudhary et al. (2011) adanenanso kuti mafuta ofunikira a Deodar cedar amateteza kukula kwa bowa, makamaka Aspergillus niger, zomwe zikuwonetsa kuthekera kwake pochiza matenda achilengedwe a antifungal (Chaudhary, A. K., Ahmad, S., & Mazumder, A. (2011). Kuthekera kwa Antifungal wa mafuta ofunikira a Cedrus deodara. Journal of Pharmacy Research, 4(6), 1817-1819).
4. Ntchito Yoteteza Tizilombo: Singh et al. (1988) adawonetsa kuti mafuta a Cedrus deodara anali othandiza ngati chinthu chachilengedwe choteteza tizilombo toyambitsa matenda a udzudzu komanso tizilombo toyambitsa matenda, chifukwa cha sesquiterpenes yake yosinthika (Singh, D., & Agarwal, S. K. (1988). Himachalol ndi β-himachalene: Mfundo zoteteza tizilombo ta Cedrus deodara. Phytochemistry, 27(8), 2513-2515).
5. Mphamvu ya Antioxidant: Tiwari et al. (2001) adapeza kuti zinthu zochotsedwa m’singano za Cedrus deodara zinali ndi antioxidant yamphamvu, chifukwa cha mankhwala a phenolic, zomwe zimathandizira kugwiritsa ntchito kwake pazinthu zokhudzana ndi kupsinjika kwa okosijeni (Tiwari, A. K., Srinivas, P. V., et al. (2001). Zigawo zogwira ntchito zaulere zochokera ku Cedrus deodara. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 49(10), 4642-4646).
Mafunso Ofunsidwa Kawirikawiri Okhudza Cedrus Deodara (Deodar Cedar)
1. Cedrus deodara ĩni ikoreshwa kũ?
Mũtĩ wayo, maguta, na mahĩndĩ makoragwo makĩhũthĩrũo ũgima-inĩ wa kĩbũrũri, ũtherapĩ-inĩ wa gũtũma mũndũ atũũre wega, na ta ndawa ya kũũraga tũnyamũ, mũno mũno nĩ ũndũ wa ũru wa ngoro, mathĩna ma mĩhũmũ, na mathĩna ma ngothi.
2. Maguta ma mũkatharĩ ma Deodar nĩ magũrũkĩte nĩ ũndũ wa ngothi?
Rĩrĩa matĩũrũrũkĩtio wega, nĩ magũrũkĩte nĩ ũndũ wa gũthikĩrũo ngothi-inĩ no mangĩtũma mũndũ araare ngothi; hingo ciothe gereria mbere.
3. Cedrus deodara angĩkorũo akĩhũthĩrũo ũtherapĩ-inĩ wa gũtũma mũndũ atũũre wega?
Ĩĩ, maguta macio nĩ makoragwo makĩhũthĩrũo ũtherapĩ-inĩ wa gũtũma mũndũ atũũre wega nĩ ũndũ wa kũringithia na kũũrũrũkia mũtangĩko nĩ ũndũ wa sesquiterpenes ciao cia kũrehe ũhurũko.
4. Mũkatharĩ wa Deodar nĩ ũrĩĩkũ?
Aca, ndũrĩĩkũ; kemĩko ciayo nĩ cikoragwo cĩkĩhũthĩrũo ũgima-inĩ no ciĩhĩtie rĩrĩa mũndũ angĩrĩa mũingĩ.
5. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga Cedrus deodara ĩkorũo ĩrĩ ya bata mũno kĩbũrũri?
Nĩ ĩrĩĩtwo “Devadaru” bũrũri-inĩ wa India, nĩ theru ũndũ-inĩ wa Hĩndũ, kaingĩ ĩhandagwo hakuhĩ na mathemba, na mũtĩ wayo nĩ ũkoragwo ũkĩhũthĩrũo kũbatha mĩhianano ya ndini na ũbumba.
6. Mũkatharĩ wa Deodar nĩ ũũragaga tũnyamũ?
Ĩĩ, maguta macio na mũtĩ nĩ ciagwati nĩ ũndũ wa gũũraga tũtũ twa ndũũngũ na twa kũigĩra indo nĩ ũndũ wa kemĩko iria imĩthũka ta himachalene.
7. Mũkatharĩ wa Deodar ũngĩkũra nzaũ-inĩ irĩ heho?
Nĩ ũgakũra wega nzaũ-inĩ cia USDA 7-9, ũkĩhurũkĩria heho nginya -12°C no ũgaĩthereirio tĩĩri mwega na nzaũ nene.
8. Kũrĩ na mathĩna mangĩ thutha wa gũhũthĩra indo cia mũkatharĩ wa Deodar?
Gũthika ngothi-inĩ no gũtũme mũndũ araare ngothi, na gũthika mwĩrĩ-inĩ ti kũũgĩrĩrio nĩ ũndũ wa ũĩtu; ũngĩra ndagĩtarĩ mbere ya gũhũthĩra.
Verenga Uyezve: Hove Hadzi Nenzira Dzadzo dzekubereka

