Artemisia pontica, inozivikanwa zvakajairika seRoman wormwood kana petite wormwood, chirimwa chinogara chiripo chemishonga chinowanikwa mumhuri yeAsteraceae. Inowanikwa munharaunda dzeEurope neWestern Asia. Chirimwa chinozivikanwa nekushandiswa kwacho kwakaitwa kare mumishonga yechinyakare uye nemarapiro acho anonhuhwirira.
Artemisia pontica inowanzokura kusvika pakakwirira ingangoita masendimita 30 kusvika 60. Iine mashizha akachekwa zvakanaka, akafanana nefern ayo ari girini-girini. Mashizha akafukidzwa nemvere dzakanaka, zvichiita kuti ataridzike sesirivheri. Chirimwa chinoburitsa maruva madiki eyero mumapoka panguva yezhizha.
Artemisia pontica ine nhoroondo refu yekushandiswa mumishonga yechinyakare, kunyanya mumagariro ekuEurope neMiddle East. Makomboni anovava ari muArtemisia pontica anotendwa kuti anokurudzira maitiro ekugaya uye anobatsira kuderedza kusagadzikana kwekugaya.
Yakashandiswa kuwedzera chido chekudya uye kuvandudza kugaya nekukurudzira kubudiswa kwemajusi emudumbu. Kumwe kushandiswa kwechinyakare kunosanganisira zvivakwa zvinodzivirira kuzvimba zvechirimwa, izvo zvakashandiswa kugadzirisa mamiriro akadai searithritis uye kurwadziwa kwemajoini.
Hunhu hwekunhuhwirira hwechirimwa hwakatungamirirawo mukushandiswa kwayo mukugadzirira kwemishonga yemakwenzi nezvinwiwa nekuda kwekunhuhwirira kwavo uye zvinogona kubatsira mukurapa. Artemisia pontica yakashandiswa kare kugadzirisa matambudziko akasiyana-siyana emudumbu nematumbu, kusanganisira kusagaya kwezvokudya uye kuzvimba.
Hunhu Hwekudya hweArtemisia pontica (Roman Wormwood)
1. Mafuta Akakosha: Artemisia pontica ine mafuta akakosha anochinja-chinja, kusanganisira thujone, iyo inobatsira mukunhuhwirira kwayo kwakasiyana uye kuravira. Aya mafuta anoshandiswa muhuwandu hudiki muzvinwiwa zvakaita seabsinthe ne vermouth, ichipa mabhenefiti ekunhuhwirira asi kwete kukosha kwemakoriyori kana zvinovaka muviri.
2. Sekwiteriphene Lactones: Izvi zvinhu zvinovava, zvinowanzoitika mumhando dzeArtemisia, zvinotendwa kuti zvinokurudzira kugaya nekukurudzira bile uye gastric juice secretion. Vanogona kunge vane anti-inflammatory uye antimicrobial properties, kunyangwe vasiri sosi yakananga yezvinovaka muviri.
3. Flavonoids: Artemisia pontica inogona kunge iine flavonoids, ayo ari antioxidants anobatsira kurwisa oxidative stress mumuviri. Izvi zvinhu zvinogona kutsigira hutano hwemasero asi zviripo muzvikamu zvidiki.
4. Phenolic Acids: Phenolic compounds muRoman wormwood inogona kupa antioxidant uye anti-inflammatory effects, ichipa hutano hwese kana ikadyiwa muhuwandu hushoma, senge mumati kana tinctures.
5. Terpenoids: Izvi zvinhu zvinopa antimicrobial yechirimwa uye zvivakwa zvinodzivirira zvipembenene. Kunyangwe isiri chikafu chikuru, vanogona kutsigira hutano zvisina kunanga kuburikidza nemhedzisiro yavo ye bioactive.
6. Bitter Principles (Absinthin): Izvo zvinovava mu Artemisia pontica, senge absinthin, zvinokurudzira kudya uye kugaya, izvo zvinogona kutsigira zvisina kunanga kunwiwa kwezvinhu kana zvashandiswa seyamuro yekugaya.
7. Tannins: Tannins muRoman wormwood ine astringent properties, iyo inogona kubatsira mukuporesa maronda uye kuderedza kuzvimba kana ikaiswa pamusoro kana kudywa muzvidimbu zvidiki.
8. Alkaloids: Zvidimbu zvidiki zve alkaloids zvinogona kuvapo, zvichipa zvinonyaradza zvinyoro kana zvinokurudzira, sezvakacherechedzwa mumishonga yechivanhu yeBulgaria uko chirimwa chinoshandiswa sechinyaradzo.
9. Maemurisi: Izvi zvinogona kunge zvine mishonga inodzivirira kugwamba kweropa uye inodzivirira kuzvimba, kunyangwe zvazvo zvipimo zvavo zvezvokudya zvishoma uye migumisiro yavo inoenderana nehuwandu hwemishonga inoshandiswa.
10. Zvicherwa Zvidiki: Kufanana nemimwe miriwo yakawanda, Artemisia pontica inogona kunge iine zvicherwa zvishoma zvakaita semagnesium kana potassium, asi izvi hazvina kukwana kuti zvishande sechinhu chikuru chezvokudya.
Hutano Hwekurapa HweArtemisia pontica (Roman wormwood)

Artemisia pontica, kana kuti Roman wormwood, chirimwa chinorapa chagara chichishandiswa kune zvakasiyana-siyana zvehutano. Kunyange zvazvo zvimwe zvezvakanakira izvi zvine nhoroondo yakareba, zvakakosha kuziva kuti tsvakurudzo yesayenzi paArtemisia pontica ishoma.
Hezvi zvimwe zvezvinhu zvinozivikanwa zvehutano hwekurapa zveArtemisia pontica.
1. Rubatsiro rweKugaya: Artemisia pontica inotendwa kuti ine zvinhu zvinobatsira kugaya zvinogona kubatsira mukusimudzira kugaya kwakanaka uye kuderedza kusagadzikana kwekugaya. Inofungidzirwa kuti inomutsa kugadzirwa kwemajusi ekugaya, izvo zvinogona kuvandudza kuputsika kwezvokudya. Semuenzaniso, munhu ari kusangana nekuzvimba kana kusadya zvakanaka anogona kushandisa Artemisia pontica infusion kuti zvichida kuderedza zviratidzo zvavo uye kusimudzira kugaya kwakatsetseka.
2. Kumutsa Chido cheKudya: Zvimwe zvinowanikwa muArtemisia pontica zvinonzi zvine simba rekuwedzera chido chekudya. Izvi zvinogona kubatsira vanhu vane chido chekudya chakaderera nekuda kwehurwere kana zvimwe zvinhu. Semuenzaniso, mumwe munhu ari kupora kubva kuhurwere anogona kushandisa Artemisia pontica senzira yechisikigo yekubatsira kudzorera chido chavo chekudya uye kuwanazve simba.
3. Zvinhu Zvinodzivisa Kuzvimba: Mamwe mashandisirwo echinyakare eArtemisia pontica anosanganisira kugona kwayo kudzivisa kuzvimba. Muti uyu unogona kushandiswa kuderedza marwadzo emajoini kana kusagadzikana kunoenderana nemamiriro ezvinhu anozvimba akadai seArthritis. Vanhu vari kutsvaga dzimwe nzira dzekudzora kuzvimba vanogona kuongorora Artemisia pontica senzira inogona kubatsira yechisikigo.
4. Zvinonhuhwirira uye Zvinodzikamisa: Unhu hunonhuhwirira hweArtemisia pontica hunogona kuve nemhedzisiro inodzikamisa uye inonyaradza pamuviri nepfungwa. Aromatherapy ine Artemisia pontica mafuta akakosha inogona kushandiswa kuderedza kushushikana, kusimudzira kuzorora, uye kugadzira nharaunda inodzikamisa. Izvi zvinogona kusanganisira kuwedzera madonhwe mashoma emafuta akakosha kune diffuser kana yekugezera.
5. Magadzirirwo Emishonga Yechivanhu: Mune dzimwe tsika, Artemisia pontica yakashandiswa mukugadzirira kwemishonga yechivanhu. Izvi zvinogona kusanganisira teas, tinctures, kana poultices yakagadzirwa kubva mumashizha emuti kana maruva. Semuenzaniso, tii yemishonga yakagadzirwa kubva kuArtemisia pontica inogona kudyiwa kugadzirisa kusagadzikana kwemudumbu kudiki kana kusimudzira kuzorora usati warara.
6. Tsigiro yeGastrointestinal: Artemisia pontica yakashandiswa kare kutsigira hutano hwegastrointestinal. Inogona kushandiswa kugadzirisa nyaya dzekugaya zvinyoro zvakadai sekufema kana kusagadzikana. Vanhu vari kutsvaga nzira dzechisikigo dzekuchengetedza hutano hwegastrointestinal vanogona kuongorora mabhenefiti anogona kuitika eArtemisia pontica.
7. Kushandiswa Kwenyika: Zvinhu zvinonhuhwirira zveArtemisia pontica zvinogona kuita kuti zvive zvakakodzera kushandiswa kwekunze. Semuenzaniso, mafuta akaiswa neArtemisia pontica anogona kushandiswa kukwiza muviri kuti zvingangobvisa kunetseka kwetsandanyama uye kusimudzira kuzorora.
Verengawo: Maruva eSoybean: Kukosha Kwehupfumi, Mashandisirwo uye Zvigadzirwa Zvemashure
Nzira dzekushandisa nadzo kuwana Mabhenefiti Eutano Anopiwa neArtemisia pontica (Roman wormwood)
1. Mutsigiri wekugaya chikafu: Kuti ushandise Artemisia pontica semutsigiri wekugaya chikafu, unogona kugadzira tii yemishonga nekunyika mashizha akaomeswa eArtemisia pontica mumvura inopisa. Shandisa zviri pakati pe1 kusvika ku2 zvipunu zve mashizha akaomeswa mukapu yemvura imwe neimwe. Rega mashizha anyike kwemaminitsi angangosvika 5 kusvika ku10, wozosefa wonwa tii iyi usati wadya kana wapedza kudya. Makomponi anovava ari mutii iyi angabatsira kukurudzira majuzi ekugaya chikafu nekutsigira kugaya chikafu.
2. Kunyandura Chido Chekudya: Kuti unyandure chido chekudya, unogona kubika musanganiswa uchishandisa mashizha eArtemisia pontica. Tevedza matanho akafanana neaya eti yemutsigiri wekugaya chikafu yataurwa pamusoro. Kunwa tii iyi usati wadya kungabatsira kuwedzera chido chako chekudya. Rangarira kuti mhinduro dzemunhu mumwe nemumwe dzinogona kusiyana, saka tarisa maitiro anoita muviri wako.
3. Mushonga Unoderedza Kuzvimba: Kuti uwane mabhenefiti ekuderedza kuzvimba, unogona kugadzira mushonga uchishandisa mashizha matsva kana akaomeswa eArtemisia pontica. Pwanya mashizha kuti ubudise makomponi awo anokunhuhwirira wozoaisa zvakananga panzvimbo yakakuvadzwa, senge majoini ari kurwadza kana kuzvimba. Fuka mushonga uyu nejira rakachena worega uri panzvimbo iyi kwemaminitsi angangosvika 15 kusvika ku30. Bvisa wo sukura nzvimbo yacho zvinyoro nyoro.
4. Mafenya a kunukhiritsa: U itela mafenya a kunukhiritsa no vhuyani ha Artemisia pontica, ni nga shumisa muto wa hone wa ndeme kha mafenya a kunukhiritsa. Shelelani madonthi a si gathi a muto wa ndeme kha tshithu tsha u hasha kana ndilivhani ya maḓi a u fhisa. Shemulani muya kana munukho wo hashiwaho u itela u sika vhupo vhu homolosaho. Ni nga dovha hafhu na shela donthi kana mbili dza muto wa ndeme maḓini aṋu a u ṱamba u itela u dzula no homolowa.
5. Ndulamiso dza zwiṱireni dza sialala: Ndulamiso dza zwiṱireni dza sialala dzi ngaho tinctures na decoctions dzi nga itwa u bva kha Artemisia pontica. Tincture i katela u dzula lwa tshifhinga tshilapfu ha zwishumiswa zwa tshimela kha halwa, ngeno decoction i tshi itwa nga u bika zwishumiswa zwa tshimela maḓini. Tevhelani risepe dzo livhaho na ndaela dza u ita ndulamiso hedzi u itela u khwaṱhisedza u bviswa ho teaho ha dzikonṱa dza ndeme.
6. Thee ya thikhedzo ya malwadze a dumbu: U itela u tikedza mutakalo wa malwadze a dumbu, lugisani thee ni tshi shumisa maṱari o omiswaho a Artemisia pontica. Tevhelani nyito dzi fanaho sa thee ya thuso ya u gaya zwiḽiwa. U nwa thee iyi misi yoṱhe zwi nga thusa u tandulula u sa homolowa huṱuku ha malwadze a dumbu. Ivhani na vhulondi kha tshimoṱo, samusi u shumisa hu hulwane zwi nga ita uri hu vhe na mvelelo dzi si dzavhuḓi.
7. Muḓifho wa u ḓodza wa Topical: U itela u shumisa ha topical, ni nga sika muḓifho wo shelwaho Artemisia pontica. Shelelani maṱari o omiswaho kana maswa a Artemisia pontica kha muḓifho u takusaho (sa muḓifho wa muolivi kana wa coconut) nahone ni litshe mutakanyo u dzula fhethu hu rotholaho, hu swifhalaho vhege dzi si gathi. Sielani muḓifho nahone ni u shumisele u masazha u itela u fhungudza vhuḓinḓeleli ha musipha na u ṋetshedza mvelelo i homolosaho.
Vhalani hafhu: Nḓivho dza Mutakalo dza 10 dza Dacryodes edulis (Pera ya Afrika)
Artemisia pontica ĩmĩra yakanishi yĩ na vĩthĩ wa kwĩthema Ũseo wa ũima wa mwĩrĩ wa Artemisia pontica (Roman wormwood)Artemisia pontica ĩmĩra yakanishi yĩ na vĩthĩ wa kwĩthema

O na gũtuĩka Artemisia pontica, kana Roman wormwood, ĩratũmĩkĩra tene nĩ ũndũ wa mĩtĩkĩ yayo ya kũhonia, no kũmenya atĩ gũtũmĩra mĩtĩ ya kũhonia, o na Artemisia pontica, no gũkorũo na vĩthĩ na kĩrĩkanĩro.
ĩno nĩ mĩerekere ĩmwe ya vĩthĩ na maũndũ ma gwĩciria ĩrĩa yũmĩĩtie na gũtũmĩra ĩmĩra ya Artemisia pontica:
1. Ũrũrũ: Artemisia pontica ĩkoragwo na mĩthemba ta maguta ma bata marĩa mangĩkorũo marũrũ mũno. Gũtheria mũno ĩmĩra ĩyo, mũno mũno ĩrĩ na thũbũ, no gũtũme mũndũ acooke, agakorũo na kĩnyũrũ, akathũũra, o na gũtheria ciĩga cia mwĩrĩ.
2. Mĩcooko ya Ngũngĩ: Andũ amwe no matikanĩre na mĩmera ya famĩlĩ ya Asteraceae, ĩrĩa ĩtanaga na Artemisia pontica. Mĩcooko ya ngũngĩ no ĩthũke kuuma kũnyũrũka kũndũ gũkũĩra ngũngĩ nginya ciĩra ta kũũrũo nĩ hinya kana anaphylaxis. Ũngĩkorũo ũĩ atĩ wĩ na ngũngĩ na mĩmera ĩyo, no nginya weherere Artemisia pontica.
3. Kĩrĩkanĩro kĩa Mũtĩ: Artemisia pontica no ĩkanĩre na mĩtĩ ĩmwe, mũno mũno ĩrĩa ĩathũkagia ini kana ĩkanaga. Ũngĩkorũo ũrathũka mĩtĩ, mũno mũno ĩrĩa ĩteteragio nĩ ini kana ĩkanaga mũĩtĩ wa thĩĩna, ũria mũthoni waku mbere ya gũtũmĩra Artemisia pontica.
4. Mimba Nevanhu Nenyamu: Vanhu vane pamuviri nevano yamwisa vanofanira kungwarira pavanoshandisa Artemisia pontica, sezvo kuchengeteka kwayo munguva idzi kusina kunyatso dzidzwa. Makemikari emuti uyu anogona kukanganisa mahormone kana kukonzera kusunga kwechibereko.
5. Kunzwa Zuva: Mamwe makemikari mu Artemisia pontica anogona kuwedzera kunzwisisa zuva, zvichikonzera matambudziko eganda kana rabatwa nezuva mushure mekushandisa muti uyu kana mafuta awo.
6. Matambudziko Emudumbu: Kune vamwe vanhu, Artemisia pontica inogona kukonzera kusagadzikana mudumbu, kunyanya kana yadyiwa zvakanyanya kana kana ichivatadzisa.
7. Matambudziko Ehuropi: Mamwe makemikari anowanikwa mu Artemisia pontica anogona kuita kuti munhu atendereke kana kukanganisa pfungwa. Izvi zvinogona kukonzera hope kana kuderedza kugona kuziva zviri kuitika.
Uchapupu Hwesainzi Nezvakaitika Pa Artemisia pontica (Roman Wormwood)
1. Nigam et al. (2019): Muongororo yakaburitswa mu SAGE Open, vatsvakurudzi vakapfupikisa mashandisiro emarudzi akasiyana eArtemisia, kusanganisira A. pontica. Chidzidzo ichi chinoratidza kushandiswa kwacho kwechinyakare mumishonga yevanhu vekuBulgaria sechinodzikamisa uye chinokurudzira kudya, zvichikonzeresa izvi kumafuta ayo anokosha nemaflavonoids. Vanyori vanocherekedza kugona kwayo kudzikamisa pfungwa, kunyangwe humbowo hwekiriniki hushoma.
2. Kordali et al. (2005): Yakabudiswa mu Journal of Agricultural and Food Chemistry, onai hwakaita ongororo yemakemikari emafuta anokosha kubva kuTurkish Artemisia, kusanganisira A. pontica. Zvakawanikwa zvasimbisa kuvepo kwe thujone nemamwe monoterpenes, ayo akaratidza zviitiko zvekudzivirira fungi ne antioxidant. Aya maitiro anoratidza mabhenefiti angangovepo ekurwisa hutachiona hwehutachiona uye kushushikana kweokisidheni, kunyangwe zvidzidzo zvevanhu zvichidikanwa kusimbisa kushanda.
3. Nguyen & Németh (2016): Muchidzidzo chiri mu Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants, vaongorori vakaongorora kusiyana kwemakemikari emafuta anokosha e Artemisia pontica. Vakawana kuti maitiro echirimwa ekurwisa mabhakitiriya, anofambiswa nemakomisheni akaita se eucalyptol ne camphor, anogona kutsigira kushandiswa kwayo kwechinyakare mukurapa hutachiona. Chidzidzo chacho chinosimbisa pesvedzero yezvakatipoteredza pachirimwa’s bioactive profile
Mibvunzo Inonyanya Kubvunzwa Nezve Artemisia pontica (Roman Wormwood)
1. Artemisia pontica inoshandiswa kuitei?
Artemisia pontica, kana kuti Roman wormwood, inonyanya kushandiswa sechinhu chinonhuwirira muzvinwiwa zvinodhaka zvakadai se absinthe ne vermouth. Inoshandiswawo mumishonga yechinyakare yeBulgaria sechinonyaradza uye chinokurudzira kudya, uye mafuta ayo anokosha angave ane maitiro ekurwisa mabhakitiriya uye antioxidant.
2. Roma ṅgongonya ri humelerile ku dyiwa xana?
Hi mpimo wutsongo, ku fana ni le ka tiya kumbe swakunwa, hi ntolovelo ri hlayisekile eka vanhu vo tala. Hambiswiritano, ri na na thujone, leyi nga vaka ni chefu hi mpimo lowukulu, leswi swi nga vaka swi vanga swiphiqo swa misiha. Minkarhi hinkwayo u bula ni mutswari wa rihanyo u nga si tirhisa, ngopfu-ngopfu loko u tikile kumbe u ri eka murhi.
3. Xana Artemisia pontica yi hambana njhani na ṅgongonya yin’wana?
Loko yi pimanisiwa na Artemisia absinthium (ṅgongonya yo toloveleka), A. pontica yintsongo, yi na na nantswo lowu olovelaka, naswona a yi vavi ngopfu. Hakanyingi swa rhandzeka eka vuhumelerisi bya swakunwa hikwalaho ka nantswo wa yona lowu tsongahataka kambe yi avelana swiaki swa bioactive leswi fanaka.
4. Xana Roma ṅgongonya yi nga pfuneta eka ndzilo wa xisirhelelo xana?
Ina, swiaki swa yona swo vava, ku fana na absinthin, swi nga ha susumeta juzi ra gastric na nyongo, swi tlakusa ndzilo wa xisirhelelo na ku navela. Hambiswiritano, vumbhoni bya sayense bya nkucetelo lowu eka A. pontica hi ku kongoma byi hungutekile.
5. Xana ku na na mimbuyelo yin’wana ya ku tirhisa Artemisia pontica?
Ku tirhisiwa ngopfu swi nga yisa eka thujone toxicity, swi vanga swikombiso swo fana na xirhunga, ku khomiwa hi xitsumbu, kumbe nhloko. Swi lwisana na vavasati lava tikeke, vamanana lava wundlaka, na lava nga na tilonda kumbe hyperacidity hikwalaho ka vuswikoti bya yona byo hlundzukisa khwiri.
6. Xana Artemisia pontica hi ntolovelo yi dyiwa njhani?
Hakanyingi yi tirhisiwa hi mpimo wutsongo eka swakunwa swa xihahluwa (xik., absinthe, vermouth), tani hi tiya, kumbe tani hi extract. Nantswo wo vava wa byasi wu endla leswaku wu nga faneleki ku tirhisiwa ngopfu eku swekeni.
7. Ko zvinozivikanwa here kuti Roman wormwood ine mabhenefiti ehutano akaratidzirwa?
Kunyange zvazvo kushandiswa kwechinyakare kuchiratidza zvakanakira zvakadai sokudzikamisa, kukurudzira kudya, uye migumisiro inouraya utachiona, zvidzidzo zvesayenzi zvishoma. Tsvakurudzo inosimbisa antioxidant uye antifungal properties yayo, asi mamwe miedzo yevanhu inodiwa.
8. Ndinogona here kurima Artemisia pontica pamba?
Hongu, igwenzi rakasimba, rinogara kwenguva refu rinobudirira munzvimbo dzine mwero nemavhu akanaka-mvura uye zuva rakazara. Kazhinji inorimwa sekushongedza kana kushandiswa kwemishonga miduku, asi chenjerero inofanira kutorwa nekuda kwekunetsa kwayo kukanganisa.
Une mibvunzo, mazano, kana zvaungade kuwedzera here? Kana zvakadaro, inzwa wakasununguka kushandisa bhokisi rekutaura pazasi kuti ugovane pfungwa dzako. Tinokukurudziraiwo kuti mugovane ruzivo urwu nevamwe vangabatsirwa narwo. Sezvo tisingakwanisi kusvika kune munhu wese kamwechete, tinotenda chaizvo rubatsiro rwenyu mukuparadzira shoko. Tinokutendai zvikuru nerutsigiro rwenyu nekugovana!
Disclaimer: Chinyorwa chino ndechezvinangwa zvedzidzo nekupa ruzivo chete. Mabhenefiti ehutano anotsanangurwa anobva patsvakurudzo yesainzi neruzivo rwechinyakare. Haasi kutsiva zano renyanzvi yezvekurapa, kuongororwa, kana kurapwa. Gara uchibvunza nyanzvi yezvehutano usati washandisa chero mushonga wemakwenzi kana wechisikigo wezvinangwa zvekurapa.
Verenga Zvakare: Waste Management Services Camarillo Recycling inc. Inopa

