Igi camphor, ti a mọ si imọ-jinlẹ bi Cinnamomum camphora, jẹ igi ti o wa ni Ila-oorun Asia, pẹlu awọn orilẹ-ede bii China, Japan, Taiwan, ati Korea. A ti lo o fun ọpọlọpọ awọn idi oogun fun awọn ọgọrun ọdun nitori awọn agbo-ara aladun ti a rii ninu awọn ewe ati igi rẹ.
Igi camphor le dagba si awọn giga iwunilori, ti o de to 100 ẹsẹ (30 mita) tabi diẹ sii ni awọn ipo ti o dara julọ. Ẹhin mọto rẹ nigbagbogbo jẹ titọ ati iyipo, pẹlu girth ti o gbooro. Ade ti igi naa jẹ gbogbogbo gbooro ati itankale, ti o pese iboji pupọ labẹ rẹ.
Epo igi ti igi camphor ni awọn iyipada bi igi naa ti dagba. Awọn igi ọdọ nigbagbogbo ni epo igi ti o dan, ti o ni awọ ina ti o le wa lati grẹy si brown. Bi igi naa ti n dagba, epo igi naa di riru diẹ sii, ti o ndagba awọn dojuijà aijinile ati rid
Awọn ewe ti igi camphor jẹ rọrun, omiiran, ati didan. Wọn ni elliptical tabi apẹrẹ lanceolate, ti o wọn to 2 si 4 inches (5 si 10 cm) ni ipari. Awọ ti awọn ewe yatọ lati alawọ ewe jinlẹ si alawọ ewe-ofeefee diẹ. Awọn ala ewe jẹ dan ati wavy.
Ọkan ninu awọn ẹya iyasọtọ julọ ti igi camphor ni oorun aladun ti o lagbara. Nigbati a ba fọ tabi fa awọn ewe tabi awọn ẹka, wọn tu oorun oorun ti o jẹ ti camphor.
Igi camphor nmu awọn ododo kekere, ti ko ni oju ti o jẹ alawọ ewe-funfun ni awọ. Awọn ododo wọnyi ni a bi ni awọn iṣupọ ati pe ko ṣe afihan ni pataki. Wọn maa n ṣeto ni awọn panicles tabi awọn iṣupọ ni awọn opin awọn ẹka.
Igi naa nmu awọn eso kekere, ti o dabi eso beri ti o to iwọn ti awọn ewa. Awọn eso wọnyi dagba lati alawọ ewe si dudu ati ni irugbin ẹyọkan. Awọn iṣupọ eso nigbagbogbo kunju ati pe o le jẹ orisun ounjẹ pataki fun awọn ẹranko igbẹ kan.
A mọ igi kafura fun agbara rẹ ati awọn ohun-ini olóòórùn dídùn. Wọ́n sábà máa ń lò ó láti fi ṣe àwọn ohun ọ̀ṣọ́, àwọn kábíní àti àwọn ohun ọ̀ṣọ́. Epo pàtàkì tí wọ́n ń yọ lára igi náà ni wọ́n tún ń lò fún àwọn ohun ìṣègùn àti olóòórùn dídùn rẹ̀.
Igi kafura jẹ́ àbínibí ilẹ̀ Ìlà Oòrùn Ásíà, pàápàá jùlọ ilẹ̀ China, Japan, Taiwan, àti Korea. Ṣùgbọ́n, wọ́n ti mú wọn wá sí onírúurú àwọn apá ibòmíràn lágbàáyé nítorí iye ètò ọrọ̀ ajé àti ti ọ̀ṣọ́ wọn. Láwọn agbègbè kan, àwọn igi kafura ti di agbéraga ó sì ń halẹ̀ mọ́ àwọn èkó èkó àbínibí.
Ka Bakannaa: Àwọn Ànfàní Ìlera Oníṣègùn Méje ti Peruvian Peppertree (Schinus molle)
Àwọn Ànfàní Ìlera Oníṣègùn ti Igi Kafura (Cinnamomum Camphora)
Wọ́n ti lo Kafura (Cinnamomum camphora) láti ìgbà pípẹ́ fún onírúurú ète ìṣègùn nítorí àwọn ohun ìdánilóòórùn dídùn àti ti ìwòsàn rẹ̀. Èyí ni àwọn ànfàní ìlera oníṣègùn tó ní í ṣe pẹ̀lú igi kafura:
1. Ìtura Ìrora Ti Oríṣìí: Wọ́n sábà máa ń lo epo kafura lóríṣìí fún àwọn ohun-ìní alálùgbalaṣe rẹ̀. Ó lè pèsè ìtura fún ìrora àti àìsùn tí wọ́n bá fi sí àwọn iṣan, àwọn ọrúnkún, tàbí àwọn ìpalára kéékèèké tí ń ṣẹlẹ̀. Ipá itutu ti epo kafura lè ràn án lọ́wọ́ láti tu ìrora nínú kí ó sì dín ìrora kù.
2. Ìtura Mímí: Fífẹ́ iná kafura lè ràn án lọ́wọ́ láti mú àwọn nǹkan tó dí mímí lọ́wọ́ kúrò. Wọ́n ń lo epo kafura nínú àwọn ohun ìkùn àti àwọn ohun ìgbẹ̀ láti pèsè ìtura láti àwọn òtútù, àwọn ìkọ̀, àti ìdì lọ́wọ́. Ó ràn án lọ́wọ́ láti ṣí àwọn afẹ́fẹ́ sókè kí ó sì mú kí mímí rọrùn.
3. Awọn Ipa Ti Ìdènukò Ìgbálẹ̀sílẹ̀: A gbàgbọ́ pé òróró kámfò ní àwọn ànímọ́ ìdènukò ìgbálẹ̀sílẹ̀ nígbà tí a bá fi pa ara. Ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dín ìgbálẹ̀sílẹ̀ kù nínú àwọn iṣan àti àwọn oríkè, èyí tí ó mú kí ó wúlò fún àwọn ipò bíi àìsàn oríkè, ìwọ̀n, àti ìfúnpá.
4. Apakòkòrò àti Olùkúnni: Òróró kámfò ní àwọn ànímọ́ apakòkòrò tí ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dènà àwọn àkóràn nínú àwọn ọgbẹ́ kéékèèké, ìgé, àti ìbú ẹranko. A lè fi pa ara láti kun àwọn agbègbè wọ̀nyí kí a sì dáàbò bò wọ́n.
5. Ìmójútó Ọpọlọ àti Ìmúratán: A gbàgbọ́ pé òórùn dídùn òróró kámfò ní àwọn ipa tí ń mú ọpọlọ ṣiṣẹ́. Nínú ìtọ́jú àrùn àwọn eweko, a máa ń lò ó láti mú àfiyèsí ọpọlọ sunwọ̀n síi, láti mú ìmúratán pọ̀ síi, àti láti mú àárẹ̀ ọpọlọ kúrò.
6. Olùdènà Ẹ̀fọn: Òórùn dídùn kámfò máa ń ṣiṣẹ́ bíi olùdènà ẹ̀fọn àdánidá. A máa ń lò ó nínú àwọn ọjà bíi àwọn ipara olùdènà ẹ̀fọn àti àwọn ohun èlò tí ń fọ́n tùràrí káàkiri láti mú kí àwọn ẹ̀fọn máa jìnnà síni. Fífi àwọn àkópọ̀ kámfò sínú àwọn ibi ìpamọ́ lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dènà àwọn kòkòrò bíi labalábá.
Àwọn Ọ̀nà Ìlò Láti Lè Rí Àwọn Àǹfààní Ìlera Tí A Pèsè Nipasẹ̀ Igi Kámfò (Cinnamomum Camphora)
Èyí ni àlàyé kíkún nípa bí a ṣe lè lo kámfò àti òróró kámfò láti lè rí àwọn àǹfààní ìlera tí a jíròrò tẹ́lẹ̀.
1. Ìrora Àtokun Ìtura: Láti lè rí ìtura ìrora àtokun ní lílo òróró kámfò. Da ìwọ̀nba díẹ̀ òróró kámfò pọ̀ mọ́ òróró tí ó bá mú lára, bíi òróró àgbọn tàbí òróró jojoba. Ìwọ̀n pípọ́ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ jẹ́ nǹkan bíi 2-3% òróró kámfò sí òróró tí ó bá mú lára.
Fọwọ́rọra epo camphor tí a ti fomi ṣọ́ọ̀rọ̀ sára ibi tí ara n rọ̀. Imọ̀lára itutu lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti tu irọ́ ara tàbí ìrora àjọínìí lára. Yẹra fún fífi epo camphor sára awọ ara tí ó bàjẹ́ tàbí tí ó ń rún. Ṣe àyẹ̀wò àbà kan lára awọ ara kékeré láti ṣàyẹ̀wò fún àwọn ìṣòro èyíkéyìí kí o tó lò ó fún ìlò gbígbòòrò.
2. Ìtura Ìmí: Fún ìtura ìmí ní lílo epo camphor. Fi ìwọ̀nba díẹ̀ ti epo camphor sínú àpótí omi gbígbóná. Bo orí rẹ pẹ̀lú aṣọ-ìwẹ̀, kí o sì mí iná omi náà fún ìṣẹ́jú díẹ̀. Èyí lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti yọ ìdínà kúrò, kí o sì mú ìmí ara rọrùn.
Darapọ̀ epo camphor tí a ti fomi ṣọ́ọ̀rọ̀ pẹ̀lú epo tí ó gbé nǹkan, kí o sì fi àdàlú náà sí àyà àti ọ̀nà ọ̀fun rẹ. Òùngbẹ̀ olóòórùn dídùn lè pèsè ìtura láti inú ìdínà àti ìkọ́.
3. Àwọn Ipá Ìdènà Ìwú: Láti lo epo camphor fún àwọn ipá ìdènà ìwú rẹ̀. Ṣe epo camphor tí a ti fomi ṣọ́ọ̀rọ̀ pẹ̀lú epo tí ó gbé nǹkan bí a ti sọ tẹ́lẹ̀. Fọwọ́rọra epo camphor tí a ti fomi ṣọ́ọ̀rọ̀ sára ibi tí ó wú náà. Àwọn ànímọ́ itutu epo náà lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dín ìwú kù, kí o sì pèsè ìtura.
4. Apakòkòrò àti Apakòkòrò Apani: Fún lílo epo camphor apakòkòrò. Ṣe epo camphor tí a ti fomi ṣọ́ọ̀rọ̀ pẹ̀lú epo tí ó gbé nǹkan. Fi ìwọ̀nba díẹ̀ ti epo tí a ti fomi ṣọ́ọ̀rọ̀ sí àwọn gbígbẹ́ kéékèèké, ọgbẹ́, tàbí buje kòkòrò láti ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dènà àkóràn. Má ṣe lò ó sí àwọn ọgbẹ́ tí ó ya tàbí awọ ara tí ó bàjẹ́.
5. Ìmọ́lẹ̀ Ọpọlọ àti Ìmúratán: Láti ní irúrí àwọn àǹfààní ìmọ́lẹ̀ ọpọlọ ti epo camphor. Fi ìwọ̀nba díẹ̀ ti epo camphor sínú ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ dídùn, kí o sì jẹ́ kí òùngbẹ̀ náà kún yàrá náà. Mí òórùn náà láti ṣe ìrànlọ́wọ́ láti mú àfiyèsí àti ìmúratán dára sí i.
6. Ohun èlo ìdènà kòkòrò: Lati lo camphor bi ohun èlo ìdènà kòkòrò. Gbe awọn ìdì camphor tabi awọn sachet sinu awọn aṣọ, awọn apoti, tabi awọn agbegbe ipamọ lati dena awọn ajenirun bii moths. Lo awọn ipara ìdènà kòkòrò ti o ni camphor lati pa awọn kòkòrò mọ kuro.
Ka Bakannaa: Awọn Anfani Ilera Oogun 15 ti Arum maculatum (Awọn Oluwa ati Awọn Obinrin)
Awọn Ipa Ẹgbẹ ti Lilo Igi Camphor Ohun ọgbin Oogun
Lilo camphor tabi awọn ọja ti o ni camphor ni aibojumu tabi ni awọn iwọn ti o pọ ju le ja si awọn ipa ẹgbẹ pupọ, diẹ ninu eyiti o le jẹ lile. O ṣe pataki lati lo iṣọra ati tẹle awọn itọsọna to dara nigbati o nlo camphor lati yago fun awọn aati buburu. Eyi ni awọn ipa ẹgbẹ ti o pọju ati awọn ero ti o ni nkan ṣe pẹlu lilo camphor:
1. Irritation Ara: Lilo epo camphor ti o ni idojukọ taara si awọ ara le fa irritation, pupa, nyún, ati paapaa awọn gbigbona kemikali. Nigbagbogbo fomi epo camphor pẹlu epo gbigbe ti o yẹ ṣaaju lilo si awọ ara.
2. Aleji Awọn ifaseyin: Diẹ ninu awọn eniyan le ni itara tabi ni aleji si camphor. Ṣaaju lilo awọn ọja ti o da lori camphor lori agbegbe nla ti awọ ara, ṣe idanwo alemo kan lori agbegbe kekere lati ṣayẹwo fun eyikeyi awọn aati buburu.
3. Awọn Ọran Ẹmi: Mimí awọn oru camphor ti o ni idojukọ tabi lilo awọn iwọn apọju ninu aromatherapy le irritate apa atẹgun ati ki o fa awọn iṣoro mimi, paapaa ni awọn eniyan ti o ni itara.
4. Irọ̀nu àti Èébì: Mímú camphor wọ inú, àní ní iye kékeré pàápàá, lè fa ìrọ̀nu, èébì, àti àwọn àmì mìíràn nínú ikùn. Mímú camphor wọ inú lè jẹ́ ohun tó lè pani lára, ó sì yẹ kí a yẹra fún un.
5. Àwọn Àmì Tó Ń Ṣe Ìṣẹ́jú: Mímú iye camphor tó pọ̀ wọ inú tàbí gbígbà á nípasẹ̀ awọ ara lè fa àwọn àmì bíi rúdurùdu, wèrè, ìgbóná, àti àní àìsímímọ́. Èyí ṣe pàtàkì jùlọ fún àwọn ọmọdé kéékèèké àti ọmọ ọwọ́.
6. Ìpalára Ẹ̀dọ̀ àti Ìwọ̀n: Májèlé camphor tó le lè fa ìpalára fún ẹ̀dọ̀ àti ìwọ̀n. Ní àwọn ọ̀ràn tó le jù, ó lè léwu fún ẹ̀mí.
7. Oyún àti Fífún Ọmọ Lóyàn: Àwọn obìnrin tó lóyún àti àwọn tó ń fún ọmọ lóyàn gbọ́dọ̀ yẹra fún lílo àwọn ohun èlò camphor. A lè gba camphor nípasẹ̀ awọ ara, ó sì lè ṣe ipalára fún ọmọ inú tàbí ọmọ tí wọ́n ń fún lóyàn.
8. Àwọn Ọmọdé: A kò gbọ́dọ̀ lo àwọn ohun èlò camphor fún àwọn ọmọ ọwọ́, àwọn ọmọdé kéékèèké, tàbí àwọn ọmọdé tí wọ́n ní àwọn àìsàn kan. Àní iye camphor kékeré pàápàá lè jẹ́ májèlé fún wọn.
9. Ìfarahàn Oògùn: Camphor lè farahàn àwọn oògùn kan, pàápàá àwọn tó ń ṣàkóbá fún etígbọ̀ọrọ̀. Ó ṣe pàtàkì láti kan sí oníṣègùn ṣáájú kí o tó lo camphor bí o bá ń lo àwọn oògùn.
10. Àìbáramu pẹ̀lú Àwọn Àìsàn Ìlera Kan: Àwọn ènìyàn tó ní àwọn àìsàn ìlera kan, bíi gbirì, àìsàn míímú, tàbí àwọn àìsàn awọ ara, gbọ́dọ̀ yẹra fún lílo àwọn ohun èlò camphor.
11. Lílò Tó Pọ̀jù: Lílọ iye camphor oil tó pọ̀jù tàbí gbígbà á nígbàkúùgbà lè mú kí ewu àwọn ìpalára burúkú pọ̀ síi.
Iye ti ounjẹ ti igi Camphor (Cinnamomum camphora)
1. Epo Camphor: Ti a jade lati inu igi, epo, ati awọn leaves, epo camphor ni awọn agbo ogun bii camphor, linalool, ati 1,8-cineole, eyiti a ti lo ninu oogun ibile fun awọn ohun-ini alatako-iredodo ati analgesic wọn.
2. Awọn Antioxidant: Awọn leaves ati epo ni awọn agbo ogun phenolic ati flavonoids, eyiti o ṣiṣẹ bi awọn antioxidant, ṣe iranlọwọ lati neutralize awọn ipilẹṣẹ ọfẹ ati dinku wahala oxidative ninu ara.
3. Awọn Agbo ogun Volatile: Awọn apakan igi Camphor jẹ ọlọrọ ni awọn agbo ogun Organic ti o ni iyipada, gẹgẹbi safrole ati borneol, eyiti o ṣe alabapin si awọn ohun-ini oogun rẹ, pẹlu awọn ipa antimicrobial.
4. Awọn epo pataki: Awọn epo pataki lati awọn leaves igi camphor ati igi ni a lo ninu aromatherapy lati ṣe igbelaruge mimọ ọkan ati iderun atẹgun nitori akoonu monoterpene giga wọn.
5. Terpenoids: Igi Camphor ni awọn terpenoid bii nerolidol, eyiti o le ṣe atilẹyin awọn iṣẹ ṣiṣe alatako-iredodo ati antifungal, anfani ni awọn ohun elo ti agbegbe.
6. Awọn Alkaloid: Awọn iye itọpa ti alkaloids ninu awọn leaves le ṣe alabapin si lilo ibile rẹ ni iderun irora ati bi apanirun kokoro.
7. Saponins: Ti a rii ni awọn iwọn kekere, awọn saponin ni awọn apakan igi camphor le ṣe atilẹyin iṣẹ ajẹsara ati ni awọn ohun-ini antimicrobial kekere.
8. Tannins: Epo naa ni awọn tannins, eyiti o ni awọn ohun-ini astringent ati pe o le ṣe iranlọwọ ni iwosan ọgbẹ ati idinku iredodo.
9. Awọn alumọni: Awọn ewe naa ni awọn iwọn kekere ti awọn ohun alumọni bii kalisiomu ati magnẹsiomu, botilẹjẹpe kii ṣe ni awọn iwọn ounjẹ pataki, ti o ṣe atilẹyin awọn lilo ibile ni awọn atunṣe ewebe.
10. Majele Kekere ni Awọn Iwọn Ti a Ṣakoso: Nigbati a ba lo ni awọn iwọn ti a ṣakoso, awọn ọja ti o wa lati camphor pese awọn anfani itọju ailera, ṣugbọn awọn iwọn giga jẹ majele ati pe ko dara fun jijẹ.
Ẹri Imọ-jinlẹ ati Awọn Ẹkọ Ọran lori Igi Camphor (Cinnamomum camphora)
1. Iṣẹ ṣiṣe Alatako-olu: Liu et al. (2001) rii pe awọn epo pataki lati inu awọn ewe igi camphor ṣe afihan iṣẹ ṣiṣe alatako-olu pataki si awọn igara olu pupọ, ti o ni imọran lilo ti o pọju ni iṣakoso kokoro adayeba (Liu, C. H., Mishra, A. K., He, B., & Tan, R. X. (2001). Tiwqn ati iṣẹ ṣiṣe alatako-olu ti awọn epo pataki lati Artemisia princeps ati Cinnamomum camphora. Iṣakoso Kokoro Kariaye, 43(2), 72-74).
2. Tiwqn Kemikali: Chalchat ati Valade (2000) ṣe itupalẹ awọn epo ewe ti Cinnamomum camphora lati Madagascar, ti wọn damọ awọn ipele giga ti cineole (40-50%) ati agbara rẹ bi aropo fun epo eucalyptus ni awọn ohun elo oogun (Chalchat, J. C., & Valade, I. (2000). Tiwqn kemikali ti awọn epo ewe ti Cinnamomum lati Madagascar. Iwadii Epo Pataki, 12(5), 537-540).
3. Awọn Ohun-ini Ti Npa Kokoro: Dung et al. (1993) fihan pe epo pataki ti igi camphor, paapaa iyatọ linaloolifera lati Vietnam, fihan awọn ohun-ini ti o lagbara ti npa kokoro nitori awọn agbo ogun iyipada rẹ (Dung, N. X., Khien, P. V., Chien, H. T., & Leclercq, P. A. (1993). Epo pataki ti Cinnamomum camphora (L.) Sieb. var. linaloolifera lati Vietnam. Iwe akọọlẹ ti Iwadi Epo Pataki, 5(4), 451-453).
4. Ibẹrẹ Irugbin: Chien ati Lin (1999) ṣe iwadii awọn ipa ti ọrinrin ati iwọn otutu lori ibẹrẹ irugbin igi camphor, ti o jẹrisi agbara irugbin giga rẹ ati idagbasoke iyara, eyiti o ṣe alabapin si iseda apanirun rẹ (Chien, C. T., & Lin, T. P. (1999). Awọn ipa ti akoonu ọrinrin ati iwọn otutu lori ibi ipamọ ati ibẹrẹ awọn irugbin Cinnamomum camphora. Imọ-jinlẹ Irúgbìn ati Imọ-ẹrọ, 27(1), 315-320).
5. Awọn ipa Alekun Igbẹ: Frizzo et al. (2000) royin pe awọn epo pataki igi camphor ti a dagba ni Gusu Brazil ṣe afihan awọn ohun-ini alatako-iredodo, ti o ṣe atilẹyin lilo wọn ni oogun ibile fun iderun irora (Frizzo, C. D., Santos, A. C., Paroul, N., Serafini, L. A., Dellacassa, E., Lorenzo, D., & Moyna, P. (2000). Awọn epo pataki ti igi camphor (Cinnamomum camphora Nees & Eberm) ti a dagba ni Gusu Brazil. Awọn Ile ifi nkan pamọ ti Brazil ti Biology ati Imọ-ẹrọ, 43(3), 313-316).
Awọn ibeere Ti A Beere Nigbagbogbo Nipa Igi Camphor (Cinnamomum camphora)
1. Kini a nlo camphor fun?
A nlo camphor ninu awon ororo pataki, balm elegbogi, ati aromatherapy fun awon anfaani idena iredodo, analgesic, ati itajesara. A tun nlo o ninu turari ati ohun oorun didun.
2. Se igi camphor le tan kalekale?
Beeni, a ka a si eleetan ni awon agbegbe bi Australia ati awon apa ile U.S. nitori idagba kiakia ati itankale irugbin re nipase eye, eyi to le gba ipo awon eweko abinibi.
3. Se eso igi camphor se je?
Beeko, eso na ko se je fun eniyan o si ni majele ni opolopo, botilejepe awon eye a je won, won a si ran itankale irugbin lowo.
4. Bawo lo se le damo igi camphor?
Te ewe tabi epo re; won a tu oorun camphor to lagbara jade. Igi na ni ewe alawọ ewe to danmeremere ti o si nso eso kekere dudu ni akoko iruwe.
5. Se awon ohun elo igi camphor se lo lailewu?
Ni iwọn kekere ti a n dari, awon ohun elo camphor se lo lailewu fun lilo lori awọ tabi aromatherapy ṣugbọn o le ni majele ti a ba je tabi lo o ju iwọn lo.
6. Bawo la se n yo ororo camphor jade?
A n yo ororo camphor jade nipase distillation oru ti igi, epo, ati ewe, leyin na a pin si awon ida bi ororo camphor funfun, pupa, brown, ati buluu.
7. Kilo de ti igi camphor fi se pataki ninu asa?
Ni Japan, a pe e ni “kusunoki” a si n bu ola fun un ninu awon asa Shinto ati Buddhist, a ma n gbin si isunmo ibi orisa ati lo igi re fun ere esin.
8. Se igi camphor le dagba ni oju ojo tutu?
Won a hu dagba ni awon agbegbe USDA 9-11 won a si farada otutu die titi de -6°C ṣugbọn won maa n fara bale si otutu ojo ti o pe, paapaa lori awon ewe titun.
Ṣé o ní ìbéèrè, àbá, tàbí ohun tó o fẹ́ fi kún? Tó bá rí bẹ́ẹ̀, jọ̀wọ́ lo àpótí àwọn ọ̀rọ̀ tó wà nísàlẹ̀ láti pín èrò rẹ. A tún rọ̀ ọ́ pé kó o fi inú rere pín ìsọfúnni yìí pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn tó lè jàǹfàní nínú rẹ̀. Níwọ̀n bí a kò ti lè dé ọ̀dọ̀ gbogbo ènìyàn lẹ́ẹ̀kan náà, a mọrírì ìrànlọ́wọ́ rẹ́ gan-an nínú títan ọ̀rọ̀ náà káàkiri. A dúpẹ́ púpọ̀ fún ìtìlẹ́yìn rẹ àti fún pípín!
Àkíyèsí: Àpilẹ̀kọ yìí wà fún ète ẹ̀kọ́ àti ìsọfúnni nìkan. Àwọn àǹfààní ìlera tí a ṣàpèjúwe dá lórí ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ ìbílẹ̀. Wọn kì í ṣe àrọ́pò fún ìmọ̀ràn iṣẹ́ àgbà, àyẹ̀wò àrùn, tàbí ìtọ́jú. Máa kan sí onísègùn nígbà gbogbo kí o tó lo ewéko tàbí oògùn àdáyébá èyíkéyìí fún ète ìṣègùn.