Ewéko Senegal polyacantha subsp. campylacantha, tí a sábà máa ń pè ní Senegal Wattle, jẹ́ ewéko tó fani mọ́ra tó sì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan tó jẹ́ ti ìdílé Fabaceae. Pẹ̀lú àwọn ànímọ́ àti ànímọ́ tó yàtọ̀ síra rẹ̀, iṣẹ́ ìyanu ewéko yìí ti gba àfiyèsí àwọn onímọ̀ nípa ewéko, àwọn onímọ̀ nípa ewéko, àti àwọn olùfẹ́ ìṣẹ̀dá.
Igi Senegal Wattle jẹ́ igi tí ó ní ìpele díẹ̀ tí ó lè ga tó mítà mẹ́wàá tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ó ní adé tí ó ní ẹ̀ka tó dáa àti igi tí ó lágbára tí ó sì dúró ṣinṣin. Àwọn ẹ̀ka igi náà sábà máa ń ní ẹ̀gún mímú, èyí tí ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìgbèjà àdánidá.
Àwọn ewé Senegal polyacantha subsp. campylacantha jẹ́ pinnate, èyí tí ó túmọ̀ sí wípé wọ́n ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé kékeré tí a gbé kalẹ̀ ní àárín gbùngbùn. Ewé kọ̀ọ̀kan ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé kékeré, tí ó sábà máa ń wà láti oríṣiríṣi méjì sí mẹ́wàá. Àwọn ìwé kékeré wọ̀nyí ní ìrísí elliptical pẹ̀lú etí dídán àti àwọ̀ ewéko dídán, èyí tí ó fún igi náà ní ìrísí dídán.
Igi náà máa ń mú àwọn orí òdòdó olóòórùn dídùn àti onígun mẹ́rin jáde, èyí tí ó jẹ́ àmì ìdílé Fabaceae. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ òdòdó ló wà nínú orí òdòdó náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn sì ní àwọ̀ ewéko aláwọ̀ pupa. Àwọn ewéko wọ̀nyí ní àwọ̀ láti funfun sí àwọ̀ pupa pupa, èyí sì ń fi ẹwà kún àwọn igi náà ní gbogbogbòò.
Àwọn òdòdó náà máa ń mú kí àwọn èso igi tó tẹ́jú, tó sì gùn jáde. Àwọn èso igi yìí ní àwọ̀ ewé ní àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n wọ́n máa ń dàgbà sí àwọ̀ brown. Àwọn èso igi náà ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn, wọ́n sì máa ń yípo, wọ́n sì máa ń yípo bí wọ́n ṣe ń gbẹ, èyí sì máa ń mú kí wọ́n ríran dáadáa.
Senegal Wattle jẹ́ ibi ìbílẹ̀ sí onírúurú agbègbè ní gbogbo Áfíríkà, títí kan àwọn apá kan ní Ìlà Oòrùn Áfíríkà àti gúúsù Áfíríkà. Ó ń gbèrú ní oríṣiríṣi ibùgbé, láti àwọn savanna sí igbó, ó sì bá àyíká gbígbẹ àti aṣálẹ̀ mu. Ó lè fara da onírúurú ipò àti agbára láti fara da onírúurú ipò ló ń mú kí ó tàn káàkiri.
Orílẹ̀-èdè Senegal polyacantha subsp. campylacantha ní ìtumọ̀ àṣà ní onírúurú agbègbè tí a ti rí i. A mọrírì igi rẹ̀ fún agbára rẹ̀, a sì ń lò ó fún kíkọ́lé, ṣíṣe àga àti gẹ́gẹ́ bí orísun epo. Igi náà tún ń kó ipa nínú ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ohun alààyè ní agbègbè nípa pípèsè oúnjẹ àti ibùgbé fún onírúurú ẹranko.
Ka Bakannaa: Àwọn Àǹfààní Ìlera Oògùn 20 ti Rhoicissus tomentosa (Ìgbẹ́ Èso)
Àwọn Àǹfààní Ìlera Oògùn ti Senegal Polyacantha (Senegal Wattle)
1. Ìdàgbàsókè Ètò Àjẹ́sára: Àwọn ohun èlò ìtọ́jú àrùn Senegalia polyacantha ní àwọn èròjà tí ó lè mú kí ètò ààbò ara lágbára sí i. Àwọn èròjà tí ó wà nínú rẹ̀ ń ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ètò ààbò àdánidá ara, wọ́n sì ń ran lọ́wọ́ láti dènà àkóràn àti àìsàn.
2. Ìrànlọ́wọ́ fún Ìjẹun: A ti lo ọgbin naa lati dinku awọn iṣoro ounjẹ. O ni awọn agbara ti o le dinku ounjẹ inu, wiwu inu, ati aibalẹ, ti o mu ki ilana ounjẹ inu jẹ ni ilera.
3. Àwọn ipa ìdènà ìgbóná ara: Senegal Wattle ní àwọn èròjà tí ó lè dín ìgbóná ara kù, èyí sì mú kí ó jẹ́ oògùn àdánidá tí ó wúlò fún àwọn àìsàn bí àrùn oríkèé àti àrùn awọ ara tí ó ń gbóná.
4. Ìtura fún ìrora: Pẹ̀lú àwọn ànímọ́ ìrora rẹ̀, Senegalia polyacantha subsp. campylacantha lè dín ìrora kù. Yálà ìrora oríkèé rẹ̀, ìrora iṣan, tàbí orí fífó, fífi ewéko yìí sínú ètò ìlera lè mú ìtura wá.
5. Àtìlẹ́yìn fún èémí: A ti lo awọn eroja eweko lati dinku awọn iṣoro atẹgun bi ikọ́ ati bronchitis. Awọn agbara rẹ le ṣe iranlọwọ lati dinku ibinu ninu eto atẹgun.
6. Ọlọ́rọ̀ afẹ́fẹ́-ẹ̀jẹ̀: Nítorí pé Senegal Wattle ní àwọn ohun tó ń dènà àrùn, ó ń ran àwọn èròjà free radicals lọ́wọ́ láti dín àwọn àrùn tó lè fa àrùn kù. Èyí lè mú kí ara túbọ̀ le dáadáa, ó sì lè dín ewu àrùn onígbà díẹ̀ kù.
7. Iwosan Ọgbẹ́: Lílo rẹ̀ ní ara tàbí tí a lò ó ní inú, Senegalia polyacantha subsp. campylacantha lè ran ọgbẹ́ lọ́wọ́ láti wo ọgbẹ́ sàn. Àwọn ànímọ́ rẹ̀ ń ran àsopọ̀ ara lọ́wọ́ láti tún ara ṣe, ó sì ń mú kí ara yára yára padà.
8. Ìtura fún Wahala: Àwọn ohun èlò àdánidá tí ewéko náà ní lè ní ipa ìtura lórí ètò ọpọlọ, èyí tí ó lè mú kí ó jẹ́ ohun tí ó lè dín ìdààmú kù. Ó lè ran lọ́wọ́ láti dín àníyàn kù kí ó sì mú ìsinmi wá.
9. Ìlànà Ṣúgà Ẹ̀jẹ̀: Àwọn ìwádìí àkọ́kọ́ fihàn pé Senegal Wattle lè ní ipa rere lórí ìwọ̀n suga nínú ẹ̀jẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ẹni tí ó ní àrùn àtọ̀gbẹ gbọ́dọ̀ bá onímọ̀ nípa ìlera sọ̀rọ̀ kí wọ́n tó lò ó gẹ́gẹ́ bí oògùn.
10. Àwọn Ànímọ́ Egbòogi Àrùn: Senegalia polyacantha subsp. campylacantha ní àwọn agbára ìdènà àrùn tó lè dí àwọn bakitéríà àti olú kan lọ́wọ́. A ti ń lo ohun ìní yìí fún onírúurú àìsàn awọ ara àti àkóràn.
Ka Bakannaa: Àwọn Àǹfààní Ìlera Oògùn 12 ti Cinnamomum Parthenoxylon (Yellow Camphorwood)
Àwọn Ọ̀nà Lílò Láti Ṣe Àṣeyọrí Àwọn Àǹfààní Ìlera Tí A Pèsè fún Senegal polyacantha (Senegal Wattle)
1. Àwọn ewéko àti àwọn ìfúnpọ̀: Ṣíṣe àwọn tíì ewéko tàbí ìfúnpọ̀ pẹ̀lú ewé Wattle Senegal tàbí epo igi jẹ́ ọ̀nà tí ó gbajúmọ̀. Se ewé díẹ̀ tàbí ìwọ̀n epo igi díẹ̀ sínú omi, lẹ́yìn náà kí ó rì fún ìṣẹ́jú díẹ̀. Èyí ń fún àwọn ewéko náà ní àwọn èròjà tí ó ṣe pàtàkì sínú omi náà, èyí tí ó ń mú kí ó jẹ́ ohun mímu tí ó ń mú ìtura àti ìlera wá.
2. Àwọn Ohun Èlò Tó Wà Nínú Àkójọpọ̀: Fún àwọn ìṣòro tó ní í ṣe pẹ̀lú awọ ara, ṣíṣe àwọn ìpara, ìpara, tàbí ìpara ìpara pẹ̀lú àwọn èròjà Senegal Wattle lè múná dóko. Lílo àwọn wọ̀nyí ní orí lè ran ọgbẹ́ lọ́wọ́ láti wòsàn, dín ìgbóná ara kù, àti láti dín àwọn àrùn awọ ara kan kù.
3. Mímú ẹ̀mí: Mímú èéfín láti inú ìfúnpọ̀ campylacantha ti Senegalia polyacantha le pese iderun èémí. Ọ̀nà yìí ṣe pàtàkì fún dídínkù ìkọ́, ikọ́, àti àwọn ìṣòro mímu mímu mímu mímu mímu.
4. Àwọn ohun èlò ìpara àti àwọn ohun tí a yọ jáde: Àwọn ohun èlò ìpara àti àwọn èròjà tí a fi omi ṣe láti Senegal Wattle lè fúnni ní ìwọ̀n oògùn tó pọ̀. Àwọn ohun èlò olómi wọ̀nyí lè ṣiṣẹ́ dáadáa, a sì lè fi kún ohun mímu tàbí kí a lò ó taara fún àwọn ipa tó lágbára jù.
5. Àfikún Oúnjẹ: Àwọn ènìyàn kan yàn láti fi àwọn ohun mímu Senegal polyacantha subsp. campylacantha kún ìgbòkègbodò ojoojúmọ́ wọn. Síbẹ̀síbẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti bá onímọ̀ nípa ìlera sọ̀rọ̀ kí o tó ṣe bẹ́ẹ̀, pàápàá jùlọ tí o bá ní àìsàn tó ń yọ ọ́ lẹ́nu tàbí tí o ń lo oògùn.
6. Àwọn Ìlànà Àtijọ́: Ní àwọn agbègbè tí Senegal Wattle ti jẹ́ ara ìṣègùn ìbílẹ̀, àwọn oníṣègùn lè so àwọn ẹ̀yà ara ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti ewéko náà pọ̀ mọ́ àwọn èròjà mìíràn láti ṣẹ̀dá àwọn ìwòsàn pàtó fún onírúurú àìsàn.
7. Ìtọ́jú Adùn-ara: A le lo epo pataki ti a ri lati Senegal Wattle ninu aromatic lati mu isinmi wa ati lati mu ki ara wa dara si. Omi epo diẹ ninu ohun elo diffuser le kun afẹfẹ pẹlu oorun didun rẹ.
8. Àwọn ìwẹ̀ ewéko: Fífi àwọn èròjà Senegal Wattle sínú omi ìwẹ̀ rẹ lè fún ọ ní ìrírí ìsinmi àti ìtura. Ọ̀nà yìí ń jẹ́ kí awọ ara lè fa àwọn èròjà tó ṣe pàtàkì sínú ewéko náà nígbà tí o bá ń sinmi.
9. Àwọn lílo oúnjẹ: Ní àwọn àṣà ìbílẹ̀ kan, a máa ń lo Senegal polyacantha subsp. campylacantha fún sísè oúnjẹ. A lè fi ewé tàbí ìdì rẹ̀ kún ọbẹ̀, ìgbẹ́, tàbí oúnjẹ mìíràn láti fún wọn ní àǹfààní ìlera tó ṣeé ṣe.
10. Ṣíṣe ìgbìmọ̀ràn fún Onímọ̀-ẹ̀rọ kan: Kí o tó lo ọ̀nà èyíkéyìí, ó dára kí o bá onímọ̀ nípa egbòogi, onímọ̀ nípa ẹ̀dá, tàbí olùtọ́jú ìlera tó mọ̀ nípa rẹ̀ sọ̀rọ̀. Wọ́n lè tọ́ ọ sọ́nà láti yan ọ̀nà tí ó yẹ fún lílo rẹ̀, èyí tí ó bá dá lórí àwọn ibi tí o fẹ́ kí ó dé àti ipò rẹ.
Àwọn Àbájáde Ẹ̀gbẹ́ Lílo Ohun Ìṣẹ̀dá Oògùn Senegalia Polyacantha
1. Àìlera oúnjẹ: Nínú àwọn ènìyàn kan, lílo oògùn Senegal Wattle lè fa ìṣòro jíjẹ oúnjẹ bíi wíwú, gáàsì, tàbí ìgbẹ́ inú. Èyí lè dínkù nípa ṣíṣe àtúnṣe ìwọ̀n tàbí ọ̀nà tí a gbà ń ṣe é.
2. Àwọn Ìṣẹ̀lẹ̀ Àléjì: Àwọn ènìyàn kan lè ní ìmọ̀lára tàbí àléjì sí àwọn èròjà tó wà ní Senegal Wattle. Àwọn èròjà ara, ìyọ́nú, tàbí àwọn àmì àrùn mímí bíi sísín àti ìdìpọ̀ lè wáyé nítorí ìfarahàn.
3. Ibaraenisepo pẹlu Awọn oogun: Tí o bá ń lo oògùn, pàápàá jùlọ àwọn tí ó wà fún àìsàn onígbà pípẹ́, ó ṣeé ṣe kí Senegalia polyacantha subsp. campylacantha bá wọn lò. Ó ṣe pàtàkì láti bá olùtọ́jú ìlera rẹ sọ̀rọ̀ kí o tó fi ewéko náà sínú ìgbòkègbodò rẹ.
4. Oyun ati fifun ọmọ ni ọmu: Àwọn tó lóyún tàbí tó ń fún ọmọ ní ọmú gbọ́dọ̀ kíyèsára nígbà tí wọ́n bá ń lo Senegal Wattle. Ìwádìí díẹ̀ ló wà lórí ààbò rẹ̀ ní àwọn àkókò wọ̀nyí, a sì gbani nímọ̀ràn ìtọ́sọ́nà ọ̀jọ̀gbọ́n.
5. Lilo Ju O Lo: Lílo Senegal polyacantha subsp. campylacantha ní ìwọ̀n tó pọ̀ jù lè fa àwọn àbájáde búburú. Máa tẹ̀lé àwọn ìlànà àti ìlànà lílo tí a dámọ̀ràn nígbà gbogbo.
6. Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ (Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ tí ó lọ sílẹ̀): Wọ́n ti ròyìn pé Senegal Wattle ní ipa lórí ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀, èyí tó lè fa ìdínkù nínú ẹ̀jẹ̀. Àwọn tí wọ́n ti ní ẹ̀jẹ̀ ríru tẹ́lẹ̀ gbọ́dọ̀ máa ṣe àkíyèsí ìwọ̀n wọn dáadáa kí wọ́n sì lọ bá onímọ̀ nípa ìlera sọ̀rọ̀.
7. Ìmọ́lára Ẹnìkọ̀ọ̀kan: Ara olúkúlùkù máa ń hùwà sí àwọn oògùn ewébẹ̀ ní ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ohun tó ń ṣiṣẹ́ dáadáa fún ẹnì kan lè má dára fún ẹlòmíràn nítorí ìyàtọ̀ nínú ìmọ̀lára ẹnì kọ̀ọ̀kan.
8. Àwọn ipò tó ti wà tẹ́lẹ̀: Àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àwọn àìsàn kan pàtó, bí àrùn ẹ̀dọ̀ tàbí kíndìnrín, gbọ́dọ̀ ṣọ́ra nígbà tí wọ́n bá ń lo Senegalia polyacantha subsp. campylacantha. Àwọn èròjà ewéko náà lè ní ipa lórí àwọn àrùn wọ̀nyí.
9. Lilo Igba Pípẹ́: A kò tíì mọ àwọn ipa ìgbà pípẹ́ tí lílo Senegal Wattle fún ìgbà pípẹ́ yóò ní lórí rẹ̀ dáadáa. Ó dára kí a má ṣe gbẹ́kẹ̀lé ewéko yìí fún ìgbà pípẹ́ láìsí ìtọ́sọ́nà ọ̀jọ̀gbọ́n.
10. Dídára àti Ìpèsè: Dídára ohun èlò tí a fi ń ṣe é àti ibi tí a ti ń lò ó lè ní ipa lórí ààbò àti ìṣiṣẹ́ rẹ̀. Rí i dájú pé o gba Senegal Wattle láti ọ̀dọ̀ àwọn orísun tí ó ní orúkọ rere tí ó ṣe pàtàkì jùlọ fún dídára àti ààbò.
Iye Ounjẹ ti Senegal polyacantha (Senegal Wattle)
1. Púrọ́tínì: Àwọn irugbin ti Polyacantha ti Senegal ní amuaradagba, tí a ṣírò rẹ̀ ní 15–20% ní ìbámu pẹ̀lú àwọn nǹkan tí ó jọra Sénélíà àwọn ẹ̀yà, tí ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún àtúnṣe àti ìdàgbàsókè iṣan, bó tilẹ̀ jẹ́ pé majele ń dín lílò wọn kù láìsí ìtọ́jú.
2. Àwọn Kabọ̀háídéréètì: Àwọn irúgbìn àti ìdìpọ̀ náà máa ń pèsè àwọn kábọ̀háídéréètì, ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ìtaṣì àti okùn, tí ó ń fúnni ní agbára. Ìní oúnjẹ wọn ni àìní láti mú kí ó má ba à jẹ́ kí ó bàjẹ́.
3. Okùn: Àwọn èso àti èso náà ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ okun oúnjẹ, wọ́n ń ran jíjẹ oúnjẹ lọ́wọ́, wọ́n ń mú kí ìlera ìfun sunwọ̀n síi, wọ́n sì lè mú kí suga inú ẹ̀jẹ̀ dúró dáadáa, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò tíì kọ iye pàtó tí a rí.
4. Àwọn ohun alumọ́ọ́nì (Pótásíọ́mù): Àwọn irúgbìn náà ṣeé ṣe kí ó ní potasiómù, tí a rí láti inú àwọn ẹ̀ka igi tí ó jọra, tí ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìwọ́ntúnwọ́nsí elektrolyte, iṣẹ́ iṣan ara, àti ìfàsẹ́yìn iṣan, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìwádìí pàtó kò pọ̀ tó.
5. Kálísíọ́mù: Iye kalisiomu le wa ninu awọn irugbin tabi awọn ewe, eyi ti o ṣe alabapin si ilera egungun ati iṣẹ iṣan, da lori awọn ilana ni Sénélíà àwọn ẹ̀yà.
6. Àwọn Àkójọpọ̀ Fenolic: Epo igi àti ewé ní àwọn èròjà phenolic, bíi tannins, tí ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí antioxidants, tí ó lè dín wahala oxidative kù, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ipa pàtàkì wọn ni oògùn dípò oúnjẹ.
7. Àwọn Sapónínì: Àwọn Saponini, tí wọ́n wọ́pọ̀ nínú ewéko, lè wà nínú àwọn èso tàbí pod, tí wọ́n lè ní ipa antimicrobial àti ìrànlọ́wọ́ fún àjẹ́sára, ṣùgbọ́n ipa oúnjẹ wọn kò ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.
8. Àwọn Àsìdì Ọ̀rá: Àwọn irúgbìn náà lè ní ìwọ̀nba lipids díẹ̀, tí ó ń fúnni ní agbára àti ìrànlọ́wọ́ fún ìlera sẹ́ẹ̀lì, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìwọ̀n lipids náà lè kéré tí a kò sì ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ dáadáa.
9. Àwọn alkálóìdì: Àwọn alkaloid tí a lè fi ṣe àmì lè wà, èyí tí ó ń ṣe àfikún sí àwọn ànímọ́ ìṣègùn dípò oúnjẹ. Àwọn èròjà wọ̀nyí nílò ìtọ́jú tí a fi ìṣọ́ra ṣe nítorí pé wọ́n lè fa ìpalára.
10. Àwọn ohun èlò Nitrogen: Gẹ́gẹ́ bí èso ewéko tí ó ń so nitrogen pọ̀, Polyacantha ti Senegal Ó ń mú kí ilẹ̀ ní ọrọ̀, ó sì ń ṣe àtìlẹ́yìn fún oúnjẹ ewéko nínú ètò ìgbẹ́, ṣùgbọ́n àwọn àǹfààní oúnjẹ taara ni a dínkù nítorí pé ó ní ipa búburú lórí wọn.
Àwọn Ẹ̀rí Ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ àti Àwọn Ẹ̀kọ́ Ọ̀ràn lórí Polyacantha Senegal
1. Ọlátúnjí àti àwọn ẹlòmíràn (2018): Iwadi yi ṣe iwadi awọn ipa egboogi-iredodo ti Polyacantha ti Senegal Àwọn ewé tí a yọ jáde nínú eku Wistar, èyí tí ó dín ìgbóná ara kù nítorí àwọn èròjà phenolic àti flavonoids. Àwọn àbájáde náà ṣe àtìlẹ́yìn fún lílò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àṣà fún ìrora àti wíwú (Olatunji, OJ, àti àwọn ẹlòmíràn (2018). Iṣẹ́ ìdènà ìgbóná ara Polyacantha ti Senegal Àwọn ewé tí a yọ jáde nínú àwọn eku Wistar. Ìwé Ìròyìn Ethnopharmacology, 224, 52-58).
2. Omotayo àti àwọn ẹlòmíràn (2011): Ìwádìí láti ọwọ́ Omotayo àti àwọn ẹlòmíràn jẹrisi iṣẹ ṣiṣe antibacterial ti oogun naa Polyacantha ti Senegal àwọn ohun tí a yọ jáde láti inú epo igi lòdì sí Escherichia coli àti Staphylococcus aureus, tí ó fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún lílo rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àṣà ìbílẹ̀ fún ìtọ́jú àkóràn ní Nàìjíríà (Omotayo, FO, àti àwọn ẹlòmíràn (2011). Iṣẹ́ àgbékalẹ̀ àwọn bakitéríà Polyacantha ti Senegal àwọn ohun tí a yọ jáde nínú èérún igi. Ìwé Ìròyìn Ìwádìí Onímọ̀-ẹ̀rọ Adúláwọ̀ ti Áfíríkà, 5(15), 2082-2086).
3. Eldeen àti àwọn ẹlòmíràn (2005): Ìwádìí yìí ṣe àyẹ̀wò àwọn ohun-ìní antimicrobial àti antiinflammatory Polyacantha ti Senegal Àwọn ohun tí a yọ jáde láti inú gbòǹgbò, tí ó ń rí iṣẹ́ pàtàkì lòdì sí àwọn kòkòrò àrùn olu àti ìgbóná ara, tí ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún lílò rẹ̀ nínú ìṣègùn ìbílẹ̀ fún àkóràn awọ ara (Eldeen, IMS, àti àwọn ẹlòmíràn (2005). Ìṣàyẹ̀wò oògùn nínú àyẹ̀wò Polyacantha ti Senegal àwọn ìyọkúrò gbòǹgbò. Ìwé ìròyìn nípa Ewéko ní Gúúsù Áfíríkà, 71(3-4), 349-354).
Àwọn Ìbéèrè Tí A Ń Béèrè Nígbàkúgbà Nípa Polyacantha Senegal
1. Ǹjẹ́ Polyacantha ti Senegal ailewu lati jẹun?
Àwọn irúgbìn àti àwọn èèpo náà jẹ́ majele nígbà tí wọ́n bá jẹ́ aláìlómi nítorí àwọn èròjà tó ń dènà èròjà bíi tannins. Ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìbílẹ̀, bíi rírẹ tàbí sísun, jẹ́ ohun pàtàkì fún jíjẹ ní ààbò, ṣùgbọ́n a sábà máa ń lò ó gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ ẹran.
2. Àwọn apá wo nínú Polyacantha ti Senegal a ń lò ó fún ìtọ́jú?
A máa ń lo epo igi, ewé àti gbòǹgbò rẹ̀ nínú ìṣègùn ìbílẹ̀ Áfíríkà láti tọ́jú àkóràn, ìgbóná ara, ìrora, àti àwọn àìsàn bí ìgbẹ́ gbuuru tàbí àtọ̀gbẹ.
3. Le Polyacantha ti Senegal ṣe itọju awọn àkóràn?
Bẹ́ẹ̀ni, àwọn ìwádìí fihàn pé àwọn èèpo igi àti gbòǹgbò rẹ̀ ní àwọn agbára ìpalára bakitéríà àti ti àfọ́fà, èyí tí ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún lílò rẹ̀ fún àwọn àkóràn bí ọgbẹ́ awọ ara tàbí àfọ́fà.
4. Níbo ni? Polyacantha ti Senegal dàgbà?
Ó jẹ́ ìbílẹ̀ láti agbègbè ìsàlẹ̀ Sahara ní Áfíríkà, láti Senegal sí Gúúsù Áfíríkà, ó sì ń gbèrú ní àwọn ilẹ̀ savanna, igbó, àti àwọn agbègbè odò títí dé ibi gíga tó tó mítà 1800.
5. Ǹjẹ́ Polyacantha ti Senegal a lo bi ounjẹ ẹran?
Bẹ́ẹ̀ni, a máa ń lo àwọn èèpo àti ewé rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ ẹran fún àwọn ẹran ọ̀sìn, pàápàá jùlọ ní àsìkò òtútù, èyí tí ó ń fúnni ní àfikún tó ní èròjà amuaradagba nígbà tí a bá ń ṣe é láti dín ewu kù.
6. Àwọn ewu wo ló wà nínú lílo rẹ̀? Polyacantha ti Senegal?
Àwọn ẹ̀yà ara tí a kò fi sí ara wọn jẹ́ olóró, wọ́n lè fa ìṣòro jíjẹ oúnjẹ tàbí kí wọ́n má ṣe é. Mímú àwọn ẹ̀gún ewéko náà lè fa ìpalára, àti lílo oògùn nílò ìṣètò tó péye.
7. Ǹjẹ́ Polyacantha ti Senegal ìfọ́mọ́ra?
Rárá, a kò kà á sí ohun tí ó ń gbógun ti àwọn ènìyàn ní agbègbè tí ó wà, ṣùgbọ́n agbára ìdàgbàsókè rẹ̀ kíákíá àti agbára ìdènà nitrogen lè mú kí ó jẹ́ olórí ní àwọn agbègbè tí ó ní ìṣòro.
8. Báwo ni Polyacantha ti Senegal tí a lò nínú ìṣègùn ìbílẹ̀?
Àwọn ohun ọ̀ṣọ́ ewéko máa ń tọ́jú ìgbẹ́ gbuuru, àtọ̀gbẹ, àti ìgbóná ara, nígbà tí a sì máa ń lo ìfúnpọ̀ ewé fún ìtura ìrora àti ìyọkúrò gbòǹgbò fún àkóràn awọ ara tàbí ìjẹni ejò.
Ṣé o ní ìbéèrè, àbá, tàbí àfikún? Tí ó bá rí bẹ́ẹ̀, jọ̀wọ́ má ṣe lọ́ tìkọ̀ láti lo àpótí ọ̀rọ̀ sísọ ní ìsàlẹ̀ láti sọ èrò rẹ. A tún rọ̀ ọ́ láti fi inú rere pín ìwífún yìí pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn tí ó lè jàǹfààní nínú rẹ̀. Nítorí pé a kò le dé ọ̀dọ̀ gbogbo ènìyàn lẹ́ẹ̀kan náà, a mọrírì ìrànlọ́wọ́ rẹ ní títànkálẹ̀ ìròyìn náà. Ẹ ṣeun gidigidi fún ìtìlẹ́yìn yín àti fún pínpín!
Ìkìlọ̀: Àpilẹ̀kọ yìí wà fún ẹ̀kọ́ àti ìwífúnni nìkan. Àwọn àǹfààní ìlera tí a ṣàlàyé dá lórí ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ ìbílẹ̀. Wọn kì í ṣe àfikún ìmọ̀ràn ìṣègùn, àyẹ̀wò, tàbí ìtọ́jú. Máa bá onímọ̀ ìlera sọ̀rọ̀ nígbà gbogbo kí o tó lo ewéko tàbí oògùn àdánidá fún ìṣègùn.
Ka Bakannaa: Kí ni Ẹ̀kọ́ nípa Iṣẹ́-ajé? Ohun gbogbo tí o nílò láti mọ̀