Momordica balsamina, ti a mọ ni Apple Balsam, jẹ ohun ọgbin ti o fanimọra ti o jẹ ti idile Cucurbitaceae, eyiti o pẹlu awọn kukumba, awọn elegede, ati awọn melons. Ajara olomi yii jẹ abinibi si awọn agbegbe ti Afirika ati South America ati pe a mọ ni ibigbogbo fun irisi alailẹgbẹ ati awọn ohun-ini oogun. Jẹ ki a ṣawari sinu awọn alaye botanical ti ohun ọgbin iyalẹnu yii:
Apple Balsam jẹ ajara ti o ngun, ti o le dagba to awọn mita 5 ni ipari. Iwa idagbasoke rẹ ngba laaye lati yipo ni ayika awọn ẹya ati awọn irugbin miiran, ni lilo awọn tendrils fun atilẹyin. Ajara naa nmu awọn ewe ti o ni apẹrẹ ọkan ti o to iwọn 5 si 12 cm ni ipari. Awọn ewe wọnyi jẹ alawọ ewe ati pe o ni ala ti o ni serrated diẹ.
Ohun ọgbin nmu awọn ododo akọ ati abo ti o yatọ lori awọn irugbin lọtọ, abuda ti o wọpọ ni ọpọlọpọ awọn eya Cucurbitaceae. Awọn ododo jẹ ofeefee ati afihan eto ti o ni petal marun. Awọn ododo akọ nigbagbogbo ju awọn ododo abo lọ lori ajara. Akoko aladodo yatọ da lori awọn ipo ayika ṣugbọn nigbagbogbo waye ni awọn oṣu gbigbona.
Eso ti Momordica balsamina jẹ ọkan ninu awọn ẹya akiyesi julọ. O jọ kukumba kekere tabi gourd, pẹlu ita ita spiky. Eso naa yipada awọ bi o ti ndagba, iyipada lati alawọ ewe si osan ati nikẹhin si pupa pupa nigbati o ba pọn ni kikun. Inu eso naa ni ọpọlọpọ awọn irugbin ti a fi sinu pulp ti o ni oje, mucilaginous. Awọn irugbin naa jẹ flattened ati pe aril funfun kan yika.
Eso Balsam jẹ́ ohun ọ̀gbìn tó dára fún àwọn ilẹ̀ olóoru tó ní ọ̀rinrin, ó sì máa ń dàgbà dáadáa ní àwọn agbègbè olóoru àti àwọn agbègbè tí kò fi bẹ́ẹ̀ gbóná. A sábà máa ń rí i ní àwọn pápá tí ó ṣí payá, lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn ọ̀nà, àti ní àwọn agbègbè tí a ti bà jẹ́. Nítorí bí ó ṣe máa ń ràn, ó sábà máa ń hù lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn ohun ọ̀gbìn mìíràn, ó máa ń lò wọ́n bí ìtìlẹ́yìn.
Láti ìgbà pípẹ́, a ti máa ń lo oríṣiríṣi ẹ̀yà Momordica balsamina nínú ìṣègùn ìbílẹ̀. Àwọn orílẹ̀-èdè míràn ti lo ohun ọ̀gbìn náà láti tọ́jú àwọn àìsàn bí àtọ̀gbẹ, ìṣòro oúnjẹ, àwọn àrùn ara, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Kíkoro tí ohun ọ̀gbìn náà ní jẹ́ àmì àbùdá kan, a sì sábà máa ń so ó mọ́ àwọn ànímọ́ ìwòsàn rẹ̀.
Gbígbìn eso Balsam Apple gba àyíká tí ó gbóná tó sì ní oòrùn. Ohun ọ̀gbìn náà fẹ́ ilẹ̀ tí ó ní èròjà tó sì gbẹ dáadáa, ó sì máa ń jàǹfààní láti ọ̀dọ̀ ìbòmirin déédé. A lè gbìn ín láti inú èso, èyí tí ó yẹ kí a gbìn lẹ́yìn tí òtútù bá kọjá ní àwọn ibi tí ó yẹ. Bí àṣà ohun ọ̀gbìn náà ṣe máa ń ràn ṣe mú kí a pèsè àwọn ohun ìgbékalẹ̀ bí àjà tàbí àwọn ohun èlò ìtìlẹ́yìn mìíràn.
Ka Bakannaa: Àwọn Àǹfààní Ìlera Ìwòsàn Mẹ́wàá tí Heptapleurum arboricola (Igi àgbọnrín) Ní
Àwọn Àǹfààní Ìlera Ìwòsàn tí Momordica balsamina (Eso Balsam)
1. Ìdarí Ìwọ̀n Súgà Nínú Ẹ̀jẹ̀: Ọ̀kan lára àwọn àǹfààní tí ó lókìkí jùlọ tí Momordica balsamina ní ni agbára rẹ̀ láti ṣe ìrànlọ́wọ́ láti darí ìwọ̀n súgà nínú ẹ̀jẹ̀. Àwọn èròjà inú ohun ọ̀gbìn náà máa ń ṣiṣẹ́ bí insulini àdánidá, tí ó ń ṣe ìrànlọ́wọ́ nínú mímójútó àtọ̀gbẹ.
2. Ìrànlọ́wọ́ Oúnjẹ: Àwọn ohun kíkoro ti Balsam Apple máa ń mú kí àwọn èròjà inú ara tí ó ń ṣiṣẹ́ láti tu oúnjẹ nínú, tí ó ń mú kí oúnjẹ jiná, tí ó sì ń dẹ́rùn àwọn ìṣòro bí àìrígbẹ́ àti àìlè-jiná-ounjẹ.
3. Ìtìlẹ́yìn fún Ètò Àjẹsára: Níní ọ̀pọ̀lọpọ̀ antioxidants àti vitamins, ewéko yìí máa ń mú ètò àjẹsára lágbára sí i, èyí sì máa ń ran ara lọ́wọ́ láti kojú àwọn àrùn àti àìsàn tó ń wọ́lé lọ́nà tó gbéṣẹ́.
4. Ìṣàkóso Ìwọ̀n: Momordica balsamina lè ṣe ìrànlọ́wọ́ nínú ìṣàkóso ìwọ̀n nípa mímú kí oúnjẹ dàgbàdàgbàdàgbà nínú ara kíákíá àti dídín ìfẹ́ jíjẹ oúnjẹ kù, èyí sì mú kí ó jẹ́ alábàáṣe pàtàkì fún àwọn tó ń gbìyànjú láti dín ìwọ̀n wọn kù.
5. Ìlera Awọ̀: Lílo ìyọkúrò Balsam Apple sórí awọ̀ lè mú àwọn àìsàn awọ̀ bíi eczema, àkàn, àti psoriasis kúrò, ọpẹ́lọpẹ́ àwọn ohun èlò tó ń dènà ìfúnniná àti àwọn ohun tó ń pa kòkòrò àrùn.
6. Ìgbésẹ̀ Tó Ń Dènà Ìfúnniná: Àwọn ohun èlò ewéko yìí tó ń dènà ìfúnniná mú kí ó wúlò fún dídín ìfúnniná nínú ara kù, èyí sì lè pèsè ìtura kúrò nínú àwọn àìsàn bíi arthritis.
7. Ìtura Ìmí: A ti máa ń lo Momordica balsamina láti mú àwọn ìṣòro ìmí kúrò, títí kan ikọ́ àti ìdìgbọ́nmí.
8. Àwọn Ohun Ìní Tó Ń Pa Kòkòrò Àrùn: Àwọn ìyọkúrò ewéko yìí ní ipa tó ń pa kòkòrò àrùn, èyí tó lè ṣe àǹfààní nínú kíkógun ti àwọn àrùn kòkòrò àrùn oríṣiríṣi.
9. Ìwẹ̀nùmọ́ Ẹ̀dọ̀: Ó ń ṣe ìtìlẹ́yìn fún ìlera ẹ̀dọ̀ nípa ríràn án lọ́wọ́ nínú àwọn ìlànà ìwẹ̀nùmọ́, èyí tó ń ran ẹ̀dọ̀ lọ́wọ́ láti mú àwọn májèlé kúrò nínú ara.
10. Antioxidants Alágbára: Àwọn antioxidants Balsam Apple ń mú àwọn free radicals tó léwu kúrò, èyí tó ń ṣàfikún sí ìlera àti aláfíà lápapọ̀.
11. Ìlera Ọkàn: Àwọn ohun èlò nínú ewéko yìí ń ṣàfikún sí ìlera ọkàn nípa dídín ìwọ̀n cholesterol kù àti ṣíṣe ìtìlẹ́yìn fún ìṣàkóso ẹ̀jẹ̀ tó tọ́.
12. Ìtura Ìrora Nipa Ti Ara: A ti maa n lo Momordica balsamina lati dinku irora ati aibalẹ, ti o nfunni ni yiyan adayeba si awọn oogun irora ti a ta ni ile itaja.
13. Iwosan Ọgbẹ: Ti a ba fi si ita ara, Balsam Apple yara iwosan ọgbẹ ati dinku eewu ti ikolu nitori awọn ohun-ini apakokoro rẹ.
14. Iṣakoso Parasite: Awọn ipa ti o lodi si parasite ti ọgbin jẹ ki o niyelori fun sisọ awọn akoran parasitic pupọ.
15. Itunu Inu Ìfun: O le dinku aibalẹ inu ifun, ti o jẹ ki o wulo fun awọn ipo bii indigestion ati ọgbẹ.
16. Ìtura Àmì Ìṣẹlẹ Oṣu: A lo Balsam Apple lati ṣakoso awọn iṣoro oṣu ati irọrun irora oṣu.
17. Awọn Ohun-ini Anticancer Ti o Ṣee Ṣe: Diẹ ninu awọn ijinlẹ daba pe awọn agbo ogun kan ninu ọgbin le ni awọn ipa anticancer ti o pọju, botilẹjẹpe iwọn iwadii siwaju sii nilo.
18. Agbara Antiviral: O le ṣe alabapin si aabo antiviral, ṣe iranlọwọ fun ara ni idena awọn akoran gbogun ti.
19. Alafia Neurological: Balsam Apple ṣe afihan ileri ni atilẹyin ilera ọpọlọ ati iṣẹ oye, botilẹjẹpe iwadii n tẹsiwaju.
20. Iṣakoso Aleji: Awọn ohun-ini anti-allergic ti ọgbin le pese iderun lati awọn aami aisan aleji.
Ka Tun: Awọn Irugbin Soybean: Pataki Ọrọ-aje, Awọn Lilo ati Awọn Ọja-nipasẹ
Àwọn Ọ̀nà Láti Lò Ó Láti Ṣàṣeyọrí Àwọn Àǹfààní Ìlera Tí Momordica balsamina (Èṣu Ọjọ́) Ní
1. Lílo Èso Tútù: A lè jẹ èso pípọ́n ti Momordica balsamina ní tààràtà. Ó ṣe pàtàkì láti kíyèsí pé èso náà ní ìkorò, èyí tó jẹ́ àmì àwọn èròjà ìṣègùn tó wà nínú rẹ̀. Jíjẹ apá kékeré nínú èso náà lójoojúmọ́ lè ṣèrànwọ́ pẹ̀lú ìdarí ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀, ìtunṣe oúnjẹ, àti ìtìlẹ́yìn fún ààbò ara.
2. Tíì Ewe Tí A Ṣe Lálé: Ṣe tíì ewe nípa rírẹ àwọn ewé Momordica balsamina gbígbẹ nínú omi gbígbóná fún bíi ìṣẹ́jú 10-15. A lè mu tíì yìí lójoojúmọ́ láti ṣètìlẹ́yìn fún ìtunṣe oúnjẹ, láti mú kí ètò ààbò ara lágbára, àti láti gbádùn àwọn àǹfààní tí ọ̀gbìn náà ní fún dídín ìrora kù.
3. Ìfọwọ́sọ àti Ìyọkúrò: A lè rí àwọn ìfọwọ́sọ tàbí àwọn omi ìyọkúrò ti Momordica balsamina ní àwọn ilé ìtajà ìlera. Àwọn irú èyí tí a ṣojú pọ̀ jùlọ yìí jẹ́ kí o fi kún àwọn èròjà tí ó ṣe àǹfààní ti ọ̀gbìn náà sí ìgbésí ayé rẹ ní ìrọ̀rùn. Tẹ̀lé àwọn ìwọ̀n lilo tí a dámọ̀ràn lórí àlẹ̀mọ̀ ọja náà tàbí kí o kan sí ògbógi tó ń tọ́jú ìlera.
4. Lílò Lórí Ara: Fún àwọn ìṣòro tó ní ṣe pẹ̀lú awọ ara, o lè ṣètò òróró tàbí àmúradání tí a óò máa pa lórí ara ní lílo àwọn ìyọkúrò Momordica balsamina. Lò ó sí àwọn ibi tí àìsàn náà ti mú kí ara máa yọrí, bíi àwọn àìsàn bíi eczema, àti àwọn àrùn bíi acne, àti psoriasis.
5. Kápúsù àti Àfikún: Àwọn kápúsù àti àfikún tí ó ní àwọn ìyọkúrò Momordica balsamina tí a ti lọ̀ kún wà fún lílò ní ìrọ̀rùn. Ríi dání pé o tẹ̀lé àwọn ìlànà ìwọ̀n lilo tí a pèsè lórí àpótí ọja náà.
6. Ìlò Òjẹ́: Nínú àwọn àṣà kan, a máa ń lò Momordica balsamina nínú oúnjẹ. Ṣùgbọ́n, nítorí bí ó ṣe korò tó, wọ́n sábà máa ń lò ó díẹ̀ láti mú ìdùnnú oúnjẹ sunwọ̀n sí i, nígbà tí ó sì ń pèsè àwọn àǹfààní ìlera pẹ̀lú.
Àwọn Ìṣòro Tí Ó Lè Tẹ̀lé Lílo Ewéko Ìwòsàn Momordica balsamina
1. Ewu Àìtó Ṣúgà Nínú Ẹ̀jẹ̀: Ọ̀kan lára àwọn ìṣòro tí ó ṣe pàtàkì jùlọ ni ewu àìtó ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ (hypoglycemia) tí ó lè ṣẹlẹ̀ nígbà tí ènìyàn bá jẹ Momordica balsamina. Èyí ṣe pàtàkì fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ti ń lo oògùn àtọ̀gbẹ́ tẹ́lẹ̀. Agbára tí Balsam Apple ní láti dín ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ kù lè fa ìṣòro àìtó ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ nígbà tí a bá lò ó pẹ̀lú àwọn oògùn kan. Ó ṣe pàtàkì kí àwọn ènìyàn tí ó ní àtọ̀gbẹ́ kàn sí àwọn oníṣègùn kí wọ́n tó lo Balsam Apple láti ṣàkóso ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ wọn.
2. Ìṣòro Nínú Ikùn: Bí Balsam Apple ṣe korò tó lè fa ìṣòro nínú ikùn, bíi rírọ ikùn, ìgbé ru, àti ìgbẹ́ gbuuru, nígbà tí a bá jẹ ẹ́ jù. Ìwọ̀ntúnwọ̀nsì ṣe pàtàkì láti yẹra fún irú ìṣòro bẹ́ẹ̀.
3. Ìfara-ara: Àwọn ènìyàn tí ara wọn kò gbà àwọn ẹ̀yà Cucurbitaceae mìíràn (bíi kókó, mèlónì, tàbí pánkíìnì) lè tún ní ìfura sí Momordica balsamina. Ìfara-ara lè wáyé láti orí híhún ara títí dé àwọn àmì àrùn tí ó le ju bẹ́ẹ̀ lọ. Tí o bá mọ̀ pé ara rẹ kò gbà àwọn ewéko wọ̀nyí, ó bọ́gbọ́n mu láti ṣọ́ra.
4. Ìgboyún àti Fífún Ọmọ Lóyàn: Àwọn obìnrin tí wọ́n lóyún tàbí tí wọ́n ń fún ọmọ lóyàn gbọ́dọ̀ yẹra fún lílo Momordica balsamina, nítorí a kò tíì ṣe ìwádìí tó péye nípa bí ó ṣe lè rí lára àwọn ènìyàn ní àkókò wọ̀nyí. A kò mọ àwọn ohun tí ó lè ṣe fún ọmọ tí ó wà nínú oyún tàbí ọmọ ọwọ́.
5. Ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn Oògùn: Agbára tí Momordica balsamina ní láti nípa lórí ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ lè bá àwọn oògùn tó ń tọ́jú àtọ̀gbẹ́ ṣiṣẹ́, èyí lè fa àwọn ìṣòro tí a kò fẹ́. Bákan náà, tó bá jẹ́ pé o ń lo àwọn oògùn mìíràn, ó ṣe pàtàkì láti gba ìmọ̀ràn dókítà kí o tó lo Balsam Apple láti yẹra fún ìṣòro tó lè wáyé.
6. Ìlera Ẹdọ̀: Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Balsam Apple lè ṣèrànwọ́ fún ìlera ẹ̀dọ̀ tí a bá lò ó níwọ̀ntúnwọ̀nsì, ṣíṣe àjẹjù lè nípa búburú lórí ẹ̀dọ̀. Gba ìmọ̀ràn dókítà kí o tó lò ó tó bá jẹ́ pé o ní àìsàn ẹ̀dọ̀.
7. Oyúnjijú àti Orí Kíkún: Nígbà míì, agbára tí Momordica balsamina ní láti dín ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ kù lè fa oyúnjijú tàbí kí orí máa gúnni, pàápàá jùlọ tó bá jẹ́ pé o jẹ ẹ́ nígbà tí ebi ń pa ọ́.
8. Ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ìṣẹ́: Níwọ̀n bí Balsam Apple ti lè nípa lórí ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti sọ fún dókítà rẹ tó bá jẹ́ pé wọ́n fẹ́ ṣe ìṣẹ́ fún ọ. Ó lè di dandan láti ṣe àtúnṣe sí àwọn oògùn láti yẹra fún ìṣòro lásìkò ìṣẹ́.
9. Ìrora Ìfun: Ṣíṣe àjẹjù Momordica balsamina lè fa ìrora Ìfun, tó ní nínú Ìrora ikùn àti àìsùnmọ́ni. Ó ṣe kókó láti lò ó níwọ̀ntúnwọ̀nsì kí o sì tẹ̀lé ìwọ̀n tí wọ́n dábàá.
Iye Oúnjẹ Alágbára tí Momordica Balsamina Ní (Balsam Apple)
1. Àwọn èròjà Protein: Ewé Momordica balsamina ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ èròjà protein, pẹ̀lú àwọn ìwádìí tó fi hàn pé iye protein tó wà nínú rẹ̀ jẹ́ 19.72–29.08%, èyí tó pọ̀ jù lọ wà nínú ewé, èyí sì ń ṣèrànwọ́ fún títún àwọn iṣan ṣe àti fún dídàgbà gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó wúlò nínú oúnjẹ.
2. Amino Acids: Eweko naa ni amino acids 17, ti o kunle isoleucine, leucine, ati valine, eyi ti o koja awon ibeere WHO/FAO/UNU fun awon omo, botilejepe amino acids ti o ni sulfur wa ni opin fun awon agbalagba, ti o n ran ise ijesara lowo.
3. Flavonoids: Awon apapo antioxidant yi ran lati se idiwon awon free radicals, ti o le dinku ewu arun onigba egbogi ati atileyin ilera cellular nigba ti a je gege bi apa ti ounje.
4. Polyphenols: Ipele giga ti polyphenols, gege bi gallic acid, se alabapin si ise antioxidant, ti o n daabo bo lodi si aapọn oxidative ati iredodo, anfani fun ilera gbogbogbo.
5. Terpenes: Cucurbitane-type triterpenoids, bii cucurbitacins, wa nibẹ, ti o n funni ni antimicrobial ati awon ohun-ini egboogi-iredodo, eyi ti o le se atileyin ilera ajesara nigba ti a lo ninu awon ogun ibile.
6. Carotenoids: O pọ ni awon ewe, carotenoids bii beta-carotene n gbe ilera oju laruge, ise ajesara, ati ilera awọ, ti o n sise bi awon oludari si vitamin A.
7. Vitamin C: Ti a rii ninu awon ewe odo ati eso, vitamin C n mu ajesara lagbara, n se atileyin iseda collagen, ati imudara awon idaabobo antioxidant, ti o n je ki o jẹ ohun elo ti o ṣe pataki ninu eweko.
8. Minerals: Awon ewe naa n pese opolopo iye potassium (1,320 mg/100g), calcium (941 mg/100g), magnesium (220 mg/100g), ati iron (60.3 mg/100g), ti o n se atileyin ilera egungun, ise isan, ati gbigbe oxygen.
9. Dietary Fiber: Awon eweko’s ati eso ni okun dietary, ti o n ran digestion lowo, ti o n gbe ilera ifun laruge, ati pe o le dinku ipele cholesterol.
10. Awọn Saponin: Awọn ohun alumọni wọnyi le ṣe alabapin si idinku idaabobo awọ ati atilẹyin ajesara, botilẹjẹpe ifọkansi wọn jẹ iwọntunwọnsi, ti o nfi kun profaili ounjẹ ti ọgbin naa.
Momordica balsamina, paapaa awọn ewe rẹ ati awọn eso ọdọ, jẹ ẹfọ ti o ni ounjẹ pupọ ninu awọn ounjẹ ti iha-Sahara Afirika, ti o nfunni ni adalu awọn ọlọjẹ, awọn vitamin, awọn ohun alumọni, ati awọn ohun elo bioactive ti o ṣe atilẹyin awọn aaye ilera pupọ nigba ti a jẹ bi alawọ ewe ti a se tabi ni awọn igbaradi ibile.
Ẹri Ọgbọn-ọrọ ati Awọn Iwadii Ọran lori Momordica Balsamina
1. Hassan ati awọn ẹlẹgbẹ. (2006): Iwadi yii ṣe itupalẹ akopọ ounjẹ ti awọn ewe Momordica balsamina, wiwa awọn amino acids 17 ati akoonu nkan ti o wa ni erupe ile giga (fun apẹẹrẹ, potasiomu, kalisiomu, magnẹsiomu). Awọn awari naa ni imọran pe awọn ewe jẹ afikun ti o niyelori fun sisọ awọn aipe nkan ti o wa ni erupe ile (Hassan, L. G., & Umar, K. J., 2006).
2. Flyman ati awọn ẹlẹgbẹ. (2007): Awọn oluwadi ṣe ayẹwo akopọ ti o sunmọ ati ti nkan ti o wa ni erupe ile ti awọn ewe Momordica balsamina ni Botswana, ti o n jẹrisi ọlọjẹ giga (to 29.08%) ati akoonu nkan ti o wa ni erupe ile, ti o n ṣe atilẹyin ipa rẹ bi ẹfọ egan ti a ko lo fun aabo ounjẹ (Flyman, M. V., & Afolayan, A. J., 2007).
3. Ramalhete et al. (2016): Ìwádìí yìí ya àwọn triterpenoids tí wọ́n jẹ́ irú cucurbitane sọ́tọ̀ láti inú Momordica balsamina, ó sì fi hàn pé wọ́n lè yí ìdènà oògùn tó pọ̀ ní àwọn sẹ́ẹ̀lì jẹjẹrẹ padà nípa dídènà P-glycoprotein, èyí tó fi hàn pé ó lè ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí oògùn tó ń gbógun ti jẹjẹrẹ (Ramalhete, C., Mulhovo, S., Molnar, J., & Ferreira, M. U., 2016).
4. Kaushik et al. (2017): Ìwádìí náà dá àwọn triterpenoids mọ̀ nínú àwọn èso Momordica balsamina, èyí tó fi hàn pé ó ní agbára láti dín ìwọ̀n glukosi ẹ̀jẹ̀ kù nígbà tí wọ́n ṣe ẹ̀kọ́ náà lábẹ́ àyẹ̀wò, èyí sì ń ti lílò tí wọ́n ti ń lò ó fún ìtọ́jú àtọ̀gbẹ́ lẹ́yìn (Kaushik, U., Aeri, V., Showkat, R. M., & Ali, M., 2017).
5. Coleman et al. (2022): A rí i pé omi tí wọ́n fa jáde láti inú ewé Momordica balsamina ní èròjà amúradagbára tuntun kan (MoMo30) tó ń gbógun ti àrùn HIV-1, tó sì ń dènà bí àrùn náà ṣe ń tàn, èyí sì fi hàn pé ó lè ṣiṣẹ́ fún ṣíṣe oògùn tó ń gbógun ti àwọn àrùn tí kò nílò àwọn kòkòrò àìlèfojúrí (Coleman, M. I., Khan, M., Gbodossou, E., et al., 2022).
Àwọn Ìbéèrè tí Àwọn Ènìyàn Méejì Beere Nípa Momordica Balsamina
1. Kí ni wọ́n fi ń lo Momordica balsamina?
Wọ́n ń lò ó bí ewébẹ̀ ní àwọn apá ibi tí ilẹ̀ Áfíríkà tó wà ní ìsàlẹ̀ Sahara, wọ́n ń se é bí ẹ̀fọ́ tàbí kí wọ́n fi kún àwọn oúnjẹ kókó, wọ́n sì ń lò ó ní ìṣègùn àbáláyé láti fi tó àtọ̀gbẹ́, ibà, àwọn àìsàn ara, àti àwọn ìṣòro nípa oúnjẹ jíjẹ.
2. Ṣé ó léwu láti jẹ Momordica balsamina?
Àwọn ewé tó kéré àti àwọn èso aláwọ̀ ewé máa ń ṣeé jẹ nígbà tí wọ́n bá se wọn, ṣùgbọ́n àwọn èso tó ti pọ́n àti àwọn èso tó ní irúgbìn lè ní májèlé, èyí tó lè fa èébì tàbí gbuuru bí wọ́n bá jẹ wọ́n láì sè.
3. Ṣé Momordica balsamina lè ṣàrànlọ́wọ́ pẹ̀lú àtọ̀gbẹ?
Àwọn ìwádìí fi hàn pé àwọn triterpenoids tó wà nínú rẹ̀ lè dín ìwọ̀n glukosi nínú ẹ̀jẹ̀ kù, èyí sì ń ṣe ìtìlẹ́yìn fún lílò tí wọ́n máa ń lò ó fún ìtọ́jú àtọ̀gbẹ, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n gbọ́dọ̀ gba ìmọ̀ràn dókítà.
4. Àwọn oúnjẹ alára wo ló wà nínú Momordica balsamina?
Ó ní ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ protein, amino acid, vitamin (pàápàá jùlọ vitamin C), àwọn mineral (potassium, calcium, iron), àti àwọn ohun èlò bioactive bíi flavonoids àti carotenoids.
5. Báwo ni wọ́n ṣe ń pèsè Momordica balsamina?
Wọ́n sábà máa ń sè àwọn ewé àti èso ọ̀dọ́ tàbí kí wọ́n fi ẹ̀pà tàbí àgbàdo ṣe oúnjẹ láti lè mú àwọn májèlé kúrò àti láti mú adùn rẹ̀ sunwọ̀n sí i.
6. Ṣé Momordica balsamina ní àwọn ìpalára?
Àwọn èso tó ti pọ́n tí wọ́n jẹ ẹ́ láì sè lè fa ìṣòro nínú ikùn àti ifun. Máa sè ewéko náà nígbà gbogbo kí o sì gba ìmọ̀ràn lọ́dọ̀ oníṣègùn kí o tó lò ó bí oògùn.
7. Níbo ni Momordica balsamina ti ń hù?
Ó wá láti àwọn ilẹ̀ olóoru ti Áfíríka, Asia, àti Australia, ó sì máa ń hù dáadáa ní àwọn ilẹ̀ onírànyẹ̀rìn, ilẹ̀ amọ̀kòkò, tàbí ilẹ̀ amọ̀ ní àwọn pápá oko, igbó, àti àwọn ibi tí wọ́n ti yàgàn.
8. Ṣé wọ́n lè lo Momordica balsamina fún àwọn àrùn ara?
Wọ́n sábà máa ń lo àwọn ewé àti èso tí wọ́n yọ̀ jáde fún jije, àwọn kókó ojú, àti wíwú nítorí agbára rẹ̀ láti dènà ìrora àti ìpalára.
Ṣé o ní ìbéèrè, àbá, tàbí ohun tó o fẹ́ sọ? Tó bá rí bẹ́ẹ̀, jọ̀wọ́ lo àpótí ọ̀rọ̀ tí ó wà nísàlẹ̀ láti sọ ohun tó o rò. A tún gbà ọ́ níyànjú láti jọ̀wọ́ pín ìsọfúnni yìí pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn tí ó lè jàǹfààní láti inú rẹ̀. Níwọ̀n bí a kò lè dé ọ̀dọ̀ gbogbo ènìyàn lẹ́ẹ̀kan náà, a mọrírì ìrànlọ́wọ́ rẹ́ gidigidi ní fífi ọ̀rọ̀ náà kálẹ̀. A dúpẹ́ púpọ̀ fún ìtìlẹ́yìn rẹ àti fún pípín!
Àìkọ́: Àpilẹ̀kọ yìí jẹ́ fún ète ẹ̀kọ́ àti ìfitọnilétí nìkan. Àwọn àǹfààní ìlera tí a ṣàpèjúwe rẹ̀ da lórí ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ ìbílẹ̀. Wọn kìí ṣe àrọ́pò fún ìmọ̀ràn iṣẹ́ ìṣègùn, ìwádìí àrùn, tàbí ìtọ́jú. Máa kan sí onímọ̀ ìlera nígbà gbogbo kí o tó lo egbòogi èyíkéyìí tàbí àtúnṣe àdáyébá fún ète ìṣègùn.
Ka Bakannaa: Ipa ti Iṣẹ́-ọ̀sin Ẹran nínú Ètò Oúnjẹ Alágbára