Atiṣoki (Cynara cardunculus var. scolymus) jẹ́ irúgbìn tí ó dàbí ẹgún tí ó wà pẹ́ títí tí ó jẹ́ ti ìdílé Asteraceae. Ó wá láti agbègbè Mẹditarenia, wọ́n gbìn ín fún àwọn ewéko tí a lè jẹ, wọ́n sì ti lò ó fún àwọn ohun ìní ìmúláradá rẹ̀ tí ó ṣeéṣe.
Irúgbìn Atiṣoki náà dàgbà sí gíga tí ó tó bíi ẹsẹ̀ 3 sí 5 (mita 1 sí 1.5) ó sì ní ewéko ńláńlá, aláwọ̀ ewé àlùkò, tí ó ní ihò jíjìn tí ó lè wọn tó ẹsẹ̀ 2 (sẹ̀ntímítà 60) ní gígùn. Irúgbìn náà ń mú àwọn ewéko aláwọ̀ búlúù-fiólẹ́tì tí ó yani lẹ́nu jáde tí ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ewéko kéékèèké.
Àwọn ewéko wọ̀nyí ni a sábà máa ń kórè kí wọ́n tó gbó kí a tó jẹ wọ́n bí ẹfọ́. Ẹ̀yà irúgbìn Atiṣoki tí a sábà máa ń jẹ́ jùlọ ni ewéko tí kò tíì dàgbà, tí a mọ̀ sí ọkàn. A máa ń mú àwọn ewéko òde tí ó le àti àwọn ẹlẹ́gùn ún kúrò láti ṣí ọkàn tí ó rọ̀ hàn, èyí tí a lè jẹ lẹ́yìn tí a bá sè é tàbí tí a bá jẹ ẹ́ láì sè é nínú saladi.
A mọyì àwọn irúgbìn ìmúláradá Atiṣoki fún adùn wọn tí ó yàtọ̀ síra, a sì sábà máa ń gbádùn wọn pẹ̀lú àwọn nǹkan ìrọ̀ tàbí àwọn fínàgírẹ́ẹ̀tì. Bákan náà, a lè bó àwọn gbòngbò irúgbìn náà kí a sì sè wọ́n, tí wọ́n á máa ṣe bí adùn ọkàn. Atiṣoki ní ìtàn lílò fún onírúurú ète ìṣègùn, ní pàtàkì nítorí àwọn àǹfààní ìlera wọn tí ó ṣeéṣe.
Wọ́n ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àìsàn apakòkòrò, fítámìn, àti àwọn mèńrà. Atiṣoki ní àwọn kẹ́míkà bíi sinarini tí ó lè mú kí ìṣelọ́pọ̀ ojú dídùn pọ̀ sí i, tí ó ń ran ìtúúnjẹ àti iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ lọ́wọ́. Àwọn kẹ́míkà kan nínú Atiṣoki, bíi fítósítérọ́ọ̀lì, lè ràn áni lọ́wọ́ láti dín ìwọ̀n ìlera ara kù.
Àwọn irúgbìn ìmúláradá Atiṣoki lè ràn áni lọ́wọ́ láti ṣàkóso ìwọ̀n ṣúgà nínú ẹ̀jẹ̀ nítorí ìwọ̀n fíbà wọn àti àwọn ipa tí ó lè mú kí ara mọ àwọn èròjà ìsúlínì. Irúgbìn náà ní àwọn àìsàn apakòkòrò bíi kwesẹ́tini àti rútini, èyí tí ó lè ràn áni lọ́wọ́ láti kojú ìdààmú ìjẹrà àti ìwúrí. A máa ń lo àwọn èròjà Atiṣoki nígbà míràn láti dín àwọn àmì ìṣòro gallbladder kù.
Cynara cardunculus var. scolymus tí a tún mo sí gégé bí Artichokes máa nífẹ̀ẹ́ sí ojú ọjọ́ tí ó yẹ àti ilẹ̀ tí ó gbẹ dáadáa. A máa sábà gbìn wọ́n bí ewéko tí ó máa ń hù léraléra ní àwọn agbègbè tí ìgbà otútù wọn kò lágbára. A máa ń ṣe ìbísí nípasẹ̀ ìyapa tàbí pípín àwọn ewéko tí ó ti gbòǹgbò lé. Ewéko náà nílò ìbòmírán déédé àti ìtọ́jú tí ó yẹ láti mú kí àwọn ẹ̀gún ìtànná tí ó dára jáde.
Àwọn Àǹfààní Ìlera Oògùn ti Artichoke (Cynara cardunculus var. scolymus)
1. Ìlera Ìfọ́jọ́: Artichokes ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èròjà bíi cynarin tí ó ń mú kí ìṣelọ́pọ̀ omi inú jẹ̀dọ̀ múra. Omi inú jẹ̀dọ̀ ń ran ìfọ́jọ́ ọ̀rá lọ́wọ́ ó sì ń mú kí wíwọlé àwọn èròjà aṣaralóore sunwọ̀n síi. Fún àpẹẹrẹ, jíjẹ artichokes lẹ́hìn oúnjẹ àṣẹ́jù lè mú kí ìfọ́jọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ kí ó sì dín ìmọ̀lára ìwúwo kù.
2. Ìṣàkóso Ìwọ̀n Ọ̀rá Ẹ̀jẹ̀: Àwọn èròjà ewéko inú artichokes, pẹ̀lú phytosterols, lè dènà wíwọlé ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ láti inú oúnjẹ sínú ìfun. Èyí lè ràn láti dín ìwọ̀n ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ lápapọ̀ kù. Gẹ́gẹ́bí àpẹẹrẹ, fífi artichokes kún oúnjẹ rẹ déédé lè ṣàlékún sí pípa ìwọ̀n ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ tí ó dára mọ́.
3. Ìlànà Ìwọ̀n Ṣúgà Ẹ̀jẹ̀: Artichokes ní okun púpọ̀, èyí tí ó ń dín ìfọ́jọ́ àti wíwọlé àwọn ṣúgà kù. Èyí lè dènà ìgbéga ìwọ̀n ṣúgà ẹ̀jẹ̀ lójijì. Fún ẹnìkan tí ó ní àrùn àtọ̀gbẹ, fífi artichokes sínú oúnjẹ lè ṣèrànwọ́ nínú ìṣàkóso ìwọ̀n ṣúgà ẹ̀jẹ̀ tí ó dára jù.
4. Ìtìlẹ́yìn Ẹ̀dọ̀: Artichokes ní àwọn èròjà apakòkòrò bíi silymarin tí ó ń dáàbò bo àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀dọ̀ lọ́wọ́ ìpalára tí ó sì ń ṣèrànwọ́ nínú àtúndá wọn. Èyí ṣe pàtàkì fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ní ìtàn mímu ọtí líle tàbí tí wọ́n ti fara hàn sí àwọn májèlé. Fífi artichokes sínú oúnjẹ rẹ lè ṣèrànwọ́ láti ṣe ìtìlẹ́yìn fún ìlera ẹ̀dọ̀ lápapọ̀.
5. Ilera Ifun: Awọn okun ti o wa ninu awọn atishoki n ṣiṣẹ bi prebiotic, ti o n bọ awọn kokoro arun ti o ni anfani ninu ifun. Eyi n ṣe igbelaruge iwọntunwọnsi microbiome ifun ati ilọsiwaju tito nkan lẹsẹsẹ. Ti o ba jiya lati aibalẹ tito nkan lẹsẹsẹ lẹẹkọọkan, jijẹ awọn atishoki nigbagbogbo le ṣe alabapin si ilera ifun to dara julọ.
6. Awọn Ipa Alodi-iredodo: Awọn atishoki ni awọn antioxidants, bii quercetin ati rutin, eyiti o ni awọn ohun-ini alatako-iredodo. Awọn agbo ogun wọnyi le ṣe iranlọwọ lati dinku iredodo ninu ara ati dinku eewu awọn arun onibaje. Ṣiṣafikun awọn atishoki sinu ounjẹ alatako-iredodo le funni ni awọn anfani ilera igba pipẹ.
7. Iṣẹ Gallbladder: Awọn atishoki le mu iṣelọpọ bile ati ṣiṣan dara, ti o ṣe iranlọwọ ni tito nkan lẹsẹsẹ ti ọra. Eyi le ṣe iranlọwọ lati ṣe idiwọ dida okuta gall ati dinku aibalẹ gallbladder. Fun ẹnikan ti o ni awọn iṣoro gallbladder, jijẹ awọn atishoki le pese iderun.
8. Iṣakoso iwuwo: Apapọ okun ati awọn kalori kekere ninu awọn atishoki le ṣe igbelaruge rilara ti kikun ati dinku jijẹ pupọ. Wọn le jẹ afikun ti o niyelori si eto iṣakoso iwuwo. Gẹgẹbi apẹẹrẹ, ṣiṣafikun awọn atishoki sinu awọn saladi tabi bi satelaiti ẹgbẹ le ṣe iranlọwọ lati ṣakoso ifẹkufẹ.
9. Ilera Ọkan: Akoonu okun ti awọn atishoki ṣe iranlọwọ lati ṣetọju titẹ ẹjẹ ti o ni ilera ati awọn ipele idaabobo awọ, dinku eewu arun ọkan. Awọn antioxidants ninu awọn atishoki tun ṣe alabapin si ilera ọkan ati ẹjẹ. Pẹlu awọn atishoki ninu ounjẹ ti o ni ilera ọkan le ni awọn ipa rere igba pipẹ.
10. Ìsọdọmímú: Àwọn èròjà tí ń ṣètìlẹ́yìn fún ẹ̀dọ̀ nínú artichokes ń ṣe ìrànwọ́ nínú ìlànà ìsọdọmímú. Wọ́n ń ṣe ìrànwọ́ láti mú àwọn májèlé kúrò nínú ara, èyí sì ń ṣàfikún sí aláfíà gbogbo. Fífi artichokes kún ìmúrasílẹ̀ ìsọdọmímú lè mú kí àwọn ẹ̀rọ ìwẹ̀nùmọ́ ti ara dára sí i.
Ka Bakannaa: Àwọn Ànfààní Ilera Oògùn Mẹ́wàá ti Crassocephalum (Crassocephalum crepidioides)
Àwọn Ọ̀nà Ìlò Lati Ṣàṣeyọrí Àwọn Ànfààní Ilera Oògùn Tí A Pèsè Fún Artichoke (Cynara cardunculus var. scolymus)
1. Ilera Ìgbẹ́ Rere: Lati ṣe atilẹyin fun ilera ìgbẹ́, ṣe itọsi tabi se ọkàn artichoke titun títí yóò fi rọ. O lè yọ àwọn ewé lile ti ita ati eegun ṣaaju ki o to se. Gbadun wọn gẹgẹ bi ohun ti o nmu ṣaaju ounjẹ lati ru iṣelọpọ bile ati iranlọwọ ti gbigbe ounjẹ.
2. Ìṣàkóso Ìwọ̀n Ọ̀rá: Fi ọkàn artichoke kun inú saladi, pasita, tàbí bí ẹran àfikún. Jíjẹ artichokes tí a sè déédé lè ṣe ìrànwọ́ láti dín gbígba ọ̀rá tí a jẹ kù, èyí sì ń ṣàfikún sí ìṣàkóso ọ̀rá tí ó dára jùlọ.
3. Ìṣàkóso Ìwọ̀n Súgà Ẹ̀jẹ̀: Fi artichokes kun inú oúnjẹ pẹ̀lú èròjà carbohydrate tí ó díjú àti àwọn èròjà amúaradagba tí kò lórá jọjọ. Tọ́jú tàbí sun artichokes kí o sì fi wọ́n ṣe oúnjẹ lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn oúnjẹ tí ó ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì láti ṣe ìrànwọ́ láti ṣàkóso ìwọ̀n súgà ẹ̀jẹ̀ lórí àkókò.
4. Ìtìlẹ́yìn ẹ̀dọ̀: Pèsè tíì artichoke nípa rírẹ àwọn ewé artichoke gbígbẹ sínú omi gbígbóná. Mu tíì egbògi yìí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ní ọ̀sẹ̀ láti pèsè ìtìlẹ́yìn antioxidant fún ẹ̀dọ̀. Ní àfikún sí i, jíjẹ ọkàn artichoke tí a sè lè ṣàfikún sí ilera ẹ̀dọ̀ lápapọ̀.
5. Ilera Ifun: Jẹ ọkan ati igi eso artichoke, nitori wọn ni okun. Fi omi ṣan tabi se wọn ki o si fi wọn sinu ounjẹ rẹ. Jijẹ wọn nigbagbogbo le pese awọn okun prebiotic ti o ṣe atilẹyin fun ilera microbiome ifun.
6. Awọn Ipa Alatako-Irora: Fi awọn ọkan artichoke kun si awọn saladi rẹ, awọn sanwisi, tabi awọn abọ ọkà. Awọn antioxidants ninu artichoke le ṣe iranlọwọ lati dinku iredodo ninu ara. Apapọ artichoke pẹlu awọn ounjẹ alatako-iredodo miiran mu imunadoko wọn pọ si.
7. Iṣẹ Ṣiṣe Àpò Ìfún: Gbadun awọn artichoke ni awọn fọọmu ti a se tabi aise. Awọn artichoke ti a fi omi ṣan wulo ni pataki fun atilẹyin àpò ífún. Jijẹ wọn gẹgẹ bi apakan ti ounjẹ le mu iṣelọpọ bile pọ si ati iranlọwọ ni tito nkan ti o sanra.
8. Iṣakoso Iwọn: Fi awọn artichoke sinu awọn ounjẹ rẹ lati mu gbigbemi okun pọ si ati igbelaruge awọn ikunsinu ti kikun. O le fi wọn kun si awọn omelets, awọn ounjẹ pasita, tabi bi ẹgbẹ kan pẹlu awọn amuaradagba ti ko ni nkan. Eyi le ṣe iranlọwọ lati dinku ifẹkufẹ ati atilẹyin iṣakoso iwuwo.
9. Ilera Ọkàn: Nigbagbogbo pẹlu awọn artichoke ninu ounjẹ ti o ni ilera fun ọkan. Fi omi ṣan tabi yan wọn lati tọju awọn ounjẹ wọn. Jijẹ wọn lẹgbẹẹ awọn ounjẹ ti o ni ilera fun ọkan miiran, bii awọn irugbin odidi ati ẹfọ, le ṣe alabapin si ilọsiwaju ilera ọkan ati ẹjẹ.
10. Ìwẹ̀nùmọ́: Ṣepọ awọn artichoke sinu ounjẹ rẹ nigbagbogbo. Fi omi ṣan tabi yan wọn ki o si fi wọn sinu awọn ounjẹ. Awọn antioxidants ati awọn agbo ogun ti o ṣe atilẹyin ẹdọ ninu awọn artichoke le ṣe iranlọwọ fun awọn ilana imukuro adayeba ti ara.
Ka tun ka kika: Bi o ṣe le ṣe idanimọ Eye ti o dara julọ ti o n Lay (POL) ṣaaju rira wọn
Awọn Ipa Ẹgbẹ ti Lilo Eweko Artichoke
Lakoko ti artichoke jẹ ailewu ni gbogbogbo ati pe ọpọlọpọ eniyan farada rẹ daradara, awọn ipa ẹgbẹ ti o pọju le wa, paapaa nigbati a ba jẹ ni titobi nla tabi nipasẹ awọn eniyan ti o ni awọn ipo ilera kan.
Eyi ni diẹ ninu awọn ipa ẹgbẹ ti o pọju ti lilo eweko artichoke:
1. Awọn Ifarahan Aleji: Diẹ ninu awọn eniyan le ni aleji si artichoke tabi awọn eweko miiran ninu idile Asteraceae, gẹgẹbi ragweed, marigolds, tabi daisies. Awọn ifarahan aleji le farahan bi sisu awọ ara, nyún, wiwu, tabi paapaa iṣoro mimi.
2. Ibanujẹ Gastrointestinal: Njẹ nọmba nla ti artichoke le fa aibalẹ inu ikun, pẹlu wiwu, gaasi, ati gbuuru. Eyi jẹ nitori akoonu okun ti o ga ati awọn agbo ogun kan ti o le ṣoro lati da fun diẹ ninu awọn eniyan.
3. Awọn ibaraenisepo pẹlu Awọn Oogun: Artichoke le ṣe ajọṣepọ pẹlu awọn oogun kan, paapaa awọn ti ẹdọ n ṣe iṣelọpọ. Awọn agbo ogun ninu artichoke le ni ipa lori agbara ẹdọ lati ṣe ilana awọn oogun, ni agbara yiyipada ipa wọn tabi awọn ipa ẹgbẹ. Awọn ẹni-kọọkan ti n mu awọn oogun yẹ ki o kan si olupese itọju ilera wọn ṣaaju jijẹ awọn afikun artichoke tabi awọn ayokuro.
4. Ifamọra ti o pọ si Awọn nkan Kan: Awọn eniyan kan le ni ifamọra si awọn nkan kan ninu atishoki, ti o yori si awọn iṣoro ounjẹ tabi awọn ami aisan miiran. Ifamọra yii le yatọ lati eniyan de eniyan.
5. Awọn Okuta Kidirin: Awọn eniyan ti o ni itan-akọọlẹ awọn okuta kidirin le nilo lati dinku gbigbemi awọn ounjẹ ti o ni ọlọrọ oxalate, pẹlu atishoki. Awọn oxalate le ṣe alabapin si dida awọn okuta kidirin ninu awọn eniyan ti o ni itara.
6. Idilọwọ Omi Bile: Ni awọn iṣẹlẹ ti o ṣọwọn, awọn eniyan ti o ni idiwọ omi bile ti a mọ yẹ ki o ṣọra pẹlu lilo atishoki, nitori o le mu iṣelọpọ bile pọ si ati mu ipo wọn buru si.
7. Titẹ Ẹjẹ Kekere: A ti mọ awọn atishoki lati dinku titẹ ẹjẹ nitori awọn ohun-ini diuretic wọn. Lakoko ti eyi le jẹ anfani fun diẹ ninu awọn, awọn eniyan ti o ti ni titẹ ẹjẹ kekere tẹlẹ yẹ ki o jẹ awọn atishoki ni iwọntunwọnsi.
Iye Ounjẹ ti Atishoki (Cynara cardunculus var. scolymus)
1. Fiber: Awọn atishoki jẹ ọlọrọ ni okun ijẹẹmu, ti n pese to awọn giramu 7 fun atishoki alabọde. Eyi ṣe atilẹyin ilera ounjẹ, ṣe igbelaruge awọn iṣipopada ifun deede, ati ṣe iranlọwọ lati ṣetọju awọn ipele suga ẹjẹ iduroṣinṣin.
2. Vitamin C: Atishoki alabọde ni isunmọ 25% ti gbigbemi Vitamin C ti a ṣe iṣeduro ojoojumọ. Antioxidant yii ṣe alekun iṣẹ ajẹsara ati iranlọwọ ni iṣelọpọ collagen fun ilera awọ.
3. Folate: Awọn atishoki nfunni ni ayika 68 micrograms ti folate fun iṣẹ, ti o ṣe atilẹyin iṣelọpọ DNA ati pipin sẹẹli, eyiti o ṣe pataki ni pataki lakoko oyun.
4. Vitamin K: Pẹ̀lú nǹkan bíi 18% ìwọ̀n tí a gbọ́dọ̀ jẹ́ lójoojúmọ́ nínú artichoke, vitamin K ṣe àtìlẹ́yìn fún dídì ẹ̀jẹ̀ àti ìlera egungun.
5. Magnesium: Artichokes pèsè nǹkan bíi 50 milligrams ti magnesium fún ìwọ̀n tí a jẹ́, èyí sì ń ṣàfikún sí iṣẹ́ ìṣan, ìfihàn iṣan, àti ìgbéléke agbára.
6. Potassium: Níní nǹkan bíi 343 milligrams nínú artichoke àárín, potassium ń ṣàtúnṣe ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ ó sì ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìlera ọkàn.
7. Antioxidants: Artichokes kún fún antioxidants bíi cynarin àti silymarin, èyí tó ń dáàbò bo àwọn sẹ́ẹ̀lì kúrò nínú ìdààmú oxidative ó sì lè dín ìgbárùkú kù.
8. Iron: Artichoke àárín ń pèsè nǹkan bíi 0.7 milligrams ti iron, èyí tó ń ran àwọn èròjà afẹ́fẹ́ lọ́wọ́ láti gbé agbára.
9. Phosphorus: Pẹ̀lú nǹkan bíi 73 milligrams fún ìwọ̀n tí a jẹ́, phosphorus ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìlera egungun àti ìgbéléke agbára.
10. Low Calories: Artichokes kò ní ọ̀rá jù, pẹ̀lú nǹkan bíi 60 calories fún artichoke àárín, èyí tó mú kí wọ́n jẹ́ oúnjẹ tó ní èròjà tó pọ̀ tí ó sì dára fún ìdarí ìwọ̀n.
Ẹ̀rí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ẹ̀kọ́ nípa Artichoke (Cynara cardunculus var. scolymus)
1. Ìlera Ẹdọ̀: Ìwádìí kan tí Rondanelli àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀. (2011) ṣe fihàn pé omi tí a gbá láti inú ewé artichoke mú iṣẹ́ ẹdọ̀ sunwọ̀n sí i lára àwọn aláìsàn tí wọ́n ní àrùn ẹdọ̀ tí kì í ṣe ti ọtí nípa dídín ìwọ̀n àwọn èròjà inú ẹ̀jẹ̀ tí ń ṣiṣẹ́ lórí ẹdọ̀ àti másùnmásùn oxidative kù (Rondanelli, M., Giacosa, A., Opizzi, A., Pelucchi, C., La Vecchia, C., Montorfano, G., Negroni, M., & Zanchi, R. (2011). Ipa omi tí a gbá láti inú ewé artichoke lórí iṣẹ́ ẹdọ̀ lára àwọn aláìsàn tí wọ́n ní àrùn ẹdọ̀ tí kì í ṣe ti ọtí. Fitoterapia, 82(7), 1046-1049).
2. Ìdínkù Cholesterol: Bundy àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀. (2008) ṣe àfihàn pé omi tí a gbá láti inú ewé artichoke dín ìwọ̀n LDL cholesterol kù gan-an lára àwọn àgbàlagbà tí wọ́n ní hypercholesterolemia díẹ̀, èyí fi hàn pé ó ní àǹfààní fún ọkàn àti àwọn ohun èlò ẹ̀jẹ̀ (Bundy, R., Walker, A. F., Middleton, R. W., Marakis, G., & Booth, J. C. L. (2008). Omi tí a gbá láti inú ewé artichoke dín cholesterol ẹ̀jẹ̀ kù lára àwọn àgbàlagbà hypercholesterolemic tí wọ́n ní ìlera tó dára. Phytomedicine, 15(9), 668-675).
3. Ìlera Ìgbẹ́: Marakis àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀. (2002) fihàn pé omi tí a gbá láti inú artichoke mú àwọn àmì àrùn ti irritable bowel syndrome kúrò, ó mú ìgbẹ́ sunwọ̀n sí i ó sì dín fífúnpá kù lára àwọn olùkópa (Marakis, G., Walker, A. F., Middleton, R. W., Booth, J. C. L., & Wright, J. (2002). Omi tí a gbá láti inú ewé artichoke dín àwọn àmì àrùn ti irritable bowel syndrome kù nínú ìwádìí àbojútó lẹ́yìn tí a ti ta ọjà náà. Phytotherapy Research, 16(S1), S58-S60).
4. Ìṣàkóso Ìwọ̀n Ẹ̀jẹ̀: Nazni àti àwọn mìíràn. (2006) ríi pé fífi artichoke kún oúnjẹ mú ìṣàkóso glycemic dára síi lára àwọn aláìsàn àtọ̀gbẹ irú èkejì, ó ṣeé ṣe kí èyí jẹ́ nítorí okun àti àwọn èròjà antioxidant tó wà nínú rẹ̀ (Nazni, P., Vijayakumar, T. P., Alagianambi, P., & Amirthaveni, M. (2006). Hypoglycemic ati ipa hypolipidemic ti Cynara scolymus láàrin àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àtọ̀gbẹ irú èkejì. Ìwé ìròyìn Pakistan nípa Oúnjẹ, 5(2), 147-151).
5. Ìgbòkègbodò Antioxidant: Jiménez-Escrig àti àwọn mìíràn. (2003) ròyìn pé àwọn èròjà inú artichoke fi agbára antioxidant tí ó ṣe pàtàkì hàn, èyí lè dín ìpalára oxidative kù nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì (Jiménez-Escrig, A., Dragsted, L. O., Daneshvar, B., Pulido, R., & Saura-Calixto, F. (2003). Àwọn ìgbòkègbodò antioxidant in vitro ti artichoke jíjẹ (Cynara scolymus L.) àti ipa lórí àwọn àmì antioxidant nínú eku. Ìwé ìròyìn Kẹ́místrì Ògbin àti Oúnjẹ, 51(18), 5540-5545).
Àwọn Ìbéèrè Tí A Béèrè Nípa Artichoke (Cynara cardunculus var. scolymus)
1. Apá wo ni ara artichoke tí a lè jẹ?
Àwọn apá tí a lè jẹ ni àwọn ewé inú rírọ̀, ọkàn, àti igi rẹ̀. A máa ń sọ àwọn ewé òde tí ó le àti ohun tí ó bo ọkàn (àárín tí ó ní irun) nù.
2. Báwo ni o ṣe ń múra artichoke sílẹ̀?
Gé àwọn orí ewé tí ó ní ẹ̀gún kúrò, gé orí rẹ̀ kúrò, kí o sì yọ àwọn ewé òde tí ó le kúrò. Yẹ̀ ẹ́ tàbí kí o sè é fún ìṣẹ́jú 20-40 títí tí yóò fi rọ̀, lẹ́yìn náà kí o gbọn ohun tí ó bo ọkàn kúrò láti lè dé ọkàn.
3. Ṣé artichoke dára fún dídín ìwọ̀n ara kù?
Bẹ́ẹ̀ni, artichoke kò ní kalori púpọ̀ ó sì ní okun púpọ̀, èyí tí ó máa ń mú kí ènìyàn yó, tí ó sì ń ṣe ìtìlẹ́yìn fún ìṣàkóso ìwọ̀n ara tí ó bá jẹ́ apá kan oúnjẹ tí ó ní èròjà tí ó péye.
4. Ṣé àwọn àtíṣóòkù lè ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìlọ́po oúnjẹ?
Àwọn àtíṣóòkù ní okun àti àwọn ohun èlò bíi cynarin tó ń ṣèdúró fún ìlọ́po oúnjẹ, ó sì lè dín àwọn àmì ìfúnpá tàbí àrùn inú tó ń yọni lẹ́nu kù.
5. Ṣé àwọn ohun tó lè ṣẹlẹ̀ tí èèyàn bá jẹ àtíṣóòkù wà?
Ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ èèyàn ló lè jẹ àtíṣóòkù láì ní ìṣòro, àmọ́ àwọn kan lè ní afẹ́fẹ́ inú, tàbí kí ara wọn má gbà á, pàápàá jùlọ tí wọ́n bá ní ìfura sí àwọn ewéko bíi ragweed.
6. Báwo ni mo ṣe lè fi àtíṣóòkù sínú oúnjẹ mi?
A lè sè, sun tàbí fi àtíṣóòkù sínú sáláàdì, àwọn ohun tí a ń fi bọ oúnjẹ, tàbí oúnjẹ pásítà. A sábà máa ń lo ọkàn rẹ̀ nínú àwọn ohun bíi spinach-artichoke dip.
7. Ṣé àtíṣóòkù tí a ti gbé sínú agolo tàbí èyí tí a dì jẹ́ olóunjẹ bíi èyí tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ gbà?
Àtíṣóòkù tí a ti gbé sínú agolo tàbí èyí tí a dì máa ń ní ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ oúnjẹ ara, àmọ́ wọ́n lè ní iyọ̀ tàbí àwọn ohun tí a fi ń pamọ́ kún un. Yan àwọn èyí tí iyọ̀ kò pọ̀ sí nígbà tí ó bá ṣeé ṣe.
8. Ṣé àtíṣóòkù lè ṣèdúró fún ìlera ọkàn?
Bẹ́ẹ̀ ni, okun rẹ̀, potasiomu, àti àwọn ohun tó ń dènà ìpalára sẹ́ẹ̀lì lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dín ìwọ̀n ọ̀rá inú ẹ̀jẹ̀ kù, kí wọ́n sì ṣàkóso ẹ̀jẹ̀ rírú, kí wọ́n sì ṣèdúró fún ìlera ọkàn.
Ṣé o ní ìbéèrè, àbá, tàbí ohun tí o fẹ́ fi kún un? Tí ó bá rí bẹ́ẹ̀, jọ̀wọ́ lo àpótí ọ̀rọ̀ tí ó wà nísàlẹ̀ láti sọ èrò rẹ. A tún gbà yín níyànjú láti pín ìsọfúnni yìí pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn tí ó lè jàǹfààní láti inú rẹ̀. Níwọ̀n bí a kò ṣe lè dé ọ̀dọ̀ gbogbo èèyàn lẹ́ẹ̀kan náà, a mọrírì ìrànlọ́wọ́ rẹ ní pípin ọ̀rọ̀ náà kálẹ̀. A dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ fún ìtìlẹ́yìn rẹ àti fún pípín!
Àtakò: Àpilẹ̀kọ yìí wà fún ẹ̀kọ́ àti ìsọfúnni nìkan. Àwọn àǹfààní ìlera tí a ṣàpèjúwe rẹ̀ da lórí ìwádìí ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ àti ìmọ̀ àtọwọ́dọ́wọ́. Wọn kìí ṣe àrọ́pò fún ìmọ̀ràn ìṣègùn ọjọgbọn, ìwádìí àrùn, tàbí ìtọ́jú. Ma gbọ́dọ̀ gbàdúrà sí onímọ̀ ìlera ṣáájú lílo egbògi tàbí oògùn àdáyébá fún ète ìṣègùn.
Ka Bakannaa: Itọsọna Pipese Pipẹrẹ ti Egbin Eniyan