Milicia excelsa, tí a mọ̀ sí Tíìkì Áfíríkà, jẹ́ igi gogoro tí ó ń tan ewé jáde tí ó jẹ́ ti ìdílé Meliaceae. Igi ńlá yìí wá láti àwọn àgbègbè olóoru ti Áfíríkà, a sì kà á sí ohun iyebíye fún igi rẹ̀ àti àwọn ohun ìní oògùn rẹ̀. Ẹ jẹ́ kí a ṣàgbéyẹ̀wò àwọn ànímọ́ ewéko tí ó sọ irúgbìn àgbàyanu yìí di mímọ̀.
Tíìkì Áfíríkà jẹ́ igi gogoro kan tí ó lè ga tó mítà 50 (ẹsẹ̀ 164) tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ó ní ẹ̀gbọn tààrà, tí ó rọ̀, pẹ̀lú ìyípo tí ó tóbi díẹ̀, tí ó sọ ọ́ di irúgbìn iyebíye nínú ilé iṣẹ́ igi. Gbígbọn igi náà sábà máa ń rẹ̀wà àti aláwọ̀ ilẹ̀, pẹ̀lú àwọn ẹ̀là tí ó jinlẹ̀ tí ó fi kún ìrísí rẹ̀ tí ó yàtọ̀.
Àwọn ewé Milicia excelsa jẹ́ àpapọ̀ a sì ṣètò wọn lórí ẹ̀ka ní ìtẹ̀léde. Ewé kọ̀ọ̀kan ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ewé kéékèèké, tí ó sábà máa ń tó láti 7 sí 15 ewé kéékèèké lórí ewé àpapọ̀ kọ̀ọ̀kan. Àwọn ewé kéékèèké wọ̀nyí gùn wọ́n sì ní ìrísí ọ̀kọ̀, pẹ̀lú ojú ilẹ̀ aláwọ̀ ewé tí ó dán tí ó fi kún ẹwà igi náà.
Àkókò tí Tíìkì Áfíríkà máa ń ṣe ìtànná jẹ́ ìran tí ó gbámúṣé. Igi náà máa ń mú àwọn àkójọpọ̀ ìtànná kéékèèké, tí ó lórùn dídùn jáde, tí ó sì jẹ́ àwọ̀ àwọ̀dàńdán tàbí ọ̀dàn. A sábà máa ń ṣètò àwọn ìtànná wọ̀nyí sínú àwọn páníkì, tí ó ń ṣẹda ìfihàn tí ó lẹ́wà lórí àlàyé ewéko tí ó lọ́ràá ti igi náà.
Lẹ́yìn ìdírọ̀ tí ó ṣẹ́gun, àwọn ìtànná náà máa ń yọrí sí àwọn àpótí èso. Àwọn àpótí wọ̀nyí rọ̀, wọ́n sì nípọn, wọ́n ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn nínú. Bí wọ́n ṣe ń dàgbà, àwọn àpótí náà máa ń pínyà láti tú àwọn irúgbìn náà sílẹ̀, èyí tí a fọ́nká nípasẹ̀ oríṣiríṣi ọ̀nà, títí kan afẹ́fẹ́ àti àwọn ẹranko.
Ọ̀kan lára àwọn ohun tí a mọ̀ nípa Igi Ìrókò ni àwọn ohun èlò igi tí ó wúlò. Inú igi náà ní àwọ̀ pupa tí ó nípọn, tí ó sì ma ń ní àwọ̀ dúdú tí ó ma ń mú kí ó dára ní ojú. A mọ igi náà fún agbára rẹ̀, bí ó ṣe lè koju ìpalára, àti bí ó ṣe wúlò tó ní gbígbẹ́ igi.
Ilẹ̀ Africa ni Igi Ìrókò ti wá, èyí tí ó fi mọ́ orílẹ̀-èdè bíi Nàìjíríà, Gánà, Kamẹrúúnù, àti Etílé. Ó ma ń hù dáradára ní àwọn igbó olóoru àti àwọn ilẹ̀ pẹ̀tẹ́lẹ̀ tí ó ní omi. Bí igi náà ṣe ga tó àti bí àwọn ohun èlò igi rẹ̀ ṣe níye lórí mú kí ó ṣe pàtàkì fún ètò ọrọ̀ ajé àti àyíká ní àwọn agbègbè wọ̀nyí.
Nítorí bí a ṣe ń lò ó ní ilé-iṣẹ́ igi, igi Igi Ìrókò ti dojúkọ àwọn ìṣòro ní ti dídáàbò bò ó. Ní àwọn agbègbè kan, bí a ṣe ń gé e rékọjá ti fa àníyàn nípa bí a ṣe lè dáàbò bo irú ọ̀gbìn yìí. Àwọn ìgbìyànjú láti mú kí a máa gé igi lọ́nà tí ó tọ́ àti láti mú kí àwọn ènìyàn mọ̀ nípa bí ó ṣe ṣe pàtàkì tó láti dáàbò bo igi yìí ń bá a lọ.
Tún Ka: Ìtọ́sọ́nà sí Bíbọ́ àti Kíkọ́ Koríko Ẹ̀pà (Arachis Pintoi)
Àwọn Àǹfààní Ilera Oògùn ti Igi Ìrókò (Milicia excelsa)
1. Agbára Ìgbóguntì Ìrora: Àwọn ohun tí a rí nínú Igi Ìrókò ní agbára láti gbógun ti ìrora. Àwọn ohun aládánidá wọ̀nyí lè ràn wá lọ́wọ́ láti dín ìrora kù ní oríṣiríṣi ẹ̀yà ara, kí wọ́n sì fún wa ní ìtura kúrò nínú àwọn àrùn bíi oríkè àti ìrora oríkè.
2. Ìtura Ìrora Ìyà: A ti lo èpo igi Tíìkì ilẹ̀ Áfíríkà láti dín ìrora ìyà kù. Ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti tu ìrora oúnjẹ, ìfúnpá, àti àwọn ìṣòro inú mìíràn, ní ṣíṣe ìgbélárugẹ ètò ìlera oúnjẹ tí ó sàn ju.
3. Ìṣàkóso Ibà: A ti lo Tíìkì ilẹ̀ Áfíríkà láti dín ibà kù. Àwọn ohun èlò àdábáyé rẹ̀ ṣe ìrànlọ́wọ́ ní dídín ìwọ̀n òoru ara kù, ní pípèsè ìtura ní àwọn àkókò ibà.
4. Ìwòsàn Ọgbẹ́ Títóbi: Àwọn ewé àti èpo igi yìí ní àwọn ohun èlò tí ó ṣe ìtìlẹ́yìn fún ìlànà ìwòsàn àwọn ọgbẹ́. Ní lílò ní òkè, wọ́n lè yára ìgbapada àwọn gígé, ìpalára, àti àwọn ìpalára kéékèèké.
5. Ìtura Ìrora Àdábáyé: Tíìkì ilẹ̀ Áfíríkà ní àwọn ànímọ́ analgesic tí ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dín àwọn oríṣiríṣi ìrora kù, pẹ̀lú àwọn orífifó, ìrora iṣan, àti ìrora oríkè, ní fífúnni ní ààyò àdábáyé sí ìṣàkóso ìrora.
6. Ààbò Antimicrobial: Àwọn ohun èlò tí ó wà ní inú ohun ọ̀gbìn náà ṣe àfihàn àwọn àbájáde antimicrobial, ní ṣíṣe Tíìkì ilẹ̀ Áfíríkà ní ohun ìní tí ó níye lórí ní dídi àwọn àkóràn àti dídi ìdàgbàsókè àwọn microorganisms tí ó léwu.
7. Ìtìlẹ́yìn Ẹ̀mí: Tíìkì ilẹ̀ Áfíríkà ní ìtàn lílò ní títún àwọn ọ̀ràn ẹ̀mí ṣe bíi àwọn ikọ́ àti bronchitis. Àwọn ohun èlò àdábáyé rẹ̀ lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti tu ìbínú kù àti ṣe ìgbélárugẹ ìmí mímọ́.
8. Ìlera Ọkàn: Ohun ọ̀gbìn oògùn yìí lè ṣàfikún sí ìlera cardiovascular ní ṣíṣe ìtìlẹ́yìn fún ìgbékalẹ̀ ẹ̀jẹ̀ tí ó péye àti ní ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ láti ṣetọ́jú àwọn ìpele ẹ̀jẹ̀ tí ó ní ìlera.
9. Ìjàsí Àwọn Àkóràn Parasitic: A ti lo Tíìkì ilẹ̀ Áfíríkà ní àṣà bíi anthelmintic, ní ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ ní ìlépalára àwọn kòkòrò parasitic kúrò ní inú ara.
10. Itọju Ara ti ounjẹ: Awọn agbo ogun ti o wa ninu epo igi ṣe iranlọwọ fun itọju awọ ara. Wọn le ṣe iranlọwọ lati ṣakoso awọn ipo awọ ara bii eczema, acne, ati dermatitis, ti o ṣe alabapin si awọ ara ti o ni ilera.
Ka Tun: Itọsọna kan si Dagba ati Itọju Koriko Bottlebrush (Elymus Hystrix)
Awọn Ọna Lilo lati Ṣaṣeyọri Awọn Anfani Ilera ti a Pese ti Milicia excelsa (Teak Afirika)
1. Awọn Decoction ati Infusions: Awọn decoction ati infusions jẹ awọn ọna olokiki fun yiyo awọn agbo ogun anfani lati Teak Afirika. Fun atilẹyin ounjẹ ati idinku iba, mura decoction kan nipa sise epo igi ninu omi. Fun lilo inu, awọn infusions le ṣee ṣe nipa gbigbẹ awọn ewe tabi epo igi ninu omi gbona. Awọn ọna wọnyi gba ọ laaye lati jẹ awọn ohun-ini iwosan ti ọgbin ni irọrun.
2. Awọn Poultices fun Iwosan Ọgbẹ: Lati mu iwosan ọgbẹ pọ si, ṣẹda awọn poultices lati awọn ewe ti a fọ tabi epo igi ti Teak Afirika. Lo poultice taara si agbegbe ti o kan lati ṣe igbelaruge imularada yiyara ati idilọwọ ikolu. Awọn agbo ogun adayeba ninu ọgbin le ṣe iranlọwọ ni didan ati iwosan awọn oriṣi awọn ọgbẹ.
3. Tii Herbal: Awọn ewe Teak Afirika tabi epo igi le ṣee lo lati ṣe awọn tii egboigi. Kan gbe apakan ti o fẹ ti ọgbin sinu omi gbona fun iṣẹju diẹ lati ṣẹda tii ti o nmi ati ti nhu. Awọn tii Herbal le jẹ fun awọn anfani ilera gbogbogbo wọn, gẹgẹbi atilẹyin ilera atẹgun tabi pese iderun ounjẹ.
4. Ìlò Lórí Ara: Fún àwọn àìsàn ara tàbí ìrora tó wà láàyè, rò ó nípa fífi omi inú igi Tíìkì Áfíríkà sí ojú ara. Èyí ni a lè ṣe nípasẹ̀ àwọn ìpara, àwọn òróró, tàbí àwọn ìkunra tí ó ní àwọn ohun èlò tó ń ṣiṣẹ́ nínú igi náà. Àwọn ìlò lórí ara wọ̀nyí lè pèsè ìtura tí a fojúsọ́nà fún àwọn agbègbè tí àníyàn bá wà.
5. Àwọn Oògùn Olómi àti Èkísítíráà: Àwọn oògùn olómi àti èkísítíráà jẹ́ àwọn ọ̀nà tí a ṣojú pọ̀ tí Tíìkì Áfíríkà tí ó pa àwọn ànímọ́ ìwòsàn rẹ̀ mọ́. A lè mú àwọn wọ̀nyí ní ẹnu nípa fífi ìdí ìṣọ̀wọ̀ díẹ̀ sí inú omi tàbí àwọn ohun mímu mìíràn. Àwọn oògùn olómi wúlò ní pàtàkì nígbà tí a bá fẹ́ àwọn ìwọ̀n egbògi tó lágbára jù.
6. Àwọn Ìwẹ̀ Egbògi: Fún ìsinmi gbogbo àti àwọn àǹfààní ara tó ṣeé ṣe, o lè fi àwọn ewé Tíìkì Áfíríkà tàbí èpo igi sínú omi ìwẹ̀ rẹ. Ọ̀nà yìí jẹ́ kí àwọn ohun èlò ìwòsàn wọ inú ara, ní fífi ìsinmi àti ìtura tó ṣeé ṣe fún àwọn ìṣòro ara.
7. Mímí Sínú: Fún ìtìlẹ́yìn èémí, o lè mí èéfín láti inú omi tí a sè tàbí omi tí a fi Tíìkì Áfíríkà ṣe. Èyí lè ràn láti tù àìsùn èémí nínú kí ó sì pèsè ìtura láti inú ikọ́ àti àìlera.
8. Fífi Sínú Oúnjẹ: Nínú àwọn àṣà kan, a fi àwọn apá Tíìkì Áfíríkà sínú àwọn oúnjẹ àṣà. Jíjẹ ìwọ̀n díẹ̀ nínú igi náà gẹ́gẹ́ bí apá oúnjẹ rẹ ṣe lè pèsè àwọn àǹfààní ìlera díẹ̀ lórí àkókò.
9. Àwọn Ìdàpọ̀ Egbògi: A tún lè lo Tíìkì Áfíríkà ní ìdàpọ̀ pẹ̀lú àwọn egbògi mìíràn láti ṣẹda àwọn ipa tó ń ṣiṣẹ́ pọ̀. Bákanáà, jíjíròrò pẹ̀lú onímọ̀ egbògi tàbí ọ̀jọ̀gbọ́n ìlera lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣẹda àdàlú egbògi tí a ṣe láti bá àwọn àìní ìlera rẹ pàtó mu.
10. Ìmọ̀ràn Ọ̀jọ̀gbọ́n: Ṣáájú kí o tó sọ Igi Tíìkì ti Áfríkà di apá kan ètò ìlera rẹ, ó ṣe pàtàkì láti kan sí oníṣègùn tó pegédé tàbí oníṣègùn ewe. Wọn lè pèsè ìtọ́sọ́nà àdáni lórí ìwọ̀n egbògi, lílò, àti ìfaragbára pẹ̀lú àwọn oògùn mìíràn.
Àwọn Ìpalára Tí Lílò Eweko Oògùn Milicia excelsa Lè Fa
1. Ìfàsẹ́mọ́ra: Àwọn ènìyàn tí wọ́n ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ pé ara wọn kò gbà àwọn eweko inú ìdílé Meliaceae, èyí tí Igi Tíìkì ti Áfríkà wà nínú rẹ̀, gbọ́dọ̀ ṣọ́ra. Ìfàsẹ́mọ́ra, bí àwọn àwọ̀ ara títán tàbí ìṣòro mímu, lè ṣẹlẹ̀ nígbà tí a bá kan ara wọn tàbí jẹ ẹ́.
2. Ìwọ̀n àti Ìwọ̀ntúnwọ̀nsì: Ó ṣeé ṣe kí jíjẹ Igi Tíìkì ti Áfríkà jù lọ fa àwọn ìpalára. Ó ṣe pàtàkì láti tẹ̀lé àwọn ìwọ̀n tí a dámọ̀ràn àti àwọn ìlànà lílò. Kan sí oníṣègùn tàbí oníṣègùn ewe láti pinnu iye tí ó yẹ fún àìní àdáni rẹ.
3. Oyún àti Fífún Ọmọ Lóyán: Àwọn ènìyàn tó lóyún àti àwọn tó ń fún ọmọ lóyán gbọ́dọ̀ ṣọ́ra nígbà tí wọ́n bá ń lo Igi Tíìkì ti Áfríkà. Ìwọ̀nba ìsọfúnni díẹ̀ ni ó wà nípa àìléwu rẹ̀ nígbà oyún àti fífún ọmọ lóyán. Kan sí oníṣègùn ṣáájú kí o tó lo Igi Tíìkì ti Áfríkà gẹ́gẹ́ bí oògùn lábẹ́ àwọn àyíká ipò wọ̀nyí.
4. Ìfaragbára Oògùn: Bí o bá ń lo àwọn oògùn tàbí tí o ní àwọn ipò ìlera tó wà lábẹ́, ṣọ́ra fún àwọn ìfaragbára tó lè wáyé láàárín Igi Tíìkì ti Áfríkà àti àwọn oògùn ilé ìgbóògùn. Kan sí oníṣègùn láti ríi dájú pé kò sí àwọn ìfaragbára tó lè fa ìpalára.
5. Ìrora Ìfun: Bí a ti ṣe lo Tíìkì Áfíríkà ní ìbílẹ̀ fún ìrànlọ́wọ́ oúnjẹ́, jíjẹ ẹ́ ní àṣejù lè fa ìpalára fún ìfun. Bí o bá ní àwọn àmì àrùn tí kò ṣe é gbọ́, jáwọ́ lílo rẹ̀ kí o sì kan sí oníṣègùn kan.
6. Ìwúlò àti Orísun: Rí i dájú pé o gba Tíìkì Áfíríkà láti orísun tí ó ní ọ̀wọ̀ láti rí i dájú pé ó ní ìwúlò àti ojúlówó. Orísun tí ó tọ́ lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti yẹra fún àwọn ohun àmúṣègún tàbí ìbàjẹ́.
7. Ìyàtọ̀ Ẹnìkọ̀ọ̀kan: Ìdáhùn olúkúlùkù sí àwọn oògùn egbògi lè yàtọ̀. Ohun tí ó ṣiṣẹ́ dáadáa fún ẹnìkan lè má baamu fún ẹlòmíràn. Fiyèsí àwọn àmì ara rẹ kí o sì kan sí oníṣègùn bí o bá ní àníyàn.
8. Lílo Ìgbà Pípẹ́: Bí Tíìkì Áfíríkà ti ní ìtàn lílò ìbílẹ̀, a kò tí ì kẹ́kọ̀ọ́ nípa ààbò rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́. Ìlò pípẹ́ tàbí àṣejù ni a gbọ́dọ̀ tọ̀ pẹ̀lú ìṣọ́ra.
9. Àwọn Ọmọdé àti Àgbàlagbà: Àwọn ọmọdé àti àwọn àgbàlagbà gbọ́dọ̀ lo Tíìkì Áfíríkà lábẹ́ ìtọ́sọ́nà oníṣègùn kan. Àwọn ìwọ̀n egbògi lè nílò àtúnṣe ní ìbámu pẹ̀lú ọjọ́ orí àti ipò ìlera.
10. Jáwọ́ Lílo Bí Ó Bá Ṣe Pàtàkì: Bí o bá ní àwọn ìpalára èyíkéyìí, bíi ìfèsì àlejò, ìpalára oúnjẹ́, tàbí àwọn ìṣòro awọ̀, jáwọ́ lílo Tíìkì Áfíríkà kí o sì wá ìtọ́jú ètò-ìlera bí ó bá ṣe dandan.
Ìwúlò Oúnjẹ́ ti Milicia excelsa (Tíìkì Áfíríkà)
1. Flavonoids: Milicia excelsa ní flavonoids nínú àwọn èyọ omi rẹ̀, pàápàá jù lọ nínú ewé àti epo igi. Àwọn ohun èlò wọ̀nyí ní àwọn ohun ìní antioxidant tí ó lè ṣe ìrànwọ́ láti dín ìdààmú oxidative kù àti ìwúrí nínú ara.
2. Polyphenols: Ohun ọ̀gbìn náà pọ̀ ní àwọn ohun èlò polyphenolic, pàápàá jù lọ chlorophorin, èyítí ó ń ṣe ìrànwọ́ sí àwọn ipa antioxidant àti anti-inflammatory rẹ̀, tí ó ń ṣe atilẹyin fún ìlera cellular ṣùgbọ́n tí kò ṣiṣẹ́ bíi oúnjẹ àkọ́kọ́.
3. Tannins: Tannins wà nínú epo igi àti ewé, tí ó lè ṣe ìrànwọ́ fún títú oúnjẹ nínú nípa dídè àwọn protein, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé jíjẹ àjẹjù lè dín ìgbà oúnjẹ kù nítorí àwọn ànímọ́ astringent wọn.
4. Saponins: Saponins, tí a rí nínú àwọn èyọ ohun ọ̀gbìn, lè ṣe atilẹyin fún iṣẹ́ immune àti ìlànà cholesterol, ṣùgbọ́n ipa oúnjẹ wọn ní ààlà nítorí àwọn oògùn olóró tí ó lè ṣẹlẹ̀ ní àwọn ìwọ̀n gíga.
5. Alkaloids: Alkaloids wà nínú epo igi àti pé ó lè ní àwọn ipa pharmacological, bíi àwọn ànímọ́ antibacterial, ṣùgbọ́n wọn kò ṣe pàtàkì nípa oúnjẹ àti pé ó lè jẹ́ olóró.
6. Carbohydrates: Àwọn ewé àti epo igi ní àwọn iye carbohydrates kéékèèké, tí ó ń pèsè orísun agbára kékeré, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò tóbi tó láti gbára lé oúnjẹ.
7. Proteins: Àwọn iye protein tí ó kéré jọjọ ni a rí nínú àwọn èyọ omi ti Milicia excelsa, tí ó ń ṣe ìrànwọ́ díẹ̀ sí àwọn àìní oúnjẹ ṣùgbọ́n kì í ṣe orísun protein àkọ́kọ́.
8. Glycosides: Ohun ọ̀gbìn náà ní glycosides, tí ó ní excelsoside nínú, benzylic diglycoside nínú àwọn ewé, èyítí ó lè ní àwọn ànímọ́ oògùn ṣùgbọ́n kò ní iye oúnjẹ tààràtà.
9. Awọn ohun alumọni Trace: Ohun ọgbin le ni awọn ohun alumọni trace bii zinc tabi iron, botilẹjẹpe data kan pato ko si, ati idoti irin ti o wuwo ti o pọju le fa awọn eewu ti o ba jẹ.
10. Fiber: Awọn ewe, nigba ti a ba lo fun mulching tabi ni awọn igbaradi ibile, le pese okun ijẹẹmu, ṣe iranlọwọ fun tito nkan lẹsẹsẹ, ṣugbọn eyi kii ṣe lilo akọkọ nitori awọn ifiyesi majele.
Ẹri Imọ-jinlẹ ati Awọn Ẹkọ Ọran lori Milicia excelsa
1. Awọn Ipa Anti-Dayabetik: Djomeni Dzeufiet et al. (2014) ṣe iwadii jade ti omi ti Milicia excelsa yio igi ni eku pẹlu resistance insulin ti o fa dexamethasone. Jade (50 ati 100 mg/kg) dinku glukosi ẹjẹ, insulin, triglycerides, lapapọ idaabobo awọ, ati awọn ipele ALT ni pataki, ti o dinku atọka HOMA-IR nipasẹ 57.53% ati 66.64%, ti o nfihan agbara fun iṣakoso resistance insulin. (Djomeni Dzeufiet, P. D., et al., 2014, Ipa idena ti Milicia excelsa (Moraceae) jade omi lori resistance insulin ti o fa dexamethasone ni eku, Iwe akọọlẹ Iwadii ti Awọn Kemikali, Biological ati Awọn Imọ Oogun, 5(4), 1232).
2. Awọn Ohun-ini Alatako-Ipalara: Jade methanol ti Milicia excelsa yio igi ṣe afihan awọn ohun-ini alatako-iredodo in-vivo, gẹgẹbi a ti ṣe akiyesi ninu iwadi ti a mẹnuba ni Protabase. Eyi ṣe atilẹyin lilo ibile rẹ fun itọju awọn ipo ipalara, botilẹjẹpe awọn ilana kan pato ko ni alaye. (Protabase – Awọn Orisun Ọgbin ti Tropical Africa, n.d.).
3. Iṣẹ́ Anti-Amoebic: Awọn apopọ phenolic meji, chlorophorin ati iroko, ti a ya sọtọ lati Milicia excelsa, fihan iṣẹ́ anti-amoebic in-vitro, ni sisọ pe o ni agbara fun titọju awọn àkóràn parasitic bii amoebiasis, botilẹjẹpe awọn ohun elo ile iwosan ko ni idanwo. (Protabase – Awọn Ohun elo Ọgbin ti Tropical Africa, n.d.).
4. Agbara-Fun-Funfun Ara: Chlorophorin, apopọ phenolic ninu Milicia excelsa, ṣe idiwọ biosynthesis melanin, ati itọsẹ rẹ, hexahydrochlorophorin, fihan agbara fun lilo ninu awọn aṣoju funfun-ara ati titọju awọn rudurudu pigmentation, bi a ṣe akiyesi ninu iwadii ti a mẹnuba ni Protabase. (Protabase – Awọn Ohun elo Ọgbin ti Tropical Africa, n.d.).
5. Arun Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): Bouckandou ati awọn ẹlẹgbẹ rẹ. (2025) rii pe Milicia excelsa ṣe atunṣe hyperandrogenism, dinku dida cyst, ati mu ilera follicle dara si ninu awọn eku ti o ni PCOS ti o fa nipasẹ letrozole, ni sisọ agbara fun ṣiṣakoso awọn rudurudu ibisi. (Bouckandou, M., ati awọn ẹlẹgbẹ rẹ., 2025, Milicia excelsa (Moraceae) yipada awọn ipa ti idiwọ aromatase ti o fa nipasẹ letrozole ninu awọn eku ti o ni arun polycystic ovary syndrome, ResearchGate).
6. Iyàsọtọ Excelsoside: Ouete ati awọn ẹlẹgbẹ rẹ. (2014) ya excelsoside sọtọ, benzylic diglycoside tuntun lati awọn ewe Milicia excelsa, ṣe akiyesi awọn ohun-ini oogun ti o pọju, botilẹjẹpe awọn anfani ilera kan pato ko ni ṣawari ni kikun. (Ouete, J. L. N., ati awọn ẹlẹgbẹ rẹ., 2014, Excelsoside: Benzylic diglycoside tuntun lati awọn ewe Milicia excelsa, Zeitschrift Fur Naturforschung Section C-A Journal of Biosciences, 69(7-8), 271-273).
Àwọn Ìbéèrè tí a sábà máa bi nípa Milicia excelsa
1. Ṣé ó léwu láti jẹ Milicia excelsa?
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ń lò ó nínú oògùn ìbílẹ̀, ó ní àwọn alkaloid àti glycoside tí ó lè ní májèlé. Àwọn ìpalẹ̀mọ́ pàtó kan, bíi èkùró igi tí a fa omi, ni a ń lò lábẹ́ ìtọ́sọ́nà pípéye.
2. Kí ni àwọn ìlò ìṣègùn ti Milicia excelsa?
A máa ń lo èkùró àti ewé rẹ̀ láti tọ́jú àtọ̀gbẹ, Ikọ́, ìṣòro ọkàn, àìlè bímọ, àti ìrora. Àwọn èkùró ti fi hàn pé ó ní àwọn àǹfààní tí ó lòdì sí àtọ̀gbẹ, àti lòdì sí ìrora, àti lòdì sí àwọn kòkòrò àìlèfojúrí.
3. Ṣé a lè jẹ Milicia excelsa bí oúnjẹ?
Rárá, kì í ṣe orísun oúnjẹ nítorí májèlé tí ó ní àti lílò rẹ̀ bí páálí onígi. Àwọn ohun èlò oúnjẹ tí ó ní kò pọ̀ ó sì yẹ fún jíjẹ.
4. Báwo ni a ṣe ń lo Milicia excelsa nínú oògùn ìbílẹ̀?
A máa ń lo èkùró tí a ti lọ̀, ewé, oje igi, àti eérú nínú omi ìgún, tàbí omi gbígbóná láti tọ́jú àwọn àìsàn bíi àtọ̀gbẹ, bronchitis, àti àìlè bímọ, tí a sábà máa ń fún ni mu.
5. Kí ni àwọn àǹfààní àyíká tí Milicia excelsa ní?
Ó ń ṣiṣẹ́ bí ibi ìpamọ́ carbon nípasẹ̀ biomineralization, ó ń dènà ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀, ó ń pèsè òjìji, ó sì ń ṣe àtìlẹyìn fún onírúurú ohun alààyè nípasẹ̀ agroforestry.
6. Èéṣe tí a fi kà Milicia excelsa sí èyí tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ parun?
Pípèsè jù fún páálí onígi rẹ̀ tí ó níye lórí àti ìparun ilé ti dín iye rẹ̀ kù, tí ó yọrí sí ipò tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ parun lórí Àkójọ Pupa ti IUCN.
7. Bawo ni a ṣe ń tan Milicia excelsa?
A máa ń gbìn ín láti inú èso, èyí tí kì í pẹ́ tó dára mọ́, tí a sì gbọ́dọ̀ gbìn ín lẹ́yìn tí a bá yọ ọ́. Àwọn irúgbìn máa ń dára ní ilẹ̀ alámù, ilẹ̀ tí ó gbẹ dáadáa pẹ̀lú oòrùn kíkún.
8. Ṣé Milicia excelsa nípa tó lè pani lára bí?
Bẹ́ẹ̀ni, oje rẹ̀ àti àwọn ẹ̀yà tí a kò ṣe lẹ́sẹlẹ́sẹ lè fa ìbínú ara tàbí kí ó lé pani bí a bá jẹ ẹ́, àti pé ìpalára irin tó wúwo lè fa àwọn ewu mìíràn.
Ka Èyí Náà: Bí A Ṣe Ń Bọ́ Ayé: Ìjéṣẹ́pàtàkì Ìgbìn Ọ̀gbìn Tó Pé Títí