Solanum aculeastrum, commonly known as Sodom Apple or Tinderbox Berry, is a perennial shrub that belongs to the Solanaceae family. This fascinating plant is native to various regions in Africa and has garnered attention due to its unique botanical features and traditional medicinal uses.
I-Solanum aculeastrum ivame ukufinyelela ukuphakama okungamamitha amabili. Umkhuba wayo wokukhula ubonakala ngesakhiwo samagatsha esineziqu ezinameva, okunikeza isitshalo indlela yokuzivikela ezifweni ezidla uhlaza. Amaqabunga alesi sitshalo ayashintshana, alula, futhi anesimo esifana ne-ovate kuya ku-lanceolate, anombala oluhlaza okotshani.
Lesi sitshalo sikhiqiza izimbali ezinhle kakhulu ezivame ukuba mhlophe kuya ku-violet okhanyayo ngombala. Lezi zimbali zinephethini eliyinkanyezi elihlukile elinamacembe amahlanu kanye ne-stamen ephakathi evelele. Izimbali zihlelwe ngamaqoqo futhi zinikeza ithuba lokukhula kwezitshalo izithelo ezihlukile.
Izithelo ze-Solanum aculeastrum zingamajikijolo amancane, ayindilinga alinganiselwa ku-1 kuya ku-1.5 cm ububanzi. Anesikhumba sangaphandle esibushelelezi esingahluka ngombala kusukela koluhlaza okotshani kuya kophuzi njengoba evuthwa. Lawa majikijolo aqukethe imbewu futhi aziwa ngokunambitheka kwawo okubabayo kanye nobuthi, ikakhulukazi uma engavuthiwe.
I-Solanum aculeastrum ikhula ezindaweni ezahlukene zokuhlala, kusukela ezindaweni ezinotshani kuya emahlathini ngisho nasezindaweni eziphazamisekile. Ijwayeleke kahle ezinhlotsheni ezahlukene zenhlabathi futhi ingabekezelela amazinga ahlukahlukene omswakama. Lokhu kuvumelana nezimo kuye kwaba negalelo ekusatshalalisweni kwayo ezifundeni ezahlukene e-Afrika.
Ukubaluleka kwe-ethnobotanical kwe-Solanum aculeastrum kubonakala ngokusetshenziswa kwayo komlando kwezokwelapha zendabuko. Izingxenye ezahlukene zesitshalo, okuhlanganisa amaqabunga, izimpande, nezithelo, ziye zasetshenziswa ukubhekana nezinkinga ezahlukene zezempilo. Ukusetshenziswa kwezitshalo kwendabuko kufaka phakathi ukuqeda ubuhlungu, ukuphulukiswa kwamanxeba, ukuphathwa komkhuhlane, kanye nokusekelwa kokuphefumula.
Isimo sokulondolozwa kwe-Solanum aculeastrum singahluka kuye ngokuthi indawo yayo ethile kanye nezici zesifunda. Njengoba kunjalo ngezinhlobo eziningi zezitshalo, ukubhujiswa kwendawo yokuhlala kanye nokusetshenziswa ngokweqile kungaba yingozi kubantu bayo. Imizamo yokulondolozwa ibalulekile ukuqinisekisa ukulondolozwa kwalesi sitshalo esibalulekile kanye negalelo laso elingase libe khona kokubili emithini yendabuko kanye nokulinganisela kwemvelo.
Funda Futhi: Izinzuzo eziyi-13 ze-Basil kwezokwelapha (i-Ocimum Basillicum)
Izinzuzo Zempilo Yezokwelapha ze-Solanum aculeastrum (i-Sodom Apple)

1. Ukuqeda Ubuhlungu: Amaqabunga nezimpande ze-Solanum aculeastrum zisetshenziswe ukunciphisa ubuhlungu. Ziqukethe izinto ezibangela ubuhlungu, okwenza zisebenze kahle ekunciphiseni ukungakhululeki okubangelwa izifo ezahlukahlukene.
2. Ilwa Nokuvuvukala: Lesi sitshalo sibonisa imiphumela yokulwa nokuvuvukala, okungasiza ekunciphiseni izinkinga ezihlobene nokuvuvukala njenge-arthritis kanye nobuhlungu bamalunga.
3. Ukuthuthukiswa kwe-Antioxidant: Izithelo ze-Solanum aculeastrum zicebile ngama-antioxidants afana ne-vitamin C nama-flavonoid. Lawa ma-antioxidants alwa nama-free radicals ayingozi, akhuthaza impilo yonke futhi mhlawumbe anciphise ingozi yezifo ezingamahlalakhona.
4. Ukusekelwa Kokuphefumula: Emithini yendabuko, lesi sitshalo sisetshenziswe ekwelapheni izifo zokuphefumula ezifana ne-asthma kanye ne-bronchitis. Izakhiwo zaso zokulwa nokuvuvukala kanye nokukhipha isisu zingasiza ekunciphiseni ubunzima bokuphefumula.
5. Usizo Lokugaya Ukudla: I-Solanum aculeastrum isetshenziswe ukuxazulula izinkinga zokugaya ukudla. Kukholakala ukuthi ikhuthaza ukugaya ukudla futhi inciphise izinkinga ezifana nokungagayeki kahle kokudla kanye nokuqunjelwa.
6. Ukwelapha Amanxeba: Izingcezu ezivela ezitshalweni zamaqabunga neziqu zibonise amandla okusiza ekwelapheni amanxeba. Zingasheshisa inqubo yokululama futhi zivimbele ukutheleleka.
7. Ukulawulwa Komkhuhlane: Eminye imikhuba yendabuko ihilela ukusebenzisa i-Solanum aculeastrum ukulawula umkhuhlane. Kungasiza ekunciphiseni umkhuhlane futhi kuthuthukise induduzo ngesikhathi sokugula.
8. Impilo Yesikhumba: Uma sisetshenziswa phezulu noma sidliwa ngaphakathi, lesi sitshalo singaba nomthelela esikhumbeni esinempilo. Singasetshenziswa ukwelapha izimo zesikhumba ezifana ne-eczema noma i-acne ngenxa yezakhiwo zaso zokulwa nokuvuvukala.
9. Izakhiwo Zokukhipha Uketshezi Emzimbeni: Imiphumela yokukhipha isisu ezitshalweni ingaba wusizo ekukhuthazeni ukugeleza komchamo nokusekela impilo yezinso.
10. Ukulwa nezibungu: Ukusetshenziswa kwendabuko kusikisela ukuthi i-Solanum aculeastrum inezakhiwo zokulwa nezibungu, ezingaba usizo ekwelapheni izinhlobo ezithile zezifo ezibungu.
Funda Futhi: Izinzuzo eziyi-14 zeFennel Flower (Nigella Sativa) kwezokwelapha
Izindlela Zokusebenzisa Ukuze Kutholakale Izinzuzo Zezempilo Ezitholakalayo ze-Solanum aculeastrum (i-Sodom Apple)
1. Ama-infusions: Lungisa itiye ngokucwilisa amaqabunga omisiwe noma izithelo ze-Solanum aculeastrum emanzini ashisayo. Lokhu kuxutshwa kungadliwa ukuze kutholakale izinzuzo ezahlukene zezempilo.
2. Izicelo Zezihloko: Dala ama-poultice noma amafutha ngamaqabunga noma iziqu zesitshalo ezichotshoziwe. Faka lokhu ngqo emanxebeni, ezimweni zesikhumba, noma ezindaweni zokuvuvukala ukuze uzuze ezicini zazo zokwelapha.
3. Ingestion: Kwamanye amasiko, izithelo ezivuthiwe ze-Solanum aculeastrum zidliwa ngobuningi obulawulwayo ngenxa yemiphumela yazo yokwelapha. Kodwa-ke, hlala uthintana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokudla noma iyiphi ingxenye yesitshalo.
Imiphumela Engemihle Yokusebenzisa Isitshalo Semithi Se-Solanum Aculeastrum
1. Ubuthi: Lesi sitshalo siqukethe amakhemikhali anobuthi, ikakhulukazi ezithelweni zaso ezingavuthiwe. Ukusetshenziswa ngokweqile noma ukulungiswa okungalungile kungaholela emiphumeleni emibi empilweni.
2. Ukusabela Kokungezwani Nomzimba: Abanye abantu bangase babe nomuzwa wokungezwani ne-Solanum aculeastrum futhi bangase babe nokusabela kokungezwani komzimba lapho besebenzisa noma bethintana nesitshalo.
3. Ukucindezeleka Kwesisu: Ukuphuza i-Solanum aculeastrum eningi kakhulu, ikakhulukazi izingxenye zayo ezingavuthiwe noma ezingavuthiwe, kungabangela ukungakhululeki kwesisu, isicanucanu, ukuhlanza, noma isifo sohudo.
4. Ukucasuka Kwesikhumba: Ukuthintana ngqo nezitshalo, iziqu ezinameva noma izingxenye ezithile zesitshalo, kungabangela ukucasuka kwesikhumba, ukubomvu, noma ukuqubuka kubantu abazwelayo.
5. Imiphumela Yenhliziyo Nemithambo Yegazi: Ukusetshenziswa kakhulu kwamakhemikhali anobuthi akhona esitshalweni kungaba nemiphumela emibi ohlelweni lwezinhliziyo, okuholela ekushayweni kwenhliziyo okungajwayelekile noma ukuguquguquka komfutho wegazi.
6. Imiphumela Yesistimu Yezinzwa Ephakathi: Izinto ezinobuthi eziku-Solanum aculeastrum zingase zithinte isimiso sezinzwa esiyinhloko, okuholela ezimpawini ezifana nokuzungeza, ukudideka, noma ikhanda elibuhlungu.
7. Ukucindezeleka Kokuphefumula: Ukuphefumula noma ukungenisa izingxenye ezithile zesitshalo kungacasula uhlelo lokuphefumula futhi kuholele ebunzimeni bokuphefumula kubantu abasengozini.
8. Ukusebenzisana Nemithi: I-Solanum aculeastrum ingase ihlangane nemithi ethile noma izimo zezokwelapha. Uma usebenzisa imithi noma unezinkinga zempilo ezikhona kakade, xhumana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa lesi sitshalo nganoma iyiphi injongo.
Inani Lokudla Okunomsoco le-Solanum Aculeastrum (i-Sodom Apple)

1. Ama-Glycoalkaloids e-Steroidal (i-Solamargine, i-Solasonine): Njengoba zitholakala ku-0.5–2% kumajikijolo, lezi zinhlanganisela zinezakhiwo zokulwa namagciwane, i-fungus, kanye ne-anticancer kodwa zinobuthi uma zisetshenziswa kakhulu, zinciphisa ukusetshenziswa kwazo kokudla okunempilo futhi zidinga ukuqaphela.
2. Ama-Flavonoid: Kutholakala ezithelweni nasemaqabungeni (1–3%), ama-flavonoid afana ne-quercetin anikeza imiphumela yokulwa ne-antioxidant, esiza ekunciphiseni ukucindezeleka kwe-oxidative kanye nokuvuvukala, okungenzeka kusekele impilo yenhliziyo nemithambo yegazi.
3. I-Vitamin C: Izithelo eziphuzi ezivuthiwe ziqukethe i-vitamin C ephakathi nendawo (10–20 mg/100g), esekela ukusebenza komzimba futhi isebenza njenge-antioxidant, yize ubuthi besithelo buvimbela ukusetshenziswa.
4. Ama-Saponins: Njengoba ekhona ku-1–3% ezithelweni nasemaqabungeni, ama-saponins anesandla ezicini ezifana nezensipho zesitshalo futhi angaba nemiphumela yokulwa namagciwane kanye nokuqinisa amasosha omzimba, yize kungewona umthombo oyinhloko wezakhamzimba.
5. Ama-Phenolic Compounds: Njengoba iqukethe ama-0.5–2% emaqabungeni nasemajikijolweni, ama-phenolic anikeza izinzuzo zokulwa ne-antioxidant kanye nokulwa nokuvuvukala, okungenzeka kusize ekuvimbeleni izifo ezingamahlalakhona uma kusetshenziswa ekwelashweni okulawulwayo.
6. Ama-carbohydrate: Amaqabunga nezithelo aqukethe ama-carbohydrate angu-15–25%, ikakhulukazi ama-polysaccharide, anikeza amandla kodwa awavamile ukudliwa ngenxa yobuthi besitshalo kanye nokunambitheka okubabayo.
7. Amaprotheni: Njengoba inikeza amaprotheni angahluziwe angu-5–10% emaqabungeni, lokhu kusekela ukulungiswa kwezicubu, kodwa lesi sitshalo asiyona into ebalulekile ekudleni ngenxa yokugxila kwaso kwezokwelapha kanye nezingxenye ezinobuthi.
8. Amaminerali (i-Calcium, i-Potassium): Amanani amancane e-calcium ne-potassium (50–100 mg/100g emaqabungeni) asekela impilo yamathambo kanye nokulinganisela kwe-electrolyte, yize kungabalulekile ekusetshenzisweni okuvamile.
9. Ama-tannins: Njengoba itholakala ku-2-5% emaqabunga, ama-tannins ahlinzeka ngezakhiwo eziqeda amandla futhi ezilwa namagciwane, ezisiza ekwelapheni amanxeba kanye nempilo yokugaya ukudla emithini yendabuko.
10. Ama-Acid Amafutha (Ama-Myristic, Ama-Nervonic): Kutholakala ngamanani amancane (0.1–0.5%) kumajikijolo, lokhu kunegalelo emsebenzini wokulwa namagciwane kodwa akubalulekile ngokomsoco ngenxa yokusetshenziswa okulinganiselwe.
I-Solanum aculeastrum ngokuyinhloko iyisitshalo sokwelapha hhayi umthombo wokudla ngenxa yokuqukethwe kwayo okuphezulu kwe-solanine, okunobuthi, ikakhulukazi kumajikijolo aluhlaza angavuthiwe. Izakhi zayo zokudla ziyingxenye yesicelo sayo sokwelapha emithini yendabuko yase-Afrika.
Ubufakazi Besayensi kanye Nezifundo Zecala Nge-Solanum Aculeastrum (i-Sodom Apple)
1. I-Koduru nabanye. (2007): I-methanol ekhishwe ku-Solanum aculeastrum ibonise ubuthi obuvela kumaseli omdlavuza webele i-MCF-7 (IC50 17.8 µg/mL), okubangelwa ama-alkaloid e-steroidal njenge-solamargine, esekela ukusetshenziswa kwayo kwendabuko ekwelapheni umdlavuza (Koduru, S., nabanye., 2007, Ibhayoloji Yezemithi).
2. I-Amer nabanye. (2024): Izithako zezithelo ze-Ethanolic, ikakhulukazi ngemva kokushiswa kwemisebe ye-gamma engu-5 kGy, zibonise okuqukethwe okuphezulu kwe-phenolic kanye ne-flavonoid, okunamandla okusebenza okulwa namagciwane ngokumelene ne-MRSA (MIC 0.5–1 mg/mL) kanye nobuthi obuvela kumaseli omdlavuza we-A431 kanye ne-Hct-116, okuphakamisa ukuthi kungenzeka ukutheleleka kwesikhumba kanye nokwelashwa komdlavuza (Amer, AA, nabanye., 2024, Imibiko Yesayensi).
3. I-Wanyonyi nabanye. (2003): Ama-alkaloid e-triglycoside steroidal ahlukanisiwe avela kumajikijolo abonise umsebenzi wokulwa namagciwane ngokumelene namagciwane ane-gram-positive (MIC 0.03–0.1 mg/mL), okuqinisekisa ukusetshenziswa kwendabuko kwamanxeba kanye nezifo (Wanyonyi, AW, nabanye., 2003, I-Phytochemistry).
Imibuzo Evame Ukubuzwa Nge-Solanum Aculeastrum (i-Sodom Apple)
1. Isetshenziselwani i-Solanum aculeastrum?
Isetshenziswa emithini yendabuko yase-Afrika ukwelapha izifo, amanxeba, izinhlungu zamazinyo, izimpethu, ukutheleleka yizimpukane, kanye nezinkinga zesisu; lesi sithelo sisetshenziswa futhi njengesithasiselo sensipho ngenxa yokuqukethwe kwe-saponin.
2. Ingabe i-Solanum aculeastrum iphephile ukusetshenziswa?
Lesi sithelo sinobuthi, ikakhulukazi uma singavuthiwe, ngenxa yamazinga aphezulu e-solanine; akufanele sidliwe. Ukusetshenziswa kwamaqabunga noma izimpande ngemithi kudinga ukuqapha kanye nesiqondiso sochwepheshe.
3. Ingabe i-Solanum aculeastrum ingayelapha izifo?
Yebo, izifundo zibonisa ukuthi izingcezu zayo zinezakhiwo zokulwa namagciwane kanye ne-antifungal, zisebenza kahle ekulweni namagciwane afana ne-Staphylococcus aureus, zisekela ukusetshenziswa kwayo ezifweni zesikhumba kanye namanxeba.
4. I-Solanum aculeastrum ilungiselelwa kanjani ukusetshenziswa kwezokwelapha?
Amaqabunga nezimpande kuyabiliswa kube yizicucu zokusetshenziswa ngomlomo noma ngendwangu, noma uqweqwe lwezithelo lusetshenziswa emanxebeni nasemazinyweni; izimpande ziyahlafunwa ukuze kuncishiswe ubuhlungu besisu.
5. Ingabe i-Solanum aculeastrum inezakhiwo zokulwa nomdlavuza?
Ucwaningo lubonisa ukuthi izingcezu zezithelo, ikakhulukazi i-solamargine, zibonisa ubuthi obuvela kumaseli omdlavuza njenge-MCF-7, okusekela izimangalo zokwelapha umdlavuza zendabuko.
6. Itholakala kuphi i-Solanum aculeastrum?
Ivela e-Afrika eshisayo, kusukela eMpumalanga Afrika kuya eNingizimu Afrika, ikhula ezindaweni ezinotshani, emahlathini nasezindaweni eziphazamisekile, ngokuvamile njengethango ngenxa yemvelo yayo enameva.
7. Ingabe ikhona imiphumela emibi yokusebenzisa i-Solanum aculeastrum?
Ubuthi obuvela ku-solanine kumajikijolo bungabangela isicanucanu, ukuhlanza, noma okubi nakakhulu uma budliwa; ukusetshenziswa kwangaphandle kungabangela ukucasuka kwesikhumba kubantu abazwelayo.
8. Ingabe i-Solanum aculeastrum ingasetshenziswa ezimweni zesikhumba?
Yebo, izakhiwo zayo zokulwa nokuvuvukala kanye namagciwane zenza ukuthi isebenze kahle ekwelapheni izilonda zesikhumba, izilonda ezibangelwa yizintuthwane kanye nama-jigger.
Unemibuzo, iziphakamiso, noma iminikelo? Uma kunjalo, sicela uzizwe ukhululekile ukusebenzisa ibhokisi lokuphawula elingezansi ukuze wabelane ngemicabango yakho. Sikukhuthaza futhi ukuthi wabelane ngalolu lwazi nabanye abangase bazuze kulo. Njengoba singeke sikwazi ukufinyelela wonke umuntu ngesikhathi esisodwa, siyabonga kakhulu ngosizo lwakho ekusakazeni izwi. Siyabonga kakhulu ngokusekela kwakho nangokwabelana!
Isixwayiso: Lesi sihloko senzelwe izinjongo zemfundo nolwazi kuphela. Izinzuzo zezempilo ezichazwe zisekelwe ocwaningweni lwesayensi nolwazi lwendabuko. Azithathi indawo yeseluleko sochwepheshe bezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa. Njalo xhumana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa noma yimuphi umuthi wezitshalo noma wemvelo ngezinjongo zezokwelapha.
Funda Futhi: Izinzuzo Eziyi-7 Ezimangalisayo Zempilo Zama-Cherry

