I-Salvia africana-lutea, eyaziwa kakhulu ngokuthi i-African Sage noma i-Bruin Salie, iyisihlahla esihlala isikhathi eside esingomndeni wakwaLamiaceae. Lesi sitshalo sivela ezifundeni eziseningizimu ye-Afrika futhi saziwa ngamaqabunga aso anephunga elimnandi, izimbali ezihlukile, kanye nezakhiwo zokwelapha ezahlukahlukene..
I-Salvia africana-lutea ivame ukukhula ifinyelele kumamitha ayi-1 kuya kwangu-2 (amamitha angu-3 kuya kwangu-6). Inomkhuba wokukhula oqondile nofana nezihlahla, yakha iqoqo eliminyene leziqu namaqabunga anjengezinkuni. Amagatsha ezitshalo ambozwe izinwele ezinhle nezimpunga, okwenza zibukeke zithambile kancane.
Amaqabunga eSalvia africana-lutea ayisici esivelele salesi sitshalo. Anesimo esifana ne-lance futhi anombala ohlukile osukela kompunga osiliva kuya konsundu oluhlaza okotshani. Amaqabunga ambozwe izinwele ezincane nezithambile, ezifaka isandla embala wazo ohlukile. Iphunga elimnandi lamaqabunga likhipha iphunga elimnandi uma lithintwa noma lichotshozwa.
Izimbali zeSalvia africana-lutea ziyinto ephawulekayo ekubukekeni kwayo iyonke. Zihlelwe ngama-whorls eceleni kweziqu futhi zinesimo se-tube esinezindebe ezimbili. Udebe oluphezulu luvame ukugqama kakhulu futhi lune-hood encane, kanti udebe olungezansi lukhulu futhi luyisicaba. Izimbali zivame ukuba nombala ophuzi ofudumele kuya ku-terracotta, okwenza isitshalo sibukeke sikhanga futhi sikhanga.
Izimbali zigcwele kakhulu ngama-spikes asindilinga aphakama ngaphezu kwamaqabunga. Lawa ma-spikes angafinyelela ubude obufika kumasentimitha angu-20 (amasentimitha angu-8) futhi ayindawo ebalulekile yesitshalo lapho siqhakaza. I-inflorescence iyaqhubeka nokukhiqiza izimbali ezintsha isikhathi eside, okuqinisekisa ukubonakaliswa kombala isikhathi eside.
I-Salvia africana-lutea ijwayelene kahle nesimo sezulu saseMedithera sezindawo zayo zomdabu. Ikhula kahle enhlabathini enesihlabathi noma ekhipha amanzi kahle futhi ivame ukutholakala ezindaweni ezisogwini, ezindundumeni zesihlabathi, kanye nasezintabeni ezinamadwala. Lesi sitshalo silungele kahle ukutshala izihlahla ze-xeriscaping kanye nokulima okumelana nesomiso ngenxa yekhono laso lokubekezelela izikhathi zokutholakala kwamanzi okulinganiselwe.
I-Salvia africana-lutea ibaluleke kakhulu emasikweni ezindaweni lapho ikhula khona. Isetshenziswe izizukulwane ngezizukulwane njengekhambi lokwelapha, elaziwa ngamandla alo okuqeda izifo ezahlukahlukene. Amaqabunga ezitshalo ayavunwa futhi alungiselelwe njenge-infusions noma izithasiselo zezakhiwo zawo zokwelapha, okuhlanganisa ukuthuthukiswa kwempilo yesikhumba, ukwesekwa kokuphefumula, kanye nokusiza ekugayweni kokudla, phakathi kokunye.
I-Salvia africana-lutea okwamanje ayifakwanga ohlwini lwezinhlobo ezisengozini yokuqothulwa. Kodwa-ke, njengezitshalo eziningi zomdabu, ingabhekana nokulahlekelwa yindawo yokuhlala kanye nokuwohloka ngenxa yokufudukela emadolobheni kanye nokushintsha kokusetshenziswa komhlaba. Ukutshala ngokwethembeka kanye nemikhuba yokuvuna eqhubekayo kungasiza ekulondolozweni kwalesi sitshalo esibalulekile sezokwelapha.
Funda Futhi: Izinzuzo eziyi-10 zezempilo ze-Monodora myristica (i-African nutmeg) kwezokwelapha
Izinzuzo Zezempilo Zezokwelapha zeSalvia africana-lutea (i-African Sage)

1. Ukuthuthukiswa Kwempilo Yesikhumba: Amaqabunga eSalvia africana-lutea acebile ngama-antioxidants namafutha abalulekile, angasiza ekunciphiseni ukucasuka kwesikhumba, ukunciphisa ukuvuvukala, nokukhuthaza ubuso obucacile. Ukusebenzisa i-infusion exutshwe namaqabunga esikhumbeni kunganciphisa izimo ezifana ne-eczema kanye ne-acne.
2. Ukusekelwa Kokuphefumula: I-Salvia africana-lutea inezakhiwo zemvelo zokukhipha isisu ezisiza ekuqedeni ukuminyana nokunciphisa ukungakhululeki kokuphefumula. Amaqabunga ayo angasetshenziswa ukwenza itiye elisiza ekunciphiseni izimpawu ze-bronchitis kanye nomkhuhlane ngokukhuthaza ukuhlanzwa kwamafinyila nokunciphisa ukuvuvukala endleleni yokuphefumula.
3. Usizo Lokugaya Ukudla: Ama-compounds asemaqabunga e-Salvia africana-lutea avuselela ama-enzyme okugaya ukudla, asiza enqubweni yokugaya ukudla futhi athuthukise ukumuncwa kwezakhamzimba. Ukuphuza i-infusion encane yamaqabunga ngemva kokudla kungasiza ekunciphiseni ukugayeka kokudla, ukuqunjelwa, kanye nezinye izinkinga zokugaya ukudla.
4. Imiphumela Yokulwa Nokukhathazeka: I-Salvia africana-lutea iqukethe izithako ezinezakhiwo ezithambile zokudambisa kanye nezokuxakeka. Lezi zingaba nomthelela wokuzola ohlelweni lwezinzwa, zisize ekunciphiseni ukucindezeleka nokukhathazeka. Ukufaka itiye lezitshalo ohlelweni lwakho kungakhuthaza ukuphumula nokuthula.
5. Ukukhuthaza i-Antioxidant: Igcwele ama-antioxidants, i-Salvia africana-lutea isiza ukuvikela amaseli ekucindezelekeni kwe-oxidative okubangelwa ama-free radicals. Ukusetshenziswa njalo kwezithako zezitshalo kungasiza empilweni iyonke futhi kunciphise ingozi yezifo ezingamahlalakhona ezihambisana nomonakalo we-oxidative.
6. Izakhiwo Ezilwa Nokuvuvukala: Izitshalo ezikhiqiza izinto eziphilayo zibonisa imiphumela yokulwa nokuvuvukala, okungasiza ekunciphiseni ukuvuvukala emzimbeni. Lokhu kuwusizo ikakhulukazi ezimweni ezifana ne-arthritis kanye nezimo zesikhumba ezivuvukalayo.
7. Ukuqeda Ubuhlungu: I-Salvia africana-lutea ibilokhu isetshenziswa ngokwesiko ukunciphisa ubuhlungu. Izakhiwo zayo zemvelo zokunciphisa ubuhlungu zinganikeza impumuzo ezinhlungwini ezincane, izinhlungu, kanye nekhanda elibuhlungu uma isetshenziswa njengengxenye yomuthi wamakhambi.
8. Ukusekelwa Kwesistimu Yokuzivikela Emzimbeni: Ama-antioxidants kanye namakhemikhali asebenzayo e-Salvia africana-lutea anikela ekusekelweni kwesistimu yomzimba ngokusiza ekuqiniseni ukuzivikela komzimba ezifweni nasezifweni.
9. Ukwelapha Amanxeba: Amaqabunga ezitshalo asetshenziswe endaweni ethintekile ukusiza ekwelapheni amanxeba. Izakhiwo zawo zokulwa namagciwane kanye nokulwa nokuvuvukala zingasiza ekuvimbeleni ukutheleleka futhi zikhuthaze inqubo yokuphulukiswa.
10. Impilo Yesisu: I-Salvia africana-lutea ingasiza ekulondolozeni impilo yesisu ngokusekela izitshalo zamathumbu ezilinganiselayo nokusiza ekuvimbeleni izinkinga zokugaya ukudla.
11. Impilo Yenhliziyo Nemithambo Yegazi: Amanye amakhemikhali kulesi sitshalo anamandla okusekela impilo yenhliziyo nemithambo yegazi ngokusiza ekulawuleni umfutho wegazi nokuthuthukisa ukujikeleza kwegazi.
12. Isenzo Sokulwa Namagciwane: I-Salvia africana-lutea ikhombisa izakhiwo zokulwa namagciwane ezingasiza ekuvimbeleni ukukhula kwamagciwane ayingozi, okufaka isandla empilweni enhle iyonke.
13. Umsebenzi Wokuqonda: Izitshalo ezisebenzisa izinto eziphilayo zingaba nemiphumela emihle ekusebenzeni kwengqondo kanye nenkumbulo, yize kudingeka ucwaningo olwengeziwe ukuze kuqondwe ngokugcwele le nzuzo engaba khona.
Funda Futhi: Uhlu Lwamakhambi “Angu-23” Elaphayo EBhayibhelini
Izindlela Zokusebenzisa Ukuthola Izinzuzo Zezempilo Ezinikezwayo zeSalvia africana-lutea (African Sage)
1. Ukumnika Amakhambi: Enye indlela evamile yokusebenzisa izakhi zokwelapha zeSalvia africana-luteas ukulungiselela ukumnika noma itiye ngamakhambi. Ukuze wenze lokhu, thatha ithisipuni lamaqabunga omisiwe bese uwafaka enkomishini yamanzi ashisayo cishe imizuzu eyi-10. Hlunga bese ujabulela itiye elifakwe. Le ndlela ifanelekela ukuzuza ngezakhi zayo ezithuthukisa isikhumba, ezisekela ukuphefumula, kanye nezisiza ukugaya ukudla.
2. Ukusetshenziswa Kwesihloko: Ngezinkinga ezihlobene nesikhumba, ungakha isisombululo esixutshwe ngamanzi ngokuxuba umuthi wamakhambi namanzi. Sebenzisa indwangu ehlanzekile noma ibhola likakotini ukuze ufake isisombululo ezindaweni ezithintekile, unikeze impumuzo ekucasukeni kwesikhumba futhi usize ekwelapheni amanxeba.
3. Ukuphefumula: Ukuphefumula umusi ovela ekufakweni kwamakhambi asanda kuphekwa kunganikeza ukwesekwa kokuphefumula. Thembela phezu kwenkomishi yokufakwela okushisayo, ubophe ithawula phezu kwekhanda lakho ukuze wakhe itende, bese uphefumula umusi imizuzu embalwa. Lokhu kungasiza ekunciphiseni ukuminyana futhi kube lula ukuphefumula.
4. I-Compress Yamakhambi: Ukuze uzizwe ungakhululekile endaweni ethile, ungakha i-compress yamakhambi usebenzisa amaqabunga. Faka amaqabunga emanzini ashisayo, bese uwagoqa ngendwangu ehlanzekile. Faka i-compress efudumele endaweni ethintekile ukuze unciphise ubuhlungu nokuvuvukala.
5. Ukusetshenziswa Kokupheka: Kwamanye amasiko, amaqabunga eSalvia africana-lutea asetshenziswa ekuphekeni. Angafakwa ezitsheni njengekhambi elimnandi, okunikeza iphunga eliyingqayizivele kanye nezinzuzo ezingaba khona zempilo.
6. Izinzuzo Ezinuka Kahle: Ukuchoboza amaqabunga ambalwa eSalvia africana-lutea bese uphefumula iphunga lawo kungaba nomthelela omuhle ezinzwa, okungenzeka kusize ekunciphiseni ukucindezeleka nokukhathazeka.
7. Izindawo Zokugeza Ezinezimila: Ukwengeza amaqabunga ambalwa omisiwe emanzini akho okugeza kungakha ukugeza okunephunga elimnandi nokwelaphayo. Lokhu kungaba mnandi kakhulu esikhumbeni nasezinzwa.
8. Amafutha Afakwe Emithi: Ungaxuba amafutha athwalayo, njengamafutha omnqumo noma kakhukhunathi, namaqabunga eSalvia africana-lutea omisiwe. Lawa mafutha axutshwe angasetshenziswa ekuhlikihleni noma njengesisekelo semikhiqizo yokunakekelwa kwesikhumba eyenziwe ekhaya.
Imiphumela Engemihle Yokusebenzisa Isitshalo Semithi iSalvia africana-lutea
1. Ukusabela Kokungezwani Nomzimba: Nakuba i-Salvia africana-lutea ngokuvamile ibhekwa njengephephile kubantu abaningi, abanye abantu bangase babe nomuzwa wokuzwela noma babe ne-allergy kulesi sitshalo. Uma uhlangabezana nezimpawu ezifana nokuqubuka kwesikhumba, ukulunywa, ukuvuvukala, noma ubunzima bokuphefumula ngemva kokusebenzisa noma ukuthintana nesitshalo, yeka ukusebenzisa bese ucela usizo lwezokwelapha.
2. Ukusebenzisana Nemithi: Imithi yamakhambi efana neSalvia africana-lutea ingasebenzisana nemithi ethile. Uma uthatha imithi kadokotela noma unezinkinga zempilo ezicashile, xhumana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa lesi sitshalo ngezinjongo zokwelapha ukuze ugweme ukuhlangana okungenzeka.
3. Ukusetshenziswa Kakhulu: Njenganoma yimuphi umuthi wamakhambi, ukulinganisela kubalulekile. Ukudla iSalvia africana-lutea eningi kakhulu, ikakhulukazi ngendlela yokuyixuba noma ukukhipha okunamandla, kungaholela emiphumeleni emibi. Ukudla ngokweqile kungabangela ukungakhululeki kokugaya ukudla noma ezinye izindlela zokusabela ezingafuneki.
4. Ukukhulelwa Nokuncelisa: Abantu abakhulelwe nabancelisayo kufanele baqaphele lapho besebenzisa imithi yamakhambi, okuhlanganisa neSalvia africana-lutea. Ucwaningo oluncane luyatholakala ngokuphepha kwayo ngesikhathi sokukhulelwa, ngakho-ke kuyalulekwa ukuthi uthintane nomhlinzeki wezempilo ngaphambi kokuyisebenzisa nganoma iyiphi indlela.
5. Ukuzwela kwe-Photosensitivity: Abanye abantu bangase babe nokuzwela okukhulu ekukhanyeni kwelanga ngemva kokusebenzisa i-Salvia africana-lutea endaweni ethintekile. Uma ufaka izitshalo ezikhishwe esikhumbeni sakho, kunconywa ukuthi ugweme ukukhanya kwelanga okuqondile noma usebenzise isivikelo selanga ukuvimbela ukusabela kwesikhumba okungenzeka.
6. Izimo Ezikhona Ngaphambili: Abantu abanezinkinga zempilo ezikhona kakade kufanele basebenzise i-Salvia africana-lutea ngokucophelela. Izimo ezinjengokungezwani komzimba, ukuphazamiseka kokuphefumula, kanye nokungalingani kwama-hormone kungathinteka yizinto ezisetshenziswa ezitshalweni. Ukubonisana nochwepheshe wezempilo kubalulekile ngaphambi kokukufaka ohlelweni lwakho lwezempilo.
7. Izingane kanye nabantu asebekhulile: Izingane kanye nabantu asebekhulile bangase baphendule ngendlela ehlukile ekwelashweni ngamakhambi. Kungcono ukufuna isiqondiso kumhlinzeki wezempilo ngaphambi kokusebenzisa i-Salvia africana-lutea, ikakhulukazi kula maqembu eminyaka.
8. Ukwehluka Komuntu Ngamunye: Kubalulekile ukuqaphela ukuthi izimpendulo zomuntu ngamunye ekwelashweni ngamakhambi zingahluka. Nakuba abanye abantu bengase bathole izinzuzo ezinkulu, abanye bangase bangasabeli kahle noma bangase babe nezimpendulo ezingalindelekile.
Inani Lokudla Okunomsoco leSalvia Africana-Lutea (i-African Sage)

1. Ama-Polyphenolic Compounds: I-Salvia africana-lutea iqukethe ama-polyphenolic compounds, angama-antioxidants anamandla asiza ekunciphiseni ukucindezeleka kwe-oxidative futhi anganciphisa ingozi yezifo ezingamahlalakhona njengesifo senhliziyo.
2. Ama-Flavonoid: Lawa ma-antioxidant, atholakala emaqabunga, alwa nama-free radicals, okungenzeka anciphise ukuvuvukala futhi asekele impilo yonke yamangqamuzana.
3. Ama-tannins: Njengoba ekhona esitshalweni, ama-tannins anezakhiwo ezibangela ukungezwani komzimba ezingasiza ekwelapheni amanxeba futhi zinciphise ukuvuvukala uma esetshenziswa phezulu.
4. Amafutha Abalulekile: Amaqabunga aqukethe amafutha ashintshashintshayo, njenge-camphor kanye ne-1,8-cineole, anegalelo ezicini zawo zokulwa namagciwane kanye nokulwa nokuvuvukala, asetshenziswa ekwelapheni kwendabuko.
5. Ama-Saponins: Lezi zinhlanganisela zingase zisekele ukusebenza komzimba futhi zibe nemiphumela engaba khona yokwehlisa i-cholesterol, ngokusekelwe ekusetshenzisweni kwemithi yendabuko.
6. I-Vitamin C: Amaqabunga aqukethe inani elincane likavithamini C, elisekela impilo yomzimba futhi lisebenza njenge-antioxidant, yize lingekho ngobuningi obukhulu.
7. I-Fiber Yokudla: Inani elincane le-fiber emaqabungeni lisiza ekugayweni kokudla futhi likhuthaza impilo yamathumbu uma lidliwa njengetiye noma ekulungiseleleni ukudla.
8. I-Rosmarinic Acid: Le nhlanganisela ye-phenolic, etholakala ezinhlotsheni ze-Salvia, inemiphumela yokulwa nokuvuvukala kanye ne-antioxidant, okungenzeka isekele impilo yobuchopho kanye neyokuzivikela komzimba.
9. Amaminerali Okulandelela: Lesi sitshalo singaba namaminerali amancane njenge-calcium ne-magnesium, okusekela impilo yamathambo kanye nemisebenzi ye-metabolic, yize ngamanani amancane.
10. Ama-Terpenoid: Lezi zinhlanganisela zinegalelo ekwakheni iphunga elimnandi lesitshalo futhi zingaba nemiphumela yokulwa namagciwane kanye nokuvuvukala, zisekela ukusetshenziswa kwaso kwezokwelapha.
Ubufakazi Besayensi kanye Nezifundo Zecala NgeSalvia Africana-Lutea

1. I-Kamatou nabanye. (2008): I-Kamatou nabanye. ihlaziye ukwakheka kwamafutha abalulekile eSalvia africana-lutea, ikhomba ama-compounds afana ne-1,8-cineole kanye ne-camphor. Ucwaningo lubonise umsebenzi obalulekile wokulwa namagciwane ngokumelene namagciwane afana ne-Staphylococcus aureus, osekela ukusetshenziswa kwayo kwendabuko kwezifo.
2. UVan Vuuren nabanye. (2010): Ucwaningo lukaVan Vuuren nabanye. baphenye ngezakhiwo zokulwa nokuvuvukala ze-Salvia africana-lutea extracts. Ucwaningo luthole ukuthi ama-phenolic compounds alesi sitshalo anciphisa ukuvuvukala ngaphandle kokusebenzisa i-vitro, okubonisa ukuthi kungenzeka ukwelapha izimo zokuvuvukala.
Imibuzo Evame Ukubuzwa NgeSalvia Africana-Lutea
1. Iyini iSalvia Africana-Lutea?
I-Salvia africana-lutea, noma i-sage yase-Afrika, iyisihlahla esihlala isikhathi eside esidabuka eNingizimu Afrika, esisetshenziselwa amaqabunga aso anephunga elimnandi emithini yendabuko kanye nanjengekhambi lokupheka.
2. Isetshenziswa kanjani i-Salvia africana-lutea kwezokwelapha zendabuko?
Amaqabunga ayo asetshenziswa kumatiye noma kuma-poultice ukwelapha umkhuhlane, ukukhwehlela, izinkinga zokugaya ukudla, kanye nezifo zesikhumba, esebenzisa izakhiwo zayo zokulwa namagciwane kanye nokulwa nokuvuvukala.
3. Yiziphi izinzuzo zezempilo zeSalvia africana-lutea?
Ucwaningo lubonisa ukuthi inezakhiwo zokulwa namagciwane, ezilwa nokuvuvukala, kanye ne-antioxidant, ezingasiza ekulweni nezifo, ukunciphisa ukuvuvukala, kanye nokusekela impilo iyonke.
4. Ingabe iSalvia africana-lutea ingadliwa?
Yebo, amaqabunga asetshenziselwa ukwenza itiye lezitshalo noma njengekhambi lokupheka ngamanani amancane, kodwa ukusetshenziswa ngokweqile kufanele kugwenywe ngenxa yamafutha abalulekile anamandla.
5. Ingabe iSalvia africana-lutea iphephile kuwo wonke umuntu?
Uma kuqhathaniswa, ngokuvamile kuphephile, kodwa imithamo ephezulu ingabangela ukucasuka ngenxa yamakhemikhali afana ne-camphor. Abesifazane abakhulelwe noma labo abanezimo zezokwelapha kufanele baxhumane nomhlinzeki wezempilo.
6. Ilungiswa kanjani iSalvia africana-lutea?
Amaqabunga ayomiswa ukuze asetshenziswe njengetiye, asetshenziswe emisha ekuphekeni, noma ahluzwe abe amafutha abalulekile ngezinjongo zokwelapha noma zephunga elimnandi, okudinga ukulungiswa ngokucophelela.
7. Ikhula kuphi iSalvia africana-lutea?
Ivela eNingizimu Afrika, ikakhulukazi ogwini olusuka e-Cape Peninsula kuya e-Eastern Cape, ikhula kahle enhlabathini enesihlabathi, ekhipha amanzi kahle.
8. Ingabe i-Salvia africana-lutea ingasetshenziswa ezifweni zesikhumba?
Izakhiwo zayo zokulwa namagciwane kanye ne-astringent zenza ifaneleke ukusetshenziswa kwesikhumba ekwelapheni amanxeba amancane noma izifo, ngokuvamile njenge-poultice noma uwoyela ofakwe ngaphakathi.
Unemibuzo, iziphakamiso, noma iminikelo? Uma kunjalo, sicela uzizwe ukhululekile ukusebenzisa ibhokisi lokuphawula elingezansi ukuze wabelane ngemicabango yakho. Sikukhuthaza futhi ukuthi wabelane ngalolu lwazi nabanye abangase bazuze kulo. Njengoba singeke sikwazi ukufinyelela wonke umuntu ngesikhathi esisodwa, siyabonga kakhulu ngosizo lwakho ekusakazeni izwi. Siyabonga kakhulu ngokusekela kwakho nangokwabelana!
Isixwayiso: Lesi sihloko senzelwe izinjongo zemfundo nolwazi kuphela. Izinzuzo zezempilo ezichazwe zisekelwe ocwaningweni lwesayensi nolwazi lwendabuko. Azithathi indawo yeseluleko sochwepheshe bezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa. Njalo xhumana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa noma yimuphi umuthi wezitshalo noma wemvelo ngezinjongo zezokwelapha.
Funda Futhi: Okufanele Ukwazi Ngaphambi Kokuqala Ukulima Izithelo

