Faayidaa Fayyaa Asafoetida (Ferula asafoetida) 10 .

Asafoetida botanically jedhamuun beekama Ferula asafoetida jedhamuun beekama hundee biqiltuu Rhizome yoo ta’u gogfamee wanta gogaa fakkaatu kan nyaata bilcheessu keessatti fayyadamu uuma. Asafoetida jechuun bifa goggogaa laateeksii (gum) ti.

Hinditti yeroo baayyee hing jedhamee kan waamamu yoo ta'u, urgaa namatti hin tolle ykn cimaa qaba. Dhalataa Afgaanistaanii fi biyyoota Iraan kan ta'e biqiltuun kun. Haa ta’u malee, Ardiin Xiqqaa Hindii baay’ee itti fayyadamtee itti misoomti.

Dandeettiin baala mukaa goggoge kun soorataafi kaariif silkii silkii kennuu danda’uun isaa akka mi’eessituu nyaatamuu danda’utti beeksisuuf sababa jalqabaa ture.

“Nyaata Waaqolii” fi kanneen biroo muraasa dabalatee maqaawwan hawwataa ta’an biroo hedduudhaan kan beekamu ta’us, maqaaleen kun yeroo nyaatamu faayidaa fayyaa fi bareedinaa lakkoofsa hin qabne kan argisiisudha.

Akkasumas Dubbisaa: Ferula Asafoetida – Barbaachisummaa fi Faayidaa Fayyaa

Mukti asafoetida yeroo dargaggeessa ta’e halluu adii-adii halluu diimaa kan qabu yoo ta’u, akkuma umuriin isaa dabalaa deemuun garuu keelloo, diimaa fi dhuma irratti bunni ta’a. Reeziiniin kun yeroo baay’ee dhagaa gidduutti ykn qamadiidhaan kan caccabsamu yoo ta’u, sababiin isaas, qamadii qama’uun waan rakkisaa ta’eef.

Har’a, budaa asafoetida kompaawundii, budaa gaarii asafoetida %30 of keessaa qabu – . Ferula asafoetida jedhamuun beekama resin akkasumas daakuu ruuzii fi gum arabic, bifa bal’inaan argamudha.

Nyaata waaqolii, Jowani badian, stinking gum, Devil’s dung, Hing, Heng, Ingu, Kayam, fi ting maqaawwan biroo mi’eessituu ykn baafame kanaa keessaa muraasa.

Kutaan keessaa hundee guutummaatti guddate akka nyaata mi’aawaa ta’etti kan ilaalamu yoo ta’u, biqiltuun guutuun garuu akka kudura haaraatti nyaatama. Biqiltuun kun olka’iinsa meetira lama (7 feet) gahuu danda’a.

Waggaa afur booda asafoetida oomishuuf yeroo qophaa’u, hiddi isaa naannoo bu’uuraatti ni mura, dhangala’aan aannani fakkaatu battaluma sanatti jabaatee gara tuutaa reezinii jabaa ta’etti ba’a.

Asafoetida ykn Ferula asafoetida jedhamuun beekama jalqaba yeroo jalqaba saaxilamu kan ifa ta’ee fi adii luqqisii fakkaata, garuu qilleensa keessatti dafee dukkanaa’ee jalqaba bifa pilaastikii achiis diimaa ta’a.

Akkasumas Dubbisaa: Faayidaa Fayyaa 10 Anisiin (Pimpinella Anisum) .

Faayidaa Fayyaa Asafoetida (Ferula asafoetida) 10 .

Faayidaa Asafoetida (Ferula asafoetida) Faayidaa fayyaa ajaa'ibsiisaa kurnan (10) armaan gadiiti .

1. Faayidaa Farra dulloomuu

Mi'eessituu baala mukaa kun akka yaala farra dulloomuutti ajaa'iba hojjeta. Faayidaa tuqaa umurii, sarara xixiqqoo fi qinxirii fuula irraa balleessuu qaba. Bishaan roozii, fuller’s earth, fi asafoetida walitti makuun haguuggii fuula farra qinxirii cimaa uumuun ni danda’ama.

2. Faayidaa Gogaa Adii

Tuqaawwan dukkanaa’oon, madaan fincaanii fi zayitiin hundi isaanii asafoetida akka waan adii taasisuutti fayyadamuun hir’achuu danda’u. Walnyaatinsi taayiroosinii gogaa keessatti osoo hin beekin ni gufachiisa.

Taayiroosiin gogaa namaa keessatti melaniin akka uumamu kan jajjabeessu yoo ta’u, kunis gogaa namaa akka dukkanaa’u, yeroo malee dulloomuu fi gogaan akka dukkanaa’u taasisa. Walnyaatinsi taayiroosinii asafoetida tiin to’atama.

Kanarraa kan ka'e, haguuggii fuula Asafoetida fayyadamuun gogaa qulqulluu fi dargaggummaa kan akkasumas mudaa irraa bilisa ta'e agarsiisuuf si gargaaruu danda'a.

3. Dhukkubbii Laguu ni laaffisa

Dubartoonni baay'een isaanii baay'ee waan dhukkubsaniif yeroo hunda baay'ee dhiigu waan ta'eef abjuu halkanii ta'ee itti fakkaachuu danda'a. Asafoetida dhukkubbii dugdaa fi garaachaa laguu waliin walqabatee dhufu salphisuudhaan faayidaa qaba.

Amaloota dhiiga qallachuu irraa kan ka'e, hingi dhangala'aa dhiigaa bu'a qabeessa ta'een to'achuudhaan faayidaa qaba. Dabalataanis, sadarkaa piroojeestiroonii uumamu kan to'atu yoo ta'u, kunis dhangala'aa dhiigaa fi dhukkubbii salphaatti akka hir'atu kan taasisu yoo ta'u, marsaa laguu keessan kan to'atudha.

Akkasumas Dubbisaa: Faayidaa Fayyaa Cimaa 5 Aloe Vera (Aloe Barbadensis Miller) .

4. Dubartii Ulfaaf Gaarii

Dubartoonni ulfaa asafoetida doosiin xiqqoo ykn xiqqoo qofa fayyadamuun fayyadamoo. Faallaa kanaatiin, asafoetida garmalee fudhachuun haadholii ulfaatif balaa qaba. Asafoetida qalamaa fudhachuunis sababa mi’aa cimaa qabuun dhukkuba ganama fi garaa kaasaa kakaasuu danda’a.

Asafoetida garmalee nyaachuun miidhaa namatti hin tolle kan akka burping, dhiita’uu funyaan, oomisha gaazii, infekshinii qoonqoo fi garaachaa fiduu danda’a. Dabalataanis, to’annoo dhiibbaa dhiigaa waan gufachiisuuf, asafoetida dubartoota ulfaa dhiibbaa dhiigaa garmalee qaban fayyadamuu hin qaban.

5. Namoota Ga'eessota Keessatti Gaasii Gargaarsuuf

Nyaata guddaa erga nyaatanii booda, gaaziin ujummoo bullaa’insa nyaataa keessatti walitti qabamuun garaan namaa akka hin mijoofne gochuu danda’a. Gaasiin ujummoo bullaa'insa nyaataa keessanitti kan seenu yeroo nyaata addaa nyaattan osoo nyaattan oksijiinii hafuura baafattan, ykn baakteeriyaan garaacha guddaa keessan keessa jiru nyaata hin bullaa'in tokko tokko yeroo caccabsudha.

Haa ta'u malee, mi'eessitoonni falfalaa tokko tokko dhimma garaachaa dafanii salphisuu danda'u. Tarree sana keessaa inni jalqabaa hing ykn asafoetida dha. Ga’eessonni gaazii irraa bilisa ta’uuf yeroo dheeraaf hing irratti hirkatanii turan, sababiin isaas inni amaloota fayyisuu waan qabuu fi mi’aa nyaata hedduu waan guddisuuf.

Dhimmoonni garaachaa harki caalaan isaanii battalumatti ni salphatu. Hing nyaata daakuun rakkisaa ta'e irratti dabalata gaarii dha.

Mi'eessituu urgooftuu kun amala farra inflatulent fi farra inflammatory waan qabuuf gaazii, garaa kaasaa fi dhukkuba garaachaa aariidhaaf gargaara. Yoo nyaata bullaa'uu dhabuu qabaatte fi sirni bullaa'insa nyaataa kee si dhiphisaa jiraate, hing tokko tokko nyaachuu yaali.

6. Ulfaatina qaamaa Hir'isuuf Gaarii

Hing ulfaatina qaamaa hir'isuuf karaa hedduudhaan nyaatama. Hing farra inflammatory yoo ta'u, meetaaboliizimii saffisiisa, bullaa'insa nyaataa gargaara, akkasumas hamma sukkaara dhiigaa to'ata.

Bullaa’insa nyaataa fooyya’aa fi ulfaatina qaamaa battalumatti hir’isuun saffisa meetaabolii dabaluudhaan gargaara. Dabalataanis, hing yeroo hunda nyaachuun qabiyyee antioxidant baay’ee waan qabuuf qaama keessan free radicals irraa eeguuf gargaaruu danda’a.

7. Faayidaa Gogaa Guddaa

Hingiin wanta gogiinsa sirreessuudha. Gogiinsa fi miidhaa gogaa faalama fi dhiphina irraa kan dhufudha. Gogaan keessan asafoetida waliin lallaafaa fi silkii taasifama.

Mallattoolee gogaa gogaa mul’atan hunda kan akka pigmentation, dullness, cracking, peeling, fi wrinkles hunda ni dhabamsiisa.

Amaloota farra fincaanii kan qabu yoo ta'u, baakteeriyaan gogaa irratti akka hin maxxannee fi fincaan akka hin uumne taasisa. Dabalataanis, naannoo gogaa akka jarmiin achitti hin guddanneef jijjiira.

Wanti nama adii taasisu asafoetida jedhamu haqummaa fooyyessuu fi tuqaa dukkanaa'aa, madaa fincaanii fi zayita hir'isa. Walnyaatinsi taayiroosinii gogaa keessatti uumamaan kan danqamedha.

Taayiroosiin gogaa keessatti melaniin akka uumamu kan taasisu yoo ta’u, kunis dafee dulloomuu, dukkanaa’uu fi dukkanaa’uu fida. Akkasitti gogaa mudaa hin qabne, ifa taʼee fi dargaggummaa qabu argisiisuu dandeessa.

8. Dhukkubbii Mataa ni hir'isa

Amalli Hing’s farra inflammatory fi antioxidant ujummoo dhiigaa sammuu kan dhadha’u tasgabbeessuuf gargaaru. Hing qoricha dhiphina sammuu yeroo dheeraa fi dhukkubbii mataa dhiphina irraa dhufu salphisus ta'a.

9. Dhimmoota Hafuura Baafannaa ni fayyisa

Akkasumas Dubbisaa: Nyaata Xaafii: Faayidaa Fayyaa, Humna Fayyisaa fi Fayyadama

Hing farra maaykiroobiyaanii, farra fangasii fi farra baakteeriyaa waan qabuuf jarmii sirna hargansuu keessaa akka hin baane gargaara.

Asmii fi qufaa goggogaa haala lama kan inni gargaaruu danda'uudha. Dabalataanis, oomisha fincaanii fi dhiphina garaa hir'isuuf gargaara.

10. Sadarkaa Dhiibbaa Dhiigaa To'ata

Wanti uumamaa dhiiga qallachiisu asafoetida dhiibbaa dhiigaa gadi buusuuf gargaaruu danda'a. Kuumaariin baay'ee of keessaa qaba, kunis dhangala'aa dhiigaa fooyyessuu fi to'achuuf gargaaru akkasumas dhiigni akka hin uumamne gargaarudha.

Gatii soorataa Asafoetida (Ferula asafoetida) .

1. Kaarboohayidireetii: 1.1. Asafoetida giraama 100 keessatti gara giraama 68 kaarboohayidireetii kan of keessaa qabu yoo ta’u, caasaa walxaxaa isaa irraa kan ka’e madda anniisaa jalqabaa ta’ee kan tajaajiluu fi adeemsa bullaa’insa nyaataa keessatti kan gargaarudha.

2. Faayibara Nyaataa: 1.1. Giraamii 100 keessatti naannoo giraama 4 kan qabu faayibariin asafoetida keessatti argamu bullaa'insa nyaataa fayya qabeessa ta'e ni jajjabeessa, qufaa ittisuuf gargaara, akkasumas baakteeriyaa faayidaa qaban nyaachisuun fayyaa garaachaa ni deeggara.

3. Pirootiinii: 1.1. Giraamii 100 keessatti tilmaamaan pirootiinii giraama 4 kan kennu yoo ta'u, madda pirootiinii jalqabaa ta'uu baatus suphaa tishuu, oomisha inzaayimii fi kunuunsa qaama waliigalaa keessatti gumaacha qaba.

4. Copha: . Giraamii 100 keessatti gara giraama 1 kan of keessaa qabu asafoetida asiidota coomaa barbaachisoo ta’an kanneen hojii seelii fi xuuxuu vaayitaamiinota cooma keessatti bulbulaman deeggaran, qabiyyeen coomaa guutuu xiqqaa ta’e dhiyeessa.

5. Kaalsiyeemii: 1.1. Asafoetida kaalsiyeemiin kan badhaadhe yoo ta'u, giraama 100 keessatti miligiraama 690 yoo ta'u, kunis lafee fi ilkaan kan cimsu, hojii maashaalee kan deeggaru yoo ta'u, dhiigni akka dhangala'u keessatti gahee qaba.

6. Sibiilli: 1.1. Giraamii 100 keessatti ayirenii miligiraama 39 kan dhiyeessu yoo ta'u, geejjibni oksijiinii dhiiga keessatti barbaachisaa ta'e, hir'ina dhiigaa ittisa, akkasumas hojii ittisa qaamaa deeggara.

7. Foosfarasii: 1.1. Foosfaraasiin giraama 100 keessatti miligiraama 50 kan qabu yoo ta’u, asafoetida keessatti argamu oomisha anniisaa, fayyaa lafee fi uumamuu DNA fi meembraanii seelii keessatti gargaara.

8. Kaalorii: 1.1. Giraamii 100 keessatti kaalorii 297 kan kennu asafoetida, gatii anniisaa giddu galeessaa irra caalaa kaarboohayidireetii irraa kan dhiyeessu yoo ta’u, kaalorii garmalee osoo hin fudhatiin mi’aa dabaluudhaaf mijataa taasisa.

9. Riiboofilaaviinii: 1.1. Asafoetida riboflavin (vitamin B2) hamma xiqqaa, naannoo miligiraama 0.03 giraama 100 keessatti kan of keessaa qabu yoo ta'u, kunis meetaabolii anniisaa fi gogaa fi ija fayyaa ta'e eeguuf gargaara.

10. Niacin: 1.1. Giraamii 100 keessatti gara miligiraama 0.3 niacin (vitamin B3) kan of keessaa qabu yoo ta'u, fayyaa sirna narvii, bullaa'insa nyaataa fi nyaata gara anniisaa itti fayyadamuu danda'utti jijjiiruuf gargaara.

Ragaa Saayinsii fi Qorannoowwan Haala Asafoetida (Ferula asafoetida) .

1. Amalraj, A., fi Gopi, S. (2016) irratti kan xiyyeeffate. Sochii baayoloojii fi qabiyyee qoricha Asafoetida: Gamaaggama. Joornaalii Qoricha Aadaa fi Dabalata, 7(3), 347-359: Gamaaggamni kun kan ibsudha asafoetida kan jedhu dhiibbaa oksijiinii hir’isuu keessatti dhiibbaa antioksidaantii, sochii farra maaykiroobiyaanii baakteeriyaa akka Staphylococcus aureus fi fangasii akka Candida albicans irratti, fi guddina tumoor moodeelota bineensotaa keessatti dhorkuudhaan amaloota farra kaansarii, miidhaa narvii ittisuu keessatti faayidaa niwurooprotective waliin.

2. Mahendra, P., fi Bisht, S. (2012) irratti kan xiyyeeffatedha. Ferula asafoetida: Fayyadama aadaa fi sochii farmaakooloojii. Gamaaggama Farmaakognosii, 6(12), 141-146: Qorannoon kun asafoetida'n madaa irraa eegumsa garaachaa, hantuuta keessatti guddina tumoor hir'isuu keessatti sochii farra kaansarii, lipid peroxidation dhorkuu keessatti amaloota antioxidant, fi qorannoo bineensotaa irratti dhiibbaa dhiigaa gadi buusuun dhiibbaa dhiigaa hir'isuu agarsiisa.

3. Bagheri, S. M., 1999 irratti. fi kkf. (2015) jedhamuun beekama. Dhiibbaa laaffisaa Ferula assafoetida maashaalee lallaafaa irratti qabuu fi malawwan ta’uu danda’an. Joornaalii Faarmaakooloojii Herbmed, 4(2), 40-44: Qorannoon akka agarsiisutti asafoetida's antispasmodic effects, maashaalee lallaafaa garaacha keessa jiran laaffisuun dhimmoota bullaa'insa nyaataa kan akka colic fi spasms salphisuuf qorannoo tishuu adda baafame keessatti.

4. Shahrajabian, M. H., 1999 irratti. fi kkf. (2021) tiin kan qophaa’e. Asafoetida, Nyaata Waaqayyoo, Qoricha Uumamaa. Komunikeeshinii Farmaakognosii, 11(1), 36-41: Barreeffamni kun faayidaa asafoetida dhiita’uu fi rakkoo garaachaa hir’isuu, mallattoolee asmii salphisuu, dhiibbaa dhiigaa hir’isuu, fi qorannoo adda addaa in vitro keessatti bu’aa farra baakteeriyaa fi farra fangasii agarsiisuu irratti qabu ibsa.

5. Vijayasteeltar, L., fi 2019. fi kkf. (2017) tiin kan qophaa’e. Bu’aa eegumsaa Ferula asafoetida miidhaa foormaaldehayidiin dhufu irraa qabu (gamaaggama, garuu qorannoo irratti hundaa’uun). Joornaalota adda addaa: Qorannoon akka agarsiisutti asafoetida gahee tiruu eegumsaa olka’iinsa inzaayimii kalee summii irraa hir’isuu fi bu’aa eegumsaa tiruu fi testes irratti qabu hir’isuu keessatti ittisa antioxidant moodeelota hantuutaa keessatti guddisuudhaan.

Waa'ee Asafoetida (Ferula asafoetida) Gaaffiiwwan Yeroo Irra Deddeebi'anii Gaafataman .

1. Asafoetida jechuun maali? Asafoetida hundee biqiltuu Ferula irraa reezinii goggogaa yoo ta'u, mi'aa cimaa basaasti fi garlic yaadachiisuun nyaata bilcheessuu keessatti akka mi'eessituutti fayyadama.

2. Nyaata bilcheessuu keessatti asafoetida akkamitti fayyadamtu? Akkaataa idileetti jalqaba bilcheessuu irratti zayita ho'aa irratti xixiqqoo xixiqqootti dabalamee urgooftuu isaa isa cimaa ta'e lallaafachuu fi nyaata mi'aawaa kan akka kaarii fi qamadii guddisuudha.

3. Faayidaan fayyaa asafoetida maali? Bullaa'insa nyaataa gargaara, dhiita'uu hir'isa, akka antioxidant ta'ee hojjeta, akkasumas sababa farra inflammatory ta'een dhimmoota sirna hargansuu kan akka asmii gargaaruu danda'a.

4. Asafoetida miidhaa cinaa qabaa? Baay’inaan yoo ta’e, garaa kaasaa ykn garaa kaasaa fiduu danda’a; akka waliigalaatti doosiin nyaataatiin nageenya qaba garuu yeroo ulfaa irraa fagaachuu qaba.

5. Asafoetida maaliif akkas cimaa urgaa'a? Bifa qalamaa kompaawundoota salfarii baay’ee kan qabu yoo ta’u, urgooftuu hanqaaquu manca’ee wajjin walfakkaatu kan kennu yoo ta’u, bilcheessuun garuu gara yaadannoo mi’aawaa namatti tolutti jijjiira.

6. Asafoetida giluteenii irraa bilisadhaa? Asafoetida qulqulluun giluteenii irraa bilisa yoo ta’u, garuu kanneen kompaawundii ta’an daakuu qamadii of keessaa qabaachuu danda’u, kanaaf yoo miira qabaattan asxaa ilaalaa.

7. Asafoetida dhukkubbii laguu gargaaruu danda'aa? Eeyyee, akka aadaa isaatti dhiibbaa farra ispasmodic maashaalee lallaafaa irratti qabuun kan ka'e dhiita'uu fi dhukkubbii laguu salphisuuf itti fayyadama.

8. Asafoetida akkamiin kuufamuu qaba? Humna isaa eeguuf meeshaa qilleensa hin galchine keessatti ifaafi jiidhina irraa fagaatee kaa’i, yeroon darbaa deemuun mi’aa dhabuu waan danda’uuf.

9. Asafoetida warra vegetarian ta'aniif ni mijataa? Eeyyee, biqiltoota irraa kan argamu yoo ta'u, nyaata vegetarian fi vegan keessatti akka bakka bu'aa mi'aa basaqaa fi garlic ta'ee yeroo baay'ee kan itti fayyadamudha.

10. Garaagarummaan asafoetida qulqulluu fi walmakaa gidduu jiru maali? Qulqulluun reezinii qofa, cimaa fi lumpier dha; compounded itti fayyadamuu salphaa fi mi’aa salphaa ta’eef daakuu ykn istaarjii waliin makama.

Gaaffii, yaada ykn gumaacha qabduu? Yoo akkas ta'e yaada keessan nuuf qooduuf saanduqa yaada armaan gadii kana bilisaan nuuf qoodaa. Akkasumas, odeeffannoo kana namoota fayyadamoo taʼuu dandaʼaniif gaarummaadhaan akka qooddan isin jajjabeessina. Yeroo tokkotti nama hunda bira ga’uu waan hin dandeenyeef, gargaarsa dubbii kana babal’isuuf gootan dhuguma dinqisiifanna. Deeggarsa nuuf gootaniifis ta'e waan qooddaniif baay'ee galatoomaa!

Hubachiisa: Barreeffamni kun barnootaafi odeeffannoo qofaaf kan qophaa'edha. Faayidaan fayyaa ibsame qorannoo saayinsii fi beekumsa aadaa irratti kan hundaa’edha. Isaanis gorsa fayyaa ogeessaa, qorannoo ykn yaala bakka bu’an miti. Yeroo hunda baala ykn qoricha uumamaa kamiyyuu dhimma yaalaaf fayyadamuu dura ogeessa eegumsa fayyaa mariisisaa.